Administrator

Administrator

  የቀድሞው የአለማችን የእግር ኳስ ኮከብ አርጀንቲናዊው ዲያጎ አረማንዶ ማራዶና፣ ባለፈው ሳምንት የተሳካ የአንጎል ቀዶ ህክምና እንደተደረገለት መነገሩን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
በደም ማነስ ሲሰቃይ የቆየው የ60 አመቱ ማራዶና ባለፈው ሰኞ ቦነስ አይረስ ውስጥ ወደሚገኝ አንድ ክሊኒክ መወሰዱን ያስታወሰው ዘገባው፤ በአንጎሉ ውስጥ የደም መርጋት ችግር በመገኘቱ 80 ደቂቃ የፈጀ የተሳካ ቀዶ ህክምና እንደተደረገለት የግል ሃኪሙ መናገራቸውን አመልክቷል፡፡
ማራዶና ከቀዶ ህክምናው በኋላ በጥሩ ጤንነት ላይ እንደሚገኝና እንዳገገመ የጠቆመው ዘገባው፤ በርካታ አድናቂዎቹና ደጋፊዎቹ ከሆስፒታል ሲወጣ ጠብቀው ስሙን እየጠሩ ደስታቸውን እንደገለጹለትም አስረድቷል፡፡

   ግጥምን ሁሉም ሰው አንብቦ ለየራሱ የሚሰጠው ትኩስ ስሜት አለ፤ ወይ ይጠላል፤ ወይ ይወድዳል - ይላሉ የስነ ግጥም ሂስ ምሁር የሆኑት ኤስ ኤች በርተን፡፡ ይህ ግን ገና ድስቱ ምድጃ ሲነካ ነው፡፡ ደጋግመው ሲያጣጥሙትና፣ የቅመማውን ስልትና ይዘት ሲያጤኑ የሰውም ልዩነት፣ የጥበብም ቃና በጣም ይለያል፡፡
ግጥምን Good and bad በማለት አሊያም “Great, Good and bad” በማለት ሒሊየርና ፔረኔ ይለዩታል፡፡ የመጀመሪያው ግን እንዲህ ብለን ባንከፍለው በተሻለ ነበር ይሉናል፡፡ እንደገና “Major” “Minor” ስለሚባሉ ገጣሚያን ያወራሉ። እኛ ሀገር ገጣሚ አይደለሁም የሚል ሰው ስለሌለ፣ አንገታቸው ቀና ያለ፣ ዓይኖቻቸው ሕይወት መዝነው ስንኝ ጠርበው፣ የዜማ ቀለም የቀቡትን መለየት ከባድ ነው፡፡ የመጽሐፉ ብዛት የትየለሌ ነው (መጽሐፍ ካልነው) አንዳንዴም ነፍስ ያላቸው፣ የተወለዱና አበባቸው ውስጥ ፍሬ ያዘሉ ቀንበጦች ሳይታዩና ሣይጤኑ እንደ ሕልም ያልፋሉ፡፡
እናም በግልቦች ተርታ ሲወድቁ ስሜታቸው ይጐዳል፡፡ ውስጣቸው ይቀዘቅዛል፡፡ ከዚህ ለማዳን ብጥርጥር ያለ ሂስ ለመሥራት ጊዜውና ሁኔታው ባይፈቅድ እንኳ ፍካታቸውን ለአደባባዩ፤ ቁመናቸውን ለተደራሲ መሸሸግ አግባብ አይመስለኝም፡፡
ስለዚህም መፃሕፍት ቤት በገባሁ ቁጥር ስለ ግጥም ልቤ ተስፋ አይቆርጥም፡፡
አንዳንዶቹን በጨረፍታ አይቼ ቤት ሰልፍ ላይ ያስቀመጥኳቸውም ጥቂት አይደሉም። ይሁንና ግን ደግሞ ተስፋ ያነቦጡ አሉ። ለምሣሌ የትዕግስት ዓለምነህን የግጥም መጽሐፍ ሳየው፤ ሽፋኑ እጅግ ዘግንኖኝ ነበር፤ በዚያ ላይ ደግሞ በተገኘው መጽሐፍ ላይ (ሳይመርጡ) አስተያየት ለሚሰጡ ሰዎች ያለኝ እምነት ዝቅተኛ ስለሆነ ጀርባውን አይቼ እንደዋዛ አልፌው ነበር፡፡
የትዕግስት ጥራዝ ግን፣ ነፍስ የሚኮረኩሩ ማማሰያዎች አሉት፡፡
ለምሣሌ ገፅ 25 “ጥሪ” የሚለውን ግጥም እነሆ፡-
የተሳሰሩበትማገርናፍልጡ፣
የተቀጣጠለውላልቷልናምጡ፤
በጭድ ያልተቦካ፣ የመረሬ ልጥፍ ምርጉ
እየወደቀ፤
ሰንበሌጥ ክዳኑ፣ በድንገቴ ነፋስ ተመዞ
እያለቀ፣
አዝምማለችና ያረጀች ጐጇችን፣
በቁር በሐሩሩ ከመበተናችን፣
ጭቃውን ረግጠን፣ ቋሚና ወጋግራ በልኳ
ተጠርቦ፣
ምሰሶዋ ሳይወድቅ፣ ትጠገን ቤታችን፣
እንውጣ በደቦ፡፡
ግጥሟን ሙሉዋን የወሰድኳት፣ እንዴት ተሽሞንሙና የተጠረበች እንደሆነች አይተን - እንድናጣጥማት ነው፡፡
ዜማና ምት ብቻ አይደለም - የሀሳብ አወራረዱና ቅርፁ ሁሉ ሸጋ ነው፡፡ ቁምነገሩን ጭብጡን ስታዩት ሁለንታዊ (Universal) ነው፤ ለሀበሻ ብቻ አይደለም፤ ለሌላውም የሰው ዘር ይሆናል፡፡ ጐጆ ያልሠራ፣ ወይም የማይሠራ የለም፡፡ እንደተምሣሌት - ስታዩት ደግሞ ጀርባው ላይ ያለው ሥዕል፣ ውስጡ የደበቀችው ጥላ፣ ምናባዊ አቅምዋን የሚያሳይ ነው። ሼክስፒርን የማይበርድ የጥበብ እሣት ያደረገው የጭብጡ ትልቅነት እንደሆነ ግጥምን የተነተኑ ሁሉ መሥክረውለታል፡፡
 “ስቆርጠው” የሚለው የትዕግስት ግጥምም እጅግ የሚመስጥና የሚመነዘር ነው፡፡
አንድ ሁለት ስንኞችን ብቻ ልውሰድ፡-
የልብህ መሬቱ ጭንጫ ነበር ለካ፣
ሥር አልይዝ ብሎኛል የተከልኩት ዋርካ።
የልቡን ሚዛን ተመልከቱ፤ አስቸጋሪነቱን። ደግሞ የተራኪዋን ገርነት መዝኑት!
በጭንጫ ልቡ ላይ፣ የተከለችውን ዛፍ ግዝፈት፡፡ ምናልባት ይህ ዛፍ የእምነት ስራ ነው ዘር እንደመበተን፡፡
ይህ የተከለችውን የፍቅር ዋርካ ስር እንዳይሰድድ ያጠጠረውን ሰው መልሳ እንዲህ ትለዋለች፡- አሁንም ፍቅር እንደ ጐርፍ ውስጧ እየፈሰሰ፡፡
አልሻውምካልከኝ፤
አላስቸግርህም በፍሬ አልባ ሙግት፤
ባይሆንአትንቀለው፣
ይሆንሃልና ለርስትህ ምልክት፤
ግን አደራምልህ፣
ቅርንጫፉንሁሉ በሆዴ ከምረው፣
መልምልና ግንዱን
ለ’ሳቴ እየማገድኩ እንዳልፍበት ብርዱን፡፡
ግርምርም የሚል ነገር ነው፡፡ አሁንም ዛፉ ርስትህ ነው! ማለት፣ እንግዲህ ለሌላ ሰው አይሰጥም ዓይነት ነው፡፡ ያ ብቻ አይደለም፤ የመጨረሻዎቹ መዝጊያ ስንኞች እንዴት ያለ ዜማ ነው ያላቸው!! ብዙዎቹ የትዕግስት ግጥሞች በሙዚቃና ምት ችሎታቸው ከፍ ያለ ነው፡፡  የብዙ አማርኛ ግጥሞች ሠባራነትና ሽባነት ያለበትን ቦታ እርሷ ተወርውራ አልፋዋለች። ግጥሞቻችንን መርምሩ! ዋናው በሽታ ይህ ነው፡፡
“ጦም አዳሪ” የሚለው ግጥም የሀበሻን ይሉኝታ ቁልጭ አድርጐ የሚያሳይ ነው፡፡
ከልብህ በራፍ
ላይ ለወራት ቆሜአለሁ፣   
 ስትከፍት ስትዘጋ፣ ስትዘጋ ስትከፍት፣
ተወው አንዳከም ሐበሻነት ክፉ፣
 ነይ ግቢ እስካላልከኝ፣
አላልፍም ከደፉ፡፡
ተራኪዋ ግብዣ ትጠብቃለች፣ ተፈቃሪው ራስዋ ትምጣ ይላል፡፡ ይተያያሉ፣ ግን ውሣኔ እንደውሻ በባህል ሰንሰለት ተጠፍሯል። በ“ባቢሎን በሳሎን” ኮሜዲ ቴአትር ላይ ባልና ሚስቱ ልባቸው እየተፈላለገ፣ በይሉኝታ ሳሎናቸውን አጥረው፣ በስቃይ ነፍሳቸው ተንጠልጥላ እንደምትቃትት አይነት ነው ነገሩ! እነዚህ ግን ገና አልጀመሩም፡፡ ይህንን ነው ገጣሚዋ የምትሸነቁጠው፡፡ በዚህ መሃል ደግሞ ነጣቂ ቢመጣ፣ ስሜት ቢላላ፣ የዕድሜ ልክ ፀፀት ነው፡፡
የመጽሐፉን ርዕስ የያዘው “እልልታና ሙሾ”ም የሚመረጥ ግጥም ነው፡፡
እዚህ ግጥም ላይ መሠሪነትና ብቀላ አይን ላይን ተፋጥጠዋል፡፡ ተበቃዩ ወገን ግን ዳኛ ነው የሚፈልገው። ይኸ ዳኛ ከየት ይሆን…የሚመጣ!መዘግየቱ ሩቅነትን የሚጠቁም ይመስላል፡፡ ትዕግስት ብዙ በሽታዎችንና ግሣንግሥ ችግሮቻችንን ከነጥቀርሻቸው ታውቃቸዋለች፡፡ ከላይ የሚለብሱትን የበግ ለምድም ከቀበሮዎቹ ገፍፋ የማየት አቅም አላት። ግጥሞችዋ ማህበራዊ ሒሶች ይበዟቸዋል፡፡ “ገመና” የምንላቸው ሽንቁሮቻችንም ከአይኗ አልተሰወሩም፡፡ ፈልፋይና ቅንዐት (Zeal) ያላት ናት፡፡ ለብቻቸው ሞቀን ብለው፣ እሾህ ያንገበገበውን የሚረሣ ነፍስ የላትም። “ምናልባት “ሀገርህን ጥላት ልጄ” የሚል መጽሐፍ የፃፈውን ወጣት ደራሲ አይነት ነገር አይቼባታለሁ፡፡
ጆሮዎችዋ ወደ ውስጥም ወደ ውጭም የሚያዳምጡ ይመስላል፡፡ ግጥሞችዋ ከአንድ ሰሞን ወረት ያፈሠቻቸው አይደሉም። በሰው ልጅ ፍቅር የነደዱ ልቦች ላይ የከሰሉ ማዲያቶች ምስል ናቸው፡፡ ሳቆችዋ ይጣፍጣሉ፣ እንባዎችዎ አንገት ይነቀንቃሉ፡፡
ግጥሞቿ፤ እንደ ባህር ዛፍ ቅጠል ላይ ላዩን አይነድዱም፤ ሥር ገብተው የልብን እምብርት ይቆነጥጣሉ፡፡ እንደ ጉንዳን ደም ውስጥ ይሄዳሉ፤ እየቆነጠጡ፡፡
ገጣሚዋ ትልልቅ ጭብጦች እጅዋን ሞልተውታል፣ ብዕርዋን ውጠውታል፡፡ ጥቅል ሰው፤ ሀገር፣ እና ያገር ሰው ጭብጦችዋ ናቸው፡፡ ብዙዎቹ ጉዳዮችዋ መሣጭና ቆንጣጭ ናቸው፡፡ “አዬ ኢትዮጵያዬ!” ብላ ሀገርዋን በቁልምጫ እየጠራች፣ ችግሯን የተጋራቻትን ግጥም ቀዳዳችሁ አንብቡት፤ ደጋግማችሁ፡-
“ሐዘንሽ ቅጥ
አጣ
ከቤትሽ አልወጣ፣
የገደለው ባልሽ፣
የሞተው ወንድምሽ”
እንዲል ባለቅኔው ዕጣ ክፍልሽ ሆኖ፣ ይዘሽ እንደ ሲቃ፣ እንባሽ ወደ ውስጥሽ፣ መፍሰስ መንቆርቆሩ ዛሬም አላበቃ፡፡
  ከልጅሽ ገዳይ ጋር፣ ድንኳን
ተጋርታችሁ ደረት እያደቃሽ፣
  ማን ያባብልሻል አንቺም
እሱም አልቃሽ፡፡
(ከሃያሲ ደረጀ በላይነህ ለህትመት የተዘጋጀ ረቂቅ መጽሐፍ የተወሰደ)

   (የዛሬ 3 ሳምንት ምን ተጽፎ ነበር?)

           ከሕወሓት አመራር መካከል የትግራይ ሕዝብ፣ ከገዛ አገሩና ከወገኑ መለየት አለበት የሚል እምነት የያዘ ቢኖር፣ በሕገ መንግሥቱ መሠረት መጠየቅ ይችላል። ይህን ለማድረግ ጸብ አያስፈልግም፤ ጦርነት አያስፈልግም። ከሕግ ውጭ ሕዝቡን በውሸት ሰበካ ወደ ግጭት ለማስገባት መሞከር፣ በኢትዮጵያና በትግራይ ላይ የሚፈጸም ወንጀልና ክህደት ነው።
ዲፋክቶ (de facto) የሚባል እንደ ዋዛ፥ ቀስ በቀስ ይፈጠራል ተብሎ የሚታሰብ አገረ መንግስትነት፣ ማዕከላዊ መንግሥቱ በፈረሰበት አገር ውስጥ ተኩኖ ሊታሰብ የሚችል መሆኑ ይታወቃል። የሕወሓት አመራር ስልጣን ከእጁ ከወጣ በኋላ "ኢትዮጵያ ትፈርሳለች፥ መንግሥት አልባ ትሆናለች" የሚል ድምዳሜ ላይ ሳይደርስ አልቀረም። እግዚአብሔር ይመስገን፤ አልፈረሰችም፤ መንግሥት አልባም አልሆነችም። ዛሬም የኢትዮጵያ ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓት አለ። ያለ ሕግ በዋዛ ዋዛ [በተጨባጭ ላለማለት] ወይም ዲፋክቶ (de facto) ሳይሆን በሕግ ወይም ዲጁሬ (de jure) የሚታወቅ መንግሥት ነው። የትግራይ ክልል፤ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ሪፑብሊክ አባል መሆኑ በሕግ የታወቀ ነው። መንግሥትና ሕገ መንግሥት ባለበት አገር፤ በኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት ሕጋዊ እውቅና ያለውን የትግራይ ብሄራዊ ክልላዊ መንግሥት ወደ ዲፋክቶ መንግሥትነት ለመለወጥ አይቻልም። ስለሆነም በፌዴሬሽኑ ጥላ ሥር ሆኖ፣ ከሌሎች አገሮችና ድርጅቶች ጋር በተናጠል ለመገናኘትና ቀስ በቀስ፥ እያዋዙ ዕውቅና ለማግኘት መሞከር ወንጀል መሆኑ ታውቆ በሩ መዘጋት አለበት።
ትግራይን ከኢትዮጵያ ለመለየት የሚፈልጉ የሕወሓት አመራር አባላት፣ ፍላጎታቸው ከሕዝቡ ጥቅም ጋር ምንም ግንኙነት እንደሌለው አሳምረው ያውቁታል። ዛሬ “ታግለን ነጻ ባወጣን፣ አሃዳዊው ኃይል ሊወጋን ነው” በማለት በፍርሃት የሸበቡት ሕዝብ፤ የግድ እንዲመርጣቸው ማድረግ ቢችሉም፥ ከኢትዮጵያ እንገንጠል ቢሉት እንደማይሰማቸው ያውቁታል። ሕዝቡ ይሰማናል የሚሉ ከሆነ፣ ሕጉን በተከተለ መልኩ፣ ሕዝቡ ምርጫውን እንዲገልጽ ዕድል መስጠት ይቻላል፤ ሳይቸኩሉ፤ ሳያዋክቡት።
የሕወሓት አመራር፤ ነጻ አገር የመመስረት ነሻጣውን ለማሳካት ቢፈልግ፣ ቅድሚያ በቀጣዩ ምርጫ ተወዳድሮ የክልሉን ምክር ቤት በቂ ወንበሮች መያዙን ያረጋግጥ። ከዚያ በኋላ ጥያቄውን ለፌዴሬሽን ምክር ቤት ያቅርብ። የፌዴሬሽን ምከር ቤትም፣ በሦስት ዓመት ውስጥ ሪፈረንደም ያዘጋጅለታል። ከዚያ የሚሆነው ይሆናል።
መቼም ለቸኮለ ሰው ሦስት ዓመት ረዥም ጊዜ ነው። ታዲያ አገር መገንጠልን የሚያክል ትልቅ ነገር ፈልጎም ተቸኩሎም አይሆንም። ከዚያ ውጭ ሕዝቡን በሐሰት ወደ ግጭትና ደም መፋሰስ በማስገባት፣ በከንቱ ከሚፈሰው ደም፣ ለመገንጠል የሚሆን ምክንያት ለማግኘት መሻት፣ ደንታ ቢስነትና የለየለት ፀረ ሕዝብነት ነው።
የሕወሓትና የትግራይ ሕዝብ ፍላጎቶች ተቃርኖ
የሕወሓት አመራር አባል የሆኑት አቶ አስመላሽ፤ ከላይ በጠቀስነው መስከረም አጋማሽ ላይ በተለቀቀው ቪዲዮ፤ የቀድሞ ኦህዴድና ብአዴን አመራር፣ በለውጡ ዋዜማ የፈጠሩትን “ኦሮማራ” ተብሎ ስለሚታወቀው “ጥምረት” ተጠይቀው የተናገሩት፣ ባንድ በኩል በፓርቲ መሪዎችና በሕዝቦች ጥቅም መካከል ያለውን ልዩነት፥ በሌላ በኩል፤ የሁሉም የኢትዮጵያ ሕዝቦች ፍላጎት፣ ጥቅምና አንድነትን በሚመለከት ምንም ብዥታ እንደሌለባቸው የሚያረጋግጥ ነው ለማለት ይቻላል። ልጥቀስ፤
“ጥምረቱ፤ የኦሮሞና አማራን ሕዝብ ጥቅም የሚወክል አይደለም። ምክንያቱም የአማራና የኦሮሞ ህዝቦች ጥቅም፤ ከሌሎች ኢትዮጵያውያን የተለየ አይደለም። ጥቅማቸው አንድ ነው። ሕዝብና ሕዝብ የሚያጣላ ነገር የለም። ይሄ ጥምረት ግን ልሂቃን ተሰብስበው የፈጠሩት ጥምረት ነው። ጥምረቱ ለመሸዋወድ የተመሠረተ ነው።” ብለዋል።
የአቶ አስመላሽን ትንታኔ ወስደን፣ በሕወሓት አመራርና በትግራይ ሕዝብ መካከል ያለውን ግንኙነት እንመለክት።
በመሠረቱ የትግራይ ሕዝብ ችግርም ሆነ ጥቅም ከሌላው ኢትዮጵያዊ ወገኑ የማይለይ መሆኑ የታወቀ ቢሆንም፣ በአቶ አስመላሽ አንደበት፤ በዚህ ጊዜ መነገሩ ግን በሕወሓትና ኦሮማራ-ነበር-ብልጽግና አመራር መካከል ያለው ጸብና ፍጥጫ፣ የትግራይን ሕዝብ የማይወክል መሆኑን ብቻ ሳይሆን፣ ይህን አሳምረው በሚያውቁት በአቶ አስመላሽና ጓዶቻቸው የተያዘው ጠብ አጫሪ አቋም፣ በስሙ የሚምሉለትን የትግራይን ሕዝብ ጥቅም የሚጎዳ መሆኑን ለመገንዘብ ይረዳናል።
ዘርዘር ለማድረግ ያክል ከአቶ አስመላሽ ትንታኔ የሚከተሉትን እንገነዘባለን፦
1) በሕወሓትና “የኦሮማራ ጥምረት” በመሰረቱት ልሂቃን መካከል የተፈጠረው ጸብ ወይም “መሸዋወድ” በልሂቃን መካከል የተፈጠረ መሆኑን፤ 2)“ኦሮማራ ጥምረት” አይወክላቸውም የሚሏቸው፣ የኦሮሞና አማራ ሕዝቦች ጥቅም፣ ከትግራይ ሕዝብ ጥቅም ጋር አንድ መሆኑን፤ 3) እንደ አማራውና ኦሮሞው ሁሉ የትግራይ ሕዝብ ጥቅም፣ “ከሌሎች ኢትዮጵያውያን የተለየ” አለመሆኑን፤ 4) ሕወሓት ሸወዱኝ ከሚላቸው የቀድሞ ኦሮማራ፥ ያሁኑ ብልጽግና አመራር ጋር ያለው ጸብና ቁጭት፣ የትግራይን ሕዝብ የሚወክል አለመሆኑን በግልጽ እንደሚገነዘቡ፤ 5) የሕወሓት አመራር፣ የትግራይን ሕዝብ ራስን በራስ የማስተዳደር መብት በመጥቀስ ያካሄዱት ሕገወጥ ምርጫም ሆነ በፌዴራል መንግሥት ላይ የሚሰነዝሩት ትንኮሳና በእብሪት የገቡበት አደገኛ ፍጥጫ፣ የትግራይን ሕዝብ እንደማይወክል ከማረጋገጡም ባሻገር አቶ አስመላሽና ጓዶቻቸው የሚያራምዱት ሕገወጥ አካሄድና ጠባጫሪነት፣ ከሕዝቡ ጥቅም ጋር የሚጋጭ፤ የአውቆ አጥፊ ሥራ መሆኑን ያስረዳል።
ሕወሓት፤ ከትግራይ ልጆች ጉዳት ሲያተርፍ የኖረ ድርጅት ስለመሆኑ፤
የሕወሓት አመራር፤ የክልሉ ሕዝብ በሌላው ኢትዮጵያዊ ወገኑ እንደሚጠላ፥ እንደሚገለልና እንደሚፈናቀል፥ በሌሎች ኢትዮጵያውያን ዘንድ በጥርጣሬ ዓይን እንደሚታይ በመግለጽ፥ መጣብህ፥ አለቀልህ እያሉ ራሱን ከገዛ ወገኖቹ ለይቶ እንዲመለከት ሲኮረኩሩት መኖራቸው ይታወቃል። ሆኖም የትግራይ ሰው፣ በሌላው ኢትዮጵያዊ ወገኑ፣ በጥርጣሬ ዓይን መታየት የጀመረበት ጊዜና መነሻው ለብዙዎች ግልጽ ላይሆን ይችላል።
ጊዜው 1970 ዓ.ም ነበር። መነሻውም የሕወሓት አመራር ከልቡ አፍልቆ የተገበረው የተንኮል ሥራ ነበር።
እነሆ ማስረጃ። ከአቶ ገብሩ አስራት መጽሐፍ በረዥሙ ልጥቀስ፦
“...በ1970 ዓ.ም ደርግ ካካሄደው የማጋለጥና የመመንጠር ዘመቻ በኋላ ቁጥራቸው የማይናቅ የትግራይ ተወላጆች ደርግን ማገልገል ጀምረው ነበር። እነዚህም በሁሉም የአውራጃና የወረዳ ከተሞች ህዝቡን ያውኩ ስለነበር፣ ሕወሓት እነሱን ለማጥፋት አንድ ዘዴ ቀየሰ። የሐሳቡ አመንጪ እውቁ የከተማ የሕዝብ ግንኙነት ሠራተኛ ተክሉ ሐዋዝ ሲሆን ዕቅዱን ለማስፈጸም ሦስት ታጋዮች እንዲመደቡለት ጠየቀ። ሦስቱ ታጋዮች ከተማ ገብተው ህዝቡን የሚያውኩትን ግለሰቦች ደርግ ራሱ እንዲያጠፋቸው የተቀየሰውን የረቀቀ ዕቅድ እንዲያፈጽሙ ተልዕኮ ተሰጣቸው። ተክሉ አንድ ረዥም የሐሰት ደብዳቤ አዘጋጀ። ከተክሉ ሐዋዝ በወቅቱ የፖለቲካ ኃላፊ ለነበረው ዓባይ ፀሐዬ የተላከ የሚል ነው።  ‘ጥብቅ ምስጢር’ የሚል ተጽፎበት በሙጫና ስቴፕልስ ታሸገ። ደብዳቤው ውስጥ በኮድ የተጻፈ የብዙ ሰዎች የስም ዝርዝር ሰፍሯል። ከስም በተጨማሪ ማን ከማን ጋር በሕዋስ እንደተደራጀና የአመራር ኮሚቴ አባላቱ ማንነት በማመልከት ሐሰተኛውን ‘የከተማ መዋቅር’ ቁልጭ አድርጎ ያሳይ ነበር። ስሞቹ በኮድ፣ ኮዱ የደርግ ባለሙያዎች በቀላሉ እንዲፈቱት ተደርጎ የተዘጋጀ ነበር። በደብዳቤው ሕወሓትን ሲያውኩ የነበሩት አብዛኞቹ የደርግ ጋሻ ጃግሬዎች ስም ሰፍሮ የሕወሓት እጅግ ታማኝ አባላት እንደሆኑ ተጠቁሟል። እንዲያውም ከአንዳንዶቹ ስም ጎን ሆን ተብሎ አስተያየት ጭምር ታክሎበታል፤ ‘ይህ ሰው ቁልፍ ሚን የሚጫወትና ከበላዮቹ ጋር እየተገናኘ ጠቃሚ ምስጢር የሚያቀብለን ነው’ የሚለው ተሰምሮበት ነበር። በኮዱ መሠረት አ=12 ብ=16 ር=70 ሃ=20 በ=08 ላ=63 ቸ=74 ው=32 ሆኖ እንዲወከል ተደርጎ በደብዳቤው ’12 16 70 20 08 63 74 32 ጥሩ እየሠራ ነው’ የሚል ብቻ ተጽፏል። ኮድ ሰባሪ ባለሙያዎች ቁጥሩን በቀላሉ ሰብረው አብርሃ በላቸው ይሉና፣ ከሚቀጥለው ሃረግ ጋር በማዛመድ፣ ‘አብርሃ በላቸው ጥሩ እየሰራ ነው’ ብለው ያነቡታል። ሌሎቹንም እንዲሁ።
“ሦስቱ ታጋዮች ደብዳቤውን እንደያዙ አክሱም ለሚገኘው አስተዳደር እጃቸውን ሰጡ። ከተኽሉ ሐዋዝ ለዓባይ ፀሐዬ የተጻፈ ደብዳቤ ይዘው መምጣታቸውን ገለጹ። የአክሱም ካድሬዎችና አስተዳዳሪዎች ተክሉ ሐዋዝና አባይ ፀሐዬ በድርጅቱ ውስጥ ያላቸውን ሚና ያውቃሉ። ምስጢራዊ የተባለውን ደብዳቤ ይዘት በመገመት ባስቸኳይ መቀሌ ለነበሩት የበላያቸው አስታወቁ። የበላይ ኃላፊውም እጅግ ተደስቶ፣ ወዶ ገቦቹ ባስቸኳይ ወደ መቀሌ እንዲላኩ አዘዘ። ታጋዮቹ ከነደብዳቤው በሄሊኮፕተር መቀሌ ተላኩ። ደብዳቤው ተከፍቶ የኮድ ባለሙያዎች በቀላሉ ፈቱት። ደብዳቤው ሲነበብ በርካታ በታማኝነታቸው የታወቁ የኢሠፓአኮ ካድሬዎችና አስተዳዳሪዎች፣ የሕወሓት አባላት መሆናቸው ተረጋገጠ። ለደርግ እጅግ ታማኝ የነበሩት እነ አብርሃ በላቸውና አፈወርቅ አለም ሰገድ ሳይቀሩ ስማቸው ዝርዝሩ ውስጥ ተገኘ። በሁኔታው እጅግ የተደናገጠው ደርግ፤ ወዲያውኑ ሁሉንም ለቃቅሞ አስሮ በግርፋት ፍዳቸው አሳያቸው።
“•••ከመቀሌ ማዕከላዊ ምርመራ ለደኅንነት ሚኒስትሩ ኮ/ል ተስፋዬ ወልደ ሥላሴ በተጻፈ ደብዳቤ፤ ‘ራሱን ህወሓት ብሎ የሚጠራው ጸረ አንድነት የወንበዴዎች ድርጅት በረሓ ከሚያደርገው እንቅስቃሴ ሌላ፣ በከተማ በቂና ወቅታዊ መረጃ፥ የማቴርያልና ሞራል ድጋፍ ለማግኘት በየክፍላተ ሃገራት የወንበዴ ሕዋስ [ሴል] በመዘርጋት፣ የትግራይ ክፍለ ሃገር ተወላጆችን በአባልነት በማሰባሰብ ፀረ አንድነት ድርጊቱን በማካሄድ ላይ ይገኛል. . . የማዕከላዊ ምርመራ ቅርንጫፍ የሆነው የትግራይ ክፍለ ሃገር ማዕከላዊ ምርመራ ዋና ክፍልም፣  የአብዮቱ ወገኖች መስለው ስዉር ጸረ ሕዝብ ደባ በመፈጸም ላይ የሚገኙትን የውስጥ ቦርቧሪዎችን ለማጋለጥና የወንበዴውን ሴል ለመበጣጠስ በወሰደው እርምጃ፣ 209 የሕወሓት ወንበዴ አባላት በቁጥጥር ሥር አውሎ ምርመራውን በሰፊው ቀጥሏል’ ይላል።
“ሕወሓት በዚህ ዘዴ ቀንደኛ የደርግ ካድሬዎችና ታጣቂዎች በቁጥጥር ሥር እንዲውሉ አደረገ። የኢሠፓአኮ ማ/ኮ አባልና የፖለቲካ ት/ት ቤት ከፍተኛ ባለስልጣን የነበረው ታደሰ ገ/እግዚአብሔር ሳይቀር በቁጥጥር ሥር ውሎ መጨረሻ ላይ ከወኅኒ ቤት ተወስዶ በደርግ አፋኞች ተገደለ። የክፍለ ሃገሩ ተቀዳሚ ምክትል ሊ/መ የነበረው ኅሩይ አስገዶም፣ የሕወሓት የውስጥ አርበኛ ነው ተብሎ እጁን ለመያዝ ሲሞከር በተከፈተው ተኩስ ሞተ። ሕወሓት ውስጥ በደኅንነት ሥራ ተመድቦ ሲሠራ ቆይቶ እጁን ለደርግ ፣ በጸጥታ ሥራ ተመድቦ የነበረው አለማየሁ በቀለም እንዲሁ በሰርጎ ገብነት ተጠርጥሮ እጁን እንዲሰጥ ሲጠየቅ፣ እምቢ ብሎ በጥይት ተመትቶ ሞተ።
“በተደረገው የምንጠራ ዘመቻ ከአንድ ሺ በላይ የማኅበራት መሪዎች፥ የመንግሥት ሹመኞች የኢሠፓአኮ ካድሬዎችና ታጣቂ ሚሊሻዎች ታስረዋል። (“ሉዓላዊነትና ዲሞክራሲ በኢትዮጵያ”፥ ገጽ 127 እስከ 129]
ይህን ተግባር የሕወሓት አመራር ለትግሉ ሲል የወሰደው ብልህ እርምጃ ነው በማለት የሚያሞካሽ አይጠፋ ይሆናል። ያኔ የተነዛውና ጥርጣሬ ያጫረው መርዝ ግን ዛሬ ድረስ መዝለቁን መካድ አይቻልም።
ከላይ የተጠቀሰው በወቅቱ የነበሩትን የትግራይ ተወላጅ የደርግ አባላት ለጥቃት ያጋለጠ ሲሆን ከዚያ ባሻገር ደርግ በሕዝቡ ላይ የነበረውን እምነት ያስለወጠ ነው ለማለት ይቻላል። የደርግ ጥርጣሬና እርምጃዎችም ለሕዝቡ የስጋት ምንጭ እየሆነ፣ በሁለቱም ወገን አለመተማመን በመስፈኑ፣ ሕወሓት የዘራው ጥርጣሬ ደርግ በስተመጨረሻ ሲያራምደው ለነበረው በሕዝቡ ላይ ያነጣጠረ የሚመስል አቋም ሳይዳርገው አልቀረም። ሕወኃትም ያን የጥርጣሬ መርዝ ከረጨ በኋላ ደርግ የሚሰነዝረውን ጥቃት ሸሽቶ ለሚመጣው መጠጊያና አለኝታ ሆኖ በመቅረብ አትርፏል።
ሕወሓት በራሱ ላይ የተነጣጠረውን የደርግ መንግሥት ጥቃት፣ በሕዝቡ ላይ እንደመጣ የፀረ ሕዝብና ጨፍጫፊ መንግሥት ሥራ በማቅረብ፣ በሕዝቡና በድርጅቱ መካከል ልዩነት የሌለ አስመስሎ ሲያቀርብ ኖሯል። ዛሬም አያሌ የዋህ ተንታኝ፤#ሕወሓትና የትግራይ ሕዝብ አንድ ነው አይደለም; የሚል አሳዛኝ ጥያቄ ማንሳቱም ከዚያ ድሮ ከተዘራው ጥርጣሬ መቀዳቱ አይቀርም።
የሕወሓት አመራር መንግሥት ከሆነ በኋላም፣ የትግራይን ሕዝብ ማሸበሩን አልተወም። ችግር ባጋጠመው ጊዜ ሁሉ የትግራይን ሕዝብ ለጥቃት ሲያጋልጥ መኖሩ አልያም “ና ሙትልኝ” ሲል መኖሩ ይታወቃል።
ለምሳሌ በምርጫ 97 የቅንጅት ሰፊ ተቀባይነት አስደንግጦት፣ "ኢንተርሃምዌ መጣብህ" በማለት ሕዝቡን አሸብሮ ከጎኑ እንዲሰለፍ ማድረጉ ይታወቃል። ልክ በረሃ እያለ የውሸት ሰነድ አዘጋጅቶ ንጹሐን አገር ወዳድ የትግራይ ልጆችን እንዳስመታ ሁሉ፣ ዛሬም በመላው ኢትዮጵያ ያሉት የትግራይ ልጆች ቢመቱለት ደስታውን አይችለውም። የሕወሓት አመራር፤ የፌዴራል መንግሥትን ስልጣን ለቆ ከሄደ በኋላም የራሱን ሽሽትና ፍርሃት ወደ ሕዝቡ በማጋባት፥ በራሱ ላይ የሚሰነዘረውን ክስና ስድብ፣ በህዝቡ ላይ የተሰነዘረ በማስመሰል፥ ያልተባለውን ተባለ፥ ያልተደረገውን ተደረገ በማለት፥ ስብከቱን አልቀበል ያለውንም “ባንዳ” የሚል ስም ሰጥቶ ከሥራ በማፈናቀል፣ በትግራይ ተወላጁ ደምና መስዋዕትነት፣ የራሱን ሕይወት ለማቆየትና የክልል ስልጣኑን ዕድሜ ለማራዘም ይዳክራል። በመላው ኢትዮጵያ፣ ለአስርት ዓመታት ተጭኖ የነበረው የጭቆና ቀንበር ከነዝርፊያው፥ መሬት ወረራው፥ ከነጭንቀቱ ዛሬ ትግራይ ላይ ብቻ ተንሰራፍቶ ይገኛል።
 የሕወሓት አመራር፤ የዛሬ 30 እና 40 ዓመት በርካታ ታጋዮች ፈንጂ ረግጠው እንዲሞቱላቸው አድርገው ሲያበቁ፥ ያ ሁሉ መስዋዕትነት የተከፈለለትን የሟች ጓዶቻቸውን ፍትሕና እኩልነትን የማረጋገጥ አደራ በመብላታቸውም ሳያዝኑ፥ ጭራሽ አሁን ደግሞ የነዚያን ጀግኖች ልጆች፥ ብሎም የልጅ ልጆች በሐሰተኛ ሰበካ “ኑ ሙቱልን” በማለት ለጦርነት ይቀሰቅሳሉ። የሕወሓት አመራር ነገር ሁሌም #እናንተ ሙቱልኝ፤ እኔ ልሰንብት; ነው።
ዛሬ ደግሞ የያዙት ዕቅድ ከሌላው ኢትዮጵያዊ ወገኑ በምንም የማይለየውን የትግራይ ሰው፣ እንዲሁ በከንቱ ከገዛ ያገሩ ልጆች ጋር ደም ማቃባት ሳይሆን አይቀርም። ሆኖም ደም በማቃባት እንለየዋለን ካሉ፣ የተለየ ጥቅም ሳይኖረው ከገዛ ወገኑ ለመለያየት ካጩት፣ ጠላቶቹ እነሱና እነሱ ብቻ ናችው።
እስቲ ዛሬ እንኳን የኛ ለምትሉት ሕዝብ እዘኑለት!
የትግራይ ሕዝብ ወዶም፥ ተገዶም ለሕወሓት አመራር በትግል ጊዜ ስንቅ፥ ትጥቅና ወጣት አቅራቢ ሆኖላችሁ፥ ወደ ስልጣን ስትወጡ መወጣጫ መሰላል፥ ወንበራችሁ ሲነቃነቅ የግዱን ድጋፍ ሆኗችሁ ኖሯል። እነሆ ከስልጣን ስትወርዱ ደግሞ መደበቂያ ሆኗችኋል። እንደገና ጦርነት? አያሳዝናችሁም? ከዚያ በላይ ምን ይኁንላችሁ? ዛሬስ ሙትልን የምትሉት ለምን ዓላማ ነው? ለመገንጠል? ለምን? ምነው አሁን እንኳን ብትተዉት? ምነው ለኢትዮጵያውያን ከመጣው ነጻነትና ተስፋ ቢቋደስበት?
ዛሬ በኢትዮጵያ የሕዝቦችን እኩልነት ለማረጋገጥ ቆርጦ የተነሳ፥ ጠመንጃን ከፖለቲካ ቋንቋነት ውጭ ለማድረግ ግማሽ መንገድ ሳይሆን ሙሉውን መንገድ ተጉዞ፣ ተቃዋሚ ፖለቲከኞች ካሉበት ድረስ ሄዶ እጃቸውን ስሞ አገር ቤት ያስገባ፤ እናንተንም የይቅርታ እጁን ዘርግቶ በትዕግስት የሚጠብቅ መንግሥት
መኖሩን ታውቃላችሁ። ተጠቀሙበት። ካላመናችሁት በሽማግሌ ፊት በር ዘግታችሁ አስምሉት። ካልተጣላኸን ግን አትበሉት። የጠየቃችሁትን ሁሉ ሲሰጣችሁ የኖረውን፥ የኛ የምትሉትን ሕዝብ ታይቶ በማይታወቅ ትእግስት ከሚጠብቃችሁ የኢትዮጵያ መንግሥትና ከገዛ ወገኑ ጋር ደም አታቃቡት። ፍጥጫውን አርግቡት። ዛሬ ከናንተ የሚጠበቅ የጀግንነት ሥራም ይኸው መሆኑን እወቁት።


  ባል ሆዬ፤ ሪፐብሊካን ነው፡፡ (ኢህአዴግ ነው እንደሚባለው) የለየለት የትራምፕ ደጋፊ ነበር፡፡ ሚስት ደግሞ የትራምፕ ቀንደኛ ጠላት ናት፡፡ ትራምፕ ጎጆአቸውን በፖለቲካ ልዩነት ቢያምሰውም፤ ጥንዶቹ በአንድነት በሚያስተሳስራቸው  ተልዕኮ ላይ ተሰማርተዋል፡፡
ጆን ላውራ ሃንተር ለዓመታት የውሃ ጣቢያዎች በማቋቋም፣ በአሜሪካ-ሜክሲኮ ድንበር፣ በህገ ወጥ መንገድ አቋርጠው የሚሻገሩ ስደተኞችን ከሞት ሲታደጉ ነው የኖሩት፤ በካሊፎርኒያ፣ የአንዙ በሬጐ  በረሃ ላይ ከሚከሰተው አደገኛ ሙቀት፡፡
 የ65 ዓመቱ አዛውንት ጆን፤ የዛሬ 21 ዓመት አትራፊ ያልሆነውን የውሃ ጣቢያ ቡድን የመሠረቱት፣   ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ስደተኞች፣በውህ እጦት በሚከሰት ድርቀትና በከፋ ሙቀት አቅላቸውን እየሣቱ መሞታቸው ተከትሎ ነው፡፡  
“እኔ እዚህ ነው የተወለድኩት። ታላቅ ነፃነትና ብዙ እድሎች ባሉበት አገር በመወለዴ ዕድለኛ ነኝ; የሚሉት የህክምና ባለሙያው፤ “ከደቡብ የሚመጡ ሰዎች የሚከተሉት የመንግስት ስርዓት፤የተለየ በመሆኑ የኛ ዓይነት እድሎች አይኖሯቸውም፡፡ በዚህ የተነሳ እኔም እንደ እነሱ ብሆን፤ ወደ ሰሜን መምጣቴ አይቀርም ነበር” ብለዋል።
በሜክሲኮ የተወለደችው ባለቤታቸው ላወራ፤ የውሃ ጣቢያውን በበጎ ፍቃደኝነት የተቀላቀለች ሲሆን ከዓመታት በኋላም ከጆን ጋር በትዳር ቀለበት ተሳስረዋል።
“ሳገባት ዲሞክራት መሆኗን አልነገረችኝም ነበር። በድጋሚ ተታልያለሁ” ሲሉ ጆን ቀልደዋል፤ “ያኔ ስለ ፖለቲካ አናወራም ነበር፤ እዚህ እየመጣን ውሃ ብቻ ነበር የምንቀዳው”  
ከመቼውም የበለጠ ትዳራቸው የተፈተነው ዶናልድ ትራምፕ በ2016 የአሜሪካ ምርጫ፤ ህገ ወጥ ስደተኞች ወደ አሜሪካ እንዳይገቡ እርምጃ እንደሚወስድ ቀስቅሶ ካሸነፈ ወዲህ ነው። ይሄ በመካከላችን ጥቂት ቅራኔ ፈጥሮ ነበር፤ምክንያቱም ትራምፕን ስጠላው ለጉድ ነው፤ የሚሉት የ73 ዓመቷ ላውራ፤ሰዎችን የሚያወርድበት መንገድ ያስጠላኛል፤በተለይም ከተለያዩ የዓለም ክፍሎች የመጡ  ድሆችን ” ይላሉ፡፡
 በ2016 ምርጫ ጆን፤ ለትራምፕ ድምጽ አልሰጡም ነበር፤ለምን ቢሉ? ባለቤታቸውን አክብረው፤ለትዳራቸው ቅድምያ ሰጥተው፡፡ የቀድሞ የሪያሊቲ ቲቪ ኮከብ፤ የተለመደው ዓይነት ፖለቲከኛ አለመሆናቸውን ግን አስደስቷቸው እንደነበር ያስታውሳሉ፡፡
“ራሱን የሆነ ሰው ማግኘት አነቃቂ ነው፤ ምንም እንኳን እንደልቡ ቢናገርም” ብለዋል ጆን፡፡
የውሃ ጣቢያዎቹ የሚደግፉት ፖለቲካውን ወደ ጎን በመተው፣ የነፍሳቸውን ጥሪ በሚከተሉ በመቶዎች የሚቆጠሩ በጎ ፍቃደኞችና ለጋሾች ነው ተብሏል።
“ሁሉም ሰው የራሱ ሃሳብ የማንጸባረቅ መብት አለው” ይላሉ፤ላውራ። “ሁላችንም ግን አንድ ዓላማ፣ አንድ ግብ ነው ያለን፤ ይኸውም በዚህ አካባቢ ከከፋ ሙቀት ጋር የተያያዙ ሞቶችን ቁጥር ለመቀነስ መትጋት ነው፡፡” የሚቀድመውም እሱ ነው፡፡


 የዚህች አገር ፈተና ስፍር ቁጥር አለው? ድህነትና ስራ አጥነት፣ የኢኮኖሚ ቀውስና የኑሮ ውድነት፣ ምኑ ይነገራል? እነዚህ የምዕተ ዓመት ችግሮችና ሌላው ሁሉ ባይኖር እንኳ፣ አመጽና ሥርዓት አልበኝነት፣ ግድያና ጦርነት ሳይጨመርበትም፣
በሕዳሴ ግድብና በአባይ ወንዝ ላይ፣ ከግብጽ መንግስት የሚጋረጥብን አደጋ፣ …ለኢትዮጵያ ትልቅ ፈተና ነው፡፡
አሳዛኙ ነገር፣ ከዚያ በፊትም፣ ከዚያ በኋላም፣ ኢትዮጵያ - ከፈተናዎች ትንሽ ፋታ አለማግኘቷ ነው፡፡ ፈተናዎቿ በዝተዋል፡፡ ከመብዛታቸውም መክበዳቸው፡፡
ነባር የኑሮ ችግርና የዋጋ ንረት፣ ነባር የስራ አጥነትና የውጭ እዳ .
ሳያንስ፣ የኮረና ቫይረስ ወረርሽኝ ተጨምሮበታል፡፡ የአገር ኢኮኖሚ ተዳክሞ፣ የብዙ ዜጐች ኑሮ ተጐሳቁሏል፡፡ መንግስት፣ ከሌሎች በርካታ አገራት በተሻለ መንገድ፣ የምርትና የንግድ እንቅስቃሴዎችን ከመከርቸም ስለተቆጠበ እንጂ፣ ወረርሽኙን ለመከላከል በስክነትና በጥንቃቄ ለመስራት ስለወሰነ፣ የባሰ ጉዳት በደረሰብን ነበር፡፡
ለነገሩ፣ ካወቅንበትና በቅንነት ከተጋንበት፣ በተፈጥሮ የሚያጋጥሙ ፈተናዎችን ማሸነፍ አያቅተንም፡፡ ግን ምን ዋጋ አለው? ከውጭ በኩል ከሚሰነዘሩ አደጋዎች ይልቅ፣ በአገር ውስጥ የምንፈጥራቸው ችግሮች ይበልጣሉ። በተፈጥሮ ከሚከሰቱ እክሎች ይልቅ፣ በየጊዜው በገዛ ምርጫችን፣ የምንወልዳቸው ፈተናዎች ይብሳሉ፡፡
በአላዋቂነትም፣ በቀሽም ብልጣብልጥነትም፣ በክፋትም የተነሳ የምንፈለፍላቸው ቀውሶች፣ የምንለኩሳቸው ጥፋቶች፣ የምናዛምታቸው የፖለቲካ በሽታዎች፣ በዓይነትና በቁጥር መብዛታቸው ነው፤ አገሪቱን ፋታ የነሳት። ካሁን በፊት ያከማቸናቸውና ቀን ከሌት በገፍ የምንፈጥራቸው ችግሮች፤ ለስፍር ለቁጥር ያስቸግራሉ፡፡
እንደዚያ ባይሆን ኖሮ፣ በተፈጥሮ የሚከሰቱ ፈተናዎች፣ ያን ያህልም ባልከበዱን ነበር፡፡
የኮረና ቫይረስ ወረርሽኝንም ሆነ የአንበጣ መንጋዎችን ብቻ ሳይሆን፣ ሌሎች በተፈጥሮ የሚያጋጥሙ ፈተናዎችንም ጭምር የመከላከል ጠንካራ አቅም በስፋት ይኖረን ነበር፡፡ አደጋዎቹን የመግታት እና በቀላሉ የማሸነፍ ብቃትም ይኖረን ነበር፡፡
ለምዕተ ዓመት የተከማቹ የኢኮኖሚና የኑሮ ችግሮችን፣ የስራ አጥነትና የተስፋ ቢስነት ስደትን፣ በፍጥነት ለማቃለልም ባልከበደን ነበር፡፡
ግን፣ መች ፋታ ተገኝቶ? በእልፍ ፋይዳቢስ ጉዳይና በእልፍ የውድቀት አቅጣጫ፣ ትኩረታችንን የሚበታትኑ፣ መዓት የቀውስ ሰበቦችን ማራባት ላይ ነው ያተኮርነው፡፡
ቀልብ በሚያሳጣ የብሽሽቅና የውዝግብ እሽቅድምድም ተጠምደን ስንደናበር፣ ጥፋትን የመለኮስና የማዛመት ፉክክር ውስጥ ስንዋከብ፣ …በላይ በላዩ ፈተናዎችን ስናራባ፣ ለመፍትሔና ለስኬት የሚሆን ቀልብ ከየት ይመጣል?
ባለፉት ጥቂት ወራት ብቻ፣ ስንት ውዝግብና ውንጀላ፣ ምንኛ እየበዛ፣ ውዝግብን የሚያራግብ እንጂ የሚያስተካክል፣ የሚያጋግል እንጂ የሚያረግብ ሃሳብ እየጠፋ፣ ስንቱ ውዝግብ ወደለየለት ጥፋት አመራ? ስንት የፖለቲካ ቀውስና የአመጽ ጥፋት፣ ስንት የነፍስ ግድያና የንብረት ውድመት፣ ስንት የፈተናና የሀዘን መዓት እየተከታተለና እየተደራረበ አገራችንን ሲያናውጣት እንደከረመ አስታወሱ፡፡ በተፈጥሮ ከሚያጋጥም ችግር ይልቅ፣ ሰው ሰራሽ ጥፋት በዝቶ፣ ለወራት ሳያባራ እንደወረደብን አስቡት፡፡
ከኮረና ቫይረስ ወረርሽኝ በተጨማሪ፣ በየክልሉ የሚፈጠሩ ፈተናዎችና ጥፋቶች አልበዙብንም? የፌደራል መንግስትና የትግራይ ክልል አስተዳደር ውዝግብ፣ “ምርጫ አካሂዳለሁ” በሚል እየተባባሰ አልቀጠለም?
ከዚያ በፊት፣ “የአገሪቱ ምርጫ መራዘም አለበት” ሲሉ ከነበሩ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ጋር ተፈጥሮ የነበረው ውዝግብስ? በኮረና ቫይረስ ሳቢያ ምርጫው ሲራዘም፣ የቀድሞው ውዝግብ ረግቦ መፍትሔ አገኘ? ቅጥ እያጣ ባሰበት እንጂ፡፡ “ምርጫው ስለተራዘመ፣ የመንግስት የስልጣን ዘመን ያበቃለታል፡፡ የስልጣን ክፍፍል ይደረግ፣ የሽግግር መንግስት ይፈጠር” ወደሚል ውዝግብ አልተሸጋገረም?
የሕዳሴ ግድብና የአባይ ወንዝ ጉዳይም፣ እየከበደ እንጂ እየተቃለለ አልመጣም። “የግብጽ መንግስት ካልተስማማ በቀር፣ የሕዳሴ ግድብ፣ ውሃ መያዝ የለበትም” የሚል የውጭ ጫና እየበረታ የመጣው መቼ እንደሆነም አስታውሱ፡፡
ግድቡ፣ ለመነሻ የሚሆን ውሃ ከያዘ በኋላ፣ ፈተናውና ጫናው አልረገበም፡፡ የ130 ሚሊዮን ዶላር እርዳታ ታግዶባታል። ኢትዮጵያን ይጐዳል፡፡ በእርግጥ፣ በስክነት ይህንን የውጭ ጫናና ጉዳት መቋቋም ባልከበደን ነበር፡፡
ነገር ግን፣ ከውስጥ፣ ቀስፈው በሚይዙና በሚያሰቃዩ ብዙ የጐን ውጋቶች ሳቢያ የተወጠረች አገር፣ መች እረፍት አላት? ሲግለበለቡ የነበሩ ውዝግቦችና ዛቻዎች፣ የጥላቻና የጥቃት ቅስቀሳዎች፣ መች ጊዜ ይሰጣሉ? በየእለቱ፣ ጥፋቶችን ይለኩሳሉ እንጂ፡፡
አንዴ ከመሃል አገር፣ በማግስቱ ከዳር አገር፣ ጥዋት ላይ ከሰሜን ወይም ከምስራቅ፣ አመሻሽ ላይ ከደቡብ ወይም ከምዕራብ፣ ክፉ ጥቃትና አሳዛኝ ጥፋት ያልደረሰበት እለት ማግኘት ይከብዳል፡፡ ግን፣ ይብቃን አላልንም፡፡ ከሰኔ አጋማሽ በኋላ፣ በአርቲስት ሃጫሉ ላይ የተፈፀመው ግድያ፣ በጣም አሳዛኝ፣ በእጅጉ አደገኛ እንደሆነ ማን ይጠፋዋል?
ለወራት ሲራገቡ የቆዩ የጥላቻና የጥቃት ቅስቀሳዎች፣ በየከተማውና በየገጠሩ፣ በየአውራ ጐዳናውና በየአደባባዩ፣ በየፋብሪካውና በየእርሻው፣ ብርቱ የጥፋት ሰደድ እሳት፣ ምንኛ በፍጥነት እንደተቀጣጠለ አይተናል፡፡ የብዙ ሰዎች ሕይወት ተቀጠፈ። አካላቸው ጐደለ፡፡ ኑሯቸው ተቃጠለ። የብዙዎች ንብረትና ኢንቨስትመንት ወድሞ፣ የእልፍ ሰዎች መተዳደሪያ ስራና የእለት ጉርስ ተዘጋ፡፡ አሳዛኝና ዘግናኝ ጥፋት መድረሱ ሳያንስ፣ እጅግ ወደባሰ የእልቂት ትርምስ ከመግባት የተረፍነው ለጥቂት ነው። ያስፈራል፡፡
እንደ ሌሎች አካባቢዎች ሁሉ፤ በደቡብ ክልልም፤ በላይ በላዩ ውዝግቦች እየጦዙ፣ በተደጋጋሚ እንዳየነው፣ ከማርገቢያ ሃሳብ ይልቅ፣ ማራገቢያና ማጋጋያ ቅስቀሳ እየገነነ፣ እንደለመድነው፣ ወደ ለየለት አመጽና ቀውስ ተሸጋግረዋል፡፡
ብዙዎችም የጥፋት ሰለባ ሆነዋል፡፡
“ክልል እመሰርታለሁ፤ አትመሰረትም” በሚል ውዝግብ፣ ህይወት ጠፋ፣ ኑሮ ፈረሰ። ይሄ ሁሉ፣ በጥቂት ወራት ብቻ የተከሰተ የመዓት ውርጅብኝ ነው፡፡ በቤኒሻንጉል፣ ከዚያም በምዕራብ ወለጋ የተከሰቱ ጥፋቶችንም አስቡ፡፡  
በትግራይ ክልልም፣ ውዝግብ ከመቀነስና ከመርገብ ይልቅ፣ የውዝግብ አይነትና ቁጥር እየበረከተ፣ እየከረረም ሲሄድ፣ መጨረሻው እንደማያምር ማወቅ ተሳነን?
እንዴት ይሳነናል? እልፍ ጊዜ አይተናልኮ። ወደ ህሊና በመመለስ፣ የብሽሽቅና የውንጀላ ውዝግቦችን ከማብረድ ይልቅ ማጋጋል እየገነነ፣ ወደለየለት ቀውስና ጥፋት እንደሚደርስ፣ ሺ ጊዜ ማየታችን አይበቃም?
“ምርጫ አካሂዳለሁ” የሚለው ውዝግብ፤ ከመርገብ ይልቅ፣ “ለፌደራል መንግስት እውቅና አልሰጥም፤ ለክልሉ አስተዳደር እውቅ አልሰጥም” ወደሚል የባሰ ቀውስ መክረር ነበረበት? እያካረሩ በማጦዝ፣ ከጥፋት ውጭ ሌላ ውጤት አይገኝ ነገር! የማርገብ ሙከራና ጥረት አልነበረም ማለት አይደለም፡፡ በትግራይ ክልል የተወጠነው ምርጫ ከተገቢው መንገድ የወጣ ቢሆንም፤ የተረጋጋ አማራጭ ጠቃሚ ነው በማለት ጠ/ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ መናገራቸው፤ ነገርን ለማብረድ የሚረዳ እድል መፍጠራቸው ነበር፡፡
ነገር ግን፤ የአገራችን የፖለቲካ ቅኝት፣ ነገርን የማብረድና ወደ ቀልብ የመመለስ ሙከራን ሳይሆን፣ ነገር የማራገብና የማጦዝ እሽቅድምድምን እንደጀግንነት የሚቆጥር ኋላቀር ቅኝት ነው፡፡
ቀልብ የመግዛት፣ ወደ ህሊና የመመለስ፣ ለእውነት የመታመን፣ ትክክለኛ ሃሳብንና የተቃና የስነምግባር መንገድን የማክበር፣…
“የእያንዳንዱን ሰው መብት (የግል ነፃነትን) ማስጠበቅ” የፖለቲካ ሁሉ አስኳል እንዲሆን የመመኘት፣…
የሕግ የበላይነትም፣ የሰላምና የፍትህ ሁሉ አስተማማኝ መሠረት እንዲሆን የማለም፣ ለዚህም መነሻ የሚሆን ሕግና ሥርዓትን የማጽናት ጥረት፣ ከሁሉም ሰው የሚጠበቅ ኃላፊነት ነው፡፡
ወደ ስልጡን የፖለቲካ ባሕል የሚወስድ እንዲህ አይነት አስተሳሰብ ሲስፋፋ፣ የፈተናዎችን ብዛት ይቀንስልናል፡፡ ፈተናዎች ያለተከላካይ ሳይጦዙና ሳይፈነዱ የማብረድ፣ በሁነኛ መፍትሔም የማሸነፍ ብቃታችንን ይጨምራል፡፡  

 "ለወጣቱ፤ የመንግሥቱ ለማን ግጥም “መርፌ - ትሰራለህን” ማንበብና በዚያ አቅጣጫ መጓዝ የአባት ነው፡፡ በየትኛውም አቅጣጫ! ወጣቱ በሥነ ምግባር ረገድ፣ የሰውን ፀባይና ችሎታ በሚመረምር መልኩ አዕምሮው መታነፅ አለበት፡፡ ዕውቀትን መሰረት ሳያደርግ ለትግል ብቻ ብናዘጋጀው፣ የፕሮፓጋንዳ ወይም የአጀንዳ ማስተላለፊያ አሸንዳ ቱቦ ነው የሚሆነው፡፡ ይህ በታሪክም የታየ ነው፡፡"
የሚከተለውን የፃፉልን እጓለ ገብረ ዮሐንስ ናቸው፡፡
“የከፍተኛ ትምህርት ዘይቤ” በሚለው መጽሐፋቸው ውስጥ ነው፡፡
 በግሪክ ሜቶሎጂ የሚገኝ አንድ ትልቅ ተረት አለ፡፡
(ይህም ስለ ፕሮሚሴቭስ የሚነገረው ነው፡፡ ትልቅ ምሥጢር በውስጡ ደብቆአል፡፡ ፕሮሚሴቭስ በሚል አርእስት የቀድሞውን ተረት መሠረት በማድረግ፣ ኤስሂሎስ የሚባለው ትራጀዲን የፈጠረ ባለቅኔ፣ አንድ ትሪሎጂ - ማለት ሦስት ድራማዎች ጽፎአል፡፡ እሱን በመከተል ሸሊ ባይረን ጌቴ ጽፈዋል፡፡ የፕሮሚሴቭስ መንፈስ በአውሮፓ የመንፈስ ታሪክ ውስጥ መካከለኛውን መሥመር የያዘ ነው፡፡ አሁን የጠቀስናቸው ሰዎች በአውሮፓ የሥነ ጽሑፍ ጠፈር ላይ በጣም ጐልተው የሚታዩ ከዋክብት ናቸው፡፡)
የፕሮሚሴቭስ ተረት እንደሚቀጥለው ነው፡፡ ፕሮሚሴቭስ በከፊል አምላክ፣ በከፊል ሰው የሆነ ሕላዌ ነበር፡፡ በከፊል አምላክ እንደመሆኑ ዐሥራ ሁለቱ የግሪክ አማልክት በኦሉምቦስ ተራራ ሆነው ስለ ሰውና ስለ ዓለም አስተዳደር ሲመክሩ ይሰማ ነበር፡፡ በከፊል ሰው እንደመሆኑ የሰው ሥቃይና መከራ በጣም ያሳዝነው፣ ይጸጽተው ነበር፡፡ ሰው ቤት ንብረት ሳይኖረው በበረሃ፣ በጫካ፣ በዱር፣ በገደል፣ በዋሻ፣ በቁር፣ በሀሩር እንዲኖር ተፈርዶበት ነበር፡፡ ይህ መሆኑ አማልክት መክረው ዘክረው፣ ለሰው የዕውቀት ምንጭ የሆነውን ብርሃንን የሰጡት እንደሆን ከዕለታት ባንድ ቀን ሰጭነታቸውን ክዶ፣ በነሱ ላይ በመነሳት የሚያምፅ መሆኑን በመረዳት፣ ብርሃንን ከሰዎች ደብቀው ከማይደርሱበት ቦታ በመሠወራቸው ነው፡፡ በዚህ ምክንያት ሰዎች በጭለማና የርሱ ተከታይ በሆኑት ችግሮች ሥር ሲሰቃዩ ይኖራሉ፡፡
ይህ የሰዎች መራራ ዕድል ወገናቸው በሚሆን በፕሮሚሴቭስ ላይ ርህራሄ አሳድሮበት፣ ብርሃንን አማልክት አርቀው ከደበቁበት ሰርቆ ለሰዎች ወስዶ ሰጠ፡፡ ያን ጊዜ ማናቸውም ነገር ግልጽ ሆኖ ታያቸው። በብርሃን ምክንያት ጥበብና ማናቸውም የዕውቀት ስልት ስለተገለጸላቸው፣ ራሳቸውን ከገዛ ራሳቸው በተገኘው ዘዴ ለማስተዳደር ጀመሩ፡፡
ፕሮሚሴቭስን ግን ለሰዎች ብርሃንን ሰጥቶ፣ በጐ በመሥራቱ አማልክት ቀንተው፣ በብርቱ ስቃይ ይቀጣ ዘንድ አዳኝ ከማይደርስበት ገደል ላይ ከቋጥኝ ድንጋይ ጋር በሰንሰለት ተቆራኝቶ፣ አሞራ ለዘለዓለም እንዲበተብተው ፈረዱበት፡፡
*   *   *
ከፕሮሚሴቭስ ዕጣ -ፈንታ ይሰውረን፡፡ ይህ ፕሮሚሴቭስ የሰውን ዕድል ለማሻሻል የሚታገሉት የዕውቀት ሰዎች፣ የመምህራንና የሊቃውንት ምሳሌ ነው፡፡ እሱ ብርሃንን አማልክት ከደበቁበት ቦታ ወስዶ ለሰው እንዳበረከተ ፣ የዕውቀት ሰዎችም ዕውቀት በመለኮታዊ ምሥጢርነት ከሰው ተደብቃ ስትኖር ሳለ በብዙ ትግል አግኝተው፣ ከገዛ ራሳቸው አሥርፀው የወገኖቻቸውን ዕድል ለማሻሻል ያበረክታሉ፡፡ ዋጋቸውም ሌላ ሳይሆን ስቃይ መከራ ነው፡፡ ለምሳሌ ያህል ሶክራቲስ በመርዝ ተገድሎአል፡፡ ጆርዳኖ ብሩኖ የጧፍ ቀሚስ ተጐናጽፎ በእሳት ተቃጥሎአል፡፡
እነዚህ ሰዎች እንደ ጧፍ መብራት ማለት ናቸው፡፡ ራሳቸው ነደው ተቃጥለው ያልቃሉ። ለሌሎች ግን ብርሃን ይሰጣሉ፡፡ የፕሮሜሴቭስ ምሳሌ አንድ ትልቅ ሕግ ጉልህ አድርጐ ያሳያል። ይህም “ዕውቀት በሥቃይ የሚገኝ ነው” (Learn through suffering) የሚል ነው፡፡
ልጆቻችንን ይህን ለሌሎች ስንል መታገል፣ መስዋዕት  ማድረግ እንደምን እናስተምር? ብርሃን የሚያመጡ ሰዎች ያስፈልጉናል፡፡ ዕውቀትን ለሀገር ለማጎናፀፍ የሚጥሩ መምህራን ያሹናል፡፡ የዕውቀት ብርሃን ለመጪው ትውልድ ታትሮ ለማስተላለፍ፣  ልብና ልቡና ይፈልጋል፡፡ አረፍ ብሎ ወዴት እያመራን ነው ብሎ መጠየቅን ግድ ይላል፡፡ ዕውቀት ከትምህርት ብቻ የሚገኝ አይደለም፡፡ ከኑሮአችን፣ ከልምዳችን፣ ከትግላችን እንጂ፡፡ ይህ ወረድ ብሎ አፈሩን መዳሰስን፣ ህዝቡን ማግኘትን፣ የልብ ትርታውን ማወቅን ይጠይቃል፡፡ ምን ጎደለው? ስለዚህ ጉዳይ ግንዛቤ አለ ወይ? በምን ዓይነት መንገድ የጎደለውን ዕውቀት ለማሟላት እችላለሁ? ማለትን ይጠይቃል፡፡ መንገዱን ካገኙ በኋላም፤ ጧት ማታ ሳይታክቱ መታተርን ይጠይቃል፡፡ ይህን ከልብ ካደረግን አገር መውደድ ገብቶናል፡፡ ያንድ ሰሞን ሞቅ ሞቅ ብቻ አገርን ከገባችበት ማጥ አያወጣትም፡፡ “ኦሆ በሀሊ፣ ያርጓጅ አናጓጅ፣ በደመቀበት ቦታ ሁሉ የሚያጨበጭብ አንድም የተለየ ነገር ለማስገኘት አይችልም” ይላሉ ዶክተር እጓለ፡፡ ሉቃስን በመጥቀስም እንዲህ ይሉናል፡- “ውሰብአ አቴናሰ ወእለ ይነግድ ኲሎሙ ህየ በእደ ትካዘ አልቦሙ ዘእንበለ ዳእሙ ለአፅምኦ ወነቢብ ዘሐዲስ”። አቴናውያን አዲስ ነገር ከመስማት ወይም ከመናገር በስተቀር ሌላ ምኞት አልነበራቸውም። ባለው ላይ ቆሞ አዲስ ነገር ለማግኘት የሚጣጣር ሰው ሁል ጊዜ ወደፊት ይሄዳል - ማለት ነው፡፡
እንደ አቴናውያን፤ በአለው ላይ ቆመን አዲስ ነገር ለማግኘት የምንጣጣር ከሆነ ወደፊት እንሄዳለን። ትምህርትንና ዕውቀትን መሰረቱ ያደረገ ትውልድ ከፈጠርን የራሱን ጥያቄ፣ የራሱን ነገ ራሱ ይወልዳል። የሚኖርበት ቤት ሲጠበው ቤቱን ራሱ አስፋፍቶ ይሰራዋል፡፡ ሁሉን እኛ እናድርግልህ ካልነው - ሁሉን ቀላቢ እንሁንለት ካልን፤ ዞሮ ዞሮ ተቀላቢ ትውልድ ነው የምናፈራው፡፡ ፈረንጆቹ እንደሚሉት - Spoon – Feeding mentality ይጠቀልለዋል - የአጉሩሱኝ አስተሳሰብ እንደማለት ነው፡፡
ለወጣቱ፤ የመንግሥቱ ለማን ግጥም “መርፌ - ትሰራለህን” ማንበብና በዚያ አቅጣጫ መጓዝ የአባት ነው፡፡ በየትኛውም አቅጣጫ! ወጣቱ በሥነ ምግባር ረገድ፣ የሰውን ፀባይና ችሎታ በሚመረምር መልኩ አዕምሮው መታነፅ አለበት፡፡ ዕውቀትን መሰረት ሳያደርግ ለትግል ብቻ ብናዘጋጀው፣ የፕሮፓጋንዳ ወይም የአጀንዳ ማስተላለፊያ አሸንዳ ቱቦ ነው የሚሆነው፡፡ ይህ በታሪክም የታየ ነው፡፡ በማህበራዊ ኑሮው የእያንዳንዱ መብትና ተግባር የሚጠበቅበት፣ “ሰው በንፁህ ተምኔቱ መሰረት በሰላም ተደስቶ የሚገኝበትን ሕግ” ይዞ መጓዝ እንዳለበት ሊረዳ ይገባል፡፡ ህይወት እንደ ጂኦሜትሪ ትምህርት በቀጥታ መሥመር የተሞላና የተለካ አይደለም። ቀላል ሂሳብም አይደለም። እንዴት እንደሚገነባ፣ ከራሱ ህይወት ተነስቶ እንዴት ለማደግ እንደሚችል፣ ትምህርትን ባሰላሰለ መልኩ ማጤን እንጂ “ሳይገሉ ጎፈሬ፣ ሳያረጋግጡ ወሬ” መሆን የለበትም፡፡ እስከ ዛሬ አጭር ተመልካች፣ አጭር ተጓዥ ሳናደርገው (Myopic) አልቀረንም፡፡ አጭር ግቦች አጭር ያደርጉናል!
አንድ ደራሲ እንደሚለው፤
“…የውጪ ጉዳዮችን ካገር ውስጥ ኃይሎች አሰላለፍ፣ ኢኮኖሚያዊ ችግሮችን ከጥበብ ሽግግርና ከውጪ ርዳታ፣ የቋንቋ መዘበራረቅና ጉራማይሌነትን ከባህላዊ ድቀት፣ የሐሳብ ነፃነትን ከጋዜጣ፣ ራዲዮና አጠቃላይ ውይይት ምህዳር መጥበብ ጋር…” የሚያነፃፅር ወጣትም ሆነ አዋቂ ያስፈልገናል፡፡
ወጣቱ አገሩን ያውቅ ዘንድ ጥልቅ አስተሳሰብ፣ ረዥም ርዕይና በግብረገብ የታነፀ ድፍረትና መስዋዕትነት ያስፈልገዋል፡፡ የሀገራዊነት፣ የወገን አሳቢነት፣ የኢ-ራስ - ወዳድነት፣ የሁሉን - አውድም አስተሳሰብ አለመያዝ፣ ሁሉን - ረጋሚ ያለመሆን አመለካከት፣ ኢ-ፅንፋዊነት ወዘተ እንደ መርህም፣ እንደ ኑሮም ሊሰርፁበት ይገባል። አለበለዚያ አፋሮች እንደሚሉት፤ “አገሩን የማያውቅ ሰው፣ መሬትን እየረገጠ መሬትን ይረግማል” ይሆናል፡፡   

ከሀገራዊ ለውጡ በፊት እንደ ሀገር መቀጠል የማንችልበት ደረጃ ላይ ስለመድረሳችን ብዙ ምክንያቶችን ማንሳት እንችላለን፡፡ ህዝብን በጸረ ዴሞክራሲያዊ ሁኔታ ለመምራት የሚደረግ አይን ያወጣ ተጽዕኖ፣ አድርግ ወይም አታድርግ በሚሉ ቃሎች ብቻ የተገደበ እና ህዝብን ለማሸማቀቅ በርካታ ድርጊቶች ሲፈፀሙ እንደነበር ይታወቃል፡፡
ህዝብን ከፋፍሎ የመግዛት አባዜ የተጸናወተው ጥቂት የህወኃት ቡድኖች፣ በርካቶች ተገፍተው ከሀገር እንዲወጡም ምክንያት ነበሩ፡፡ ለሀገራቸው ፖለቲካ ያገባናል ያሉ የፖለቲካ ሀይሎች ሀሳባቸውን አውጥተው መግለጽ እንዳይችሉ ሲደረግባቸው የነበረው አፈና፣እስር፣ግርፋትና አሰቃቂ ድርጊቶች ለፖለቲካ ምህዳሩ መጥበብ እንደ ምክንያት የሚጠቀሱ ናቸው፡፡
የመሰረተ ልማት እጥረት ባልተቀረፈበትና የህዝብ የልማት ጥያቁዎችን መፍታት አዳጋች በሆነባት ሀገር፣ እነዚሁ አጥፊ ቡድኖች በርካታ የህዝብና የመንግስት ተቋማትን በመዝረፍና የዘረፉትን ወደ ውጭ ሀገራት በማሸሽ በህዝብ ላይ ክህደት፣ በሀገር ላይ የኢኮኖሚ ውድቀት አስከትለዋል፡፡
እወክለዋለሁ ላለው የትግራይ ህዝብ በተጨባጭ መሰረታዊ ለውጥ ማምጣት የተሳነው ይህ አጥፊ ቡድን፣ ከሀገራዊ ለውጡ እኩል መራመድ ባለመቻሉና ሲፈፅማቸው የነበሩ ኢ-ዴሞክራሲያዊ አካሄዶች ከህዝብ ፊት መቆም እንዳይችል ስላደረገው፣ ውህደቱን ከመቀላቀል ይልቅ መግፋትን አማራጩ አድርጓል፡፡
ለህገ መንግስታዊ ስርዓት ጠበቃ ነኝ ሲል የነበረው አጥፊው የህወሃት ቡድን፤ የትግራይን ህዝብ ከሌሎች ወንድም ህዝቦች ጋር ለመነጣጠልና ለህገ መንግስቱ ያለውን ንቀት ያረጋገጠበትን ህገ ወጥ ክልላዊ ምርጫ ሲያደርግና ህጋዊ ያልሆነ መንግስት ሲመሰርት በሆደ ሰፊነት የተመለከተው የፌደራል መንግስት፣ ይህ ቡድን እየተከተለው ያለው ኢ-ህገ መንግስታዊ አካሄድ ከዛሬ ነገ ሊለወጥ ይችላል በሚል ጊዜ ሰጥቶት ቆይቷል፡፡ ዳሩ አምባገነናዊ ባህሪው እያደገ ቢመጣም፡፡
የትግራይ ህዝብ ከሌሎች ወንድሞቹ ጋር እጅ ለእጅ ተያይዞ ለሀገራዊ ለውጡ በጋራ ለመቆም ፍላጎት ቢኖረውም፣ ጥቂት የህወኃት ቡድን አመራሮች ግን የህዝቡን ፍላጎት ወደ ጎን በመግፋት፣ ህዝቡ ከሌሎች ብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች ጋር ምንም አይነት ግንኙነት እንዳይኖረው ጭቆና ሲያደርስበት ቆይቷል፡፡
ብልጽግናና የለውጡ መሪዎች ህወኃት ውህደቱን እንዲፈጽምና ለጋራ ሀገራችን በጋራ እንቁም መርህ በተደጋጋሚ ጊዜ የድርጀቱን መሪዎች በማግኘት ሰፊ ጊዜ ተወስዶ ማወያየት ቢቻልም፣ ወትሮውንም ሀገርንና ህዝብን የማገልገል ጽኑ ፍላጎት ሳይሆን በስልጣን የሚገኝ ጥቅምን መሰረት ያደረገ ስለሆነ  ለውህደቱ እምቢታቸውን አሳይተዋል፡፡
ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ ተስፋ ያልቆረጡት የለውጡ መሪዎች በህዝብ የሚታወቁም ሆነ የማይታወቁ በርካታ ጥረቶችን በማድረግ የትግራይን ህዝብ ከለውጡ ጋር አብሮ ለማስቀጠል ያላሰለሰ ግፊት ቢደረግም፣ በጸረ ለውጥ ቡድኖች ሰንኮፍነት እንደታሰበው ውህደቱን ለማቀላቀል የተደረገው ጥረት ያለ ውጤት ተጠናቋል፡፡
መቀሌ የመሸገው የጥፋት ቡድኑ፣ ምስኪኑን የትግራይን ህዝብ ጠዋት ማታ፣ የአማራ ክልልና የፌደራል መንግስት ጦርነት በህዝባችን ላይ ሊከፍቱብን ነው በሚል የተሳሳተ መረጃ፣ ህዝቡን በማደናገር እረፍት አሳጥቶት ከርሟል፡፡
የትግራይ ህዝብ ጦርነት እንዳንገሸገሸው የኢትዮጵያ ህዝብ ከልብ ይረዳዋል፡፡
ጦርነት የመጨረሻ እንጂ የመጀመሪያ አማራጭ እንዳልሆነ ብልጽግና ይገነዘባል፡፡
የመከላከያ ሰራዊቱን ከክልሉ ፈቃድ ውጭ ማደራጀት አትችሉም የሚል አቋም እየተከተለ ያለው ሴረኛውና ጥቂቱ የህወኃት ቡድን፤ የፌደራል መንግስትን ውሳኔዎችና የሚሰጡ አቅጣጫዎችን ተግባራዊ እንዳይሆኑ ግትር አቋሙን ሲያሳይ ቆይቷል፡፡
ከህዝብ አብራክ ወጥቶ ህዝብንና ሀገርን ከጥቃት እየተከላከለ የሚገኘውን የመከላከያ ሰራዊቱን የቆየ ክብርና ዝና ለማጠልሸት ሲሞክር፣ ሆደ ሰፊው ሰራዊት ምላሽ ሳይሰጥ ቆይቷል፡፡ ይሁን እንጂ ለጥፋት ሁሌም የማይተኛው ጥቂት የህወኃት ቡድን አማካኝነት በተሰጠው ትዕዛዝ በትግራይ በሚገኘው የመከላከያ ካምፕና ከሃያ ዓመታት በላይ የትግራይን ሕዝብ ሲጠብቅ የቆየ ሠራዊት ላይ ትናንት ሌሊት ጥቃት ከማድረሳቸው ባሻገር ሰሜን ዕዝንም ለመዝረፍ ሙከራ አድርገዋል፡፡
ነገሩን በሆደ ሰፊነት ሲመለከተው የቆየው መንግስት እየተፈፀሙ ያሉ ድርጊቶች ገደብ በማለፋቸውና ግልጽ ትንኮሳ በመፈጠሩ ምክንያት ይህንኑ ድርጊት ሊመክት የሚችል አጸፋዊ እርምጃ ለመውሰድ ተገዷል፡፡ በዚህ መሀል ምንም የማያውቀው የትግራይ ህዝብ ተጎጂ እንዳይሆን አስፈላጊው ጥንቃቄ እየተወሰደ ይገኛል፡፡
በአጠቃላይ ከዚህ በፊት እንደምናደርገው ሁሉ ብልጽግና ፓርቲ የሀገርና የህዝብ ሰላምና ደህንነት ለማስጠበቅ ሌት ተቀን የሚሰራና የህዝብንና ሀገርን ሰላም አደጋ ውስጥ ሊከት የሚችል ማናቸውንም ነገሮች ለመታገስ እንደማይችል ታውቆ፣ በተሣሣተ መረጃ ጭቁኑ የትግራይ ህዝብ ላይ ያልተገባ ስጋት በመፍጠር ተጠራጣሪ ለማድረግ የሚደረገውን ተከታታይ ቅስቀሳ የትግራይ ህዝብ ሊያወግዘው የሚገባ መሆኑን በፅኑ በማመን፣ የሚከተሉትን የአብሮነትና የአጋርነት ጥሪያችንን እናስተላልፋለን፡፡
1. ለተከበርከው የትግራይ ህዝብ
የትግራይ ህዝብ ከሌሎቹ ብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች ጋር ጠንካራ ታሪካዊ አንድነትና ውህደት ያላቸው፣ ባህላዊና ጥንታዊ ሃይማኖታዊ እሴቶችን የሚጋሩ፣ በጋብቻና በደም የተሳሰሩ፣ በፀረ-ጭቆና ትግል ከሌሎች ህዝቦች ጋር ሆነው፣ በአንድ ጉድጓድ ክቡር መስዋዕትነት እየከፈሉ አሁን ላለንበት የሀገረ መንግስት ምስረታ ጉልህ አሻራ ያሳረፉ ህዝቦች ናቸው፡፡
ሆኖም የሕወሓት አጥፊ ቡድን፣ የሀገርንና የህዝብን ሰላምና ደህንነት አደጋ ላይ ለመጣል የሚያደርጉት ሴራ መሆኑን አውቃችሁ ከኢትዮጵያ ህዝብ ጋር ያላችሁ ወንድማዊና ቤተሰባዊ ግንኙነታችሁ ሳይቋረጥ፣ የትግራይን ህዝብ የሚያለያዩ ሙከራዎችን በፅናት እንድትታገሉ የከበረ ጥሪያችንን እያቀረብን፣ በዚህ አሸባሪ ቡድን ላይ እርምጃ በመውሰድ፣ ህብረ ብሔራዊ አንድነታችንን ለማስቀጠል በምናደርገው ትግል ውስጥ ከጎናችን እንድትሆኑ ጥሪያችንን እናቀርባለን፡፡
2. ለመላው የትግራይ ምሁራን
ሀገርን በሚፈለገው ደረጃ መለወጥ ካስፈለገ ምሁራን የሚያደርጉት አስተዋጾኦ ከፍ ያለውን ቦታ መያዙ ግልጽ ነው፡፡ ሆኖም ግን  በክልሉ የሚገኙ ምሁራንን ለሀገራቸው ሁለንተናዊ አበርክቶ እንዳያደርጉ በጥቅም የተሳሰረው ቡድን እንቅፋት እንደሆነባችሁ መረዳት ተችሏል፡፡ ስለሆነም ምሁራን በነጻነት ተንቀሳቅሰው ያላቸውን አቅምና ዕውቀት ለሀገራችን ህዝቦች እንዲያበረክቱ ካስፈለገ፣ ጨቋኙንና ጸረ ለውጡን የህወኃት ቡድን ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ማስወገድ ያስፈልጋል፡፡
ስለሆነም የተከበራችሁ በትግራይ የምትገኙ ምሁራን፣ ሁላችሁም፣ የፌደራል መንግስት በክልሉ እያደረገ ያለው ህገ መንግስቱን የማስከበር ስራ በውጤታማነት ለመፈፀም እንዲቻል የበኩላችሁን ሚና እንድትወጡ የአክብሮት ጥሪያችንን እናስተላልፋልን፡፡
3. ለመላው የትግራይ ወጣቶች
በክልሉ የምትገኙ ወጣቶች ምንም አይነት ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚ መሆን ሳትችሉ ነገር ግን በስማችሁ እየተነገደ ለበርካታ ዓመታት ቆይታችኋል፡፡ ይህንን አይን ያወጣ ዘረፋና ሌብነት በአጥፊ የህወኃት ቡድን አማካኝነት ሲካሄድ እንደነበርም የአደባባይ ሀቅ ነው፡፡
በስሙ ሲነገድበት ለቆየው የትግራይ ወጣት ሁለንተናዊ ተጠቃሚነት ይረጋገጥ ዘንድ በዚህ አጥፊ ቡድን ላይ እርምጃ መውሰድ አስፈላጊ ሆኖ ተገኝቷልና መላው የትግራይ ወጣቶች፣ በፌደራል መንግስት በኩል እየተወሰደ ያለውን ህግን የማስከበር እርምጃ በመደገፍ ለክልሉና ለሀገር ሰላም አጋር እንድትሆኑ፣ የትግራይ ወጣቶች ከመላው የሀገራችን ወጣቶች ጋር በመሆን የጀመርነውን አገራዊ ለውጥ አጠናክረን እንድንቀጥል ጥሪያችንን እናቀርባለን፡፡
4. በትግራይ ክልል ለምትገኙ የክልሉ የፀጥታ ሃይሎች
የትግራይ ክልል የፀጥታ ሀይሎች፣ በሀገሪቱ ከሚገኙ የፀጥታ ሃይሎች ጋር በጋራ በመሆን ህዝባዊነታችሁን ጠብቃችሁ ለአንዲት ሉአላዊት አገር መከበርና ቀጣይነት ክቡር መስዋዕትነት በመክፈል ላይ መሆናችሁን ብልጽግና ፓርቲ ከልብ ይገነዘባል፡፡
ምንም እንኳ በክልሉ አምባገነን የሆነው የህወኃት ቡድን፣ በትግራይ ህዝብ ላይ እያደረሰ ያለውን እንግልትና ስቃይ የታዘባችሁ ቢሆንም ባለው ጸረ-ዴሞክራሲያዊ አካሄድ ምክንያት ለውጡን ከህዝባችሁ ጋር ሆናችሁ ማጣጣም ሳትችሉ ቀርታችኋል፡፡
ሆኖም ለረዥም ዓመታት የክልሉን ህዝብ ሰላምና ደህንነት በሀላፊነት መንፈስ ወስዳችሁ ስትጠብቁ የቆያችሁ የክልሉ ፖሊስ፣ ልዩ ሀይል አባላትና ሌሎችም፤ በህዝብ ትክሻ ላይ ሆኖ እየቀለደ ባለው ዘራፊና አጥፊ የህወኃት ቡድን ላይ እርምጃ ለመውሰድ እየተደረገ ያለውን ትግል በመቀላቀል ህዝባዊነታችሁን እንድታረጋግጡ በድጋሚ ጥሪያችንን እናቀርባለን፡፡
ድል ለኢትዮጵያ ህዝብ
ጥቅምት 25/2013 ዓ.ም
አዲስ አበባ


ሕወሐት በትግራይ በሚገኘው የመከላከያ ካምፕ ላይ ጥቃት አድርሷል። ሰሜን ዕዝንም ለመዝረፍ ሙከራ አድርጓል። ይህ ሠራዊት ከሃያ ዓመታት በላይ የትግራይን ሕዝብ ሲጠብቅ የቆየ ሠራዊት ነው። በቦታው የሚገኘውም የትግራይን ሕዝብ ከጥቃት ለመከላከል ነው። ሕወሐት ግን እንደ ባዕድና እንደ ወራሪ ሀገር ሠራዊት ቆጥሮ፤ የመከላከያ ሠራዊቱን ለመምታትና ለመዝረፍ ተነሥቷል። በዳልሻሕ በኩልም ጦርነት ከፍቷል።

መንግሥት የትግራይ ሕዝብ እንዳይጎዳ በማሰብ፣ ጦርነት እንዳይፈጠር የትእግሥቱ ጫፍ ድረስ ታግሷል። ጦርነት የሚቀረው ግን በአንድ ወገን ፍላጎት ብቻ አይደለም።

የመከላከያ ሠራዊታችን በኮማንድ ፖስት እየተመራ ሀገሩን የማዳን ተልዕኮውን እንዲወጣ ትእዛዝ ተሰጥቶታል። ቀዩ መሥመር የመጨረሻው ነጥብ ታልፏል። ሀገርና ሕዝብ ለማዳን ሲባል ኃይል የመጨረሻው አማራጭ ሆኗል።

የኢትዮጵያ ሕዝብ ነገሮችን በሰከነ መንፈስ እንዲከታተል፣ በየአካባቢው ሊከሠቱ የሚችሉ ትንኮሳዎች በንቃት እንዲቃኝና ከመከላከያ ሠራዊታችን ጎን እንዲቆም ጥሪ አቀርባለሁ።

ህወሓት እናኦነግሸኔን ጨምሮህገወጥ መሳሪያታጥቀውየዜጎችን ህይወትበማጥፋትላይ ያሉቡድኖች በአሸባሪነት
ሊፈረጁእንደሚገባ የህዝብተወካዮችምክርቤትአባላትሃሳብአቀረቡ፡፡እነዚህቡድኖችበአገሪቱህግመሰረት ተጠያቂመሆን  እንዳለባቸውምየም/ቤቱአባላትአሳስበዋል፡፡ምክርቤቱበኦሮሚያክልልበምዕራብወለጋዞንማንነትንመሰረትያደረገውጭፍጨፋላይየተሰማውንሀዘንበመግለፅናየአንድደቂቃ የህሊናፀሎትበማድረግ፣መደበኛውይይቱንሊያደርግቢያስብም፣አባላቱቅድሚያሊሰጥየሚገባውየዜጎችህይወትበመሆኑውይይቱከዚህእንዲጀምር  በሚልበጉዳዩላይበስፋትመወያየቱን  ለማወቅተችሏል፡፡ የምክርቤቱአፈጉባኤውአቶታገሰጫፎ፣ ምክርቤቱአጀንዳውንቀድሞቀርፆየተዘጋጀመሆኑንበመጥቀስ፣ በዜጎችላይየተፈፀመውንጥቃትበሚመለከትትናንትማምሻውንየምክርቤቱአመራርምክክርአድርጎበትአስፈፃሚውአካልማብራሪያ እንዲሰጥበትውሳኔላይመደረሱንጠቁመዋል፡፡ይህንንተከትሎሞበጉዳዩላይየምክርቤቱአባላትሀሳብእንዲሰጡበትየተደረገሲሆንበዚሁ መሰረትም፤ህወሃትእናኦነግሸኔንጨምሮጥቃትየሚፈፅሙህገወጥቡድኖችንበሽብርተኝነትበመፈረጅየማያዳግምእርምጃ  እንዲወሰድባቸውየሚልሀሳብቀርቧል።ም/ቤቱበተለያዩአካባቢዎችየሚፈጸሙጥቃቶችንለማስቆምእየተወሰዱያሉእርምጃዎችበቂአይደሉምብሏል፡፡ምክርቤቱበጉዳዩዙሪያበስፋት   ከተወያየበኋላአስፈፃሚውአካልምክርቤትቀርቦማብራሪያእንዲሰጥ፣ምህረትየሌለውእርምጃ  እንዲወሰድናችግሩ
እንዳይደገምምንመወሰንአለበትበሚለውጉዳይላይየውሳኔሀሳብእንዲቀርብአቅጣጫአሳልፏል።



  ከዕለታት አንድ ቀን አንድ ቤተሰብ ውስጥ ያለ አንድ አስቸጋሪ ልጅ ነበረ፡፡ ይሄ ልጅ ነጋ ጠባ ማልቀስ ነው ሥራው፡፡ ሞገደኛ ነው፡፡
አባት፤ “አንተ ልጅ እረፍ፤ እምቢ ካልክ ዋ! ለጅቡ ነው የምሰጥህ” ይሉታል፡፡
ልጅ ለጥቂት ጊዜ ዝም ይላል፡፡ ሆኖም ብዙ ሳይቆይ እንደገና ማልቀስ ይጀምራል።
“አንተ ልጅ ዛሬ ምን ነክቶሃል ዋ! ለአያ ጅቦ ነው የምሰጥህ፤ አውጥቼ ነው የምወረውርህ” ይሉታል፡፡
አሁንም ልጁ የአያ ጆቦን ድምጽ ሲሰማ፣ ድንግጥ ይልና ድምፁን ያጠፋል፡፡ ሆኖም አመለኛ ልጅ ነውና ከጥቂት ቆይታ በኋላ ማላዘኑን ይቀጥላል፡፡ ስለዚህ አባት ይናደድና ሁለት እጁንና ሁለት እግሩን ጥፍር አድርገው ያስሩታል፡፡ ቆጥ ላይ አውጥተው ያስቀምጡታል፡፡ ይሄኔ ልጁ ዝም ይላል፡፡
እናት መቼም እናት ናትና አንጀቷ ይባባና፤
“ግዴሎትም ይሄ ልጅ አሁን ፀባይ አሳምሯል፤ ልፍታው” ትላለች፡፡
አባት፡- እንደገና ቢያለቅስ ግን ውርድ ከራሴ፤ ልጃችን በጣም ሞገደኛ ሆኗል፡፡”
እናት፡- “ልጅ አይደል፤ በአንዴ አይታረም ቀስ በቀስ ያሻሽላል፡፡ እርሶም ብዙ አይጨክኑበት፡፡”
እውነትም እናት እንዳለችው ልጁ ፀጥ አለ፡፡
ለካ ይሄ ሁሉ ሲሆን አያ ጅቦ ጓሮ ሆኖ ያዳምጥ ኑሯል፡፡ ጥቂት ቆይቶ ድምፁ ሁሉ ፀጥ አለ፡፡ አሁን አሁን ልጁን ይወረውሩልኛል እያለ ይጠብቅ የነበረው አያ ጅቦ፣ ጆሮ ቢጥል ምንም ድምጽ ጠፋ፡፡ እናትና አባት ልጁን አስተኝተው የግል ወሬያቸውን ቀጥለዋል፡፡
“ያን ቦታ እንሸጠው ስልሽ… የመሬት ዋጋ አሽቆለቆለ”
እናት፡- “ግዴለም ላመት መጨመሩ አይቀርም፡፡ ዋናው መሬቱ በስማችን ያለ መሆኑ ነው፣ በዚያ ላይ ምንም አንገብጋቢ የኢኮኖሚ ችግር አለመኖሩ ነው፡፡ የመሬት ዋጋው እየጨመረ እንጂ እየቀነሰ አይመጣም፡፡”
አባት፡- “ነገሩ እውነትሽን ነው፡፡ የቦታ ሽያጭ በየጊዜው ሲጨምር እንጂ ሲቀንስ አልታየም፡፡ እኔ እንደው ጓጉቼ ነው የተጣደፍኩት”
ይሄንና ሌላም የቤታቸውን ነገር እየተወያዩ ቆይተው ለጥ ብለው ተኙ፡፡
“ይሄኔ አያ ጆቦ ወደ በራፉ ጠጋ ብሎ ኧረ የልጁን ነገር ቶሎ ወስኑልኝና ገላግሉኝ” አለ ይባላል፡፡
*   *   *
በሀገራችን ብዙ ያልተወሰኑና በይደር የቀሩ ጉዳዮች አሉ፡፡ አንድም ቁርጠኛ ወሳኝ አካል ባለመኖሩ፣ አንድም ደግሞ ከስር መሰረት ሲወርዱ ሲዋረዱ የመጡ በመሆናቸው፡፡ ወደ ተወሳሰበ ግጭት ያስገቡም በመሆናቸው ነው፡፡ ለያዥ ለገራዥ የማይመቹ በመሆን ደረጃ ላይ በመድረሳቸው፡፡ ይኸው የኢኮኖሚ ገጽታችን መልክ የሌለው ሁኔታ ውስጥ ገብቷል፡፡
በመሠረቱ ስራዬ ብሎና ይሁነኝ ብሎ የሚያጠና፣ የሚያቅድና የሚተገብር፤ የሚጨነቅና የሚጠበብ አካልና “አባከና” የሚል በሌለበት ንፍቀ ክበብ ውስጥ አገርን ለማልማትና ህዝብ የመታደግ ሂደትን ማጐልበት እጅግ አዳጋች ነው። ፖለቲካዊ ያገባኛል ባይነትና ኢኮኖሚያዊ ይገባኛል ባይነት ተሰናስለው በማይጓዙበት ሁኔታ ውስጥ ሥር የያዘ ለውጥን በአግባቡ ፈር አስይዞ መንቀሳቀስ፣ የኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን የአህጉራችንም ካንሰር አከል አባዜ ነው፡፡ ዛሬም ስለ ሙያዊነት፣ ሥነ ምግባራዊነት ማውራት የምንገደደው ወደን አይደለም፡፡ ያልበለፀገ የሰው ኃይል፣ በሌብነት የፈነቀለ ጐደሎ ሥርዓት፣ ስለ ሀገርና ህዝብ ይሄ ነው የሚባል እውቀትም ሆነ ብቃት አሊያም በቂ ትምህርት በሌለው ትውልድ እጅ ላይ የወደቀ ህብረተሰብ ወደፊት እንዳይራመድ አያሌ አሽክላዎች እንደሚደቀኑበት ከቶም አጠያያቂ አይደለም፡፡
ከቀን ቀን እየተሸረሸረ ያለው ሞራል ቁልቁለቱ አሳሳቢ ነው፡፡ የሀገር ፍቅር እየተመናመነ መምጣቱ አስጊ ነው፡፡ እንስራ ሲባል “እንዝረፍ” የሚል አስተሳሰብ ያለው ትውልድ፤ እለት ሰርክ እየቀፈቀፍን፣ ቀቢፀ ተስፋን እንጂ ተስፋን ማለም ጤናማ ራዕይ አይደለም፡፡ ይህ ጥበብ  “decadence” ክፉ አባዜ ነው። ሳይታወቀን እየወረድንበት ያለውን አዘቅት መለስ ብለን የምናይበት አንገት የሚያሳጣ አስደንጋጭ ተዳፋት ነው፡፡
እገሌ ከእገሌ ሳይባል ሁላችንንም ተጠያቂ የሚያደርግ የመሽቆልቆል መርገምት ነው፡፡ “ጽድቁ ቀርቶ በቅጡ በኮነነኝ” የሚያሰኝ ሶሽዮ ኢኮኖሚያዊ ጥያቄ አዝሎ የሚጓዝ ባለቤት አልባ የሚመስል ከባቢ አየር ውስጥ መሆናችን ኤጭ የማይባል ነገር ነው፡፡ ለዚህ ሁሉ ሠላምን ማረጋገጥ የመንግሥትም የህዝብም ግዴታ ነው። “እዚህ ቦታ ግጭት ተጀመረ…እዚህ ቦታ ሽብር ተቀሰቀሰ…” እያልን፣ በዜናና በዜማ የምናልፈው አይደለም፡፡ በድሮው መንግሥት ጊዜ መግለጫው ውስጥ “ዳሩ ሲነካ መሀከሉ ዳር ይሆናል” ይባል ነበር፡፡ ትልቅ እውነት ነው፡፡ በየዳር አገሩ የሚፈጠሩትን ግጭቶች ቸል ማለት ቢያንስ የዋህነት ነው፡፡ የምንመኘው ብልጽግናና እድገት እውን የሚሆነው ቅንነት፣ ታታሪነትና  የመነሳሳት መንፈስ ሲኖር ነው፡፡ ያ በሌለበት ሂደት ውስጥ ያለን ከሆነ ግን “ጽድቁ ቀርቶብኝ በቅጡ በኮነነኝ” የሚለውን የአበው አባባል እንድናሰላስል እንገደዳለን፡፡



Page 3 of 502