Administrator

Administrator


              አንዳንድ ትርክቶች እንደፃፍናቸው ሰው አያስተውላቸውም፡፡ ስለዚህ ደግመን ማስታወስ እንገደዳለን፡፡
ከዕለታት አንድ ቀን፤ አባትና ልጅ፤ ጅብ ሊያጠምዱ ወደ አደን ይወጣሉ፡፡
የጅብ አጠማመድ ዓላማና ዒላማቸው፣ ጠመንጃቸው አፈሙዝ ላይ ሙዳ ሥጋ ያስራሉ፡፡ ሙዳ ሥጋውን በገመድ ያስሩና ከቃታው ጋራ ያገናኙታል፡፡ ጅቡ ሥጋውን ሲጐትት ቃታውን ይስበዋል ማለት ነው፡፡ መላው ግልጽና ቀጥታ ነው! በገዛ ስግብግብነቱ ለቃታው ይጋለጣል ማለት ነው!
ይህንኑ መላና አላማ ይዘው ወደ ዱር ገቡ፡፡ ጠመንጃው አፍ ላይ ሙጃውን አስረው የገመዱን ጫፍ ቃታው ላይ ቋጥረው፣ የጅቡ መግቢያ መውጫ ላይ ያስቀምጡታል፡፡ ጅቡ ግን ቃታው ላይ ከታሠረው ሙዳ ይልቅ የጠመንጃውን ሰደፍ ነክሶ ሙሉውን ጠመንጃ ይዞት ሄደ፡፡
ይህንን ጉድ ያየው ልጅ፣ ወደ አባቱ ሲሮጥ መጥቶ፤
“አባዬ …አባዬ…ጉድ ሆነናል…”
“ምነው?” አለ አባት፡፡
“ጅቡ የጠመንጃችንን ሰደፉን ነክሶ ይዞት ሄደ!”
አባትየውም፤
“ልጄ፤ አለቀልን በለኛ! እንኳን ጠመንጃ ሰጥተኸው እንዲሁም አልቻልነው!” አለ!
***
ብዙዎች መንገዶቻችን ከጠመንጃ ተላቀው አያውቁም፡፡ ከተላቀቁም በጭራሽ አለ መዘዝ አይደለም፡፡ ሁልጊዜም ቁጭት፣ ሁልጊዜም ቂም በቀል፣ ሁልጊዜም ደባ፣ ሁልጊዜም ሥር - የሰደደ የተበዳይነት ስሜት፤ ወደ መፍትሔ ከመሄድ ይልቅ ጥያቄያዎችን ማስፋፋትና ማጋጋል እንደ ፖለቲካ ሙያ እንዲታይ መገፋፋት:: አገራችን ወደተሻለ ብርሃን ሳይሆን ወደ ጨለምላማው አቅጣጫ እንዳትሄድ ያሰጋል፡፡ ብልጭ ድርግም የሚለው ሁኔታችን ዛሬም አሳሳቢ ነው፡፡
በዘላቂነት እንደማይበራው መብራታችን፣ በዘላቂነት እንደማይቀጥለው ውሃችን፣ በአስተማማኝነት ፍሬ እንደማይሰጠን ፍትሀችን፣ ለአዲሱ ትውልድ በሙሉ ዕምነት እንደማንለግሰው ተስፋችን ብዙውን ምኞታችንን በሰቀቀን ይዘን መጓዝ ግዴታችን የሆነ ይመስላል፡-
“እኛማ ብለናል
እኛ ተናግረናል
ጥንትም ወርቅ በእሳት
    እኛም በትግላችን
እየተፈተንን
አንጠራጠርም እናቸንፋለን
ድል እናደርጋለን”
ብለን ነበር ዱሮ፤ ዛሬም እንላለን፡፡
“እየነጋ ሲሄድ ድል እናደርጋለን!!”
አብዛኛው ሁኔታችን ዝምታ የዋጠው ነው፡፡ ዝምታችንም ድቅድቅ ጭለማ የወረሰው ነው፡፡ ጠንካራ እልባት ያስፈልገዋል፡፡
ሀ) “ዝም ብንል ብናደባ
       ዘመን፣
        ስንቱን አሸክሞን
የጅልነት እኮ አደለም፣
               እንድንቻቻል ነው ገብቶን”
ፀ.ገ/መ (“ማነው ምንትስ እሳት ወይ አበባ”)
… ያለውን መገንዘቢያችን ሰዓት ነው፡፡ እንንቃ! እንትጋ! እንትባ!
በርትተን ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህንን እንመርምረው፡-
2)  “ዛሬ ለወግ ያደረግሺው
      ወይ ለነገ ይለምድብሻል
      ልማድ ፊት እንዳሳዩት ነው
      ወይ ይጠፋል ወይ ያጠፋል
      ከርሞም የሰለጠነ እንደሁ
      ተፈጥሮ ይሆናል ይባላል!”
እነዚህን ከላይ የጠቀስናቸውን ስንኞች በለሆሳስ ከፈተንናቸው ምናልባት አገራችን ያለችበትን መሠረተ ነገር እንደርስበት ይሆናል፡፡ እስቲ እናጢናቸው፡፡
ለወጣቶቻችን ቦታ እንስጥ፡-
እንደገና ፀጋዬ ገ/መድህንን እንጥቀስ፡-
“ሽማግሌውን ባንቀልባ፣
    ከምንሸከም እንኮኮ
    ጐልማሳውን ከወኔ ጣር፣
    ካልፈታን ከፍርሃት ምርኮ
    ካቃተን ምንድን ነን እኮ!”
… ማለት ፀጋ አይደለም እንዴ?
በጀመርነው ለመደምደም በሎሬቱ የሐምሌት ትርጉም ሁለት ስንኝ
እንሰናኝና እናብቃ፡-
“በምናውቀው ስንሰቃይ፣
    በማናውቀው ስንሰቃይ፣
        የማናውቀውንም ፈርተን
በህሊናችን ማቅማማት፣
    ወያኔያችንንም ተሰልበን
ከአባቶች በወረስነው ጋድ፣
ከቀን ቀን እንሳስባለን…”


 የሥራውን ያህል ያልተዘመረለት ደራሲና ተርጓሚ አውግቸው ተረፈ በወዳጆቹ ዓይን እንዴት ይታያል? የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ሰላም ገረመው አራት ወዳጆቹን አነጋግራ አስተያየታቸውን እንደሚከተለው አጠናቅራዋለች፡፡



      “የአውግቸው ስራዎች በጣም የሚገርሙ ናቸው”
ገጣሚ ታገል ሰይፉ
“እያስመዘገብኩ ነው” እና “ወይ አዲስ አበባ” በጣም የሚገርሙ ስራዎቹ ናቸው፡፡ “ወይ አዲስ አበባ” የራሱን ታሪክ የሚያሳይ ነው፡፡ የትግርኛ ቋንቋ ድምፃዊው እያሱ በርሔ፣ በአንድ ወቅት “እያስመዘገብኩ ነው” የተሰኘውን አጭር ልቦለድ፣ በረሃ ሳሉ፣ ወደ ቲያትር ቀይረው ሰርተውት እንደነበር ለእኔና ለአውግቸው ነግሮናል፡፡  የህዝቡን ችግርና ሰቆቃ ያሳያል ብለው ነበር የሰሩት፡፡  ደርግም የህዝቡን በደል ያንጸባርቃል በሚል አሳትሞ በሬዲዮ ተርኮታል፡፡ ይሄ የሥራውን ጥንካሬና ጊዜ ተሻጋሪነት ነው የሚያሳየው፡፡ በኢትዮጵያ የአጭር ልቦለድ ታሪክ ውስጥ ከሚጠቀሱ ጥቂት መጻህፍት አንዱ ነው፡፡
ሌላው ተጠቃሽ ሥራው “እብዱ” የተሰኘው ነው:: የአዕምሮ ህመምተኛ እንዴት ነው የሚያስበው የሚለውን የሚያሳይ ልዩ መጽሐፍ ነው፡፡ ለአዕምሮ ህመም ተመራማሪዎችና ለህክምና ባለሙያዎች ጭምር እንደ ዋቢ መጽሐፍ የሚያገለግላቸው  ነው፡፡ እንደሰማሁት፤ አውግቸው በዚህ መጽሐፍ ምክንያት አማኑኤል ሆስፒታል ቆይቶ ከወጣ በኋላ ዋርድ በስሙ ተሰይሞለታል፡፡ የአዕምሮ ህሙማን የራሳቸው መዝገበ ቃላት እንዳላቸው የአውግቸውን መጽሐፍ ሳነብ ነው የገባኝ፡፡
“ወይ አዲስ አበባ”ን ስንመለከት በረንዳ አዳሪ ሆኖ ሲኖር፣ ድንገት ከበረንዳ አዳሪዎቹ አንዱ ሰው ይገድላል፡፡ በዚህ ምክንያት ፖሊሶች እሱንም ጠቅልለው እስር ቤት ይጨምሩታል:: እሱ ግን እስር ቤቱን ወደደው፡፡ በተፈታም ጊዜ እንዲህ አለ፡- “ፖሊስ እንደ መላዕክ ሆኖ እስር ቤት ጨመረኝ፤ዳኛው ግን እንደ ሰይጣን ሆኖ ንፁህ ነው፤ ወንጀሉ ላይ የለበትም ብሎ አባረረኝ፡፡”  
እኔ እንደ አንድ አንባቢና አድናቂ ነው እየነገርኩሽ ያለሁት፡፡ አውግቸው ብዙ የሚዘመርለት፣ ብዙ የሚነገርለት ሰው ነው፡፡ አውግቸው ምንም ነገር ቢነገረው በቀላል ቁጭ ማድረግ ይችላል፡፡ አንድ ሰው ሰክሮ ጽሑፍ ከፃፈ ደመ-ነፍሱ ንቁ ነው ማለት ነው:: “እያስመዘገብኩ ነው” የሚለውን መጽሐፍ ጥንብዝ ብሎ ሰክሮ እንደፃፈው ነግሮኛል፡፡ ለእኔ ምርጥ የምለው “እያስመዘገብኩ ነው”፡፡ “እብዱ” እና “ወይ አዲስ አበባ”ም  ልዩ ናቸው፡፡
አውግቸው በጣም አንባቢ ነው፤ ጥንቁቅ ነው፤ ከሁሉም ሰው ጋር በፍቅር መኖር እንጂ መጋጨት አይፈልግም፡፡ ዩኒቨርሲቲ አንደኛ አመት ገብቶ ነው ያቆመው፡፡ ምክንያቱን ስጠይቀው፤ ከባሴ ሀብቴ ጋር ፀብ ነበራቸው፤ ባሴ ከተግባረ ዕድ ተመርቋል:: “አንቺ ስላልተማርሽ ነው” እያለ ብዙ ነገሮቹን ያጣጥልበታል፡፡ እልህ ያዘውና የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን ጨርሶ፣ ዩኒቨርሲቲ ገብቶ አንድ ዓመት ከተማረ በኋላ ባሴ ጋ ሄዶ እንዲህ አለው፡- “ከፈለግሁ መጨረስ እችላለሁ፤ ስለማይጠቅመኝ አልማርም፡፡”
“አብዮታዊ ዲሞክራሲ”ን ለቆ ከወጣ በኋላ ብሔራዊ ትያትር ሳር ላይ ነበር መጽሐፍ ዘርግቶ  የሚሸጠው፡፡ በተመስጦ እያነበበ ሳለ መጽሐፍ ብትጠይቂው፣ መጽሐፉ የለም ነው የሚልሽ፡፡ አንዴ እያነበበ ሳለ እኔ አጠገቡ ነበርኩ፤በጐች ሳሩን ለመጋጥ ሲሉ መጽሐፉን ገፉበት፤ “እነኚህ መሃይም በጐች!” ብሎ ማጉረምረሙ አይረሳኝም፡፡   

“20 መጽሐፍ በአንድ ሰው
ሲበረክት ብዙ ነው”
ደራሲና ሃያሲ አለማየሁ ገላጋይ
አውግቸው በስነ ጽሑፍ ብቻ ሳይሆን በስነ አዕምሮ ዘርፍም ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርጓል፡፡ ለዚህም “እብዱ” የተሰኘው ሥራው ትልቅ ማስረጃ ነው፡፡ በአማርኛ አጭር ልብወለድ ውስጥ “ወይ አዲስ አበባ” በጣም ትልቅ ቦታ አለው፡፡ “እብዱ” ከሥነ ጽሑፍም ባሻገር ለስነ አዕምሮ ትልቅ አስተዋጽኦ አለው ተብሎ ይታሰባል፡፡ በ1976 ዓ.ም አካባቢ “ወይ አዲስ አበባ” አጭር ልቦለድን ያነቃቃ ስራ ነበር፡፡ አዲስ አበባን ባዕድ አድርጐ በእሱ መንገድ ማቅረቡ የተሻለ ትኩረት እንዲሰጠውና እንዲደነቅ አድርጐታል፡፡
አውግቸው፤ በሥነ ጽሑፍ እንደ ሁለተኛ ትውልድ ከሚቆጠሩ ደራሲያን ተርታ የሚሰለፍ ነው፡፡ እነ ስብሃት እያለመዱ ወደ ሥነ ጽሑፍ እንዲገቡ ካደረጓቸው፤ እነ የሺጥላ ኮከብ፣ ሲሳይ ንጉሱና ሌሎችም ጋር ሊመደብ የሚችል ነው፡፡ ከአጭር ልብወለድ በተጨማሪ በትርጉም ስራዎችም ይታወቃል፡፡ “ሀማቱማ” የሚል መጽሐፍ ጽፏል:: ከኢህአፓ ጋር የተገናኘ መጽሐፍ ተርጓሟል:: ከህመም ጋር የቆየ አይመስልም፤ ትጋት ነበረው:: ሃያ መጽሐፍ በአንድ ሰው ሲበረክት ብዙ ነው፡፡ በአማርኛ ስነ ጽሑፍ፣ ሃያ መጽሐፍ የደረሱ በጣም ጥቂት ናቸው፤ ከእነሱ ጋር አብሮ የሚደመር ነው ማለት ይቻላል፡፡
የአዕምሮ ህመምተኞች እለት ተዕለት የሚያደርጉትን እንቅስቃሴ ተከትሎ፣ አንድ ስነ ጽሑፍ ማበርከት ትልቅ ነገር ነው፡፡ በህመም ውስጥ ሆኖ ቤተሰብን በሚረሳበት ሰዓት ስነ ጽሑፍን አስታውሶ መፃፍ  ትልቅ አስተዋጽኦ ነው፡፡ በስነ ልቦና ከተጐዱ በኋላ በህመም ውስጥ ሆኖ እንኳን ስነ ጽሑፉን አለመርሳት ትክክለኛ የሥነ ጽሑፍ ሰው መሆኑን አመላካች  ነው፡፡ ሰው በተመቻቸ ነገር እንኳን አይሞክረውም፡፡
አውግቸው የዋህነት አለበት፤ እራሱን ይጐዳል እንጂ ሰውን አይጐዳም፡፡ በህይወቱ ተቸግሮ እርዳታ እስኪጠየቅለት ደርሷል፡፡ የሚሠራ ሰው መቸገር የለበትም፡፡ እራሱን ቤተሰቡን ማስተዳደር አቅቶት ሚዲያ ላይ እስከሚቀርብ ድረስ መቸገሩ፣ የአገር ጭምር ውርደት ነው፡፡ አውግቸው ሲወድም ሲጠላም ጠበቅ አድርጐ ነው፡፡

“በአደባባይ የተጨበጨበለት ሰው አይደለም”
የአይናለም መጽሐፍት መደብር ባለቤት
አውግቸው በብዙ አደባባይ የተጨበጨበለት ሰው አይደለም፡፡ ነገር ግን ቤቱ ተቀምጦ በርካታ መጽሐፍትን የፃፈ ያነበበ ሰው ነው፡፡ በብዙ ሰዎች ዘንድ በብዕር ስም የሚታወቀው አውግቸው፤ ከሠላሳ አመት በፊት አብሬው ለመኖር እድል አግኝቼ ነበር፡፡ ሙሉ ለሊት የሚያነብ ሰው ነው፤ ደሞዝ ተቀብሎ  ከቤት ወጪው በፊት የሚያደርገው ነገር ቢኖር መጽሐፍ መግዛት ነው፤ በርካታ መጽሐፍትን  ገዝቶ ሙሉ ለሊት ሲያነብ ነበር የሚያድረው፡፡ እኔንም ከእንቅልፌ ይቀሰቅሰኝና ነቅቼ “ምን ሆነህ ነው?” ስለው “አይገርምህም ምን አይነት መሠሪ ናት!” ይለኛል፡፡ ምክንያቱም ውስጥ ገብቶ ነው የሚያነበው፤ ሲያለቅሱ ያለቅሳል፤ ሲስቁም ይስቃል:: አውግቸው በጣም ትልቅ አንባቢ ነው፡፡ ለዚህ ደግሞ ያበረከታቸው ሥራዎቹ ይመሰክራሉ፡፡
“ወይ አዲስ አበባ” በአንባቢ ዘንድ የሚታወቅለት መጽሐፍ ነው፡፡ በሩሲያኛም ተተርጉሞ ብዙ ሰዎች አንብበውታል፡፡ “እብዱ” በጣም አስገራሚ፣ ከምንገምተው በላይ ስሜት የሚፈጥር፣ አንዴ ማንበብ ከጀመሩ የማያቆሙት መጽሐፍ ነው፡፡ ለመሆኑ እንዲህ ይሆን ነበር ወይ? ብዬ እንድጠይቅ አድርጐኛል፡፡ እኔ የስጋ ዘመዴ ስለሆነ አይደለም፤ የመጨረሻ ደግ፣ ትሁት፣ ሰው አክባሪ ነው፡፡ የተጐዳ ሰው ሲያገኝ እራሱ ሳይበላ ለሌሎች ያስባል፡፡ ይሄ ከባህሪው የምወድለት ነው፡፡ በህመሙ ምክንያት በርካታ ስራዎቹን አውጥቶ ጥሏል፤ ቀዷል እንጂ በርካታ ድርሰቶች ነበሩት፡፡

“አስቂኝና ቀልድ አዋቂ ነበር”
ምትኩ ይርጋ
አውግቸው ሩሩህ ነው፤ ሰው ሲቸገር ማየት አይፈልግም፡፡ ሰው ተቸግሮ ከሚያይ ይልቅ እራሱን መጉዳት ይቀለው  ነበር፡፡ ለእውቀቱና ለስራው የለፋውና የደከመው ብዙ ነው፡፡ ያለውን ነገር አቻችሎ ይሄን ያህል ከሠራ የተመቻቸ ነገር ቢኖረው ኖሮ፣ ከዚህም የበለጠ ይሰራ ነበር፡፡ በርካታ ትርጉሞችን ሠርቷል፡፡ የራሱንም ጥርት ያሉ ድርሰቶች አበርክቷል፡፡
የተለየ አስተዋጽኦ አበርክቷል የምለው፣ ለስነ ጽሑፍ ያበረከተውን ነገር ሳይ ነው፡፡ እኔ “እያስመዘገብኩ ነው” የሚለውን መጽሐፉን እወድለታለሁ፡፡ የማርክሲዝም ርዕዮት አለም ስላለቀቀው ለሰዎች በጣም ያዝናል፡፡ በወር ቢያንስ አራት ቀን ያመው ነበር፡፡ ለቀቅ ሲያደርገው ይዘፍናል፤ በጣም አስቂኝና ቀልድ አዋቂም ጭምር ነበር፡፡    


  ሁለተኛው የዓለም ጦርነት ሊጀመር ሲቃረብ እ.ኤ.አ በ1939 ዓ.ም በአልቶርድ ብረሽድ የተፃፈውና በእውቁ የቴአትር አዘጋጅና በብሔራዊ ቴአትር ዋና ዳይሬክተር ማንያዘዋል እንደሻው ተተርጉሞ የተዘጋጀው “እምዬ ብረቷ” የተሰኘ ውርስ ትርጉም ቴአትር ነገ ከምሽቱ 12፡00 ጀምሮ በብሔራዊ ቴአትር ይመረቃል፡። የሁለት ሰዓት ርዝመት ያለው ይሄው ትራጄዲ ዘውግ ቴአትር የጦርነትን አስከፊነትና ከጦርነት ምንም ትርፍ እንደማይገኝ የሚያሳይ ጭብጥ ያለው ሲሆን አንዲት እናት በንግድ ስራ ተሰማርታና ለፍታ ያሳደገቻቸውን ልጆቿን በጦነት ስታጣ እንደሚያሳይ የቴአትሩ ተርጓሚና አዘጋጅ ማንያዘዋል እንደሻው ተናግሯል፡፡
ቴአትሩን ለማዘጋጀት ሰባት ወራትን የጀፈ ሲሆን፣ አርቲስት ወለላ አሰፋፋ ፍቅርተ ጌታሁን፣ ተስፋዬ ገ/ሃና፣ መሰረት ህይወት፣ ጌታቸው ስለሺና መስከረም አበራ እንደተወኑበትና ሲሆን ገጣሚና ተዋናይ ዋሲሁን በላይ በረዳት አዘጋጅነት እንደተሳተፉበት ታውቋል፡፡ በምርቃቱ ላይ በርካታ የኪነ ጥበብ ባለሙያዎች፣ የጥበብ አፍቃሪያንና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች ይታደማሉም ተብሏል::




     ለ13 አመታት የዘለቀውን የብሩንዲ ደም አፋሳሽ የእርስ በእርስ ግጭት ለማቆም በሚል እ.ኤ.አ በ2005 የአሩሻው ስምምነት መደረጉን ተከትሎ ስልጣን የያዙት የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ንኩሩንዚዛ፣ በ2010 በተካሄደውና ተቃዋሚዎች ባልተሳተፉበት ምርጫም አሸንፈው ዘመነ ስልጣናቸውን አራዘሙ፡፡
ህጉ በሚፈቅደው መሰረት ለሁለት የስልጣን ዘመናት አገሪቱን የመሩት ፕሬዚዳንቱ በ2015 ላይ ህገ መንግስቱን በማሻሻል ለሶስተኛ የስልጣን ዘመን በምርጫ ለመወዳደር መወሰናቸውን በይፋ ማስታወቃቸውን ተከትሎ፣ በአገሪቱ በተቀሰቀሰው የከፋ ግጭትና ብጥብጥ 1 ሺህ ያህል ሰዎች ለህልፈተ ህይወት ሲሰደዱ ሌሎች 400 ያህል ዜጎችም አገራቸውን ጥለው ተሰድደው ነበር፡፡
ህዝብን ለደም መፋሰስ ዳርገው የያዙትን የስልጣን ዘመናቸውን ሊያጠናቅቁ 2 አመታት ብቻ የቀራቸው የብሩንዲው ፕሬዚደንት ፔሪ ኑኩሩንዚዛ ግን፣ አሁንም ስልጣናቸውን ለማራዘም ፈለጉ፡፡ ይህንን ፍላጎታቸውን እውን ለማድረግና በመንበራቸው ላይ ለመቆየት ግን፣ በአገሪቱ ህገ መንግስት ላይ ማሻሻያዎችን ማድረግ ነበረባቸው:: ኑኩሪንዚዛ የአገሪቱን መሪ የስልጣን ዘመን ገደብ የሚወስነውን የህገ- መንግስት አንቀጽ ለማሻሻል ደፋ ቀና ማለት ጀመሩ፡፡ ባለፈው አመት መጋቢት ወር ላይ ለሁለት ተጨማሪ የስልጣን ዘመናት በመንበራቸው ላይ በሚያቆያቸው የህገ መንግስት ማሻሻያ ላይ ህዝበ ውሳኔ እንዲደረግ ሁኔታዎችን አመቻቹና ደጋፊዎቻቸው ውሳኔውን እንዲደግፉት መቀስቀስ ጀመሩ፡፡
የአገሪቱ ዋነኛ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ፕሬዚዳንቱ እድሜ ልካቸውን በስልጣን ላይ የመቆየት ጽኑ ፍላጎት ለማሳካት እስከቻሉ ድረስ አገሪቱ ወደ እልቂትና የእርስ በእርስ ግጭት ብትገባ ግድ የሌላቸው የስልጣን ጥመኛ ናቸው ሲሉ አደባባይ ወጥተው ተቃውሟቸውን አሰሙ፡፡
ባለፈው አመት ግንቦት ወር ላይ ብሩንዲያውያን የአገሪቱን መሪ አንድ የስልጣን ዘመን ከአምስት አመት ወደ ሰባት አመት ከፍ ለማድረግና ፔሪ ንኩሩንዚዛን ለተጨማሪ 14 አመታት በመንበራቸው ላይ ለማቆየት የታሰበ ነው በሚል ተቃውሞ በቀረበበት የህገ መንግስት ማሻሻያ ላይ ወደውም ተገደውም የህዝበ ውሳኔ ድምጽ ሰጡ፡፡
በተቃውሞ ታጅቦ የህዝበ ውሳኔ ድምጽ የተሰጠበት የህገመንግስት ማሻሻያ፣ ድምጽ ከሰጡት 4.7 ሚሊዮን ዜጎች ውስጥ ከ73 በመቶ በላይ ድጋፍ ማግኘቱ ተነገረ፡፡ የአገሪቱ ተቃዋሚ ፓርቲዎች የድምጽ አሰጣጡ ተጭበርብሯል ሲሉ ውጤቱን በአደባባይ ውድቅ አደረጉት፤ ጉዳዩን ወደ ፍርድ ቤት ወስደውም ውጤቱ ይሰረዝላቸው ዘንድ አቤቱታቸውን አሰሙ፡፡
የመንግስት አካላት በድምጽ ሰጪዎች ላይ ማስፈራሪያና ዛቻ ያደረጉበት ስለሆነ ውጤቱ ይሰረዝልን ሲሉ ተቃዋሚዎች ያቀረቡለትን አቤቱታ የመረመረው የአገሪቱ የህገ-መንግስታዊ ጉዳዮች ፍርድ ቤት፣ የተባለው ድርጊት መፈጸሙን የሚያረጋግጥ ማስረጃ ባለማግኘቴ የድምጽ ውጤቱን ተቀብዬ አጽድቄዋለሁ ሲል ውሳኔውን አሳወቀ፡፡
የፍርድ ቤቱ ውሳኔ የአገሪቱን መሪ አንድ የስልጣን ዘመን ከአምስት አመት ወደ ሰባት አመት ከፍ ያደረገ ሲሆን፣ የስልጣን ዘመናቸው ከሁለት አመታት በኋላ የሚያበቃው የአገሪቱን መሪ ፔሪ ንኩሩንዚዛን ለተጨማሪ ሁለት የስልጣን ዘመናት ወይም 14 አመታት በገዢነታቸው የሚያስቀጥል ነበር፡፡
ለተጨማሪ 14 አመታት በስልጣን ላይ ለመቆየት የሚስችላቸውን የህገ-መንግስት ማሻሻያ አስጸድቀዋል በሚል ከተቃዋሚዎችና ከአለማቀፍ ተንታኞች ውግዘት ሲወርድባቸውና በስልጣን ጥመኝነት ሲታሙ የከረሙት የብሩንዲው ፕሬዚዳንት ፔሪ ንኩሩንዚዛ፣ ባለፈው አመት ሰኔ ወር ላይ ደግሞ በ2020 ስልጣን እንደሚለቁ ድንገት ለህዝባቸው በአደባባይ ቃል ገቡ፡፡
በ2020 የስልጣን ዘመናቸውን የሚያጠናቅቁት ፔሪ ንኩሩንዚዛ፣ ብዙዎች እንደሚያሟቸው በስልጣን ላይ የመቆየት ፍላጎት እንደሌላቸውና በቀጣዩ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ላይ እንደማይወዳደሩ በጋዜጣዊ መግለጫ ለህዝባቸው አረጋገጡ፡፡
ህዝቡ ሰውዬው በቀጣዩ ምርጫ አይወዳደርም ብሎ ለማመን ተቸግሮም ቢሆን ጥቂት እንደዘለቀ ግን፣ ከዚሁ ጣጠኛ ምርጫ ጋር በተያያዘ አሳር መከራውን ማየት መጀመሩን ዘ ኢኮኖሚስት ከቀናት በፊት ባወጣው ዘገባ አስታውቋል፡፡ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰት እየፈጸመ ነው በሚል በርካታ የገንዘብ ለጋሾች ፊታቸውን ያዞሩበትና ከፍተኛ የገዘንብ እጥረት የገጠመው የንኩሩንዚዛ መንግስት፣ ቀጣዩን የ2020 ምርጫ ለማካሄድ የሚያስችል በቂ ገንዘብ በማጣቱ ባልተለመደ ሁኔታ በዜጎቹ ላይ የምርጫ ቀረጥ መጣሉንና ይህም ዜጎችን ክፉኛ እያማረረ እንደሚገኝ ነው ዘገባው የሚያትተው፡፡
ዘ ኢኮኖሚስት እንደሚለው የንኩሩንዚዛ መንግስት የምርጫ ቀረጥ በሚል በአገሪቱ ድሃ ህዝብ ላይ የጣለው ቀረጥ እያንዳንዱ ቤተሰብ በአመት 2 ሺህ የብሩንዲ ፍራንክ ለመንግስት እንዲከፍል የሚያስገድድ ነው፡፡ በመላ አገሪቱ ቤት ለቤት እየዞረ የምርጫ ቀረጡን ከዜጎች የመሰብሰቡን ሃላፊነት ከፕሬዚዳንት ንኩሩንዚዛ የተረከቡት ደግሞ፣ “አርቆ አሳቢዎች” በሚል የወል ቅጽል ስም የሚጠሩት የገዢው ፓርቲ የወጣቶች ክንፍ አባላት ናቸው፡፡
ዘገባው አንደሚለው ንኩሩንዚዛ የምርጫ ቀረጥን ከጣሉባት ዕለት አንስቶ “አርቆ አሳቢዎች” ወፈፍራም ዱላቸውን ጨብጠው ነጋ ጠባ በየመንደሩ እየገቡ ቀረጥ ክፈል በሚል ህዝቡን በማማረር ላይ ናቸው፡፡
“የምርጫ ቀረጥ የሚሉት ነገር “አርቆ አሳቢዎች” ለሚባሉት ጎረምሶች ህዝቡን የማስጨነቅና የመበዝበዝ ፍጹም ስልጣን አጎናጽፈዋቿል:: መንግስት ዱላ ስታጥቆ ያሰማራቸው እነዚህ አምባገነኖች በቀረጥ ስም ነጋ ጠባ ህዝቡን እየበዘበዙ ነው የሚገኙት” ይላሉ የሰብአዊ መብት ተሟጋቹ ሂዩማን ራይትስ ዎች ባልደረባ የሆኑት ሉዊስ ሙጂ፡፡
“አርቆ አሳቢዎች” ከህዝቡ የሚሰበስቡትን የምርጫ ቀረጥ በትክክል ወደ መንግስት ካዘና ማስገባታቸውን የሚቆጣጠራቸው አካል የለም፡፡ መንግስት የሰጣቸውን የቀረጥ ሰብሳቢነት ስልጣን በመጠቀም ድሃ የአገሪቱ ዜጎችን ነጋ ጠባ እያስገደዱ ገንዘብ መዝረፋቸውንና ኪሳቸውን መሙላታቸውን ተያይዘውታል፡፡ እነዚህ ህጋዊ ዘራፊዎች ከመንገድ ዳር ተጎልተው አላፊ አግዳሚውን እያስቆሙ፣ የምርጫ ቀረጥ የከፈለበትን ማስረጃ እንዲያቀርብ ማስገደድና ያላቀረበላቸውንም ክፉኛ መደብደብ ከያዙ አመታት ተቆጥረዋል፡፡
በንኩሩንዚዛ መንግስት የሰብዓዊ መብቶች ጥሰትና በ“አርቆ አሳቢዎች” ዝርፊያ የተማረሩ ከ350 ሺህ በላይ የብሩንዲ ዜጎች አገራቸውን ጥለው ወደ ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ መሰደዳቸውንም ዘገባው አመልክቷል፡፡
በመሰል ሁኔታ አገራቸውን ጥለው ከተሰደዱት ብሩንዲያውያን አንዷ በስደት ላይ ሆነውም በ“አርቆ አሳቢዎች” ይደርስባቸው የነበረውን መከራ በምሬት ነው የሚያስታውሱት፡፡
“በአንድ ወር ጊዜ ውስጥ “አርቆ አሳቢዎች” ሶስት ጊዜ ወደ ቤቴ ይመጡ ነበር፡፡ በድቅድቅ ጨለማ ድንገት ከተፍ ይሉና፣ የቤቴን በር በርግደው ይገባሉ:: “የምርጫ ቀረጥሽን አሁኑኑ ክፈይ፤ እምቢ ካልሽ እንገድልሻለን!” ብለው ዱላቸውን ጨብጠው ያስፈራሩኛል፡፡” ትላለች ይህቺው ብሩንዲያዊት እናት ይደርስባት የነበረውን መከራ ስታስታውስ፡፡
ሴትዬዋ አገሯን ጥላ ከመሰደዷ በፊት “አርቆ አሳቢዎች” አንድ ምሽት ወደቤቷ መጥተው ያደረጉትን ነገር አሁንም በምሬት ነው የምታስታውሰው፡፡
“በአፋጣኝ የምርጫ ቀረጥ ካልከፈልን እንደሚገድሉን ዛቱብን፡፡ ሽራፊ ሳንቲም እንደሌለንና ልንከፍላቸው እንደማንችል ነገርናቸው፡፡ ባለቤቴን መሬት ላይ ጥለው ገንዘብ እንዲሰጣቸው አስገደዱት:: ምንም ገንዘብ እንደሌለው ቁርጡን ነገራቸው፡፡ ይሄኔ በንዴት ቱግ ብለው ህጻናት ልጆቻችንን ሳይቀር ሁላችንንም በጭካኔ ደበደቡን፡፡ በስተመጨረሻም ባለቤቴን እየጎተቱ ይዘውት ወጡና በድቅድቅ ጨለማ ውስጥ ተሰወሩ፡፡ ከዚያ ጊዜ አንስቶ ባለቤቴን አይቼው አላውቅም፤ ይሙት ይዳን የማውቀው ነገር የለም!” ትላለች ሴትዬዋ እንባ እየተናነቃት፡፡



      በመላው አለም ከአየር ብክለት ጋር በተያያዘ በሚከሰቱ የካንሰርና የመተንፈሻ አካላት በሽታዎች በየአመቱ 7 ሚሊዮን ያህል ሰዎች ወይም በየአንድ ሰዓቱ 800 ያህል ሰዎች ለሞት እንደሚዳረጉ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ባወጣው አመታዊ ሪፖርት አስታውቋል፡፡
በአለማችን ከ6 ሚሊዮን በላይ የሚሆኑ የተለያዩ አገራት ዜጎች ጤናቸውን አደጋ ላይ የሚጥል የተበከለ አየር እንደሚተነፍሱ የጠቆመው ተመድ፣ ከሰላሳ በመቶ በላይ ያህሉም ህጻናት መሆናቸውን ባለፈው ሳምንት ባወጣው አለማቀፍ ሪፖርት አመልክቷል፡፡
ከአለማችን ህዝብ 90 በመቶው ለአየር ብክለት የተጋለጠ እንደሆነ ያመለከተው ሪፖርቱ፣ 93 በመቶ የአለማችን ህጻናት የአለም የጤና ድርጅት ካስቀመጠው የአየር ብክለት ደረጃ በከፋ ሁኔታ ውስጥ እንደሚኖሩና በየአመቱ 600 ሺህ ያህል ህጻናት በአየር ብክለት ሳቢያ ካለጊዜያቸው እንደሚሞቱም ገልጧል፡፡
በመላው አለም በየአመቱ ከአየር ብክለት ጋር በተያያዘ ለሞት የሚዳረጉ ሰዎች ቁጥር በወባ፣ በሳንባ ነቀርሳና በኤች አይ ቪ ኤድስ ሳቢያ ከሚሞቱት አጠቃላይ ሰዎች ቁጥር በሶስት እጥፍ ያህል እንደሚበልጥም ሪፖርቱ አመልክቷል፡፡


 አዲስ አበባ ከ209 የአለማችን ከተሞች 171ኛ ደረጃን ይዛለች

     ባለፈው አመት ከአለማችን ከተሞች ለኑሮ እጅግ ውድ በመሆን ቀዳሚነቱን ይዛ የነበረችው ሆንግ ኮንግ ዘንድሮም በአንደኛ ደረጃ ላይ መቀመጧን የዘገበው ዘ ኢንዲፔንደንት፤ መዲናችን አዲስ አበባ ከአለማችን 209 ከተሞች በኑሮ ውድነት 171ኛ ደረጃን መያዟን አመልክቷል፡፡
ሜርሰር የተሰኘው አለማቀፍ የጥናት ተቋም፤ በአለማችን 209 ከተሞች ላይ ያደረገውን የኑሮ ውድነት ጥናት መሰረት አድርጎ ሰሞኑን ያወጣውን አመታዊ ሪፖርት ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ ቶክዮ ለኑሮ ውድ በመሆን የ2ኛ ደረጃን ስትይዝ ሲንጋፖር በ3ኛነት ትከተላለች፡፡
ተቋሙ በከተሞች ያለውን የቤት፣ የትራንስፖርት፣ የምግብና የአልባሳትን ጨምሮ የተለያዩ 200 ያህል ሸቀጦችንና አገልግሎቶችን ዋጋ በማጥናት ከአንደኛ እስከ አስረኛ ደረጃ ካስቀመጣቸው አገራት መካከል ስምንቱ በእስያ እንደሚገኙም ዘገባው አመልክቷል፡፡
ሴኡል፣ ዙሪክ፣ ሻንጋይ፣ አሽጋባት፣ ቤጂንግ፣ ኒውዮርክና ሻንዜን እንደ ቅደም ተከተላቸው ከአራተኛ እስከ አስረኛ ያለውን ደረጃ የያዙ የአመቱ የአለማችን ውድ ከተሞች መሆናቸው ተነግሯል፡፡ ለኑሮ እጅግ እርካሽ በሚል ከአለማችን አገራት መካከል በአንደኛነት የተቀመጠችው የቱኒዚያ መዲና ቱኒዝ ስትሆን፣ የኡዝቤክስታኗ ታሽኬንት በ2ኛ፣ የፓኪስታን ርዕሰ መዲና ካራቺ ደግሞ በ3ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጠዋል፡፡


      በፋብሪካዎችና በኢንዱስትሪዎች ውስጥ የሰዎችን ቦታ እየተኩ የሚሰሩ ሮቦቶች ቁጥር እየተበራከተ እንደሚገኝና ሮቦቶች በመጪዎቹ 10 አመታት ጊዜ ውስጥ በመላው አለም 20 ሚሊዮን ያህል ሰዎች የስራ መደብ በመውሰድ ከስራ ያፈናቅላሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
ኦክስፎርድ ኢኮኖሚክስ የተባለው ተቋም ያወጣውን ሪፖርት ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ በመጪዎቹ 10 ያህል አመታት ጊዜ ውስጥ 14 ሚሊዮን ያህል ሮቦቶች ወደ ኢንዱስትሪዎች በማሰማራት በርካታ ቁጥር ያላቸውን ሰዎች ከስራ ገበታቸው በማፈናቀል ቀዳሚዋ አገር ቻይና እንደምትሆንና በእንግሊዝም በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በሮቦቶች ሳቢያ ስራ ያጣሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡
በበርካታ አገራት የአውቶሞቲቭ ዘርፍን ጨምሮ በተለያዩ ኢንዱስትሪዎች ሰዎችን ተክተው የሚሰሩ ሮቦቶች ቁጥር  እያደገ እንደሚገኝ የጠቆመው ዘገባው፤ በቻይና እ.ኤ.አ ከ2011 እስከ 2016 በነበሩት አመታት በአውቶሞቲቭ ኢንዱስትሪው ውስጥ የሚሰሩ ሮቦቶች ቁጥር በ199 በመቶ፣ በሌሎች ዘርፎች ደግሞ በ267 በመቶ ጭማሪ ማሳየቱንም አመልክቷል፡፡
ባለፉት 19 አመታት ጊዜ ውስጥ በአለማቀፍ ደረጃ 1.7 ሚሊዮን ያህል የአምራች ኢንዱስትሪው ዘርፍ ሰራተኞች ስራቸውን በሮቦቶች መነጠቃቸውንና   ከእነዚህም መካከል 550 ሺህ ያህሉ የቻይና ሰራተኞች መሆናቸውንም ዘገባው አስታውሷል፡፡

 • በሆቴል ኤክስፖው 5 ቢሊዮን ብር ይንቀሳቀሳል ተብሏል
     • ለቱሪዝምና ሆስፒታሊቲ ዘርፍ አስተዋፅኦ ያደረጉ ተሸልመዋል


     7ኛው ዙር የሆቴል ሾው አፍሪካ የሆስፒታሊቲና የቱሪዝም ኤክስፖ ባለፈው ሐሙስ ተከፍቷል፡፡ በኦዚ የሆቴልና ሆስፒታሊቲ አማካሪ ድርጅት በየዓመቱ በሚዘጋጀው በዘንድሮው ኤክስፖ ላይ ከአገር ውስጥና ከውጭ አገራት  140 ያህል ኩባንያዎችና ከ500 በላይ ብራንዶች መሳተፋቸውን የሆቴል ኤክስፖው አዘጋጅና የድርጅቱ ዋና ዳይሬክተር አቶ ቁምነገር ተከተል አስታውቀዋል፡፡  
የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር ሚኒስትር በሆኑት  ዶ/ር ሂሩት ካሳው ንግግርና ሰሞኑን በባህር ዳርና በአዲስ አበባ በደረሰባቸው ጥቃት ህይወታቸው ላለፈው የአማራ ክልል አመራሮችና የመከላከያ ከፍተኛ የጦር አመራሮች የ1 ደቂቃ የህሊና ፀሎት በማድረግ የተከፈተው ኤክስፖው፤ እስከ ነገ ምሽት ክፍት ሆኖ እንደሚቆይም ታውቋል፡፡ በዚህ ኤክስፖ ወደ 5 ቢ. ብር የሚጠጋ ገንዘብ እንደሚንቀሳቀስም አቶ ቁምነገር ጨምረው ገልፀዋል፡፡
በሆስፒታሊቲና ቱሪዝም ዘርፍ ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደረጉ ድርጅቶችና ግለሰቦች የእውቅናና የምስጋና ሽልማት ተሰጥቷቸዋል:: ከነዚህም መካከል የኢትዮጵያ አየር መንገድ ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ተወልደ ገ/ማሪያም “African Tourism and Hospitality Personality of the Year” በሚል ዋንጫና የእውቅና የምስክር ወረቀት የተበረከተላቸው ሲሆን ላለፉት 13 ዓመታት ኢትዮጵያንና ትውፊቶቿን በየአካባቢው እያስተዋወቀ የሚገኘው የሀገሬ ሚዲያና ኮሚዩኒኬሽን ዋና ስራ አስኪያጅ ጋዜጠኛ ሄኖክ ስዩም፣ በምርጥ የቱሪዝምና ሆስፒታሊቲ ጋዜጠኝነት ዘርፍ ተሸላሚ ሆኗል፡፡  
በኤክስፖው ላይ አስጎብኚዎች፣ የሆቴል እቃ አቅራቢዎች፣ ባለሆቴሎች፣ የትራንስፖርት ድርጅቶች፣የሆቴል የደህንነት መሣሪያዎች አምራቾች፣ “ተርን ኪ” ፕሮጀክቶች (አንድን ሆቴል ከዲዛይኑ እስከ ማጠናቀቂያው ገንብተውና አሳምረው ቁልፍ የሚያስረክቡ ኩባንያዎች) የኮሚዩኒኬሽን ድርጅቶችና ሌሎችም በቱሪዝምና ሆስፒታሊቲ ዙሪያ  የሚሰሩ ተሳትፈውበታል ተብሏል፡፡
ከአገር ውስጥ ተሳታፊዎች በተጨማሪም ከጣሊያን ቱርክ፣ ቻይና፣ እንግሊዝ፣ሩዋንዳና ሌሎችም አገራት የመጡ ኩባንያዎችና አምራቾች ተሳታፊ እንደሆኑ ለማወቅ ተችሏል፡፡   
የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር ሚኒስትር ዶ/ር ሂሩት ካሳው ባደረጉት የመክፈቻ ንግግር፤ ዓለም ወደ አንድ መንደርነት እየተቀየረ ባለበት በዚህ ወቅት ኦዚ የሆስፒታሊቲና ቱሪዝም አማካሪ ድርጅት ኢትዮጵያ ውስጥ ቱሪዝም እንዲያድግና እንዲፋፋ እያከናወነ ያለው እንቅስቃሴ የሚደነቅና የሚበረታታ ነው ብለዋል፡፡
ኦዚ የሆስፒታሊቲና የቱሪዝም አማካሪ ድርጅት በየዓመቱ ከሚያዘጋጀው “ሆቴል ሾው አፍሪካ” በተጨማሪ ትልልቅ አለም አቀፍ ብራንድ ያላቸው ሆቴሎች እዚህ አገር እንዲመጡ በመደራደር፣ ከፍተኛ እንቅስቃሴ እያደረገ ሲሆን እስካሁን 28 የሚደርሱ ብራንድ ሆቴሎች እንዲመጡ ድርድር መደረጉን የድርጅቱ ዳይሬክተር  አቶ ቁምነገር አስታውቀዋል፡፡  
ዘርፉ በመንግስት በኩል ያለው ድጋፍ አናሳ መሆኑን የገለፁት አቶ ቁምነገር፤ ለዚህ ማሳያውም ለሆቴሎች ኢንቨስትመንት የባንክ ብድር አቅርቦት መቆሙ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ ይሁን እንጂ በዘርፉ የሚንቀሳቀሱ ኩባንያዎችና ግለሰቦች በሚያደርጉት ጥረት ዘርፉ እያደገ መሆኑን ጠቁመው፤ መንግስት ትኩረት ሊሰጠው የሚገባ ዘርፍ መሆኑን  አሳስበዋል::   

   አንድ አባት ሶስት ልጆች አሏቸው፡፡
አንደኛው የተማረ ነው፡፡
ሁለተኛው ያልተማረ ነው፡፡
ሦስተኛው አንዴ የተማረ የሚመስል፣ አንዴ ደግሞ ያልተማረ የሚመስል አሳሳች ዜጋ ነው፡፡
የሚያስገርመው ነገር፣ የተማረው ልጅ ሁልጊዜ ሲናገር፣  
“ለሀገር መፍትሄ ሊሰጥ የሚችለው የተማረው ክፍል ብቻ ነው! ብትወዱም ባትወዱም ተማሩ። ተመራመሩ፡፡ … አለበለዚያ ዋጋ የላችሁም፡፡” ይላል፡፡
ያልተማረው ደግሞ፤ እንዲህ ይላል፡፡
“የለም! የተማረው መቼም የሀገር መፍትሄ ሰጥቶ አያውቅም፡፡ ያ ቢሆን ኖሮ፣ ይሄ ሁሉ ምሁር ወጥቶ ወርዶ አንዳች መፍትሔ ሰጥቶ በገላገለን ነበር፡፡ የሚሻለው መሀይሙ ነው፤ ምክንያቱም በንፁህ ልቡናው አገሬን እንዴት ላግዝ እያለ ራሱን ይጠይቃል፡፡ ከተሳካለት ደግ ያረጋል፡፡”
ሦስተኛው፤ የተለየ ሃሳብ ይናገራል፡፡ ለአገር የሚበጀን የተማረም መምሰል፣ ያልተማረም መምሰል የሚችል ሰው ነው፡፡ ምክንያቱም እንደሁኔታው መጓዝ የሚችለው ሁለቱንም የመምሰል ችሎታ ካለው ብቻ ነው ይላል፡፡
አባት ሶስቱንም አስመጥተው፤
“ልጆቼ፣ ሶስታችሁም ችግራችሁ - አንድ ዓይነት ነው፡፡ ሶስታችሁም የማክረር ችግር ነው ያለባችሁ፡፡ እባካችሁ ላላ በሉ፡፡ አደብ ግዙ! አሁንም ለሚቀጥለው ዕድሜያችሁ ማክረሩን እንቀንሰው በሉ፡፡ አክርሮ ዳር የደረሰ ማንም የለም፡፡” ሲል መከራቸው፡፡  
***
 የሀገራችን ፖለቲካ ሂደት ከራርነት፣ አስተዋይ ልብ ይጠይቃል፡፡ ነገርን ከማለዘብና ከማላላት ይልቅ ሁሉም ነገር ላይ የዘራፌዋ ባህሪ ማሳየት፣ ኋላ መመለሻው እንዳይቸግረንና አደጋ ላይ እንዳንወድቅ አሳሳቢ ነው፡፡ ይቺ አገራችን ያከማቸቻቸው ህዝቦች የዋዛ አይደሉም፡፡ የረዥም ጊዜ የቅም በቀል ህልውና ያጠራቀምን፣ የረዥም ጊዜ የደምም፣ የጀግንነትም ህልውናና ታሪክ ያለን ኢትዮጵያውያን ነን!
ካሳ ተሰማ፣
“አባረርካቸው በቃ ተመለስ፣
ማንን ይተኳል አንት ብትጨረስ፣
ከባልንጀራው ማታ የተለየ፣
እንደአጥቢያ ኮከብ ሲነጋ ታየ”
ይለናል፡፡
የረዥም ተራራም መንገድ በአንድ እርምጃ እንደሚጀመር አንርሳ፡፡ ሁሉን ነገር ካልታዘልኩ አላምንም ብለን አንዘልቀውም፡፡ ከጥርጣሬ ካልተላቀቅን መንገዳችን አይሰምርም፡፡ አንድም፣
“አገባሽ ያለሽ ላያገባሽ
 ከባልሽ ሆድ አትባባሽ” የሚለውንም ተረት ተግተን እንገንዘበው፡፡
ብዙ ችግሮች ዛሬም ይፈታተኑናል፡፡ የመልካም አስተዳደር ችግር ዛሬም እንደወረረን አለ፡፡ ሙስና ዛሬም በሸረሪት ድሩ እንደተበተበን ነው፡፡ የቢሮክራሲው ውስብስብ ገፅታ መያዣ መጨበጫ እንደሌለው መቼም ዐይን ያየው ፀሐይ የሞቀው ነገር ነው፡፡ ተጠገነ ስንለው ተሰብሮ ይገኛል፡፡ ዳነ ስንለው አልጋ ላይ ይውላል፡፡
ህዝብ የቅስም ስብራት ከገጠመው፣ ፖለቲካው አደጋ ላይ ነው ማለት ነው፡፡ ህዝብ በኢኮኖሚው የማገገም ተስፋ አጥቷል ማለት፣ ጉዟችን ቁልቁል ነው ማለት ነው፡፡ ህዝብ በቂም በቀል ከተሞላ፣ በማህበራዊ ምስቅልቅል ከተሞላ ጉዞው እሾሃማ ይሆናል፡፡ መነሻውን እንጂ መድረሻውን የማያውቅ ትውልድ ይፈጠራል፡፡ እንዲህ ያለው ትውልድ በትምህርቱ አይገፋም፡፡ በዕውቀቱ አይጠልቅም፡፡ በብስለቱ አይጠናም፡፡ የቸገነው አይፀድቅለትም፡፡ የኮተኮተው አያድግለትም፡፡
ሌላውና ቀንደኛው ችግራችን የመናናቅ አባዜ ነው፡፡ መከባበር ጥሎን ከጠፋ ውሎ አድሯል፡፡ በቀልና ቅናት የዕለት ጉዳይ ሆኗል፡፡
የእኛ ነገር፤
“ነገር በሆድ ማመቅ
ለትውልድ መርዝ መጥመቅ”
ያለው ዓይነት ነው ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን፡፡ ተሻሽለን ሳናበቃ ንቀታችን አይጣል ነው፡-
“እዚችም ሆድ ውስጥ እህል ያድራል” አለች አሉ ማሽላ ጤፍን አይታ፤ የሚባለው ለዚህ ነው፡፡


 ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በባሕርዳርና በአዲስ አበባ በግፍ የተገደሉትን ከፍተኛ አመራሮች በተመለከተ ያስተላለፉት የኅዘን መግለጫ

      የተከበራችሁ የኢትዮጵያ ሕዝቦች፤ በቅድሚያና ከሁሉም በፊት በባሕርዳር እና በአዲስ አበባ በሀገራችን ከፍተኛ የጦርና የሲቪል አመራሮች ላይ በተፈፀመው ሕገ ወጥና ዘግናኝ ፋሺስታዊ ግድያ የተሰማኝን ጥልቅ ልባዊ ኅዘን በራሴና በኢፌዴሪ መንግሥት ስም እየገለጽኩ፤ ለሟቾች መንግሥተ ሰማያትን፣ ለቤተሰቦችና ለወዳጅ ዘመዶች መጽናናትን፣ ለመላው የትግል ጓዶችና ለሥራ ባልደረቦ ብርታትን እመኛለሁ፡፡
አንድ ዓመት ባስቆጠረው ሀገራዊ የለውጥ ጉዞና ጐዳና ላይ እያለን በጓዶቻችን ላይ የተፈፀመውን ጥቃትን ሀገራችንን የገጠማችን ብርቱ ፈተና ስናስብ፣ ልባችን በከፍተኛ ኅዘን የሚደማው ያለምክንያት አይደለም፡፡ እነዚህ ሰማዕታት  እንደ አለት የጸኑ፣ እንደ አልማዝ የጠነከሩ፣ ሀገራቸውን ከምንም ነገር በላይ የማገልገል ዓላማን ያነገቡ፣ ዓላማቸው ሳያሳኩ አንገታቸውን ላለማዞር የቆረጡ፣ ይህንንም በተግባር የረጋገጡ የኢትዮጵያ የቁርጥ ቀን ልጆች ነበሩ፡፡
ከዚያ በላይ ልብን የሚያደማው እነዚህ ሰማዕታት የለውጡ የምስራች ገብቷቸው፣ የሚገኘውን ሀገራዊ ዋጋ ተረድተው፣ ሌሎቻችንን ሁሉ እነርሱ ወደታያቸው ራእይ ሊወስዱን አቅሙ የነበራቸው ግንባር ቀደም የለውጡ ተላሚዎች መሆናቸውን ስናስብ ነው፡፡ ነገሩ ከምንገምተው ጊዜ የቀደመ፣ ከምናስበውም ውጭ ልብ የሚያደማ ሆነብን እንጂ ሀገርን አንድ ማድረግ፣ ሕዝብንም በሰላምና በዲሞክራሲ ጐዳና መውሰድ ከባድ፣ መስዋዕትነትን እንደሚጠይቅ ተረድተነው ነበር:: ትግሉ ከሰውነት በታች ከወረዱ፣ ከሥልጣን ውጭ ሌላ ከማይታያቸው፣ ከመግደል ውጭ ሌላ ዕውቀት ካልዞረባቸው፣ ከጉልበት ሌላ መፍትሔ ያለ ከማይመስላቸው፣ ከግል ጥቅም ባሻገር ለማየት ከማይችሉ ጋር እንደሚደረግ ተረድተነው ነበረ፡፡
ይህን እኛም ጠላቶቻችንም እናውቃለን፡፡
ታላቂቱን ሀገር ማሳነስ፣ የተከበረውንም ሕዝብ ማዋረድ፤ ለግሥጋሴያችን ልጓም፣ ለመንገዳችን ዕንቅፋት ማኖር ሞያ የሚመስላቸው እዚህም እዚያም አሉ፡፡ ከዴሞክራሲ ሕዝብ ያተርፋል፤ እነርሱ ግን ይከሥራሉ፤ ከሥልጣኔ ሕዝብ ይጠቀማል፣ እነርሱ ግን ይጐዳሉ፤ ከኅብረ ብሔራዊነት ሀገር ይበለጽጋል፣ እነርሱ ግን ይደኸያሉ፤ በፍቅርና በይቅርታ ኢትዮጵያ ትታከማለች፣ እነርሱ ግን ይታመማሉ፡፡ ይህ ነው የጠላቶቻችን ትልቁ መለያቸው፡፡
ለሕዝብና ለሀገር ለመሥራት የሚችል ብርቱ ልብ፣ ሰብአዊ አንጀት፣ ጠንካራ ክንድ፣ አርቆ አሳቢ አእምሮ፣ አመዛዛኝ ኅሊና፣ ጠቢብ ልቦና የላቸውም:: አርበኝነታቸው ለአሉባልታና ለሐሜት፣ ጀግንነታቸው ለሴራና ለነገር፣ ጉብዝናቸው ለተንኮልና ለጭካኔ ነው፡፡ በአእምሯቸው ካለው ሐሳብ ይልቅ በወገባቸው ያለው ዝናር፣ በልባቸው ካለው ጥበብ ይልቅ በእጃቸው ያለው ሽጉጥ የሁሉም ነገር መፍትሔ ይመስላቸዋል፡፡
ሐሳቡን ማሸነፍ ሲያቅታቸው፣ አሳቢን ለማጥፋት ተነሱ፤ አእምሮ ሲጐድላቸው ባለ አእምሮውን ለማጨናገፍ ቆረጡ፤ ጥበብ ሲጠፋባቸው ጠቢባኑን ለማስወገድ ፈጠኑ፡፡ ሀገር ወደ ዘመነ አብርሆት ስትጓዝ እነርሱ ተቃራኒውን መረጡ፡፡ በፈጣሪም ሆነ በሰው ዘንድ የተጠላውን የጥፋትን መንገድ ተከተሉ::
ዓላማቸው ሦስት ነገሮችን ማስከተል መሆኑ ወለል ብሎ ይታያል፡፡ በአንድ በኩል የለውጡን ሐዋርያት በመግደል ለውጡን ማስቆም፣ በሌላ በኩል ሕዝባችንን በተሳሳተ ምስል እርስ በርሱ እንዳይተማመንና እንዲጠራጠር ማድረግ፣ በሦስተኛ ደረጃም የፀጥታ አካሎቻችንን ሞራልና ክብር በመንካትና አንድነቱን በጐጥ በመከፋፈል ሀገርን ለአደጋ ማጋለጥ ነበር፡፡ ግን አልተሳካም፡፡ የኢትዮጵያ አምላክ ለቅዠታቸውና ለእኩይ ተግባራቸው አሳልፎ አልሰጠንም፡፡
ወደፊትም አይሰጠንም፡፡
እነዚያን ጀግኖች እንዲህ በቀላሉ ማጣት እንደ እግር እሳት ይለበልባል፣ እንደ ጐን ውጋት ያስቃስታል፡፡ ኢትዮጵያ እነርሱን ለማግኘት ስንት ደክማለች፣ ስንት ተስላለች፣ ስንት ወጥታ ወርዳለች፤ ይህን በማይረዱ የገዛ ልጆቿ ልጆቿን አጥታለች፡፡ በሀገር እየኖሩ፣ በሀገር እየከበሩ ሀገር በማይገባቸው የልጅ ደመኞች ውድ ልጆቿን ተቀምታለች፡፡ ያን መሰል ሀገርን የካደ ሠንካላ ክፉ ምኞት ሲጀመርም የከሸፈና የተሸነፈ አስተሳሰብ በመሆኑ ሕዝባችን በተለመደ ሀገር ወዳድነትና በጽኑ የዐርበኝነት መንፈስ በእንጭጩ አምክኖታል፡፡ በሀገሩና በወገኖቹ ጥቃት የማይደራደርው የኢትዮጵያ ህዝብ፤ ከአባቶቹ እንደለመደው ከሀገሩ ልጆችና ከጀግኖቹ ጋር በአንድነት በመቆም ክፉውን ሴራ አክሽፎታል፡፡ በሁሉም አቅጣጫ ያሉ ፖለቲከኞቻችን፤ በአብሮነትና በጽናት በመቆም፣ ኢትዮጵያዊነት እንደ ጥሬ ወርቅ ተፈትኖ፣ እንደ ጥሩ ወርቅ ነጥሮ እንደሚወጣ ዳግም ለዓለም አረጋግጠዋል፡፡
ክልሎች በጋራ በመቆም በትብብርና በመደጋገፍ የመኖርን ፋይዳ አልቀው አሳይተዋል፡፡ ጀግናው የመከላከያ ሠራዊታችን፣ የፖሊስ ኃይላችንና የፀጥታ አካሎቻችን እዝና ተዋረዳቸውን በላቀ ወታደራዊ ዲሲፕሊን ጠብቀው ተልዕኳቸውን በከፍተኛ ደረጃ በመወጣት አኩሪ ገድል በመፈፀም፣ ዛሬም እንደ ትናንቱ እንድንኮራና እንድንመካባቸው አድርገዋል:: በዚህም የተሰማኝን ክብርና ለእነርሱም ያለኘን አድናቆት እየገለጽኩ በዚሁ ሕዝባዊ ወገንተኝነት ሀገራዊ ኃላፊነታቸውን በቀጣይነት ይወጡ ዘንድ ጥሪዬን አቀርባለሁ፡፡
የተከበራችሁ የኢትዮጵያ ሕዝቦች፡-
ሀገር በተስፋና በደስታ ዘመናት ብቻ ሳይሆን በመከራና በችግር ዘመናትም ውስጥ እንደምታልፍ ከታሪክ ብቻ ሳይሆን ከመኖርም የምንረዳው ሐቅ ነው፡፡ ምንም እንኳ ሃሳበ ስንኩላን ሲነገራቸው ባይሰሙም፤ ሲመከሩ ባያደምጡም፣ ምሕረትና ይቅርታ ባይገባቸውም፤ የሀገራችን ጠላቶች ደግመው ደጋግመው መገንዘብ የሚኖርባቸው አንድ ዘለዓለማዊ እውነት አለ፡፡ ሀገራችን አእላፋት አዝማናትን አልፋ አሁን ከምትገኝበት የታሪክ ምዕራፍ የደረሰችው ጉዞዋ በፀጥታና በላም ውስጥ ብቻ ስለነበር አይደለም፤ ጨለማውን እየገለጠች፣ ጉድባውን እየተሻገረች፣ ማዕበሉን እያለፈች፣ አቀበቱን እየዳኸች በእሳትና በአውሎ ነፋስ መካከል እየሰነጠቀች በመጓዝ ጭምር ነው፡፡
በየዘመናቱ እኩያን እየተነሱ ከመንገዷ ሊገቷት፣ ከግስጋሤዋ ሊመልሷት፣ ከክብሯ ሊያወርዷት ሲዳዳቸውና ሲውተረተሩ ዝም ብላ ተቀብላ አታውቅም፡፡ እንደገና እየተነሳች፣ እንደገናም እየገሰገሰች፣ እንደገናም ወደ ገናናነቷና ወደ ክብሯ እየተመለሰች ዛሬ ላይ ደርሳለች፡፡ እናቶቻችንና አባቶቻችን ትተውልን ያለፉት ቅርሶች ይህንን ሃቅ ደጋግመው ይነግሩናል፡፡
ቀጥና የማትበጠስ፣ ተዳፍና እሷቷ የማይጠፋ፣ ተናግታ የማትፈርስ፣ ተናውጣ ሥሯ የማይበጠስ ሀገር ናት ኢትዮጵያ፣ ሕግ አክባሪ ዜጐቻችን ደግመው ደጋግመው በተለያዩ መድረኮች የሕግ የበላይነትን ለማጠናከር መንግሥት ልዩ ትኩረት ሰጥቶ እንዲሠራ ሲመክሩ በጥሞና አድምጠናል፡፡ መግደል መሸነፍ ነው ስንል፣ የሐሳብና የፖለቲካ አስተሳሰብ ልዩነት በሉዓላዊ ሐሳብ እንጂ በጥይት እንደማይሸነፍ በመረዳታችን ነበር፡፡
መግደል መሸነፍ ነው፤ እንደ እነርሱ የፀብ ብረት መወልወልና ባሩድ መቀመም ስለማንችልበት አይደለም፡፡ ታላቁ ጀግንነት ፍቅርና ይቅርታ፣ ዕርቅና ሰላም ስለሆነ እንጂ፡፡ መግደልና መገዳደል፣ ጦርነትና ግጭት ምን ዓይነት መቀመቅ ውስጥ ሀገርን እንደሚከት ከኢትዮጵያውያን በላይ የሚረዳው የለም ብለን ስለምናምን ነው፡፡ ውረድ እንውረድ፣ ግደል ተጋደል የት እንዳደራረሰን ከኛ በላይ ምስክር ስለሌለ ነው፡፡
በተመሳሳይ መንገድ እየሄድን የተለየ ውጤት አናመጣም ብለን አመንን፡፡ ከመግደልና ከመጨፍጨፍ፣ ከማሠርና ከማሳደድ የተለየ መንገድ እንከተል ብለን ወሰንን፡፡ አግላይና ዝግ የነበረውን የፖለቲካ ምኅዳር አሰፋን፣ ክፍትና አካታች በማድረግ፣ አቃፊና ደጋፊነቱን ለማረጋገጥ ጥረት አደረግን፡፡ የወኅኒ በሮቻችን ተከፍተው አእላፍ እሥረኞች የነጻነትን አየር ተነፈሱ፤ በሀገር ቤትና በዳያስፖራ መካከል ያለውን ድልድይ ሠርተን ሺዎች ወደ ሀገራቸው ገቡ፤ ብረት አንግበው የትጥቅ ትግል ያካሂዱ የነበሩ የፖለቲካ ቡድኖች ወደ ሀገር ገብተው ሰላማዊ የፖለቲካ ትግልን ተቀላቀሉ፡፡
አንዳንዶቹን ረጅም ምዕራፍ ተጉዘን ከጐናችን ተሰለፍው አብረውን እንዲሠሩ ስንፈቅድ፤ ዴሞክራሲን አምጦ መውለድ ብቻውን እንደማይበቃ አምነን ነው፡፡ … ትዕግሥታችንና ሆደ ሰፊነታችን ብዙ ትችትና ወቀሳ ብቻ ሳይሆን ጫናም እንድናስተናግድ አድርጐን ነበር፡፡ አዲስ መንገድ አዲስ ፈተና ያመጣል፡፡ በምክንያት የማይመሩት የሥልጣን ጥመኞች፣ ይህ ስለማይገባቸው በጀብደኛና በእብሪተኛ እርምጃ የጥፋት ሰይፋቸውን በጠራራ ፀሐይ፣ በአደባባይ መዘው የደማቅ ጌጦቻችንን ውድና ክቡር ሕይወት ቀጥፈዋል፡፡
የለውጥ እርምጃችን ኢትዮጵያን አዲሲቱ የተስፋ አድማስ፣ የአፍሪካ ፈርጥና ተምሳሌት ማድረግ እንጂ ኢትዮጵያን የኅዘን ማቅ ማልበስ አይደለም፡፡ ሀገርን ወደ ተሻለ ምእራፍ ለማሸጋገር እስከረዳን ድረስ እየመረረንም ቢሆን የምንቀበለው ሐሳብ ይኖራል፡፡ በሀገር አንድነት፣ ሉዓላዊነት፣ ዘላቂ ጥቅምና ክብር ላይ ግን ድርድርም ሆነ ትእ
ግሥት ፈጽሞ አይኖረንም፡፡
ከኢትዮጵያ የሚበልጥ፣ ከሕዝባችን የሚቀድም ምንም ነገር የለም፡፡ ለዴሞክራሲና ለሰላም ስንል እንታገሳለን፤ ለሀገርና ለሕዝብ ስንል ደግሞ መራር ውሳኔን እንወስናለን፡፡ እያለቀስን ብንቀጥል የጓዶቻችንን ዓላማ አናሳካም፤ ተስፋ ብንቆርጥ የጓዶቻችንን ሰንደቅ ከፍ አናደርገውም፡፡ ለምን እንዲህ ሆነ? ድክመታችን ምን ነበር? ምንስ ማድረግ ነበረብን የሚሉትን በትክክለኛ ጥናት እንለያለን፡፡ ካጋጠመን ፈተና እንማራለን፤ እንዳይደገም አድርገን የሕገ ወጥነት በሮችን ሁሉ እንዘጋለን፡፡ ለአፍታም ግን ከጉዟችን አንገታም፡፡
ከዓላማችንም አንዛነፍም፡፡ መንገዳችንንም አንቀይርም፡፡ በመጨረሻም በፈተናችን ወቅት ከጐናችን በመቆም ድጋፋችሁንና ማጽናናታችሁ ላልተለየን ወዳጅ ሀገራት በራሴና በኢፌዲሪ መንግሥት ስም ምስጋናዬን አቀርባለሁ፡፡ ለመላው የኢትዮጵያ ሕዝቦች፣ ለመከላከያ ሠራዊታችን፣ ለሟቾች የሥራ አጋሮችና ለሟች ቤተሰቦች ፈጣሪ መጽናናትን እንዲሰጥ እመኛለሁ፡፡
ኢትዮጵያ ታፍራና ተከብራ ለዘላለም ትኑር!
ፈጣሪ ሀገራችንን ይባርክ!    

Page 9 of 440