Administrator

Administrator

ርዕስ - ውለታ ለነብስ (የግጥም መድበል)
ደራሲ - እዩኤል ደርብ
የመፅሃፉ መጠን - በ89 ገፆች 88 ግጥሞች
ዋጋ - 46 ብር
*          *           *
ርዕስ - የነጎድጓድ ልጆች (ልብወለድ)
ደራሲ - ቃልኪዳን ኃይሉ
የመፅሃፉ መጠን -208 ገፆች
ዋጋ - 46ብር

Saturday, 31 May 2014 14:32

የጸሐፍት ጥግ

የአንዱ ደራሲና የሌላው ደራሲ ቃል አንድ አይደለም፡፡ አንዱ ሃሞቱን ቀዶ ሲያወጣ፣ ሌላው ከካፖርቱ ኪስ መዥርጦ ያወጣል፡፡
ቻርልስ ፔጉይ
በጣም ልታነበው የምትፈልገው መፅሃፍ ካለና ገና ያልተፃፈ ከሆነ፣ ራስህ ልትፅፈው ይገባል፡፡
ቶኒ ሞሪሰን
ከጥሩ ፀሐፊ የምወድለት የሚለውን ሳይሆን የሚያንሾካሹከውን ነው፡፡
ሎጋን ፒርሳል
ወረቀትህን በልብህ እስትንፋሶች ሙላው፡፡
ዊሊያም ዎርድስ ዎርዝ
የጨረቃዋን መፍካት አትንገረኝ፤ የብርሃኑን ፍንጣቂ በተሰበረ መስተዋት ላይ አሳየኝ፡፡
አንቶን ቼኾቭ
አንዳንዴ ቀለምና ወረቀት እፍ ፍያሉ ፍቅረኛሞች ይሆናሉ፡፡ ብዙ ጊዜ ግን ወንድምና እህት ናቸው። አልፎ አልፎ ደግሞ የለየላቸው ጠበኞች፡፡
ቴሪ ጉሌሜትስ
ተለዋጭ ዘይቤዎች (Metaphors) ግዙፉን እውነት በትንሽዬ ቦታ የመያዝ ብልሃት አላቸው።
ኦርሶን ስኮት ካርድ
የምፅፈው ታሪክ አዲስ አይደለም፤ ያለነው፤ በወጉ ተፅፎ የተቀመጠ፤ የሆነ ቦታ፤ አየሩ ላይ። ከእኔ የሚጠበቀው ፈልጐ መገልበጥ ብቻ ነው።
ጁሌስ ሬናርድ  

Saturday, 31 May 2014 14:31

የፍቅር ጥግ

ለእኔ ፍቅር ማለት አንድ ሰው “ቀሪውን ህይወቴን ካንቺ ጋር ለማሳለፍ እሻለሁ፤ከፈለግሽ ላንቺ ስል ከአውሮፕላን ላይ እዘልልሻለሁ” ሲለኝ ነው፡፡
ጄኒፈር ሎፔዝ
ጀግንነት ማለት ያለምንም ቅድመ-ሁኔታ ማፍቀር ነው፡፡ በምላሹ ምንም ሳይጠብቁ ማፍቀር፡፡ በቃ ፍቅር መስጠት፡፡ ይሄ ድፍረት ይጠይቃል፡፡ ራሳችንን ለጉዳት አጋልጠን መስጠት አንፈልግማ፡፡
ማዶና  
ፍቅር ሲይዝህ እንቅልፍ አይወስድህም፡፡ ምክንያቱም ተጨባጩ እውነታ ከህልምህ የተሻለ ነውና፡፡
ዶ/ር ሴዩስ
ከፍቅር የሚገኘው ደስታ ጊዜያዊ  ሲሆን  የፍቅር ስቃይ ግን  ለእድሜ ልክ ይዘልቃል፡፡
ቤቲ ዴቪስ
ልብ የሚፈልገውን ያውቃል፡፡ ለዚህ ምንም አመክኖ የለውም፡፡ አንድ ሰው ታገኛለህ፤ከዚያም ታፈቅራለህ፡፡ በቃ ይኼው ነው፡፡
ዉዲ አለን
ፍቅር ሲይዝህ ሁሉ ነገር እንደ ብርሃን ግልጥልጥ ይልልሃል፡፡
ጆን ሌኖን
በፍቅር ውስጥ ስትሆኚ  አደገኛ ስሜት መፈጠሩ አይቀርም---- የገዛ ልብሽን አሳልፈሽ ለሌላ ሰው እኮ ነው የምትሰጭው፡፡ ያውም በስሜትሽ ላይ የማዘዝ ስልጣን እንዳለው እያወቅሽ። ሁልጊዜም አይበገሬ ለመሆን ለምጥረው ለእኔ፣ ይሄ አደገኛ ነገር እንደሆነ አውቃለሁ፡፡  
ቢዮንሴ ኖውሌስ

ፋርዛና በአደባባይ ለ40 ደቂቃ በቤተሰቦቿ ስትደበደብ ፖሊስ በዝምታ አይቷል
ያለኔ ፈቃድ ባል በማግባት ስላዋረደችኝ ገደልና፤ አይፀፅተኝም - አባት
ፋርዛናን ለማግባት ብዬ ነው የመጀመሪያ ሚስቴን አንቄ የገደልኳት - ባል
የመጀመሪያ ሚስቱን ገድሎ ያልታሰረው ልጆቹ ይቅርታ ስላደረጉለት ነው - ፓሊስ

ባለፈው ማክሰኞ በፓኪስታን ላሆር ከተማ የተፈፀመው ዘግናኝ ግድያ ከቀን ወደ ቀን እየተወሳሰበ ነው፡፡ አጀማመሩ ግን እንዲህ ነው፡፡ “በፍቅር ግንኙነት ከአመት በላይ አሳልፈናል” በማለት የተናገሩት ፋርዛና ፓርቪን እና ኢቅባል መሐመድ፤ ተጋብተው አብረው ለመኖር ከወሰኑ ቆይተዋል፡፡ የፋርዛና ቤተሰብ ግን ፈቃደኛ አልሆነም፡፡
ፓርዛና የ25 ዓመት ወጣት ናት፡፡ ኢቀባል በእድሜ ይበልጣታል፤ ልጆችንም ወልዷል፡፡ ለፋርዛና ቤተሰብ ግን፤ ይሄ አላስጨነቃቸውም፡፡ ኢቅባል 1000 ዶላር ጥሎሽ አልከፍልም በማለቱ የተቆጡ የፋርዛና ቤተሰቦች፤ ለሌላ ባል ሊድሯት ተነጋግረው ጨርሰዋል፡፡ በዚህ መሃል ነው ባለፈው ጥር ወር ፋርዛና ያለ ቤተሰቧ ፈቃድ ከኢቅባል ጋር ተጋብታ የሄደችው፡፡ ቤተሰቦቿ ደግሞ ኢቅባልን ከሰሱት-“ልጃችንን ጠልፎ ወስዷል” በሚል፡፡
ባለፈው ማክሰኞ እለት ፋርዛና ከኢቅባል ጋር ወደ ፍ/ቤት የመጣችው፣ “እኔ አልተጠለፍኩም” የሚል ምስክርነት ለመስጠት ነው፡፡ ኢቅባልን የከሰሱት ቤሰቦቿ… አባቷ፣ ወንድሞቿ፣ የአክስትና የአጐት ልጆች ሁሉ ተሰብስበዋል፡፡ ሃያ ይሆናሉ፡፡ ከፍርድ ቤት ስትወጣ ጠብቀው፤ ጠልፈው ሊወስዷት ቢሞክሩም እሺ አላለችም፡፡ ያኔ ነው ዙሪያዋን በመክበብ የድንጋይ መዓት ያወረዱባት - በአባቷ መሪነት፡፡
ባለቤቷ ኢቅባል እንደሚለው፤ ከፍ/ቤቱ በራፍ ላይ አደባባይ መሃል በጠራራ ፀሐይ በድንጋይ ሲወግሯት አላፊ አግዳሚ ሁሉ ከሩቅ ሆኖ ከመመልከት በስተቀር ለመገላገል የሞከረ ሰው የለም፡፡ ፖሊሶችም ነበሩ፡፡ የሦስት ወር እርጉዝ የነበረችው ፋርዛና ቶሎ አልሞተችም፡፡ ለ40 ደቂቃ በቤተሰቦቿ የድንጋይ ውርጅብኝ እንደተደበደበች የገለፀው ቢቢሲ፤ ይህንን የግድያ ጥቃት ለማስቆም ፖሊስ እንዳልሞከረ ዘግቧል፡፡ ፋርዛና በአሰቃቂ ስቃይ ህይወቷ ካለፈ በኋላ የታሰሩት አባቷ፤ ያለፈቃዳችን በማግባቷ አዋርዳናለች፤ ለክብራችን ስንል ገድለናታል፤ የሚፀፅተኝ ነገር የለም ብለዋል፡፡ በግድያው የተሳተፉ ወንድሞቿና ዘመዶቿ አልታሰሩም፡፡ ግን እነሱም በግድያው አልተፀፀቱም፡፡
እንዲያውም፤ ካሁን ቀደም ተመሳሳይ ግድያ እንደፈፀሙ ከመናገር ወደኋላ አላሉም፡፡ የዛሬ አራት አመት በተመሳሳይ የጋብቻ ውዝግብ ሰበብ ታላቅ እህቷን መግደላቸው በሲኤንኤን ተዘግቧል፡፡ ለነገሩ በፓኪስታን እንዲህ በቤተሰብ የሚፈፀም ግድያ አዲስ ነገር አይደለም፡፡ የፓኪስታን ምድር፤ የሰብአዊ መብት ኮሚሽን ተወካይ ዛህራ ዮሱፍ እንደሚሉት በየአመቱ አንድ ሺ ገደማ ሴቶች ያለ ቤተሰብ ፈቃድ አግብተዋል ተብለው ይገደላሉ፡፡
ዘግናኙ የግድያ ታሪክ በዚህ አልተቋጨም፡፡ የፋርዛና ባለቤት ኢቅባል ንፁሕ ሆኖ አታገኘም፡፡ ለካ፣ የዛሬ ስድስት አመት የመጀመሪያ ሚስቱን ገድሏል፡፡ ከፋርዛና ጋር ለመጋባት በማሰብ ነው የመጀመሪያ ሚስቴን አንቄ የገደልኳት ብሏል - ኢቅባል፡፡ አስገራሚው ነገር ከአንድ አመት በላይ አልታሰረም፡፡ ከመነሻውም በፖሊስ የታሰረው፤ “እናታችንን ገደላት” በማለት ልጆቹ በመመስከራቸው ነው፡፡ ከጥቂት ወራት በኋላ ደግሞ፤ ልጆቹ “ይቅርታ አድርገንለታል” ብለው ስለተናገሩ ከእስር መለቀቁን ሲኤንኤን ዘግቧል፡፡ የሴት ህይወት የረከሰባት ፓኪስታን፤ የቅዠት አገር አትመስልም?

ሃውኪንግ ለቀመሩ ክፍያ ተቀብሏል - ፓዲ ፓወር ከተሰኘው የቁማር ኩባንያ

      ከዩኒቨርስ አፈጣጠር እስከ አቶሞች ባሕርይ፣ በበርካታ የምልዐተ ዓለሙ ሚስጥራት ላይ የሚመራመር ታዋቂው የፊዚክስ ጥበበኛ ስቴፈን ሃውኪንግ፤ ሰሞኑን በእግር ኳስ ዙሪያ የምርምር ግኝቶቹን አቅርቧል።
በዘንድሮው የአለም ዋንጫ የእንግሊዝ ቡድን እንዴት ውጤታማ ሊሀን እንደሚችል ምክር የለገሰ ሲሆን፣ የ50 ዓመታት መረጃዎችን በመተንተን ለአሸናፊነት የሚያበቃ ቀመር (ፎርሙላ) አዘጋጅቷል። የተጫዋቾች አሰላለፍና የማሊያ ቀለም፣ የውድድር ሰዓትና የሙቀት መጠን፣ የፍፁም ቅጣት አመታትና የዳኞች ማንነት እንዲሁም ሌሎች በርካታ ተለዋዋጭ (variable) ነገሮችን ያካትታል - ቀመሩ።
በእርግጥ፤ የሃውኪንግ ቀመር ለሂሳብ ጠበብት እንጂ ለአብዛኛው ሰው ሊገባ የሚችል አይደለም። እንዲያውም፣ ነገሩን ይበልጥ ያወሳስብባቸዋል። ግን ችግር የለም። ስቴፈን ሃውኪንግ፣ ውስብስቡን ቀመር፣ በቀላል ቋንቋ ለማስረዳት ሞክሯል። ለምሳሌ፣ ለእንግሊዞች የሚስማማቸው መካከለኛ የሙቀት መጠን እንደሆነ ሳይንቲስቱ ጠቅሶ፤ የሙቀት መጠን በ5 ዲግሪ ሴንቲግሬድ ሲጨምር የቡድኑ ውጤታማነት በ59% ይቀንሳል ብሏል። በዚያ ላይ፣ እንደ አዲስ አበባ በመሳሰሉ ከፍታ ቦታ ላይ የእንግሊዝ ቡድን ማሸነፍ አይሆንለትም። የቦታው ከፍታ ከ500 ሜትር በታች ከሆነ ግን፤ የማሸነፍ እድሉ በእጥፍ ይጨምራል። ጨዋታው የሚጀመረው ከቀኑ ዘጠኝ ሰዓት ከሆነም፣ ቡድኑ ይቀናዋል።
ምን ዋጋ አለው? የሙቀት መጠን፣ የአካባቢው ከፍታና የውድድር ሰዓት፣ በምርጫ የሚወሰኑ ነገሮች አይደሉም። ነገር ግን የእንግሊዝ ቡድን የተጨዋቾቹን አሰላለፍና የማሊያውን ቀለም በትክክል ከመረጠ፣ የማሸነፍ እድሉን ማሻሻል እንደሚችል የሃውኪንግ ቀመር ያስረዳል። 4-4-2 አሰላለፍ ለእንግሊዝ እንደማይበጅ የገለፀው ሃውኪንግ፣ ቡድኑ ስኬታማ የሚሆነው በ4-3-3 አሰላለፍ እንደሆነና ቀይ ማሊያ መልበስ እንዳለበት ተናግሯል። ቀይ ማሊያ፤ በተቀናቃኝ ቡድን ላይ የስነልቦና ተፅእኖ ያሳድራል፤ እናም የእንግሊዝ ቡድን የአሸናፊነት እድሉን በ20% ያሻሽላል።
ሃውኪንግ እንደሚለው፤ ውድድሩ የሚካሄደው ቅርብ በሆነ አገር ቢሆን መልካም ነበር፤ ብራዚል ድረስ አትላንቲክ ውቅያኖስን ለማቋረጥ የሚደረገው በረራ፣ በተጫዋቾች ላይ ድካምን ይፈጥራል፤ የማሸነፍ እድላቸውንም በ22 በመቶ ይቀንሳል። ዳኞቹ አውሮፓውያን ሲሆኑ የእንግሊዝ ቡድን ይቀናዋል፤ አለበለዚያ ግን የማሸነፍ እድሉ በ25% ይወርዳል።
የቲፎዞና የአጃቢ ሴቶች ጉዳይስ? ይሄ በቡድኑ ውጤታማነት ላይ ምንም ለውጥ ስለማያመጣ በቀመሩ ውስጥ እንዳልተካተተ ሃውኪንግ ገልጿል።
ወደ ፍፁም ቅጣት የሚያመራ ውድድር ሲያጋጥምስ? የሃውኪንግ ምርምር፣ ሶስት ነባር ጉዳዮችን በድጋሚ ያረጋገጠ ሆኗል። አንደኛ፣ ፍጥነት ወሳኝ ነው። ፍፁም ቅጣት የሚመታ ተጫዋች፣ ቢያንስ ቢያንስ አራት እርምጃ መንደርደር አለበት።
ከዚህ ባነሰ እርምጃ ከተንደረደረ፣ ግብ የማስቆጠር እድሉ በግማሽ ይቀንሳል። ሁለተኛ፣ ከግራ ወይም ከቀኝ በኩል ከፍ አድርጎ መምታት ያስፈልጋል። 84 በመቶ ያህል ይሳካለታል። ኳሷን በደንብ ለመቆጣጠር በጎን እግር መምታት ነው። ሦስተኛ፣ ከተከላካይና ከመሃል ተጫዋቾች ይልቅ አጥቂዎች እንዲመቱ ማድረግ ያዋጣል ብሏል ሃውኪንግ።
ሳይንቲስቱ፣ ለእንግሊዞች ምክሩን ቢለግስም፣ ያሸንፋሉ የሚል ተስፋ የለውም። በቀመሩ መሰረት፣ ዋንጫውን የሚወስደው ብራዚል ነው። ግን የሳይንቲስቱ ምርምር ቀልጦ አይቀርም።
ከመነሻው፣ የፊዚክስ ባለሙያው ስቴፈን ሃውኪንግ፣ በእግር ኳስና በአለም ዋንጫ ላይ ጥናትና ምርምር ያካሄደው፣ ለእንግሊዝ ቡድን የማሸነፊያ ቀመር ለመፍጠር አይደለም። የሃውኪንግ ቀመር ለማንኛውም ቡድን ይሰራል። ያንን ቀመር የሚያሟላ ቡድን ያሸንፋል። ቀመሩን በእጅጉ ተፈላጊ የሚሆነው ግን፣ ሜዳ ውስጥ ገብተው በአለም ዋንጫው ለሚሳተፉ ቡድኖች አይደለም። ከዳር ሆነው ቁማር ለሚያጫውቱ ኩባንያዎች እንጂ። ስቴፈን ሃውኪንግም ቀመሩን ያዘጋጀው፣ ፓዲ ፓወር ለተሰኘ የቁማር ኩባንያ ነው - በክፍያ። እውነትም፣ የቁማር ኩባንያ ስኬታማ ሊሆን የሚችለው፣ በአንዳች የቀመር ስሌት የትኞቹ ቡድኖች ምን ያህል የማሸነፍ እድል እንዳላቸው የሚያውቅ ከሆነ ነው። አለበለዚያ ከፍተኛ ኪሳራ ሊደርስበት ይችላል። እናም፤ የሃውኪንግ ቀመር፣ የጊዜ ማሳለፊያ ጨዋታ አይደለም፤ የቢዝነስ መሳሪያ ነው።

እንግሊዝ ከቡድን ማጣሪያ እንደማታልፍ የገለፁት የጎልድማን ሳችስ ታዋቂ የባንክ ኤክስፐርተቶች፣ ብራዚል ብርቱ ተፎካካሪዎች ቢኖሩባትም ዋንጫ የማንሳት እድሏ ከፍተኛ ነው አሉ።
እልፍ አይነት መረጃዎችን በመተንተንና በማጠናቀር፣ ዙሪያ ገባውን አበጥሮና አንጥሮ፣ ፈጭቶና ጋግሮ፣ እጥር ምጥን ያለች ፎርሙላ መፍጠር፣ ለፊዚክስ ጠብተቶች ብቻ የተተወ ስራ አይደለም። በአለም ኢኮኖሚ ውስጥ ትልቅ ስፍራ የያዙ እንደ ጎልድማን ሳችስ የመሳሰሉ ባንኮች፤ የእለት ተእለት ስራቸው፣ መረጃዎችን ማበጠርና መፍጨት ነው። በቅርቡ፣ የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ጤንነትን በሚመለከት፣ “ቢ” የተሰኘ ማርክ ሰጥተዋት መንግስት ምን ያህል እንደተደሰተ አላያችሁም? በመቶ የሚቆጠሩ አገራትን፣ በአስር ሺ የሚቆጠሩ ኩባንያዎችን እየፈተሹና እየመረመሩ፣ ማርክ ይሰጣሉ። በዚሁም መሰረት በቢሊዮን ዶላሮች ያበድራሉ፣ ኢንቨስት ያደርጋሉ፤ አክሲዮን ይገዛሉ፣ ይሸጣሉ። እንጀራቸው ነው። አሁን ደግሞ ለአለም ዋንጫ ተሳታፊ ቡድኖች ማርክ ሰጥተዋል።
ምን ይሳናቸዋል? ጨዋታዎችንና ጎሎችን፣ ድሎችንና ሽንፈቶችን፣ እንዲሁም ወቅታዊ ብቃትና ውጤቶችን በሚመለከት የ55 ዓመታት መረጃዎችን በመፈተሽ ነው የባንኩ ኤክስፐርቶች የራሳቸውን ቀመር ያዘጋጁት።
በባንኩ ቀመር መሰረትም፣ የዋንጫው ባለቤት ብራዚል ይሆናል። ለምሳሌ ከእንግሊዝ ቡድን ጋር ሲነፃፀር፣ የብራዚል የማሸነፍ እድል፣ ከ35 እጥፍ በላይ ይበልጣል። ምን ማለት መሰላችሁ? በውርርድ አንድ ብር ታስይዛላችሁ እንበል። ሁለት አማራጭ ይቀርብላችኋል። እንግሊዝ ያሸንፋል ብሎ የሚወራረድ፣ በአንዷ ብር 35 ብር ያገኛል። ብራዚል ያሸንፋል የሚል ካለ ደግሞ፣ በአንዷ ብር 2 ብር ያገኛል። ከእነዚህ ሁለት አማራጮች የትኛውን ትመርጣላችሁ? ከታዋቂው አለማቀፍ ባንክ ምክር የምትቀበሉ ከሆነ፣ “ብራዚል ያሸንፋል” ብላችሁ ለውርርድ ብታስይዙ ይሻላል።
ብራዚል በአለም ዋንጫው ወደ ሁለተኛ ዙር የማለፍ እድሏ ከ99 በመቶ በላይ ሲሆን፣ የእንግሊዝ እድል 54 በመቶ ያህል ነው። ለፍፃሜ የመድረስ እድላቸውስ? የብራዚል 60 በመቶ ሲሆን፣ የእንግሊዝ ግን ከ5 በመቶ ብዙም አይበልጥም።
ከብራዚል በመቀጠል ከፍተኛ ግምት የተሰጣት አርጀንቲና ነች። ከዚያ ደግሞ ጀርመንና ስፔን።

በብራዚል ከፍተኛ የታክስ ቅናሽ ተደርጎላቸው የተከፈቱ የነ ፓናሶኒክና የነ ሳምሰንግ ፋብሪካዎች፤ ዘንድሮ ከአምናው በእጥፍ የሚበልጥ ቴሌቪዥን አምርተው ለገበያ አቅርበዋል። በአንዲት ከተማ የተተከሉት ፋብሪካዎች፣ ባለፉት ሶስት ወራት ብቻ 5 ሚሊዮን ቴሌቪዥኖች ፈብርከዋል። ለምን? ብራዚል ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የኢኮኖሚ እድገቷ ቢደነቃቀፍም፤ ገዢ አይጠፋም... ብራዚላዊያን፤ ለአለም ዋንጫ የሚሆን ገንዘብ ከየትም ብለውያመጣሉ። በእርግጥም፤በየከተማው የሚገኙ ሱፐርማርኬቶችና የኤሌክትሮኒክስ እቃ መሸጫዎች፣ ባለፉት ሶስት ወራት ገበያ እንደደራላቸው ሲኤስ ሞኒተር ዘግቧል።
ባለ ሬስቶራንቶች፣ የግድ ተለቅ ያለ ቲቪ (ለምሳሌ የብራዚሉ ኮከብ ኔይማር የሚያስተዋውቀው የፓናሶኒክ ቲቪ) እንደገዙ ገልፀዋል - በ1500 ዶላር። ለመኖሪያ ቤት እየተሸጡ ያሉት ቲቪዎችም ዋጋቸው ቀላል አይደለም - አንድ ሺ ዶላር ገደማ ነው።

          የ2014 ዳይመንድ ሊግ ትናንት በ3ኛዋ ከተማ በአሜሪካ ዩጂን፤ በፕሮፎንታይኔ ክላሲክስ ውድድር የቀጠለ ሲሆን ዛሬ የሚካሄዱት የወንዶች 800 ሜትር፤ 5ሺ እና 10ሺ ሜትር ውድድሮች ትኩረት ስበዋል። ዘንድሮ በአዲስ መልክ ከተጀመረ ለአምስተኛ ጊዜ የሚካሄደው ዳይመንድ ሊጉ በውድድሩ ዘመኑ ከፍተኛ ፉክክር የሚታይበት መሆኑን የተለያዩ መረጀዎች ገልፀዋል፡፡ የዳይመንድ ሊጉ የመክፈቻ ውድድር ከ2 ሳምንት በፊት በኳታር ዶሃ የነበረ ሲሆን በዚሁ ጊዜ በ800 ሜትር አሸንፎ ሙሉ ነጥብ ያስመዘገበው ኢትዮጵያዊው መሃመድ አማን ነበር፡፡ ከ2 ሳምንት በፊት ደግሞ ሁለተኛው ውድድር በቻይናዋ ከተማ ሻንጋይ ሲካሄድ የኔው አላምረው በ5ሺ ሜትር ድል በማድረግ መሪነቱን ይዟል፡፡
ፕሮፎንታይኔ ክላሲክስ  ትናንት  በሴቶች ረጅም ዝላይ፤  800 ሜትር፤ ዲስከስ ውርወራ እና በወንዶች አሎሎ ውርወራ የተጀመረ ሲሆን  በዛሬው እለት ከሚካሄዱ 14 ውድድሮች መካከል ደግሞ የወንዶች 10ሺ ሜትር፤ በሴቶች 3ሺ መሰናክል እና 1500 ሜትር፤ የወንዶች 5ሺ ሜትር እና 800 ሜትር ውድድሮች ይገኙበታል፡፡
በዘንድሮው የዳይመንድ ሊግ ውድድሮች በተለይ የ1500 ሜትር፣ የ800 ሜትር እንዲሁም የሌሎች የአጭር ርቀት ውድድሮች የዓለም ሪከርዶች የመስበር ዕድል አላቸው ተብሏል፡፡ ዛሬ በሚደረገው በወንዶች 800 ሜትር ለ1 ዓመት በጉዳት የቆየው ኬንያዊው ዴቪድ ሩዲሻ መሳተፉ ከባድ ትኩረት የተሰጠው ሲሆን በዚሁ ውድድር ከኢትዮጵያዊው መሃመድ አማን፤ ከቦትስዋናው ኒጄል  አሞስ ከእንግሊዙ አንድሪው ኦሳጄ እና ከአሜሪካው ድዋኔ ሶሎሞን ጋር በሚደረግ ፉክክር ሪከርድ ሊሰበር ይችላል ተብሏል፡፡ በኬንያዊው አትሌት ዴቪድ ሩዲሻ  ከ2 ዓመት በፊት በለንደን ኦሎምፒክ የተመዘገበው የ800 ሜትር የዓለም ሪኮርድ 1 ደቂቃ ከ41.54 ሰኮንዶች ነው፡፡የ20 ዓመቱ መሃመድ አማን እና የ25 አመቱ ዴቪድ ሩዲሻ ከ2010 ጀምሮ በ7 ውድድሮች ተገናኝተው አምስቱን ያሸነፈው ሩዲሻ ሲሆን ሁለት ጊዜ መሃመድ አማን ቀድሞታል፡፡
በሴቶች 1500 ሜትር የመጀመርያ ውድድሯን ሻንጋይ ላይ ያሸነፈችው የስዊድኗ አበባ አረጋዊ ለሁለተኛው ድል የምትሰልፍ ሲሆን አትሌት ገንዘቤዲባባ ስለሚኖራት ተሳትፎ ግልፅ መረጃ ባይገኝም ሌላዋ የ19 ዓመት ኢትዮጵያዊት አክሱማይት አምባዬ ትወዳደራለች፡፡ በ5000 ሜትር ወንዶች የመጀመርያ ውድድሩን ከሁለት ሳምንት በፊት በሻንጋይ ያሸነፈው ኢትዮጵያዊው የኔው አላምረው 24ኛ ዓመት ልደቱን በማክበር ሲሳተፍ ሌላው ኢትዮጵያዊ ሃጎስ ገብረህይወት ጨምሮ አሜሪካዊው በርናንድ ላጋት እና ሞ ፋራህ በክብር ተጋባዥነት ይፎካከራሉ፡፡
 ባለፉት 4 የዳይመንድ ሊግ የውድድር ዘመናት ከ18 አገራት የተውጣጡ አትሌቶች በየውድድር መደባቸው የሊጉን ደረጃ ሰንጠረዥ በአንደኛነት በመጨረስ የዳይመንድ ዋንጫዎች እና የ43ሺ ዶላር ሽልማታቸውን ተቀብለዋል፡፡ በአጠቃላይ በ4 የዳይመንድ ሊግ የውድድር ዘመናት 30 አሸናፊዎች በማስመዝገብ አንደኛ ደረጃ ያላት አሜሪካ ስትሆን፤ ኬንያ 21፤ ጃማይካ 10 እንዲሁም ኢትዮጵያ 7 ተሸላሚዎችን በማግኘት ተከታታይ ደረጃ አላቸው፡፡ በ5ሺ ሜትር ዳይመንድ ሊጉን ለሁለት ጊዜያት ያሸነፈው ኢማና መርጋ በ2010 እና በ2011 እኤአ ሲሆን በ2013 እኤአ ደግሞ የኔው አላምረው ተሸላሚ ነበር፡፡ በወንዶች 800 ሜትር ደግሞ አትሌት መሃመድ አማን  በ2012 እና በ2013 እኤአ ዳይመንድ ሊጉን አሸንፏል። በሴቶች 1500 ሜትር አበባ አረጋዊ በ2012 እኤአ በኢትዮጵያዊ ዜግነት እንዲሁም በ2013 እኤአ በስዊድናዊ ዜግነት የዳይመንድ ሊግ ተሸላሚ የነበረች ሲሆን መሰረት ደፋር በ5ሺ ሜትር  በ2013 እኤአ ያሸነፈች ሌላዋ ኢትዮጵያዊ አትሌት ናት፡፡

ሻምፕዮኖቹ ታሪክ ይሰሩ ይሆን?
ብራዚል፣ አርጀንቲና፣ ጀርመን፣ ስፔን
የአለም ዋንጫ ባለቤት፣ የአውሮፓ ሻምፒዮን፣ የፊፋ ሰንጠረዥ ቁንጮ የሆኑት ስፔናዊያን፤ ዘንድሮ ታሪክ ይሰሩ ይሆን? እንደገና ዋንጫ ይዘው ወደ አገራቸው የሚመለሱ ከሆነ፤ 50 ዓመታት ያልታየ አዲስ ታሪክ ያስመዘግባሉ። የአለም ዋንጫን በተከታታይ ያሸነፈ ቡድን የለም - ከብራዚል በስተቀር - እ.ኤ.አ በ1962።
ለዋንጫ ቅድሚያ ግምት የተሰጣቸው ግን፣ ከሁሉም በፊት ለብራዚል ከዚያም ለአርጀንቲና ነው። በመቀጠል ለጀርመንና ለስፔን።

በስቴዲዬሞች ዝግጅት ብትዝረከረክም፣ ብራዚል 3.3 ሚሊዮን ቲኬቶችን ለመሸጥ ተስፋ አድርጋለች። የትኬቶቹ ዋጋ ይለያያል። ለመክፈቻው ውድድርየቲኬቶች ዋጋ 90 ዶላር (1800 ብር) ገደማ ነው።የአንዳንድ ጨዋታዎች ከዚህ ያንሳል። የመጨረሻው የዋንጫ ፍልሚያ ለመመልከት ግን 1ሺ ዶላር (20ሺ) ብር ገደማ ያስፈልጋል።
እንዲያም ሆኖ፣ ብራዚላዊያን በቅናሽ ትኬት እንዲገዙ ተፈቅዶላቸዋል - ለምሳሌ በ27 ዶላር (ከ500 ብር በላይ ነው)። የቲኬት ዋጋ ተወደደብን በሚል የተቃውሞ ረብሻ በየቦታው ተከስቶ እንደነበር ይታወሳል።



Hawk-Eye systemተብሎ የሚታወቀው ቴክኖሎጂ፤ አጀማመሩ ለጨዋታ የታሰበ አልነበረም። በአንድ በኩል እሳት ለብሶ እሳት ጎርሶ የሚወነጨፈውን ሚሳዬል በምን ያህል ፍጥነትና በየትኛው አቅጣጫ እየተጓዘ እንደሆነ ለመከታተልና ለመቆጣጠር ነው የተጀመረ ቴክኖሎጂ ነው - በወታደራዊ ምርምር። ዛሬ ዛሬ ጂፒኤስ ተብሎ ይታወቃል። ሃይለኛ የካሜራ አይን የተገጠመላቸው በርካታ ሳተላይቶች በምድራችን ዙሪያ ወደ ታች አፍጥጠወ ያንዣብባሉ፡፡ የማንኛውንም ነገር ምስል ይቀርፃሉ የሚሳዬልም ጭምር፡፡ ከምስራቅና ከምዕራብ፣ ከደቡብና ከሰሜን አቅጣጫውን ለማስላት እንዲሁም ከፍታውንም ለይቶ ለማወቅ የሚያስችል መረጃ ያቀርባሉ፡፡ ይህንኑ ቴክኖሎጂ በትንሽ ቦታ ተግባራዊ ሲደረግ ነው - ለአንጐል ቀይ ህክምና ጠቃሚ የሆነው፡፡ ከኤክስሬይ ጋር በሚመሳሰል ዘዴ የአንጐልን ምስል የሚቀርፁ መሳሪያዎች በጭንቅላት ዙሪያ ይተከላሉ፡፡ እናም ከታች እስከ ላይ ከቀኝ እስከ ግራ ከፊት እስከ ኋላ ድረስ የአንጐልን ሙሉ ቅርጽ ለማየት ያስችላል፡፡


ዘመናዊ ስታዲዬም ግንባታ፣ የተራቀቀ ቀረፃና ስርጭት፣ ምርጥ ቲቪና ‘ሪፕሌይ’፣ ምቹ ታኬታና የሚያምር ማሊያ... እነዚህ ሁሉ የእግርኳስን ተወዳጅነት ያሻሻሉ የቴክኖሎጂ ውጤቶች ቢሆኑም፤ ፊፋ ለቴክኖሎጂ ፍቅር የለውም። እንዲያውም ወደ ጠላትነት ያመዝናል። ዘንድሮ ግን፤ ከዘመኑ ቴክኖሎጂ ጋር መራመድ ግድ ሆኖበታል።ዳኞች አሻሚ ነገር ሲገጥማቸው፣ የቪዲዮ ቀረፃ አይተው ቢፈርዱ ምናለበት? መስመር አልፎ ጎል የገባ ኳስና መስመር ያላለፈ ኳስ ለይቶ ለማወቅ አስቸጋሪ የሚሆንበት አጋጣሚ መኖሩ አይካድም። በቀላል የኤሌክትሮኒክስ ዘዴ መፍትሄ ቢበጅለትስ? በደቡብ አፍሪካ የ2010 የአለም ዋንጫ ሲካሄድ እነዚህን ቴክኖሎጂዎች መጠቀም ይቻል ነበር። ፊፋ በእጄ አላለም።ቴክኖሎጂዎቹን መጠቀም፣ በጨዋታዎች መሃል ልዩነት ያመጣል በማለት የተቃወሙት የፊፋ ፕሬዚዳንት ሰፕ ብላተር፤ የአለም ዋንጫ ውድድሮችና ተራ የወረዳ ጨዋታዎች በእኩል አይን መታየት አለባቸው ብለዋል። አየ ወግ! አንደኛ፤ የአለም ዋንጫና የወረዳ ውድድር በተፈጥሯቸው እኩል አይደሉም። ሁለተኛ፤ የጊዜ ጉዳይ እንጂ፣ ቴክኖሎጂው እስከ ወረዳና ቀበሌ መውረዱ የማይቀር ነው። ፊፋ ከአቋሙ ፍንክች የማለት ፍላጎት አልነበረውም። ነገር ግን፤ ለትክክለኛ ዳኝነት የሚረዳ ቴክኖሎጂ ጥቅም ላይ ባይውልም፤ የተሳሳተ ዳኝነትን የሚያጋልጥ ቴክኖሎጂን መከልከል አይቻልም። ከመዓት አቅጣጫ እየተቀረፀ የሚተላለፈው የቲቪ ስርጭት አብዛኞቹን የዳኝነት ስህተቶች ያጋልጣል። ለምሳሌ ባለፈው የአለም ዋንጫ የእንግሊዙ ላምፓርት በጀርመን ቡድን ላይ ያስገባት ጎል አላግባብ የተሻረችው በዳኝነት ስህተት ነው። እንዲህ አይነት ያፈጠጡ ስህተቶች ላይ የሚፈጠረው ውዝግብ ነው፤ በፊፋ ባለስልጣናት ላይ ጫና በማሳደር፤ ለቴክኖሎጂ እጅ የሰጡት።

በ2007 ‹‹ሱፕርናሽናል ሊግ›› ይጀመራል
በ2007 ወደ የኢትዮጵያ ፕሪሚዬር ሊግ የሚያድጉ ሁለት ክለቦችን የሚለየው የብሄራዊ ሊግ ማጠቃለያ ውድድርን የባህር ዳር ስታድዬም እንደሚያስተናግድ ታወቀ፡፡
ስታድዬሙ ውድድሩን እንዲያስተናግድ የተመረጠው ባለው ዓለም አቀፍ የብቃት ደረጃ የተሻለ ፉክክር ይስተናገድበታል በሚል ግምት ሲሆን በየክልሉ የሚገኙ አዳዲስ የስፖርት ማዘውተርያ ስፍራዎችን  መጠቀም አስፈላጊነቱ ስለታመነበት ነው፡፡ የብሄራዊ ሊግ ማጠቃለያ ውድድር 16 ክለቦችን ያሳትፋል፡፡ በ2006 የኢትዮጵያ ብሄራዊ ሊግ 69 ክለቦች በሰባት ምድቦች ተከፍለው ሲፎካከሩ ቆይተዋል፡፡ ከብሄራዊ ሊጉ 7 ምድቦች  አንደኛ እና ሁለተኛ ደረጃ የሚያገኙት 14 ክለቦች እና ሁለት ምርጥ ሶስተኛ ቡድኖች  በባህርዳር ስታድዬም ለሚካሄደው የ16 ክለቦች ማጠቃለያ ውድድር የሚያልፉ ይሆናል፡፡ ውድድሩ ተቀራራቢ ነጥብ በያዙ ክለቦች ጠንካራ ፉክክር ሲታይበት ቆይቷል፡፡  
ይህ በእንዲህ እንዳለ በሚቀጥለው የውድድር ዘመን በተለያዩ ዞኖች ተካፋፍሎ በሚደረገው የብሄራዊ ሊግ እና የፕሪሚዬር ሊግ ውድድር መካከል ሱፕር ናሽናል ሊግ የሚባል አዲስ ውድድር ሊካሄድ ታቅዷል፡፡ ሱፕር ናሽናል ሊጉ 16 ክለቦችን በማሳተፍ ዓመቱን ሙሉ በዙር ውድድር ተካሂዶ ወደ የኢትዮጵያ ፕሪሚዬር ሊግ የሚያልፉ ሁለት ክለቦች የሚወሰኑበት ይሆናል። ለብሄራዊ ቡድን የሚሆኑ ተጨዋቾችን ለመመልመል ሱፕር ናሽናል  ሊጉ  አመቺ መድረክ መሆኑ አይቀርም። ምክንያቱም  ወደ ፕሪሚዬር ሊግ የሚያልፉ ክለቦችን ከአድካሚ ውድድሮች በኋላ  ከመለየት ከ16 ቡድኖች ምርጡን ማግኘት የሚሻል በመሆኑ ነው