Administrator

Administrator

    በአገራችን ሰሜናዊ ክፍል በተካሄደው ጦርነት ሣቢያ ከፍተኛ ጉዳት ከደረሰባቸው ተቋማት መካከል የጤና ተቋማት ዋነኞቹ ናቸው፡፡  የህወኃት ታጣቂ ቡድን በአማራና አፋር ክልሎች በፈፀመው መጠነ ሰፊ ወረራ ሳቢያ በሺዎች የሚቆጠሩ የጤና ተቋማት ከፍተኛ ጉዳት ደርሶባቸዋል፡፡ በሚሊዮን ለሚቆጠሩ የክልሉ ነዋሪ ህዝብ፣ የህክምና አገልግሎትን ሲሠጡ የኖሩት እነዚህ ተቋማት፣ በአሸባሪው ሃይል ሙሉ በሙሉ እንዲወድሙ አሊያም ከአገልግሎት ውጪ እንዲሆኑ ተደርገዋል፡፡
ከእነዚህ በጦርነት ሳቢያ ለከፋ ጉዳት ተዳርገው አገልግሎት መስጠት አቁመው ከነበሩት የጤና ተቋማት መካከል በአማራ ክልል ሰሜን ሸዋ ዞን ሸዋሮቢት ከተማና ቀወት ወረዳ ውስጥ የሚገኙ የጤና ተቋማትን  በማገዝ ለህብረተሰቡ አገልግሎት መስጠት እንዲችሉ በማድረጉ ረገድ የኢትዮጵያ ጤና መድህን አገልግሎት የሚያከናውናቸው ተግባራት ከፍተኛ ናቸው፡፡ ሰሞኑን ተቋሙ በነዚሁ ወረዳዎች ውስጥ በጤናው ዘርፍ እየተከናወኑ ያሉ ተግባራትን ለመገናኛ ብዙሃን ባለሙያዎች አስጎብኝቶ ነበር፡፡
በአማራ ክልል ሰሜን ሸዋ ዞን ሸዋሮቢት ከተማና ቀወት ወረዳ ውስጥ በጦርነቱ ሳቢያ የገጠማቸው ችግር አልፈው ወደ መደበኛ ስራቸው የተመለሱ የጤና ተቋማት የጉብኝቱ አካል ነበሩ፡፡
በጉብኝቱ ወቅት የሰሜን ሸዋ ዞን ቀውት ወረዳ የማህበረሰብ አቀፍ ጤና መድህን ቢሮ ኃላፊ አቶ ሰይድ ሃሰን ገበየሁ እንደተናገሩት፤  በወረዳው ከሚገኙና በጦርነቱ ሳቢያ ጉዳት ደርሶባቸው አገልግሎት መስጠት ካቆሙ የጤና ተቋማት መካከል 3 ጤና ጣቢያዎችንና 18 ጤና ኬላዎችን የጤና መድህን አገልግሎቱ ወደ ስራቸው እንዲመለሱ አድርጓቸዋል፡፡ ተቋማቱ  በጦርነቱ የወደመባቸውንና ጉዳት የደረሰባቸውን የህክምና መሳሪያዎችና መድሃኒቶች በማሟላት ወደ አገልግሎት እንዲገቡ በማድረግ፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ነዋሪዎችን ጤና እና ህይወት ለመታደግ ችሏል፡፡
በሸዋሮቢት ከተማ በሚገኘው የጤና ጣቢያ ውስጥ ያገኛቸው በርካታ የአካባቢው ነዋሪዎች እንደነግሩን፤ በጦርነቱ ወቅት የጤና ተቋማቱ ከፍተኛ ጉዳት ስለደረሰባቸው የህክምና አገልግሎት ለማግኘት ባለመቻላቸው፣ በርካታ የአካባቢው ነዋሪዎች ለከፋ የጤና ችግርና ለሞት ተጋልጠዋል፡፡ ወራሪው የህወኃት ኃይል ከተማውን ተቆጣጥሮ በቆየባቸው ዘጠኝ ቀናት፣ ከፍተኛ ጉዳት የደረሰበት የሸዋሮቢት ከተማ ጤና ጣቢያ ዛሬ በሙሉ አቅሙ ለህብረተሰቡ አገልግሎት በመስጠት ላይ ይገኛል፡፡ ከ62 ሺ በላይ ለሆነው የሸዋሮቢት ከተማ ህዝብና ለቀወትና አጣዬ ወረዳዎች እንዲሁም በአፋርና በኦሮሚያ ክልል ውስጥ ነዋሪ ለሆኑና ከ100 ሺ በላይ ለሚጠጉ ህዝቦች አገልግሎት በመስጠት ለይ የሚገኘው ይህንኑ ጤና ጣቢያ፤ የዞኑ የማህበረሰብ አቀፍ ጤና  መድን ቢሮ ወደ አገልግሎት እንዲመለሱ በማድረግ፣ በሺዎች የሚቆጠሩ የአካባቢው ነዋሪዎች የህክምና አገልግሎት ለማግኘት እንዲችሉ አድርጓቸዋል፡፡
በዚሁ ጤና ጣቢያ ህክምናቸውን ለመከታተል መጥተው ያገኘናቸው  የአካባቢው ነዋሪዎች፤ በጦርነቱ ወቅት በጤና ጣቢያው ላይ በደረሰ ጉዳት ሳቢያ አገልግሎት መስጠት በተቋረጠባቸው ጊዚያት እጅግ ለከፋ ችግር ተጋልጠው   እንደነበር ነግረውናል፡፡ የአካባቢው የማህበረሰብ አቀፍ ጤና መድህን አገልግሎት ተጠቃሚ በመሆናቸውም ህክምና ለማግኘት  ያጋጥማቸው የነበረው ችግር ተቀርፎ ህመም በተሰማቸው ጊዜ ሁሉ ያለ ሃሳብ ህክምና ማግኘት መቻላቸውን ይገልፃሉ “እንደእኛ ኑሮው ከእጅ ወደ አፍ የሆነ ምንም ጥሪትና አቅም ለሌለው ችግረኛ፣ የጤና መድህን የሚሰጠው ጠቀሜታ ከፍተኛ ነው” የሚሉት  ነዋሪዎቹ፤ ይህ ባይሆን ኖሮ ከቀን ወደ ቀን እየናረ የመጣውን የህክምና ወጪ ችሎ ለመታከም አንችልም ነበር ብለዋል፡፡
የኢትዮጵያ ጤና መድህን አገልግሎት የአባላት ምዝገባ ዳይሬክተር አቶ ጉደታ አበበ እንደተናገሩት፤ በአካባቢው ማህበረሰብቡን የጤና መድህን አገልግሎት ተጠቃሚ እንዲሆን በማድረግ፣ ህብረተሰቡ እንደ አቅሙ አዋጥቶ፣ እንደ በሽታው እንዲታከም በማድረጉ ረገድ የተሳካ ስራ  ተሰርቷል ብለዋል፡፡ በአማራ፣ኦሮሚያ፣ትግራይና ደቡብ ክልሎች በ13 ወረዳዎች ውስጥ የተጀመረው የጤና መድህን አገልግሎት፤ በአሁኑ ወቅት በመላው አገሪቱ በ853 ወረዳዎች ውስጥ ተግባራዊ ሆኖ 8.9 ሚሊዮን አባወራዎች ወይም እማወራዎችን አቅፎ በአጠቃላይ ከ40 ሚሊዮን በላይ ህዝብን ተጠቃሚ እንዲሆን አድርጓል፡፡
የጤና መድህን አገልግሎቱ ህብረተሰቡ ለህክምናው የሚያወጣውን ያልተጠበቀ ወጪ በማሰቀረት ፍትሃዊ የሆነ የጤና አገልግሎት አሰጣጥ እንዲኖር ለማድረግ ያስችላልም ተብሏል፡፡ አገልግሎቱ ህብረተሰቡ ለህክምና የሚጠየቀውን የከፍተኛ ወጪ ፍራቻ  ወደ ህክምና ተቋማት ከመሄድ እንዳይታቀብ በማድረግ፣ በማንኛውመ ጊዜና ሁኔታ ህመም ሲሰማው ወደ ጤና ጣቢያዎችና ሆስፒታሎች በመሄድ፣ የህክምና አገልግሎት ለማግኘት እንዲችል ያደርገዋል ተብሏል፡፡

Saturday, 02 April 2022 11:38

ከፌስቡክ ገጾች በጨረፍታ

 ብልጽግና እውነታውን መጋፈጥ ይኖርበታል!
                                  ጌታሁን ሔራሞ


           ከእንግዲህ የብልፅግና ፓርቲ “illusionist” መሆኑን አቁሞ እውነታውን ፊት ለፊት መጋፈጥ ይጠበቅበታል!
ሰሞኑን የብልፅግና ፓርቲ ካካሄዳቸው ሕዝባዊ ስብሰባዎች ወትሮም ብዙዎቻችን አስቀድመን ስንጮህ የነበረውን አንድ ቁም ነገር ፓርቲው ሊገነዘብ ይችላል ብዬ አስባለሁ...ፓርቲው ራሱን በቅዥት ዓለም ውስጥ (illusionist) ሆኖ በመቀጠል ከእውነታው ጋር ለመላተም እስካልፈለገ ድረስ ማለቴ ነው።
Just to say that the PP party has drastically lost the political trust from the public...ማለትም የፓርቲው ፖለቲካዊ ትምምን በእጅጉ ተሸርሽሯል፤ ከዚህም የተነሳ ሕዝቡ የጥበቃ ቀውስ (Expectation crisis) ውስጥ ተዘፍቋል።
የብልፅግና ፓርቲ ፖለቲካዊ ትምምኑን ለማጣቱ የሞጆው ስብሰባ አንዱም ማሳያ ነው። በዚህ ስብሰባ መድረኩ ላይ ሶስት የብልፅግና ተወካዮች ነበሩ፦ ብዙዎቻችን ከተለቀቀው ቪዲዮ እንደተከታተልነው አንዱ የስብሰባ ተሳታፊ፣ “ምናልባትም ከሶስታችሁ ሁለታችሁ ሸኔ ልትሆኑ ትችላላችሁ” ማለቱ የብልፅግና ፓርቲ “political trust” የቱን ያህል መቀመቅ እንደወረደ አመልካች ነው። “Political trust” የሌለው ፓርቲ ደግሞ በቁም እንደሞተ ይቆጠራል። እናም “PP”ዎች ከኢሊዩዥን ዓለም ወጥታችሁ ወደ እውነታው ዓለም እንድትመጡ አንድዬ ያግዛችሁ። ሕዝብም ሆነ ሌሎች በመዋቅራችሁ ውስጥ ያልታቀፉ ምራቅ የዋጡ የፖለቲካና የአስተዳደር ምሁራን የሚሰጡዋችሁን ምክር የሚሰማ ጆሮ ይኑራችሁ። እዚያቹ እርስ በእርስ መሞጋገሱ በዘለቄታዊነት የሚያመጣው ውጤት የለም። ሕዝብ ከተቆጣ ደግሞ ጊዜም ይከዳል፤ በአፍሪካ ደረጃ እንኳን የሚገዳደረን ኃይል የለም ብለው በታንካቸውና በባንካቸው የተመኩ ሕወሓቶች፤ ጊዜ ሲከዳቸው ከቤተ መንግስት ተፈንግለው፣ ከ30 እና 40 ዓመታት በፊት ወደ ነበሩበት ደደቢት በረሃና ዋሻ ውስጥ ገብተው እንደተሸሸጉና አንዳንዶቹም ትግላቸውን በጀመሩበት በረሃ፣ ፍፃሜአቸውም እዚያው እንደሆነ ባለ ሾርት ሚሞሪ ሰለባ ካልሆንን በቀር ከቶ እንዴት ይረሳል?
በተለይ “ጊዜው የእኛ ነው” በሚል እብሪት የሕወሓትን ስህተት መድገም ውድቀቱን ለመድገም እንደመዘጋጀት ይቆጠራል። ካወቃችሁበት በመከባበር ላይ የተመሠረተ አንድነትን በማስረፅ በኢትዮጵያ ዝንተ ዓለም የሚዘከርላችሁን ሥራ ለመስራት ዕድሉን አግኝታችኋልና በሚገባ ተጠቀሙበት። በመጨረሻም ሁለት ገጠመኞቼን ላካፍላችሁ፦
1. በግምት በ1990ዎቹ መባቻ በመለስ ዜናዊ የአገዛዝ ዘመን ነው። ታክሲ ተሳፍሬ ወደ አቃቂ ስሄድ በሾፌሩና በሁለት ወጣት ተሳፊሪዎች መካከል ንትርክ ተፈጠረ። ወጣቶቹ ታክሲው ጉዞውን ከጀመረ በኋላ በትግርኛ አክሰንት “የሠራዊቱ አባል ስለሆንን በታሪፉ መሠረት አንከፍልህም” ማለታቸው ነበር የግጭቱ መንስኤው። የሠራዊቱ አባል ነን ያሉ እነዚህ ወጣቶች በየመኸሉ የወቅቱ ገዥ ብሔር አባል መሆናቸውን ለማሳወቅ “ቧዋ” የምትለውን ቃል በተለመደ ቅላፄ ያስተጋቡ ነበር። ሾፌሩ እንደምንም ታግሶ በወቅቱ የፍተሻ ጣቢያ ወደነበረበት ቃሊቲ እንደደረሰ መኪናውን አቁሞ ለፈታሽ ፖሊሶች ችግሩን ለማስረዳት ወረደ (ፈታሾቹ የኦሮሞ ብሔር ተወላጆች ነበሩ)። ከጀርባዬ የነበሩ ሁለቱም ወጣቶች “ቧዋ...ጉቦ ሊሰጣቸው ነው” እያሉ እነርሱም ወረዱ። መውረድ ብቻ ሳይሆን ለፖሊሶቹም ማንነታቸውን systemic በሆነ መልኩ ለማሳወቅ “ቧዋ...ዋይ...የሠራዊቱ አባል ነን” በማለት ለማስፈራራት ሞከሩ። ታዲያ ፖሊሶቹ ምን ቢሏቸው ጥሩ ነው?” ‘ቧዋ’ኣችሁን ቀቅላችሁ ብሉት፤ እንዲያውም ሕዝብን በማወክ ትጠየቃላችሁ፤ የሠራዊቱ አባል መሆናችሁም ተጣርቶ አስፈላጊው እርምጃ ይወሰድባችኋል” በማለት ሾፌሩ ተሳፋሪዎቹን አቃቂ እንዲያደርሳቸው ነግረውት፣ ወጣቶቹን ከነ”ቧዋ”ኣቸው እዚያው አስቀሯቸው...እኛም ተሳፋሪዎች የኦሮሞ ብሔር ተወላጆች በወቅቱ ሰፍኖ በነበረው “ቧዋ እና ዋይ” ፍርሃት ሳይበገሩ እርምጃውን በመውሰዳቸው ድጋፋችንን በጭብጨባ አረጋገጥንላቸው።
2. ይኼኛው ደግሞ ከሁለት ቀናት በፊት ያጋጠመኝ ነው፦ እዚሁ አዲስ አበባ በጧቱ ወደ አንድ የፌዴራል መስሪያ ቤት ተቋም አምርቼ መኪናዬን ሳቆም አንድ የጥበቃ አባል የሆነ ወጣት ቀረብ ብሎ በኦሮምኛ ቋንቋ አናገረኝ። እኔም ኦሮምኛ ቋንቋ እንደማልችልና እንድፈፅምለት የሚፈልገውን ትዕዛዝ በሚገባኝ ቋንቋ እንዲነግረኝ በትህትና ሳስረዳው በአማርኛ “ለምንድነው ያልቻልከው?” በማለት በኦሮምኛ መናገሩን ቀጠለበት፤ በዚሁ መኸል ከላይ ያካፈልኳችሁ ዘመነ “ዋ” እና ዘመነ “ቧዋ” ትዝ አለኝ። እኔም #የምትለው ስላልገባኝ ትዕዛዝህን መፈፀም አልቻልኩምና እባክህ በአዲስ አበባ የፌዴራሉ የሥራ ቋንቋ በሆነው በአማርኛ አስረዳኝ; አልኩት። ንትርካችንን ያስተዋሉ ሌሎች ሶስት የጥበቃ አባላትም ወደ እኛ በመምጣታቸው ስለ ተፈጠረው ውዝግብ አስረዳኋቸው። ከሶስቱ አንዱ ኦሮምኛ ተናጋሪ ስለነበረ የሥራ ባልደረባውን ፍላጎት ምን እንደሆነ በእኔው ፊት በአማርኛ በማናገር ጠየቀው። ጓደኛው በኦሮምኛ መለሰለት። የሚገርመው ኦሮምኛ ተናጋሪው ጥበቃ “እዚህ ግቢ ውስጥ የሥራ ቋንቋ አማርኛ ስለሆነ አሁን ለኔ የተናገርከውን ለባለጉዳይ በአማርኛ አስረዳው” ብሎ አስገደደውና በኋላም መኪናዬን ፓርክ ለማድረግ የሞከርኩበት ቦታ ለድርጅቱ ሠራተኞች ብቻ የተፈቀደ መሆኑን በአማርኛ አስረድቶኝ፣ ለተፈጠረውም ሁኔታ ይቅርታ ተጠይቄ ተለያየን። በዚሁ አጋጣሚ ከጅምላ ፍረጃ መጠንቀቅ እንዳለብኝ ለራሴም ትምህርት ወስጄ፣ ያስታረቀንንም ኦሮምኛ ተናጋሪ የጥበቃ አባሉን አመስግኜው ወደ ቢሮዬ ተመለስኩ።
አሁንም ደግሜ እላለሁ፤ “ጊዜው የኛ ነው” በሚል ቁንፅል ዕይታ ሕወሓት የፈፀመውን ስህተት በመድገም ውድቀቱንም እንዳትደግሙት፣ እባካችሁ መላ የኢትዮጵያ ብሔሮችን በእኩልነት አስተናግዱ። በሚሊተሪው የምንተማመን ከሆነ እንደ ሕወሓት ባደራጀው የመከላከያ ኃይሉ የሚተማመን አልነበረም፤ በደህንነትና ስለላ መረቡም የምትመኩ ከሆነ፣ ወያኔ ምናልባትም የአሁኑን በብዙ እጥፍ የሚበልጥ የደህንነትና ስለላ መረብ ነበራት፤ ፅዋው ሲሞላ ይህ ሁሉ ዋስትናዋ አልሆነላትም፤ እነ ደፂ ወደ በረሃ በተመለሱበት ቅፅበት አንድ የከምባታ “ኮሜዲያን” የገጠመው እንደዚህ በማለት ነበር፦
ደብረ ፂዮን ሀኑታ ኣጎ?
ደብረ ፂዮን ሀኑታ ኣጎ?
ጨሪች ፉሎጋ ጨራን ኣጎ
ሲተረጎም፦
ደብረፂዮን ወዴት ገባ?
ደብረፂዮን ወዴት ገባ?
ከዱር እንደተነሳ ወደ ዱር ገባ(ተመለሰ)!
እንደማለት ነው።
ሰናይ ሰንበት!



____________________________________
                       ጥቆማ
                           በእውቀቱ ስዩም


             ራይድ ለመዲናይቱ አሪፍ ጸጋ ነው፤ ለብዙ ሰው ስራ ፈጥሮ የብዙ መንገደኞችን ኑሮ አቅልሏል፥ ራይድ ከሚሰሩ ሰዎች መካከል አንዳንዶቹ እንደኔ የክፍለሀገር ልጆች መሆናቸውን መርሳት አይገባም። ባለፈው አንዱ ባለ ቢትስ መጣልኝ፥ ጢንጥዬ መኪና ናት፤ አራት ጎማ ያላት የዲዮጋን ቀፎ በላት፤ (አሁን በመንሽ እግሩ ያዲሳባን አቧራ ሲቀዝፍ የሚውል እንደ እኔ ያለ ዘመን አይሽሬ እግረኛ ሰው፣ መኪና ላይ ሙድ መያዝ ነበረበት? ሰው ምን ይለኛል አይባልም? ሆ!)
“ጋቢና ትገባለህ ወይስ ከሁዋላ?” ሲል አማረጠኝ፥
የመኪናይቱን በር እንደ መርቲ ጣሳ ክዳን ከፍቼ፤ እንደ ሰርከስ ባለሙያ ተጣጥፌ ከሁዋላ ገባሁ፥ እንደ እውነቱ ከሆነ የመኪናይቱ መላ አካል ለሁለት የተከፈለ ጋቢና ቢባል ያስኬዳል፤ መኪናዋ ከመጥበቧ የተነሳ ከሾፌሩ ጋራ አንድ ቀበቶ ለሁለት አስረን መሄድ ጀመርን፤
“የት ነው መዳረሻህ ?”
“ቀበና ፥ሳንፎርድ ‘
“የት ጋ ነው እሱ ደሞ? ”
“እኔም እንግዳ ነኝ፤ ባካባቢው ህብረተሰብ ርብርብ ልናገኘው እንችላለን”
ሹፌሩ በሰፈር መሀል እየነዳ የሆነ ቅያስ ላይ ሲደርስ፣ አንድ ሽማግሌ አስቆመና አድራሻ ጠየቃቸው፥
“በዚህ ቀጥ ብለህ ሂድና ወደ ግራ ስትዞር ያፈንጉስ ነሲቡን ድልድይ ትሻገራለህ” ብለው ጀመሩ፤
“አሀ” አለ ሹፌሩ፥
“ድልድይ ማለት፤ ከገደል ገደል የተዘረጋ ጥፍጥፍ ብረት፤ ጣውላ፥ አለት፥ ወይም ግንድ ሊሆን ይችላል”
“ገባኝ”
“አፈንጉስ ነሲቡ ማለት ደግሞ ባጤ ምኒልክ ዘመን የታፈሩና የተከበሩ ዳኛ ናቸው; ቀጠሉ፤ አረጋዊው፤
“ሰውየው በሙስናም የታወቁ ነበሩ” የሚል ጨመርኩ፤
(በታሪክ ዙርያ የመከራከር ስር የሰደደ ሱስ አለብኝ)
“የተጨበጠ ማስረጃ አለህ ወይስ ከኪስህ እያወጣህ ነው እምትናገረው?!” አሉኝ ሰውየው ደማቸው ፈልቶ፤
እኔና ጠቋሚው ሰውዬ በታሪክ ዙርያ ስንጨቃጨቅ ሾፌሩ ትግስቱ አልቆበት ከጎረቤት ሹፌር ተበደረ፤
“ያፈንጉስ ነሲቡን ድልድይ ካለፍን በኋላስ?” አለ፥ ሹፌሩ በመጨረሻ፥
"ያፈንጉስ ነሲቡን ድልድይ ካለፋችሁ በሁዋላ ያፈንጉስ ነሲቡን አደባባይ ትዞሩታላችሁ”
“ከዞርን በሁዋላስ?”
“ደርቡት!”
በመጨረሻ፥ ሳንፎርድ አካባቢ ደረስኩ፤ ትንሽ ተራምጄ አንዱን ሎተሪ አዟሪ አስቁሜ፤
“ዠለስ እዚህ አካባቢ፤ ንግድ ባንክ አለ?”
“ልታስገባ ነው ልታስወጣ?”
______________________________________________

                        "ከመቼ ወዲህ ነው ጨለምተኛ የሆንከው?;"
                             አንዷለም ቡኬቶ ገዳ

                 አልጄሪያ ለስራ አጥ ዜጎቿ ወርሃዊ ዳረጎት ልትቆርጥ ነው።
ኢትዮጵያ ስራ አጥ ዜጎቿ መቼም የማያገኙትን ስራ ሲፈልጉ ውለው ሲደክማቸው አረፍ የሚሉበትን አደባባይና ፓርክ በመስራት ተጠምዳለች! የሁለቱም አካሄድ አስቂኝ ነው!
የስራ እድል መመናመን፣ የኑሮ ውድነትና የመሰረታዊ ሸቀጦች ከገበያ መጥፋት ቀጣዩ የመንግስት ፈተና ይመስለኛል! በቀደም እለት ካንድ የበለጸገ ወዳጄ ጋር (የበለጸገ ስል የፓርቲ አባል የሆነ ማለቴ ነበር ..ግን ደግሞ አባል ከሆነም መበልጸጉም አይቀርም”) በአጋጣሚ ነዳጅ ለመሙላት የተወሰነች አንድ የሶስት ወረፋ የምትሆን የማትንቀሳቀስ ሰልፍ ላይ ተገናኝተን፣ ከመኪናችን ውጪ ቆመን ስንወያይ ስለ ኑሮ ውድነቱ አነሳሁበት!
ወዳጄ በምንም ጉዳይ ቢሆን መንግስት ላይ የሚያማርር ሰው አይወድም!
‘እኔ የምልህ!’ አልኩት ‘እኔ ምልህ ስጋ እንደ ቀልድ አንድ ሺ ብር ገባ አይደል?!’
‘ምን ችግር አለው፤ ሁዳዴ አይደል እንዴ!!’ አለኝ።
ያው እንደ አለቆቹ አብዛኛው መፍትሄዎቹ ባለ አጭር ርቀት ናቸው!
‘ይሄንንስ ሰልፍ ምን ትለዋለህ?!’ አልኩት እንደ አባይ ወንዝ ተጠማዝዞ፣ የትናየት የደረሰውን ወረፋ እየጠቆምኩ።
(ሰልፉ ከመርዘሙ የተነሳ የመጀመሪያዎቹና የመጨረሻዎቹ ተሰላፊዎች መሃል፣ የ2 ብር የታክሲ መንገድ አለ! ተራ አስከባሪዎቹ እራሱ ተሰላፊውን ‘የታችኛውና የላይኛው ተፋሰስ’ ተሰላፊዎች ብለው ነው የሚጠሩን!)
ወዳጄ ምንም አልመሰለውም ..
‘ጨለምተኛ አትሁን!’ አለኝ ትከሻውን እየሰበቀ።
‘ጨለምተኛ አትሁን አንዲ! በዚህ ሰልፍ እራሱ እንደምታየው ከ15 በላይ ለሚሆኑ ተራ አስከባሪ ወጣቶች የስራ እድል ተፈጥሯል!!’ አለኝ።
የምለው አጣሁ!
‘ግን ከሰሞኑ በተደረገ ጥናት አዲስ አበባ ከአፍሪካ በኑሮ ውድነት አንደኛ እንደተባለች ሰምተሃል?!’ አልኩት፡፡
አይኑን በልጥጦ በመገረም አየኝ!
‘አንዲ ከመቼ ወዲህ ነው እንዲህ ጨለምተኛና ያልተጣራ መረጃ አሰራጭ የሆንከው !?’ አለኝ
‘ምኑ ነው ያልተጣራ መረጃ ?!’ አልኩት በንዴት ስልኬን ለማስረጃነት እያወጣሁ!
‘የቢዝነስ ኢንሳይደርን ኢንዴክስ ተመልክተኸዋል !? ወሬ ብቻ እንጂ አታዩማ!!!’
አለኝና በረዥሙ ተንፍሶ ሲያበቃ ..
‘ለማንኛውም አንተ እንደምታናፍሰው ያልተጨበጠ በሬ ወለደ እና አሸባሪ ወሬ ሳይሆን፣ አዲስ አበባችን በዚህ ወር በኑሮ ውድነት ከአፍሪካ 2ኛ ነች!!’ ብሎኝ ወደ መኪናው ገባ!
ደህና ዋሉ!
_____________________________________________

                      ስለ ኤችአር 6600 ያለኝ ሀሳብ
                            መኮንን ከተማ


            ኤችአር 6600 የ"nomore" ደጋፊዎችና የለም ጣልቃ መግባት አለባቸው ብለው ከሚያምኑት ጋር ያለውን ትንቅንቅ በትልቁ መድረክ እያሳየን ነው። "nomore"ተብሎ በየከተሞቹ ሰልፍ ሲወጣ የነበረው፣ በሀገራችን ጉዳይ ጣልቃ አትግቡ ለማለት ነበር። በሌላ በኩል ደግሞ ጣልቃ ግቡ የሚሉ አሉ። የትኛው ይሻላል ብለን ስንጠይቅ፣ ብዙ መልሶች እናገኛለን። የእኔ መልስ ይሄ ነው።
ጣልቃ ግቡ ተብሎ የተጀመረው ዛሬ አይደለም። ደርግ ስልጣን ላይ በነበረ ጊዜ በትንሹ ተጀምሮ ነበር። ከዛም በፊት ነበር የሚሉ አሉ። በደርግ ጊዜ ወጣት ስለነበርኩ ብዙም አላውቅም ነበር። የማውቀው በደርግ መንግስት ብዙ ሰው እየተገደለና እንደተሰቃየ ስለነበር ጣልቃ ገብነትን እደግፍ ነበር። ልጅ ነበርኩኝ። ደርግን ተክቶ ኢህአዴግ ሲመጣም ውጭ ሀገር ብዙ ሰልፎች ነበሩ። ማዕቀብ እንዲደረግ የሚፈልጉም ብዙዎች ነበሩ።
በዚህን ጊዜ እድሜ ጨምሬ ብዙ ማወቅ ችዬ ነበር። ታድያ በዛን ሰዓት ሶስት ነገሮች ገብተውኝ ነበር፡፡ አንደኛው፤ ለውጥ በምንም ተዓምር ከውጭ መምጣት እንደማይችል ነው፡፡ ሁለተኛው፤ ማዕቀብ ምንም አድርገው አሳምረው ቢያቀርቡትም፣ ህዝብንም እንደሚጎዳ ገብቶኝ ነበር። ሶስተኛው ደግሞ ጣልቃ ግቡ ብሎ ማለት ለዘላለም የማይዘጋ በር መክፈት መሆኑን ነው፡፡ ፈረንጆች setting a precedent የሚሉት ነው። ያንን በር ከከፈትን በኋላ የምንደግፈው መንግስት ከመጣ በዛው በተከፈተው በር ጣልቃ ገቦቹ መልሰው መግባታቸው አይቀርም።
ኤችአር 6600ን በዚህ መልኩ ነው ማየው። ደጋፊዎቹ ባደረጉት ሊደሰቱ ይችላሉ፤ ግን መንግስት ብዙም አይጨንቀውም። መንግስትን ጎዳን ሊሉ ይችላሉ፤ ግን ህዝብንም እንደሚጎዱ መረዳት አለባቸው።  ለምሳሌ ኤችአር 6600 የአለም ባንክና አለም አቀፍ የገንዘብ ፈንድ ያሉ አለምአቀፍ ኤጀንሲዎች ለኢትዮጵያ የሚሰጧትን ብድር አሜሪካ እንዲያቆሙ ታስገድዳቸዋለች። ያንንም የጣልቃ ገቦች በር ከፍተን፣ ነገ ተመልሰን "nomore"ብንል የሚሰማም ጆሮ አይኖርም።
የትኛው ይሻላል ተብሎ ለተጠየቀው ጥያቄ መልሴ፤ #nomore ይሁንልኝ።

____________________________________

                        የአሜሪካ መንግስት የሚመሰርትልን "ቅምጥ መንግስት" መፍትሄ አይሆንም
                                   ሙሼ ሰሙ


             አሁን የት እንደገቡ ባላውቅም “ጣሊያን ቅኝ ገዝታን” ቢሆን ኖሮ፣ ችግሮቻችን ሁሉ ጠፍተው ሀገራችን ትለማ ነበር ብለው ከልባቸው የሚያምኑ፣ የአባቶቻችን እምቢኝ አሻፈረኝ አልገዛም ባይነት ለዛሬ ምቾታቸው አለመሳካትና ተንደላቆ ላለመኖራቸው እንደ ደንቃራ የሚወስዱ “ዜጎች” እንደነበሩን አስታውሳለሁ፡፡
ዛሬ ደግሞ "የሕዝቤን መብትና ጥቅም ለማስከበር ተደራጅቼና አደራጅቼ አማራጭ ያልኩትን የትግል ስልት ተጠቅሜ እታገላለሁ፤ ታስሬ፣ ተሰድጄና ተሰውቼ የሕዝቤን መከራና ስቃይ እካፈላለሁ፤ ነጻነቱንም አረጋግጣለሁ" ከሚል ሕዝባዊ ጽናትና ቁርጠኛነት ይልቅ የልዕለ ሃያላን አውዳሚ ማዕቀብ እንዲሰብረን መማጸን የሚያኮራ ተግባር ሆኗል።
ሉዐላዊነት ትርጉም ከማጣቱ የተነሳ አማራጫችን ሁሉ አንድ ጊዜ የቻይና መንግስት ይድረስልን፣ ሌላ ጊዜ የራሽያ መንግስት ከጉድ ያውጣን አሊያም የአሜሪካ ሴኔት መንግስታችንን ያንበርክክልን የሚል ነው። ማዕቀብ መንግስትን ከማንበርከኩ በፊት ሀገርና ሕዝብን እንደሚያንበረክክ ከኢራቅ፣ ከሶርያና ከየመን መማር አልፈለግንም።
በዚህ ላይ አሳዛኙ ጉዳይ መርህ አልባነቱ ነው። ትናንት አሜሪካ እጅግ የለዘበ ሪዞልዮሽን ልታጸድቅ ስታቅድ በውስጥ ጉዳያችን ጣልቃ መግባት ነው ሲሉ የነበሩ ሁላ፣ ዛሬ መለስ ብለው አሜሪካ አውዳሚ ሪዞሉሽን በማጽደቅ በውስጥ ጉዳያችን ጣልቃ ትግባልን እያሉ ሲማጸኑ ማየት እኛን አይደለም አሜሪካኖቹም ቢሆኑ “መርህ” የሚባለው ቃል በመዝገበ ቃላታችን ውስጥ መኖሩን እንዲጠራጠሩ የሚያደርግ ነው፡፡
መንግስት ላይስማማን ይችላል። እንዲለወጥ መታገል የዜግነት መብትና የውዴታ ግዴታችን ነው። ዘለቄታ ያለው መንገድ ከታሰበም፤ ውድ ዋጋ ቢያስከፍልም ብቸኛው መንገድ በሕዝብ መፍትሔ ሰጭነት ላይ መተማመን ብቻ ነው።
ፈተናና ችግር ባጋጠመን ቁጥር የአሜሪካ መንግስት ማዕቀብ ጥሎ ሕዝብ አዋርዶ፣ ሀገር አዳክሞ፣ መንግስት ገልብጦ የሚመሰርትልን ቅምጥ መንግስት፣ መፍትሔ ከመሰለን ፍጹም ተሳስተናል። ይህ መንገድ ከውድቀት ባሻገር ማቆምያ ወደ ሌለው የግጭት አዙሪት ይወስደን እንደሁ እንጂ የታሪካችን አኩሪ ምዕራፍ ሊሆን አይችልም።

_____________________________________________

                             የተፋለሰ ነገርማ አለ?
                                    Pace Negaa

              መጀመሪያ ብላ፣ ጠጣ፣ ነፍስ ዝራ፣ በህይወት ኑር፣ ተጫወት።
እየተጫወትክ ሌሎችን ተመልከት፣ አስተውል፣ ተማር።
ከሌሎች ተማር፣ ተማር፣ ተማር - እግራቸው ሥር ቁጭ ብለህ ተማር።
ከዚያ ተነስና ቁም - መጀመሪያ ተደግፈህ፣ ከዚያ ተስተካክለህ በራስህ እግር ቁም።
ከዚያ መራመድ ልመድ። እንዴትም ይሁን ወዴት .... ብቻ ተራመድ።
ከዚያ አቅጣጫ ምረጥ። በመረጥከው አቅጣጫ ወደፊት ተራመድ፤ አልፎ አልፎም ዱብ ዱብ፣ እመር ማለት ልመድ።
ከዚያ ብረር! ብርርርር ብለህ ብረር።
የህይወትህ ፀሃይ ማዘቅዘቅ ስትጀምር ሌሎችን አስተምር፤ ልምድህን አካፍል። ከልምድህ የተረዳኸውን የተሻለውን መንገድ ጠቁም። ለመሆኑ ከህይወት ልምድህ ምን ተረድተሃል? የምትሠራውን ሥራ፣ ከድሮው አንተ ስትጀምር ከነበረው በምን የተሻለ አድርገሃል? ነው አሁንም ገና እየተማርክ ነው? እውነት ነው ትምህርት አያልቅም። ግን ሁሌ መማር በራሱ ትርፍ የለውም። መማር ብቻውን በራሱ ግብም አይደለም - ጉዞ እንጂ! በእርግጥ የሚያስደስት ጉዞ ነው። አንዳንዴ ሲበዛ ግን እንደ ስካር ያለ ነው - የሚያስደስት ግን ቁም-ነገርና ፍሬ የሌለው።
ጃምቦ :- ማንም ሰው አንተ ስለተማርከው ትምህርት፣ ስላገኘኸው ነጥብና ሜዳልያ፣ ስላካበትከው ሀብትና ስለሠራኸው ቤት ግድ የለውም። ይህንን ልብ በል።
ታሪክ ቁም-ነገሬ ብሎ የሚከትብህ፣ ለሌሎች የሚተርፍ ሥራ ካለህ ብቻ ነው።
ለመሆኑ የአጼ ምኒልክ ሚኒስትሮች እነማን ነበሩ? የደርግ ሚኒስትሮችስ? የደርግ የመብራት ኃይል ኃላፊ ማን ነበሩ? የመለስ የኢንዱስትሪ ሚኒስትርስ ማን ነበሩ? የአሁኑስ? ምን ሠሩ? በምን ይታወሳሉ?
ማን አለማን? ማን አጠፋን? ለምን ሁነኛ ሰው አጣን? እስኪ እንጠይቅ።
መኮንን ሀብተወልድ፣ ሙሉጌታ ቡሊ፣ አበበ አረጋይ፣ ዑመር ሰመተር፣ ገርማሜ ነዋይ፣ መስፍን ስለሺ፣ ስንዱ ገብሩ፣ መንገሻ ስዩም፣ መኮንን ሙላት፣ ሰናይ ልኬ፣ በዓሉ ግርማ፣ አፈወርቅ ተክሌ፣ ተሰማ አባደራሽ፣ ተስፋዬ ዲንቃ፣ አስራት ወልደየስ፣ አበበች ጎበና፣ ይድነቃቸው ተሰማ፣ ንጉሤ ሮባ፣ አበበ ቢቂላ፣ ወልደመስቀል ኮስትሬ፣ ሳህሌ ደጋጎ፣ ኤልያስ መልካ፣ ... ምን ዓይነት ሰዎች ነበሩ? ምን ሠሩ? በምን ትዝ ይሉሃል?
ከድር ኤባ፣ ማሞ ካቻ፣ ተካ ኤገኖ፣ በቀለ ሞላ፣ ፊታውራሪ አመዴ፣ ሞላ ማሩ፣ መኮንን ነጋሽ፣ ዱጉማ ሁንዴ፣ ... እነማን ነበሩ? ከየት ተነስተው የት ደረሱ?
ጃምቦ:- የሠራኸው ነገር ከሌለ ስልጣን ኖሮህም፣ ሀብትና ጥሩ ቤት ኖሮህም፣ ሃርቫርድ ተምረህም ያለ ማርክ፣ ያለ አሻራ ታልፋለህ። ለነገሩ ዋናው ቁም-ነገር፣ አሻራ ማስቀመጥ ቢያቅት፣ ህይወትን ካለ ጠባሳ ማሳለፍን ማወቅ ላይ ነው።
የህይወትህ ጉዞ እንዴት ነው? መጀመሪያ ፊሪሃ-እግዚአብሔር፣ ከዚያ እውቀት፣ ከዚያ ሥራ፣ ከዚያ ስልጣን ከዚያ ሀብት የሚል ነበር፤ የተለመደው የጉዞ መስመር።
አሁን ደግሞ መጀመሪያ ስልጣን፣ ከዚያ ሥራ፣ ከዚያ ሀብት፣ ከዚያ እውቀት፣ ከዚያ ንስሃ የሆነ ይመስላል።
እናም ያለ እውቀት ሥራ በርክቷል፤ ነገሩ ተዛብቷል።
የሆነ የተፋለሰ ነገርማ አለ!
በሉ ፋልሶው እንዲስተካከል ንስሃ እንግባ።
አይሻልም?



   የአባይን ወንዝ እና  በወንዙ ዙሪያ ኢትዮጵያ ከበፊት ጀምሮ የሚገጥማትን ፈተና፣የአባይ ወንዝ ለሰው ስልጣኔ ያለውን ፋይዳና በአጠቃላይ በአባይና በአባይ ዙሪያ ያሉ በረከቶችንና ተግዳሮቾችን መሰረት አድርጎ የተሰናዳው “አባይ” ህብረ ዝማሬ ሀሙስ  መጋቢት 29 ቀን 2014 ዓ.ም በጎንደር ከተማ ይመረቃል፡፡
በሙዚቃ ባለሙያው ገብረማርያም ይርጋ ግጥምና ዜማው ተሰርቶ በጎንደር ፋሲለደስ የኪነት ቡድን የተዘመረው ይኸው ህብረ ዝማሬ፣ በአበጋዝ ክብረ ወርቅ ሺዎታ ቅንብሩ የተሰራለት ሲሆን በክብር ዶ/ር ቴዎድሮስ ካሳሁን (ቴዲ አፍሮ) ፕሮዲዩስ መደረጉን የህብረ ዝማሬው ግጥምና ዜማ ደራሲ የሙዚቃ ባለሙያ ገብረማሪያም ይርጋ ተናግሯል፡፡ የጎንደር ዩኒቨርስቲ የህብረ ዝማሬው ኤክስኪዩቲቭ ፕሮዲዩሰር ሲሆን፣ ቀረፃና ኤዲቲንጉ የአርቲስት አምለሰት ሙጬ ኩባንያ በሆነው “ማያ ፊልም ፕሮዳክሽን” መሰራቱም ታውቋል፡፡
ህብረ ዝማሬው በጎንደር ዩኒቨርስቲ አጋፋሪነት በጎንደር ከተማ በድምቀት ይመረቃል የተባለ ሲሆን በእለቱ ቴዲ አፍሮን ጨምሮ በህብረ ዝማሬው ስራ ላይ የተሳተፉ ከያንያንና የከተማ አስተዳደሩ ከፍተኛ  አመራሮች ታዋቂ ግለሰቦችና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች በተገኙበት እንደሚመረቅ ገብረማርያም ይርጋ ለአዲስ አድማስ ተናግረዋል፡፡


       “ኢትዮጵያ ሪድስ” የተሰኘውና በልጆች ንባብ  ላይ ትኩረቱን አድርጎ የሚሰራው ዓለም አቀፍ ግብረ ሰናይ ድርጅት በጎተራ የጋራ መኖሪያ መንደር ውስጥ ዘመናዊ የህፃናት ቤተ መፃሀፍት አስመረቀ፡፡ ግብረ ሰናይ ድርጅቱ ቤተ መፃሀፍቱን የህፃናት አዕምሮ በሚገነቡ በርካታ መፃፍትና ቁሳቁሶች አሟልቶ ያስመረቀው ባለፈው ቅዳሜ መጋቢት 17 ቀን 2014 ዓ.ም ረፋድ ላይ ነው በምረቃ ሥነ ስርአቱ ላይ የኢትዮጵያ ሪድስ የአገር ውስጥ ተጠሪ ወይዘሪት የምስራች ወርቁ የጋራ መኖሪያ መንደሩ ነዋሪዎች፣ህፃናት የመንግስት የስራ ኃላፊዎች ተገኝተዋል፡፡
በምረቃው ስነ ስርዓቱ ላይ ተጋባዥ እንግዶችና የህፃናት መፃህፍት ደራሲያን ለህፃናት ተረት ያነበቡ ሲሆን ህፃናትም ህብረ ዝማሬን ለታዳሚ አቅርበዋል፡፡ ኢትዮጵያ ሪድስ ባለፉት 20 ዓመታት የህፃናት ንባብ ላይ ትኩረቱን አድርጎ ቤተ መፃፍትን በከተማና በገጠር በመገንባት በርካታ ቋንቋዎች የህፃናት መፅህፍትን በማሳተምና በመለገስ እየሰራ ይገኛል፡፡

  “የአማራ ለዛ” የተሰኘ የኪነ ጥበብ ምሽት ትላንት መጋቢት 23 ቀን 2014 ዓ.ም ከቀኑ 11፡00 ጀምሮ ባህር ዳር በሚገኘው ሙሉዓለም የባህል አዳራሽ ተካሄደ፡፡ የአማራ ህዝብ ያለውን ሰፊ ባህል፣ ትውፊት ኪነ ጥበብ እና አብሮነት መሰረት አድርጎ በተሰናዳው የኪነ ጥበብ ምሽት ላይ ግጥም፣አነቃቂ ንግግር፣ዲስኩር፣ሙዚቃና አጭር ቴአትር በታዋቂና አዋቂ ምሁራን ከያንያን ለታዳሚ መቅረቡን በአማራ ክልል የሙሉአለም ባህልና ኪነ ጥበባት ዋና ዳይሬክተር አቶ ገብረማሪያም ይርጋ ለአዲስ አድማስ ገልፀዋል፡፡
በዕለቱ ከተዘረዘሩት ኪነ ጥበባዊ ሁነቶች በተጨማሪ ግንባታው ከተጀመረ 11ኛ ዓመቱን የያዘው ታላቁን የህዳሴ ግድብ ሀይል ማመንጨት ተከትሎ  የትውልዱን እድለኝነትና ተስፋ በማሰብ ህዝባዊ ተሳትፎው እንዲቀጥል የሚያነሳሱ ክንዋኔዎች እንደቀረቡም አቶ ገብረማሪያም ይርጋ ገልፀው የኪነ ጥበብ ምሽቱም ቀጣይነት እንደሚኖረውም ጠቁመዋል፡፡

 የሚከተለውን የፃፈልኝ ዶ/ር እጓለ ገ/ዮሐንስ ናቸው፡፡ ዶ/ር እጓለ ለሰአሊና ገጣሚ ገብረ ክርስቶስ ደስታ የስዕል ካታሎግ ከጀርመን ሀገር በመግቢያ የፃፉ ሰው ናቸው፡፡ እንደሚታወቀው የሰአሊ ገብረክርስቶስ ደስታ ስዕሎች ዘርፋቸው ከረቂቅ ስእል ዝርያ ነው፡፡ ስለዚህም ዶ/ር እጓለ ሲፅፉ፤ “…ዛሬ በሀገራችን እያንዳንዱ ሰው በቤቱ አራቱም ግድግዳ ላይ የገዛ እራሱን ፎቶ ግራፍ ሰቅሎ በኩራት በሚኖርበት ሀገር፤ የአብስትራክት አርት (የረቂቅ ስእል) ኤግዚቢሽን አሳያለሁ ብሎ ማሰብ በጣም አስገራሚ ነው !”
ይሉናል፡፡
እራሳችንና እራሳችንን ብቻ ማሰብ እጅግ አሳሳቢ ነው፡፡ እግዜር ከዚህ ይሰውረን፡፡ ይሄን የእለቱ መልዕክት እንበለውና ወደ ዕለቱ ተረት እንሸጋገር!
በግሪክ ሜቶሎጂ( የስነ ተረት ስርአት) አብዝቶ የሚተረት ድንቅ ተረት አለ። ይህም ስለ ፕሮሚሴቭስ የሚነገረው ነው፡፡ ትልቅ ሚስጥር ደብቆ የያዘ ስለሆነ፣ ስለሱ ዛሬም እናወሳለን፡፡ ኤስሂሎስ የሚባለው ትራጀዲ የፈጠራ ባለቅኔ፣ አንድትሮሎጂ ማለትም ሶስት ድራማዎች ያሉት ትያትር ፅፈዋል፡፡ እሱንም ተከትሎ ሼሊባይረን ጎይተ ፃፈ፡፡ የፕሮሚሲቭስ መንፈስ በአውሮፓ የመንፈስ ታሪክ ውስጥ ከፍተኛውን መስመር የያዘ ነው፡፡ አሁን የጠቀስናቸው ሰዎች በአውሮፓ የስነ ፅሁፍ ጠፈር ላይ በጣም ጎልተው የሚታዩ ክዋክብት ናቸው፡፡ ተረቱም የሚከተለው ነው
ፕሮሚሴቭስ በከፊል አምላክ፣ በከፊል ሰው የሆነ፣ህላዌ ፍጡር ነበር፡፡
በከፊል አምላክ እንደመሆኑ፣ አስራሁለቱ የግሪክ አማልክት  በአሉቦስ ተራራ ሆነው ስለ ሰውና ስለ አለም አስተዳደር ይሰሙ ነበር፡፡ በከፊል ሰው እንደመሆኑ የሰው ስቃይና መከራ በጣም ያሳዝነዋል ይፀፅተውም ነበር፡፡
ሰው ቤት ንብረት ሳይኖረው በበርሀ፣ በጫካ፣ በዱር ፣በገደል ፣በዋሻ በቁርና በሀሩር እንዲኖር ተፈርዶበት ነበር፡፡ ይህ የሚሆንበት አማልክት መክረው ዘክረው፣ለሰው የእውቀት ምንጭ የሆነውን ብርሃንን የሰጡት እንደሆን፣ ከለታት አንድ ቀን ሰጪነታቸውን ክዶ፣ በነሱ ላይ በመነሳት የሚያምጽ መሆኑን በመረዳት፣ ብርሃንም ከሰዎች ደብቀው፣ ከማይደፈረስበት በመሰወራቸው ነው፡፡ በዚህም ምክንያት በጨለማና በሱ ተከታይ በሆኑት ችግሮች ስር ሲሰቃዩ ይኖራሉ፡፡
ይህ የሰዎች መራራ እድል ወገናቸው በሚሆን፣ በፕሮሚሴቭስ ላይ ርህራሄ አሳድሮበት፣ ብርሃኑን አማልክት አርቀው ከደበቁበት ሰርቆ፣ ለሰዎች ሰጠ! ያን ግዜ ማናቸውም ነገር ግልፅ ሆኖ ታያቸው! በብርሃን ምክንያት ጥበብና ማናቸውም የጥበብ ስልት ስለተገለጠላቸው፣እራሳቸው ከገዛ እራሳቸው  በተገኘ ዘዴ ማስተዳደር ጀመሩ፡፡
ፕሮሚስቭስ ግን ለሰዎች ብርሃን ሰጥቶ በጎ በመስራቱ አማልዕክት ቀንተው፣ በብርሃናቱ ስቃይ ይቀጣ ዘንድ ፣ አንዳች ከማይደርበት ገደል ላይ፣ ከቋጥኝ ድንጋይ ጋር በሰንሰለት ተቆራኝቶ፣ አሞራ ለዘለአለም እንዲበተብተው ፈረዱበት!!
ከፕሮሚስቭስ እጣ ይሰውረን!
አማልእክት ብርሃንን ከደበቁበት ቦታ ወስደው ለሰው እንዳበረከተ፣ የአውቀት ሰዎችን፣ እውቀትን በመለኮታዊ ሚስጢርነት፣ ከሰው ተደብቃ ስትኖር ሳለ፣ በብዙ ትግል አግኝታው፣ ከገዛ እራሳቸው አስርፀው፣ የወገኖቻቸው እድል ለማሻሻል ያበረክታሉ ዋጋቸውም ሌላ ሳይሆን ስቃይ መከራ ነው፡፡ ለምሳሌ ያህል ሶቅራጠስ በመርዝ ተገድሏል፡፡ ጆርዳኖብሩኖ የጧፍ ቀሚስ የዝንቅ ጉራማይሌነት በባህላዊ ውበትና ድምቀት፣ የሀሳብ ነፃነት ከጋዜጣ፣ ሬድዮና አጠቃላይ ውይይት፣ የምህዳር ጥበትና ስፋት የሚያስከትል መሆን አለበት ይለናል፡፡ ወጣቱ አገሩን ያውቅ ዘንድ ጥልቅ አስተሳሰብ፣ ረጅም ራዕይና በግብረ ገብነት የታነፀ ድፍረትና መስዋዕትነት ሊኖረው ይገባል! የሀገራዊነት፣ የወገን አሳቢነት፣ የኢ-ራስ ወዳድነት የፀረ ሁሉን አውድምነት መርህ መጨበጥ አለበት፡፡ ከሁሉም በላይ ደሞ ፅንፈኝነትን መዋጋት፣ ዲሞክራሲያዊ ትጥቁ መሆኑን ማስገንዘብ ቁልፍ ነገር መሆኑን እናሳየው! አለበለዚያ፤ አፋሮች እንደሚሉት “አገሩን የማያውቅ ሰው መሬት እየረገጠ መሬትን ይረግማል” ማለት ይሆንብናልና፤ ልብ ያለው፣ ልብ ይበል!!
ዛሬም ከገጣሚ ገሞራው ጋር፤
“ነገር አልሆን ብሎ፣ ሁኔታው ሲጠጠር
ጠጣሩ እንዲላላ የላላውን ወጥር!”
እንላለን፡፡
አንድም ደሞ
“ሀገሬን ሀገሬን፣ አይልም ወይ ሰው
አንጀቱ እያረረ፣ ሆድ እየባሰው”
ማለት ያባት ነው!

   “ገብርሄር” የጤና እና ማህበራዊ ልማት በጎ አድራጎት ድርጅት፣ የአቢይ ፆምን ምክንያት በማድረግ፣ ከነገ ጀምሮ ለአንድ ሳምንት የሚዘልቅ የደም ልገሳ መርሃ ግብር ማዘጋጀቱን አስታወቀ።
በአጠቃላይ በደም ልገሳ መርሃ ግብሩ፤ “በገብርሄር” አላማዎችና ተግባራት ዙሪያ ትናንት (አርብ)  የተቋሙ አመራሮች ለጋዜጠኞችና ለአርቲስቶች እንዲሁም ጥሪ ለተደረገላቸው እንግዶች ማብራሪያ የሰጡ ሲሆን ከድርጅቱ መስራቾችና  አመራሮች አንዱ የሆኑት በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል የስነ አዕምሮ ሃኪምና መምህር የሆኑት  ዶ/ር እንግዳ ግርማ ከአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ ጋር ተከታዩን ቆይታ አድርገዋል፡፡


                  ይህን ልዩ የደም ልገሳ መርሃ ግብር ለማድረግ መነሻ ምክንያቱ ምን ይሆን?
መነሻው በጎ ማድረግ ቸርነት ነው። ፕሮግራሙም ሲዘጋጅ በዋናነት ለሰዎች በጎነትን ማሳየት ማበረታታት ነው፡፡ ሰዎች አንዱ ያላቸውን በጎነት የሚያሳዩበት አንዱ መንገድ ደግሞ ደም በመለገስ ነው። ስለዚሁ ከነገ እሁድ ጀምሮ በተለያዩ የኢትዮጵያ አካባቢዎች በሰፊው የደም ልገሳ መርሃ ግብር ለማድረግ ነው ያሰብነው፡፡ ይሄን መርሃ ግብር ለማሳካት የተለያዩ ድርጅቶች ተሳታፊ እንዲሆኑ ጥሪ አቅርበንላቸዋል። ሠራተኞቻቸው ታማኝ፣ ቅን፣ ሰውን የሚያከብሩ እንዲሆኑ ለብዙ የጤና ድርጅቶች መልዕክት ልከንባቸዋል። እነሱንም በዚህ የተቀደሰ አላማ ይሳተፋሉ። ይሄ እንግዲህ የመጀመሪያችን ነው፡፡ ትልቁ አላማችንም በየአመቱ መከናወን የሚችል እንደ ባህል የሚሰርፅ መርሃ ግብር መጀመር ነው፡፡ ይሄ ባህል በየአመቱ “የገብርሔር” ሳምንት ብለን ሰዎች መልካም ነገርን የሚያደርጉበት ደግሞ ሠራተኛው ጠንካራ ስነ ምግባር ያለው የስራ ባህልን እንዲያዳብር መሰረት መጣያ  ይሆናል ብለን እናስባለን፡፡
እንዴት ባለ ሁኔታ ነው መርሃ ግብሩን የምታከናውኑት?
ይሄ የደም ልገሳ መርሃ ግብር ለሳምንት ነው የሚካሄደው፡፡ በዚህ ሳምንት በአዲስ አበባ የተለያዩ ወረዳዎች ውስጥ ባሉ ማዕከላት ማህበረሰቡ፤ የዩኒቨርስቲ ተማሪዎች በዩኒቨርስቲያቸው የደም ልገሳውን እንዲያከናውኑ ተመቻችቷል፡፡ ሌሎችም በስራ አጋጣሚ የሚንቀሳቀሱ ደግሞ በተለያዩ ቦታዎች ካሉ የደም መለገሻ ቦታዎች ባሻገር በዋናነት ባምቢስ አካባቢ የቀድሞ ዮርዳኖስ ሆቴል አሁን መቅረዝ ሆስፒታል እየተቋቋመበት ያለው ሀንፃ ውስጥ መለገስ ይችላሉ  ደም መለገስ የሚችሉ ሁሉ ሳምንቱን በሙሉ በእነዚህ ማዕከላት መለገስ ይችላሉ፡፡ በተለይ ደግሞ በቀጣይ ቅዳሜና እሁድ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በስፋት ደም የሚለግሱበት መርሃ ግብር ይኖረናል። ከአዲስ አበባ ለሃይማኖት ጉዳይ ወደ ሌላ ቦታ የሚሄዱ ደግሞ ይኖራሉ፤ በተለይ  ማህበረ ቅዱሳን ከ20 ሺህ በላይ ሰዎችን ይዞ በሃይማኖታዊ ፕሮግራም ከአዲስ አበባ ውጪ ይጓዛል ። ስለዚህ እነሱም ይሄን ሃሳባችንን በየሄዱበት በህብረተሰቡ እንዲያሰርጹልን እንዲሁም እነሱም በደም ልገሳ መርሃ ግብሩ ተሳታፊ እንዲሆኑ ጥሪ ያደርጋል፡፡
ከአዲስ አበባ ውጪ የት የት አካባቢዎች መርሃ ግብሩ ይካሄዳል?
በአርባ ምንጭ፣ አዋሳ፣ አዳማ፣ ባህርዳር፣ ጎንደር፣ ደብረ ታቦር፣ ደብረ ብርሃን፣ ጅማ ጨምሮ የተለያዩ ከተሞች ላይ ይካሄዳል፡፡
ቅዳሜና እሁድ በተለየ መልኩ የተመረጠበት ምክንያት ምንድን ነው?
አዎ ቅዳሜና እሁድ ላይ በተለየ መልኩ ትኩረት ያደረግነው ብዙ  የሚጾሙ ሰዎች አሉ፡፡ ሰዎች ፆም ላይ ውለው ወይም ፆም ላይ ሆነው ደም  ሲለግሱ ምናልባት በጾሙ ምክንያት ግፊታቸው የቀነሰ ነው የሚሆነው። በዚያ ላይ ደግሞ “ኑ እና ደም ለግሱ” ማለት ትንሽ ከጤና አንፃር አስቸጋሪ ነው፡፡ ራስ ማዞር፣ማጥወልወል የመሳሰሉት ችግሮች ሊፈጠር ይችላል የሚል ስጋት አለን። ቅዳሜና እሁድ ግን በማንኛውም ሁኔታ ምግብ መመገብ ስለሚቻል ሰዎች ደም ለመለገስ አይቸገሩም፡፡
ይሄን ፕሮግራም በፆም ወቅት ለማካሄድ ለምን መረጣችሁ?
በቀጣይም መርሃ ግብራችን የሚሆነው በፆሙ ወቅት ነው፡፡ ይሄ የሆነው ብዙ ሰው መልካም ነገር ለማድረግ የሚነሳሱበት ወቅት ስለሆነ ነው፡፡ ይሄን የሰዎችን በጎ የማድረግ ፍላጎት መነሻ በማድረግ፣ በሃገራችን አዲስ ባህል እንዲፈጠር ነው የምንሻው፡፡ ሁሉም በየአመቱ እንዲህ  ቢያደርግ ፣መንግስትም ቢደግፈን  በጣም  ውጤታማ ባህል ማድረግ ይቻለናል፡፡
ምን ያህል ዩኒት ደም  ለመሰብሰብ ነው  ያቀዳችሁት?
እርግጥ ገና የመጀመሪያችን ነው፡፡ ልምዱ የለንም፡፡ በመሃል ሊገጥመን የሚችሉ ችግሮች ምን እንደሚሆኑ በጥልቀት አናውቅም፡፡ ግን እኔ እንደምገምተው ከ2 ሺ እስከ 4 ሺህ ዩኒት ደም መሰብሰብ እንችላለን፡፡ ከዚህም በላይ ሊሆን ይችላል፡፡
“ገብርሄር” ተቋም መቼ ተመሰረተ? ምን አላማ አለው?አጠቃላይ ስለተቋሙ ይግለፁልኝ እስቲ?
“ገብርሄር” የተቋቋመው በ2013 ግንቦት ወር ነው፡፡ ገና አንድ ዓመት አልሞላውም፡፡ በመንግስት እውቅና ሰጪ አካል የተመዘገበና እውቅና ያለው ነው። ትልቁ አላማው ሰዎች በጎ የማድረግ አቅማቸውን እንዲጠቀሙ፣ፍላጎታቸውን እውን  እንዲያደርጉ እንደ ድልድይ ሆኖ ማገልገል  ነው፡፡ ይሄ የአገር ውስጥ አቅም እያለን እስከመቼ ነው የውጭ ሀገራትን እጅ እየጠበቅን የምንኖረው? ለምን ይሄን የራሳችንን አቅም አንጠቀምም? በሚል ራሳችንን በራሳችን መርዳት እንችላለን በሚል ፍልስፍና ይዞ የተቋቋመ ድርጅት ነው፡፡
ከተቋቋመ በኋላ እስካሁን ምን ተግባራት አከናውኗል?
ለጊዜው በማህበራዊና ፣በጤና ጉዳዮች የተለያዩ ተግባራትን እያከናወነ ነው፡፡ የጤና ጉዳይን በተመለከተ እንግዲህ እዚህ ሃገር ላይ ባለው የጤና አገልግሎት ተደራሽነት ላይ ሰፊ ልዩነት አለ፡፡ በስፔሻሊስት የሚታከም እንዳለ ሁሉ፣ ሃኪም እንኳ የማያየው በወረርሽኝ  የሚያልቅ ደግሞ አለ። ይሄን ሃኪም እንኳ አይቶ የማያውቀው በምን በኩል እንድረሰው ብለን ስናስብ፣ አንዱ መንገድ ድንገተኛ የጤና ዘመቻ ማድረግ ነው፡፡ ሁለተኛው ደግሞ በየቦታው የጤና መስጫ  ማዕከላት ማቋቋምና ከተለያዩ አካላት የህክምና ቁሳቁሶችን አሰባስቦ ተቋማትን መደገፍ፣የተለያዩ የቀዶ ህክምና ባለሙያዎችን በማሳተፍ የህክምና ዘመቻዎችን የጤና አገልግሎት ተደራሽነቱ ዝቅተኛ በሆኑባቸው አካባቢዎች ማድረግ ነው፡፡ ከእነዚህ ውስጥ እስካሁን የሰራናቸውን ለመጥቅስ ያህል ደግሞ በተለይ በጦርነቱ ወቅት፣ ጦርነቱ ሰሜን ሸዋ በደረሰ ጊዜና ደብረ ብርሃን ላይ በጣም ብዙ ተፈናቃዮች ተረጂዎች በነበሩበት ሰዐት 1.4 ሚሊዮን ብር የሚያወጣ መድሃኒትና ምግብ ነክ እቃዎች ይዘን ሄደን፣ ለህብረተሰቡ ሰጥተናል፡፡ ከዚያ በመለስ 65 የሚሆኑ ስፔሻሊስቶች አጠቃላይ ሃኪሞችና ነርሶች ይዘን ለመከላከያው ለህዝቡ ህክምና ሰጥተናል። ለዩኒቨርስቲው ሆስፒታልም የተለያዩ መድሃኒቶች  አስረክበናል። ከዚህ ባሻገር “ባዩሽ ኮልፌ” የሚባል የወጣቶች ድርጅት አለ፡፡ አረጋዊያንን ይረዳል፡  እነዚያን አረጋዊያንን አክመናል፤ የሚያስፈልጋቸውን  መድሃኒቶች ሁሉ ሰጥተናል፡፡ ከዚህ ባለፈ መድሃኒቶች በየጊዜው መግዛት ስለማይችሉ የጤና መድህን ገብተንላቸዋል በየአመቱ መድሃኒት በነፃ እንዲያገኙ ማድረግ ጀምረናል።
በማህበራዊ ዘርፍ ደግሞ  ብዙ እቅዶች አሉን። የድሃ ድሃ የተባሉ ሰዎችን ከወረዳዎች ጋር በመቀናጀት በየአመቱ እያሰለጠንንና የገንዘብ ድጋፍ እያደረግን፣ በተለያዩ የስራ መስኮች እንዲሰማሩ ማገዝ ነው እቅዳችን። ሁለተኛው ደግሞ የተቸገሩ ወላጅ አልባ ልጆችን በገንዘብ እየረዱ ባሉበት ቦታ ሆነው ማደግ የሚችሉ ሰዎችን አስተባብረን የምንሰራው ይሆናል፡፡ እኛ የልጆች ማሳደጊያ ማዕከል አንመሰርትም፡፡ ምክንያቱም በስነ ልቦናም አይመከርም፡፡ እኔ እንደ የስነ አእምሮ ሃኪምነቴ የምመክረው፣ ልጆች በአንድ ማዕከል ተሰባስበው እንዲያድጉ ማድረግ ነው፤ ስለዚህ እኛ እዚያው ባሉበት ለምሳሌ ወላጆቻውን ያጡ ነገር ግን  ከቅርብ ዘመዶቻቸው ጋር ያሉ ልጆችን መዝግበን፤ የሚያስፈልጋቸውን ለይተን፤ ለአሳዳጊዎች አደራ እንሰጣለን፡፡
እስካሁን ከተለያዩ የሃገሪቱ ክፍሎች 180 ልጆች በዚህ መልኩ መዝግበን እያሳደግን ነው፡፡ አንድ ልጅ ለማሳደግ 6 መቶ ብር በወር  ያስፈልጋል። ስለዚህ አንድ ሰው  በወር 6 መቶ ብር ከፍሎን አንድ  ልጅ የማሳደግ  እድል ያገኛል ማለት ነው፡፡ ይሄን ስራ የጀመርነው ከራሳችን የቦርድ አባላት ነው፡፡ ሁሉም የቦርድ አባላሎች በየወሩ 6 መቶ ብር እየሰጠን፤ የየራሳችንን ልጆች እናሳድጋለን። ከዚያ ባሻገር በጦርነቱ የፈራረሱ የጤና ተቋማት በተለይ ካላቸው ርቀት የተነሳ ማንም ሰው ሊረዳቸው አይችልም ያልናቸውን መርጠን፣ ወደ 18 ሚሊዮን ብር የሚያወጣ ፕሮፖዛል አዘጋጅተን ለጤና ሚኒስቴር እና ለሌሎች ድጋፍ አድራጊዎች በመላክ ይሁንታ አግኝተን፣ አሁን ገንዘብ እያሰባሰብን ነው፡፡ ገንዘቡን ሰብስበን የጤና ተቋማቱን መልሰን እናቋቁማለን፡፡ በተጨማሪም በዋግኸምራ አካባቢ ያለውን ህብረተሰብ የስነ ልቦና እና የጤና ሁኔታን ለመመለስ የሚያስችል ፕሮጀክት ቀርፀንም እየተንቀሳቀስን ነው። ገብርሔር በቦርድ የሚመራ ድርጅት ነው 13 የቦርድ አባላት አሉት፡፡ የቦርድ አባላት የህክምና ፣የግብርና የትምህርት ፋይናንስ ባለሙያዎች ናቸው፡፡



            ባለፈው ቅዳሜ ምሽት በዩክሬን ላይ በፈጸመችው ጥቃት ሃይፐርሶኒክ ሚሳኤልን ለጦርነት የተጠቀመች የመጀመሪያዋ የአለም አገር የሆነችው  ሩስያ፣ የህዝቧን ደህንነትና አገራዊ ህልውናዋን አደጋ ላይ የሚጥል የከፋ ነገር ካጋጠማት የኒውክሌር ጦር መሳሪያ ልትጠቀም እንደምትችል የአገሪቱ መንግስት ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ በይፋ ያስታወቁ ሲሆን፣ የአሜሪካ የመከላከያ ሚኒስቴር መግለጫውን አደገኛ ብሎታል፡፡
የሩስያ ጦር ሃይል ባለፈው እሁድም ኪንዛል የተሰኘውንና ከደምጽ በአምስት እጥፍ ይፈጥናል የተባለውን ሃይፐር ሶኒክ ሚሳኤል በድጋሚ በማስወንጨፍ በዩክሬን የሚገኝ የነዳጅና የጦር መሳሪያ መጋዝኖችን ማውደሙ የተነገረ ሲሆን፣ ሚሳኤሉ እስከ 2 ሺህ ኪሎ ሜትር ርቀት ሊያጠቃ እንደሚችልም ተዘግቧል፡፡
ይህ በዚህ እንዳለ፤ #የሰላም አስከባሪ ሃይል ወደ ዩክሬን ለማስገባት መሞከር እጅግ የከፋ ጥፋት ያስከትላል; ስትል ሩሲያ የሰሜን ጦር ቃል ኪዳን ኔቶን አስጠንቅቃለች፡፡
ሩስያ ባለፈው ሰኞ በዩክሬኗ ስትራቴጂካዊ የወደብ ከተማ ማፓሪፖል የመሸጉ የዩክሬን ወታደሮች በሰላም እጃቸውን እንዲሰጡ ጥሪ አቅርባ የነበረ ቢሆንም፣ ዩክሬን ግን ጥያቄውን ውድቅ በማድረግ በትግሏ መጽናቷን ሩስያም ከተማዋን በአሰቃቂ ሁኔታ መደብደብና ዶግ አመድ ማድረጓን መቀጠሏ ነው የተነገረው፡፡
የአሜሪካ መከላከያ ሚኒስቴር እንደሚለው፤ የዩክሬን ወታደሮች የሩስያ ጦር በቁጥጥሩ ስር አድርጓቸው የነበሩ የአገሪቱ የተለያዩ ክፍሎችን ለማስለቀቅ ስኬታማ ትግል እያደረጉ እንደሚገኙና ከመዲናዋ ኬዬቭ በ40 ማይሎች ርቃ የምትገኘውን ማካሪቭ ከተማ መልሰው መያዛቸውን ሀሙስ እለት ያስታወቀ ሲሆን የጀርመኑ ቻንስለር ኦላፍ ሹልዝ በበኩላቸው፤ የሩስያ ጦር ከዩክሬን ብርቱ መከላከልና ጥቃት እንደገጠመውና ወደፊት መግፋት እንዳልቻለ መናገራቸውን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
የዩክሬኑ ፕሬዚዳንት ከሰሞኑ ለጃፓን ፓርላማ አባላት በቪዲዮ ባደረጉት ንግግር፤ የሩስያ ጦር ቼርኖቤልን ጨምሮ በተለያዩ የኒውክሌር ማብላያ ማዕከላት ላይ ጥቃት ሊፈጽም እንደሚችልና ይህም እጅግ አደገኛ እንደሆነ በማስጠንቀቅ ጃፓን ከዩክሬን ጎን እንድትቆም ጠይቀዋል፡፡ በማሪፖል ከተማ ከ100 ሺህ በላይ ንጹሃን ዜጎች በጭንቅ ውስጥ እንደሚገኙ የዘገበው ዘ ጋርዲያን፤ ባለፈው ረቡዕ እነዚህን ዜጎች ከአደጋ ለማውጣት የሚያስችል ነጻ መስመር ለመክፈት ስምምነት ላይ መደረሱንም አመልክቷል፡፡
የሩስያ ጦር ጦርነቱን ካወጀበት ጊዜ አንስቶ 10 ሆስፒታሎችን ሙሉ ለሙሉ በድብደባ ማውደሙን የዩክሬን መንግስት ማስታወቁ የተዘገበ ሲሆን፣ ዩክሬን ከ15 ሺህ በላይ የሩስያ ወታደሮችን መግደሏንም አስታውቋል፡፡
አንድ የሩስያ ጋዜጣ በበኩሉ፤ ሩሲያ በጦርነቱ 9ሺህ 861 ወታደሮች እንደሞቱባትና 16ሺህ 153 እንደቆሰሉባት ቢዘግብም፣ የአሜሪካ የስለላ ተቋም ግን የሟቾችን ቁጥር ወደ 7ሺህ ዝቅ እንዳደረገው ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡
ከአውዳሚው ጦርነት ጋር በተያያዘ ተሰብስቦ እጅ ከማውጣት ያለፈ የረባ ነገር ሲሰራ ያልታየው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤ፣ ከሰሞኑም ሩስያን የሚያወግዝ መግለጫ ለማውጣት ድምጽ እንደሚሰጥ ይጠበቃል፡፡
የሁለቱን አገራት ጦርነት ለማብረድና ሰላማዊ መፍትሄ ለመሻት የተጀመረው ጥረት ይህ ነው የሚባል ውጤት ባያስገኝም፣ ችግሩን በድርድር መፍታት እጅግ አስቸጋሪ ተልዕኮ ቢሆንም በአገራቱ መካከል በየደረጃው የሚደረጉ ጥረቶች አሁንም ተጠናክረው መቀጠላቸውንና የተወሰኑ ተስፋ ሰጪ ውጤቶች መመዝገባቸውን የዩክሬኑ ፕሬዚዳንት ቮሎዲሚር ዜለንስኪ ባለፈው ረቡዕ በቴሌግራም ቻናላቸው በሰጡት መግለጫ አስታውቀዋል፡፡
ባለፈው ማክሰኞ ሁለቱ አገራት ወደ ጦርነት ከገቡበት ጊዜ ጀምሮ የመጀመሪያውን የጦር ምርኮኞች ልውውጥ ማድረጋቸውን ቲአርቲ የዘገበ ሲሆን፣ የሩስያ ጦር አግቷቸው የነበሩትን የዩክሬኗ ሜሊቶፖል ከተማ ከንቲባ በመልቀቅ በምላሹ በዩክሬን የተማረኩ 9 ሩሲያውያን ወታደሮችን ማስመለሱን አመልክቷል፡፡
አለም በሁለቱ አገራት ጦርነት ሳቢያ ያለ ዕዳዋ ገፈት መቅመሷን ቀጥላለች፡፡ የጦርነቱ ጦስ የነዳጅ፣ የምግቦች፣ የሸቀጦችና የአገልግሎቶች ዋጋ በአለማቀፍ ደረጃ በከፍተኛ ሁኔታ እንዲያሻቅብ አድርጓል፡፡ የአለማችን ኢኮኖሚ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ካደረሰበት ጉዳት እንዳያገግምና እድገት እንዳያስመዘግብ ጦርነቱ ሰበብ ይሆንበታል ተብሎ እንደሚጠበቅ አለማቀፉ የገንዘብ ተቋም አይኤምኤፍ አስታውቋል፡፡ በሁለቱ አገራት መካከል የተጀመረው ጦርነት በዚሁ ተባብሶ የሚቀጥል ከሆነ፣ በመላው አለም የሚገኙ 40 ሚሊዮን ያህል የተለያዩ አገራት ህዝቦች ለከፋ ድህነት ሊጋለጡ እንደሚችሉም ከሰሞኑ የወጣ አንድ መረጃ አመልክቷል፡፡
ሴንተር ፎር ግሎባል ዲቨሎፕመንት የተባለው ተቀማጭነቱን በአሜሪካ ያደረገ ተቋም ባወጣው መግለጫ እንዳለው፣ የሁለቱ አገራት ጦርነት የምግብና የሸቀጦች ዋጋን በአለማቀፍ ደረጃ በከፍተኛ ሁኔታ እንዳናረውና ይህም 40 ሚሊዮን ያህል የአለማችን ዜጎችን ወደ ከፋ ድህነት ሊያስገባ ይችላል የሚል ስጋት ፈጥሯል፡፡
ዩክሬን ወደቦቿ በሩስያ ጦር ቁጥጥር ስር በመዋላቸው ምክንያት የጥራጥሬ እህሎች ምርቶቿን ለውጭ ገበያ መላክ ባለመቻሏ ብቻ 6 ቢሊዮን ዶላር ያህል ገቢ እንደምታጣም ተነግሯል፡፡ አሜሪካን ጨምሮ ምዕራባውያን አገራት ሩስያን የአለማችን ባለጸጋ 20 አገራት ከተካተቱበት ቡድን 20 አባልነት ለማስወጣት እያሴሩ እንደሚገኙ የሚያመለክቱ መረጃዎች እየወጡ ቢሆንም፣ "ማንም ማንንም ማባረር አይችልም" ስትል የሩስያን ከቡድኑ መባረር በይፋ ከተቃወመችው ቻይና በስተቀር ድምጽን በድምጽ የመሻር መብት ያላቸው የቡድኑ አባል አገራት፣ በጉዳዩ ላይ ያላቸው አቋም አለመታወቁን አልጀዚራ ዘግቧል፡፡
የቡድን 8 አገራት ከ8 ወራት በኋላ በኢንዶኔዢያ ጃካርታ ጠቅላላ ጉባኤ እንደሚያካሂዱ የተነገረ ሲሆን የሩስያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን በጉባኤው ላይ እንደሚሳተፉ መነገሩንም ዘገባው አመልክቷል፡፡ ሩስያ ከ8 አመታት በፊት ክሪሚያን መጠቅለሏን ተከትሎ፣ ከቡድን 8 አገራት አባልነቷ በአሜሪካ፣ ካናዳ፣ ጃፓን፣ እንግሊዝ፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመንና ጣሊያን ሙሉ ስምምነት መባረሯንም ዘገባው አስታውሷል፡፡
ፖላንድ በበኩሏ በስለላ ተግባር ላይ ተሰማርተው ተገኝተዋል ያለቻቸውን 45 የሩስያ ዲፕሎማቶች ለማባረር መወሰኗን ያስታወቀች ሲሆን፣ የአውሮፓ ህብረትም ከሰሞኑ ተጨማሪ አዳዲስ ማዕቀቦችን በሩስያ ላይ ለመጣል ማሰቡ ተነግሯል፡፡

ንብረትነቱ የቻይና ኢስተርን አየር መንገድ የሆነው ቦይንግ 737-800 አውሮፕላን ባለፈው ሰኞ 133 መንገደኞችን አሳፍሮ ሲጓዝ ጉዋንግዚ ጉዋንግ በተባለው የቻይና ግዛት ተከስክሶ ሁሉም ተሳፋሪዎች መሞታቸውን ተከትሎ፣ የአምራቹ ኩባንያ ቦይንግ የአክሲዮን ዋጋ በ5.6 በመቶ ቅናሽ ማሳየቱ ተነግሯል፡፡
አውሮፕላኑ 9 የበረራ ሰራተኞችንና 123 መንገደኞችን አሳፍሮ ኩሚንግ ከተባለችዋ የቻይና ከተማ በመነሳት ለአንድ ሰዓት ያህል ወደ ጉዋንግዡ ከበረረ በኋላ ድንገት ከፍታውን በፍጥነት በመቀነስ ቁልቁል ወርዶ በደን በተሸፈነ ተራራማ ቦታ ላይ መከስከሱን ተከትሎ፣ የእሳት ቃጠሎ እንደገጠመውና ስብርባሪው ብቻ እንደተገኘ የዘገበው ቢቢሲ፤ አደጋው ከአውሮፕላኑ ዲዛይን ችግር ጋር ተያይዞ የተከሰተ ነው ተብሎ እንደማይጠበቅና ምርመራው እየተከናወነ እንደሚገኝም ገልጧል፡፡
ቦይንግ ኩባንያ ይሄኛው አደጋ ያጋጠመው በኢትዮጵያና በማሌዢያ በደረሰበት አደጋ ምክንያት ለ3 አመታት ከበረራ ታግዶ የነበረውን ቦይንግ 737 ማክስ አውሮፕላኑን ለቻይና ለማቅረብ በዝግጅት ላይ እያለ መሆኑን የጠቆመው ብሉምበርግ፣ ይህም በኩባንያው ላይ ተጨማሪ ኪሳራንና ወጪን ሊያስከትልበት እንደሚችል አመልክቷል፡፡
ቻይና ኢስተርን አየር መንገድ ለ7 አመታት ያህል አገልግሎት በሰጠው አውሮፕላኑ ላይ አደጋው መከሰቱን ተከትሎ፣ ሁሉንም ቦይንግ 737-800 አውሮፕላኖቹን ከማክሰኞ ዕለት ጀምሮ ከበረራ ያገደ ሲሆን፣ አደጋው በቻይና ከ12 አመታት ወዲህ የተከሰተ የከፋ አደጋ መሆኑም ተነግሯል፡፡
ቦይንግ ኩባንያ 737-800 ኤንጂ በመባል የሚታወቀውን አውሮፕላኑን ለመጀመሪያ ጊዜ በገበያ ላይ ያዋለው እ.ኤ.አ በ1997 እንደነበር ያስታወሰው ብሉምበርግ፤ የደህንነት ታሪኩ ጥሩ የሚባል መሆኑንና ከ7 ሺህ በላይ ከሚሆኑ አውሮፕላኖች የከፋ አደጋ ያጋጠማቸው 11 ብቻ መሆናቸውንም አስታውሷል፡፡
አደጋውን ተከትሎ የህንድ የሲቪል አቪየሽን ባለስልጣን በቦይንግ አውሮፕላኖች በሚያደርጋቸው በረራዎች ለየት ያለ ከፍተኛ የደህንነት ቁጥጥርና ክትትል እንደሚያድርግ ያስታወቀ ሲሆን፣ ሌሎች አየር መንገዶችም ተመሳሳይ እርምጃ ይወስዳሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ ተዘግቧል፡፡


    የበርካታ አገራት መንግስታትን፣ ግለሰቦችንና ባለጸጎችን የግል ሚስጥራዊ መረጃዎች እየጎለጎለ በአደባባይ በማስጣት የሚታወቀው የዊኪሊክስ ድረገጽ መስራችና ባለቤት ዊሊያም አሳንጄ፣ በእስር ላይ በሚገኝበት የለንደን እስር ቤት ጋብቻውን ሊፈጽም መዘጋጀቱን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
አሜሪካ ከ10 አመታት በፊት ወታደራዊና የደህንነት መረጃዬን ዘርፎ አሰራጭቶብኛል በሚል ስታሳድደው የኖረችውና 18 ክሶችን የመሰረተችበት የ50 አመቱ አውስትራሊያዊ አሳንጄ፣ ከረጅም ጊዜ የፍቅር ወዳጁ ስቴላ ሞሪስ ጋር በእስር ላይ በሚገኝበት የእንግሊዙ ቤልማርሽ እስር ቤት በመጠነኛ ሰርግ እንደሚሞሸር ነው የተነገረው፡፡
በጥንዶቹ የሰርግ ስነስርዓት ላይ የሚታደሙት 2 አፈራራሚዎችና 2 ጠባቂዎች ብቻ እንደሚሆኑ የጠቆመው ዘገባው፤ ዊሊያም አሳንጄ ከአሜሪካ መንግስት ለማምለጥ 7 አመታት ለንደን በሚገኘው የኢኳዶር ኤምባሲ ጥገኝነት ጠይቆ መቆየቱንና ካለፉት 3 አመታት ወዲህ በቤልማርሽ እስር ቤት እንደሚገኝም አስታውሷል፡፡ የሙሽሮችን አልባሳት ያዘጋጀችው ታዋቂዋ ብሪታኒያዊት የፋሽን ዲዛይነር ቪቬኒ ዌስትውድ መሆኗን የጠቆመው ሮይተርስ፤ የአገሪቱ መንግስት አሳንጄን ለአሜሪካ አሳልፎ እንዳይሰጥ ሲወተውቱ ከነበሩ ታዋቂ ዝነኞች አንዷ መሆኗንም አክሎ ገልጧል፡፡


Page 10 of 601