Poor healthcare infrastructure and fragile economy, among other things leave Africa in an
    extremely vulnerable position for the worst form of COVID-19 outbreak.
    No wonder that projection models and expert analyses suggest that Africa could be the
    hardest hit ever. Nonetheless, as they stand today, things are not all that gloomy, even
    though there are 36,851 confirmed cases so far in the entire continent, of which more than
    1, 590 have succumbed to the virus. One life lost is one too many. However, considering the
    number infections and deaths in a continent that has a total population of more than 1.2
    billion, one can only safely conclude that no country in Africa has a pandemic situation
    that gone out of control yet.
    Health experts have always worried that measures such as testing for COVID-19, contact
    tracing and social distancing could be very difficult to implement in Africa. That will in
    turn make the entire pandemic response mechanism less effective and hence giving the
    virus a chance to spread wide across the continent and kill as many people. Many countries
    in the continent have a long way to go in terms of building the capacity to be able to ramp
    up testing and contact tracing efforts.
    However, at this point, it might be early to determine how effective the pandemic response
    measures the countries put in place have been. According to available data, so far, only a
    little more than half a dozen out of the 54 countries have confirmed cases that has hit a
    four-digit mark.
    One may wonder how come a pandemic that has taken a heavy toll in the wealthiest
    countries such as the US, Italy and Britain could have a lesser impact on the African
    Of course, there is a more logical explanation to that: True, Africa has one of the youngest
    populations which means there is a lower rate of COVID-19 related deaths. The fact that
    the continent has prior experience dealing with pandemics such as Ebola and HIV/AIDS
    will help countries to implement a much more effective mitigation mechanism this time.
    The response measures taken by many African countries were quick as well.
    All these and other factors combined, can be enough a reason to remain cautiously positive
    about what the coming few months hold for Africa.
    However, Africans should by no means let themselves fooled by these seemingly positive
    developments into easing the social distancing measures. There is no logical ground to be
    complacent at this stage as the continent is not out of the woods yet. As the popular adage
    goes, “it is not over until it is over.”
    (Source:- NBE Blog)

  May 2, 2020:- As part of the national effort to combat COVID-19 pandemic and diversify
    its revenue streams, Ethiopian Airlines Group has set to launch production of ventilators
    that can be used in hospitals to treat patients.
    Fully owned by the Government of Ethiopia, Ethiopian Airlines Group, has recently made
    a deal with a Chinese company to start production of ventilators, according to Tewolde
    GebreMariam, CEO of the Group.
    Presenting the activities of Ethiopian Airlines Group (Ethiopian) to the national committee
    against COVID-19 led by Prime Minister Abiy Ahmed on Friday, Mr. Tewolde indicated
    that recently Ethiopian has provided maintenance service of 31 ventilators to the Ministry
    of Health of Ethiopia.
    He noted that the plan was initially to partner with an European company to produce the
    ventilators, meanwhile because of the delay Ethiopian has ventured with a Chinese
    Currently in Ethiopia about 200 ventilators are dedicated to COVID-19 patients, according
    to Dr. Lidya Tadesse, Minister of Health of Ethiopia, who also presented her ministry’s
    activities in relation to preparations for the fight against COVID-19. So far three people
    have died in Ethiopia by COVID-19 out of the total 135 confirmed cases.
    At the time some African Airlines like South Africa Airways, are forced to lay off all their
    employees and are in the process of selling their asset, Ethiopian Airlines has so far
    maintained all its employees and has been paying its debt with interest, according to Mr.
    "We have managed to fully maintain our payroll. We haven’t lay off a single employee. We
    are also paying our debt with interest. We are also paying monthly airplane leasing fee,”
    Mr. Tewolde said.
    Meanwhile he also stated that Ethiopian Airlines Group is forced to delay the delivery of its
    initially ordered airplanes from Boeing and Airbus until the number of its passengers start
    to pick.
    The estimate of the Group shows that It may take up to one to two years for Ethiopian
    Airlines to boost its number of passengers as it was before COVID-19. But Prime Minister
    Abiy of Ethiopia says it won’t take that long for Ethiopian Airlines to get back on track as
    he sees many opportunities for the national career.
    Prime Minister Abiy stated that with challenges COVID-19 has also brought investment
    opportunities for companies like Ethiopian Airlines and urged the CEO to keep looking for
    opportunities. Recently experts have been advising African countries to explore
    opportunities in mist of COVID-19 pandemic such as, expanding their investment in food
    production, speeding African regional integration and trading within themselves as well as
    boosting their manufacturing capabilities and substitute imports.
    As a result of the global pandemic, COVID-19 (coronavirus) the aviation industry is one of
    the sectors badly hit. Many airlines have been asking their governments for bailout, while
    in Africa some careers such as Mauritius Airlines have so far declared bankruptcy.
    Out of Africa, airlines in the developed world like in the United States have got $25 billion,
    while Air France and KLM of the Netherlands have also secured $7 billion Euro and $4
    billion Euro, respectively from their governments.
    “We are in better position [under such a circumstance]. The motivation and the spirit of
    the employees is also good, especially we are working hard on cargo services,” said Mr.
    Tewolde, stating that cargo flights for Ethiopia’s flower and meat produces have been
    growing. “…When we come out (post COVID-19) we come out strong,” said Mr. Tewolde.
    In relation to safety of the employees, he stated that Ethiopian Airlines has been strictly
    following social distancing principle, temperature testing and three of its cabin crew
    members who were previously infected by coronavirus have now fully recovered.
    Ethiopian Airlines Group, which has not got any financial support from the government,
    recently declared $590 million loss because of dramatic decline in the number of
    passengers. Meanwhile the Group, which has seven business wings – including those that
    provide maintenance, training services, has been working to diversify its income streams
    while focusing on cargo services to compensate its loss.
    Including some 3,000 outsourced employees, Ethiopian Airlines has around 17,000 staff

‹‹የስፓኒሽ ፍሉ የቤተሰባችንን ታሪክ ሙሉ በሙሉ ቀይሮታል››

ለሂዩስተን ነዋሪዎቹ እህትማማቾች ሎሪ እና ቤት-አን፣ የኮቪድ - 19 ወረርሽኝ፣ የራሳቸውን ቤተሰብ ታሪክ የሚያስታውስ ቆጥቋጭ  ትዝታ ነው፡፡  
‹‹ነገሩ ትንሽ እውነት ዘለል ይመስላል››  የምትለው ሎሪ ክራፍት፤ ‹‹በቅርቡ፡- “ውድ እግዚአብሄር ሆይ፤ ታሪክ ራሱን እንዲደግም አትፍቀድለት”  እያልኩ ሳስብ ነበር፡፡” ብላለች፡፡
ኮቪድ- 19 ከመከሰቱ ከብዙ ዓመታት በፊት፣ የ1918ቱ የስፓኒሽ ፍሉ ወረርሽኝ አገሪቱን አሽመድምዷት ነበር፡፡ በአሜሪካ ከ650 ሺ በላይ ሰዎች በወረርሽኙ አልቀዋል:: በመላው ዓለም ደግሞ 50 ሚሊዮን ህዝብ በወረርሽኙ ሞቷል፡፡   
‹‹ወረርሽኙ  በእርግጠኝነት የቤተሰባችንን ታሪክ ሙሉ በሙሉ ቀይሮታል›› ትላለች፤ ቤት-አን፡፡ የሁለቱ እህትማማቾች ቅድመ አያት፣ ቻርልስ ሬይድ ክሮትስ፤ በሰሜን ካሮሊና የተሳካላቸው የቢዝነስ ሰው ነበሩ፤ ገና በ38 ዓመት ዕድሜያቸው ነበር  በስፓኒሽ ፍሉ ተይዘው ለህልፈት የተዳረጉት፡፡
‹‹ይህ የቤተሰባችን ታሪክ አካል መሆኑን አውቀን ነው ያደግነው›› ትላለች፤ ቤት - አን::
አሁን ከሌላ ወረርሽኝ ጋር በተጋፈጡበትና ከቤት ውስጥ እንዳይወጡ በተገደዱበት ወቅት ታዲያ ሁለቱ እህትማማቾች፣ በጉግልና አንሴስትሪ ዶት ኮም አጋዥነት፣ ሰነዶችን በጥልቀት መፈተሽ ያዙ፡፡  
የሞት ሰርተፊኬትና የ1918 የጋዜጣ ዘገባ፣ በቤተሰባቸው ታሪክ ላይ ብርሃን ፈንጥቋል፡፡ የክሮትስ ሞት ቤተሰቡን በሥነ ልቦናና በፋይናንስ ጭምር ያሽመደመደ ክስተት ነበር፡፡ ከዓመት በኋላ ደግሞ ታላቅ አጎታቸውም በዚሁ ወረርሽኝ ለህልፈት ተዳረጉ፡፡
 “አንዳንዶች ከድህነት ወደ ሃብት ማማ ወጥተዋል፤ ሌሎች ደግሞ ከሃብት ማማ ወደ ድህነት አዘቅት ወርደዋል፡፡” በማለት ቤት- አን ታስታውሳለች፤ የስፓኒሽ ፍሉን ወረርሽኝ፡፡  
ዛሬ ከ100 ዓመታት በኋላም፣ በርካታ ቤተሰቦች በተመሳሳይ ሁኔታ ውስጥ እያለፉ ናቸው፡፡
‹‹ተመሳሳይነቱ በእጅጉ ያስደነግጣል›› የምትለው ሎሪ፤ ‹‹ለእኛ ጉዳዩ ተጨባጭ ነው፤ በእውን ተከስቷል፤ ስለዚህም  በእጅጉ ያሳስበኛል፡፡›› ስትል ስጋቷን ገልጻለች፡፡
እንዲያም ሆኖ ግን ሎሪና ቤት-አን ተስፋ ለማድረግ በቂ ምክንያት እንዳላቸው ይገልፃሉ፡፡ አያታቸው፤ አባታቸውንና አጎታቸውን በወረርሽኙ በተነጠቁ ወቅት ገና የ9 ዓመት ብላቴና ነበሩ፤ ነገር ግን ቤተሰቡን ወደፊት እንዲሻገር አድርገውታል፡፡
‹‹ለልጆቼ ጠንካራ ሌጋሲ ላጋራቸው እፈልጋለሁ›› የምትለው ቤት- አን፤ ‹‹ያን ጊዜ የተከሰተው አሁን መደገም የለበትም፤ እነዚህ አስከፊ ነገሮች ሲከሰቱም እንደ አገር በድል እንሻገረዋለን፡፡ እንደ ቤተሰብም አሸንፈን አናልፈዋለን፡፡  ሁልጊዜም ብሩህ ተስፋ አለ፤ ሁልጊዜም ጽኑ እምነት አለ፡፡›› ብላለች፡፡
እነዚህ ሁለት እህትማማቾች፤የየራሳቸውን ድንቅ ቤተሰቦች ያፈሩ ሲሆኑ ከወረርሽኙ በኋላ ህይወት ዳግም ወደፊት እንደምትገሰግስ ህያው ምስክሮች ናቸው፡፡ የትኛውም በሽታ የቤተሰብን የማሸነፍና የመሻገር ውስጣዊ መሻት ሊያጠፋው አይችልም፡፡
*    *   *  
የሰራተኞቿን ደሞዝ ለመክፈል አውቶሞቢሏን የሸጠችው አሜሪካዊት
የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በመላው ዓለም ህይወትን በእጅጉ ፈታኝ አድርጐታል፤ አያሌ ኩባንያዎች ተዘግተው ብዙ ሺ ሰዎች ከሥራቸው ተፈናቅለዋል፡፡ በአሜሪካዋ የጆርጂያ ግዛትም ሁኔታው ተመሳሳይ ነው (ከ17 ሺ በላይ ሰዎች በቫይረሱ  መያዛቸው ተረጋግጧል…)፡፡ በሰማይራ ከተማ እንዳሉ ብዙዎቹ የንግድ ተቋማት፤ አንዲት የሬስቶራንት ባለቤት፣ ምግብ ቤቷን ለመዝጋትና አብዛኞቹን ሰራተኞቿን ለመቀነስ ተገዳለች፡፡
ቪትልስ ሬስቶራንት ከሦስት አስርት ዓመታት በላይ ደቡባዊ ምግቦችን እየከሸነ ለደንበኞቹ ሲያቀርብ የቆየ ነው፤ ነገር ግን እንደ ብዙዎቹ አነስተኛ ቢዝነሶች ሁሉ በኮቪድ - 19 ሳቢያ ለኪሳራ ተዳርጓል፡፡
እንዲያም ሆኖ የሬስቶራንቱ ባለቤት ቻሪቲ ስሌየርስ፤ ሰራተኞቿን ያለ ደሞዝ መሸኘት አልወደደችም፡፡ ከዚያ ይልቅ እጅግ ውድ የሆነውን ፎርድ ሙስታንግ አውቶሞቢሏን ለመሸጥ ወሰነች፡፡ ከሽያጩ ያገኘችውን 11 ሺ ዶላርም ለስምንት ሰራተኞቿ ደሞዝ ክፍያና ለቤት ኪራይ ወጪ ተጠቅማበታለች፡፡
ከወረርሽኙ ጋር ተያይዞ በተከሰተው ቀውስ፣ የሬስቶራንት ዕለታዊ ገቢዋ ከ3ሺ 500 ዶላር ወደ 300 ዶላር በማሽቆልቆሉ ነበር መኪናዋን የመሸጥ አስቸጋሪ ውሳኔ ላይ የደረሰችው፡፡  
‹‹በወቅቱ ፈጣን ውሳኔ መወሰን ነበረብኝ፤ ለጥቂት ወራት የሚያዘልቀኝ በቂ ገንዘብ ለማግኘትና ሬስቶራንቴን ላለመዝጋት ላደርገው የምችለው ብቸኛ ነገር ይሄ ብቻ ነበር›› ብላለች - ፎርድ ሙስታንግ መኪናዋን መሸጥ፡፡  
‹‹ገንዘቡ ሁለት ወራትን ለመዝለቅ በቂ ነው›› ያለችው ሳልየርስ፣ ‹‹ሁለት ወራት የኮቪድ ሥርጭት ቀንሶ ዳግም ሥራችንን ለመጀመር በቂ ጊዜ ይሰጠናል ብዬ አስባለሁ›› ስትል ተስፋዋን ገልጻለች፡፡
ሳልየርስ እጅግ ውዱን አውቶሞቢሏን የገዛችው ከጥቂት ወራት በፊት ሲሆን ያላት ብቸኛዋ መኪናም ነበር፡፡ አሁን ከቤቷ ወደ ሥራዋ የምትመላለሰው ሁለት ሰራተኞቿ ሊፍት እየሰጧት እንደሆነም ታውቋል፡፡
ኮቪድ - 19 ለገንዘብ እጥረትና ለኪሳራ ቢዳርጋትም፣ የሬስቶራንት ቢዝነሷ የጀርባ አጥንት የሆኑትን ሠራተኞቿን አልዘነጋችም:: ከሰብአዊነትም ከቢዝነስም አንፃር አትራፊ መንገድ ነው የመረጠችው፡፡
ያለጥርጣሬ ይኼ ክፉ ጊዜ ያልፋል፤ የሬስቶራንት ቢዝነሷም ዳግም ያንሰራራል፤ በፈታኝ ወቅት የወሰነችው ብልህነት የተመላበት ውሳኔ ጥግ በአርአያነት የሚጠቀስ ነው፡፡

Saturday, 02 May 2020 13:50

የትርፍ ጊዜ ሥራ

 ቅዳሜ ስምንት ሰዓት ተኩል፡፡
አዲሱን ቤቴን ለማደራጀት፤ ቀስ እያልኩ የቤት እቃዎች ገዝቶ ማሟላት ከጀመርኩ አንድ ዓመት ሞላኝ፡፡ የቀረኝን የመጽሐፍ መደርደሪያ ለመግዛት በባልደረቦቼ ጥቆማ መሰረት፣ “ፍሎውለስ ፈርኒቸርስ” የሚባል ቤት መጥቻለሁ፡፡ የሱቁ ስፋት የትየለሌ፤ ምርጫውም ብዙ ዓይነት ነው፡፡
“የእንጨት ይሻልሻል የብረት?” አለኝ፣ ቀለብላባው የሽያጭ ሠራተኛ፡፡ በራሴ ዐይቼ ልወስን ብለውም ከገባሁ ጀምሮ እየተከታተለ ይነዘንዘኛል፡፡
“ያለውን አይቼ ልወሰን…በራሴ ዐያለሁ…” አልኩት በመታከት፡፡
“አዳዲስ ሞዴሎች አስገብተናል፡፡ እዚያ ጋ የምታያቸው ከዕንጨት የተሠሩት በቅርብ ከብራዚል የመጡ ናቸው፡፡ ንጹህ እናቸው:: ዋጋቸው ትንሽ ቢወደድም የዘለዓለም እቃዎች ናቸው፡፡ የብረቶቹ…እነዚያ እዛ ጋ ያሉት የቻይና ናቸው፡፡ ዋጋቸው ዝቅ ያለ ነው፤ ግን ጥራታቸውም ምንም አይልም…እኔ የምመክርሽ ግን…”
“በናትህ በራሴ ልይ!” ሳላስበው ጮህኩበት፡፡
በርግጐ ሄደ፡፡
ረጋ ብዬ ከብራዚል መጡ ወዳላቸው የዕንጨት መደርደሪያዎች ሄድኩ፡፡ ቀልቤን ወደሳበው ሄጄ መነካካት ስጀምር፣ ከኋላዬ በጣም የማውቀው የወንድ ድምጽ ስሜን ሲጠራ ሰማሁ፡፡ ደቤ?
ደቤ ነው፡፡
“እንዴት ነሽ?” አለኝ በቆመበት ከላይ እስከ ታች እያየኝ፡፡ እንዴት ነሽ አባባሉ ቅርበታችንን የማይመጥን የሩቅ ሰው ድምፀት ነበረው፡፡
ምናባቱ ቆርጦት ነው መጥቶ አቅፎ የማይስመኝ?
“ደህና ጋሽ ደቤ…” በሹፈት መልክ እየሣቅኩ ተጠጋሁት፡፡
ስጠጋው እንደ መጠጋት… ወደ ኋላ ሸሸት አለና፤ ሊገባኝ ባልቻለ ምክንያት ለተሰበሰበ ሕዝብ የሚያወራ ያህል ጮኸ ብሎ፤
“ምን ልትገዢ መጣሽ እዚህ…? እኛ ለልጆቹ አልጋ መቀየር ፈልገን ልናይ ብለን ነው…ነይ ገኒንና ልጆቼን ላስተዋውቅሽ..” አለ፡፡
አመዴ ጨሰ፡፡
ደቤና በግምት አርባ አመት የሚሆናት ደርባባ፤ ቀጭንና ጸጉረ ረጅም ሴት፣ ከትንሽ ልጅ ጋር ወደኔ እየመጡ ነው፡፡ ከልጁ ከፍ የምትለው ሴት ልጅ፣ አንዱ የሚሸጥ ሶፋ ላይ ቁጭ ብላ ከእጆቿ በእጥፍ የሚበልጥ ስልክ እየጐረጐረች ነው፡፡
እኔስ? እኔ ደግሞ ድንገተኛ የመሬት መንቀጥቀጥ ተከስቶ መቀመቅ እንዲያወርደኝ እየተመኘሁ ነው፡፡
“ፍሬሕይወት! እንዴት ነሽ…? ገነት እባላለሁ” አለችኝ ሴትዮዋ፤ እጆችዋን በትህትና ለሰላምታ እየሰጠችኝ፡፡ ከድንጋጤዬ ሳላገግም፤
“ሃ…ገነት! ፍሬሕይወት እባላለሁ” አልኩና ጨበጥኳት፡፡
“ዐውቃለሁ…ደብሽ ብዙ ጊዜ ስላንቺ ያወራል እኮ…” አለች፡፡
ፈገግታዋ የደግ ሰው ነው፡፡
ሁለት የወለደች የማትመስል፤ ቅርጿ የተስተካከለና ተረከዝ አልባ ጫማ ብታደርግም፤ ከገመትኩት በላይ ረጅም ሴት ናት፡፡ ጠይም ፊቷ ላይ ትንሽ ድካም ቢታይም፤ መረጋጋትና ደግነት የሰፈነበት ቆንጆ ሴት ናት፡፡ ረጅም ግን ሣሣ ያለው ጸጉሯ በየመሀሉ ጥቂት ሽበቶች አሉት፡፡ ቢሆንም ግርማ እንጂ ዕድሜ አልጨመረባትም፡፡
“ይሄ ደግሞ ማርኮን ይባላል…ማርኮን ፍሬሕይወትን ሰላም በላት…” አለች፣ ፈገግታዋ ሳይጠፋ፡፡
ማርኮን ሚጢጢ እጆቹን ለሰላምታ ዘረጋልኝ፡፡ ልቤ ከልክ በላይ እየመታ ጐንበስ ብዬ እንደ ትልቅ ሰው ጨበጥኩት፡፡
“ያቺ ደግሞ አርሴማ ትባላለች…” አለ ደቤ፣ ስልክ ወደ’ምትጐረጉረው ትንሽ ልጅ እያመለከተ፡፡ ድምፁ ይንቀጠቀጣል፡፡
አርሴማ ለዐመል ቀና አለችና፣ ቀኝ እጇን በቻው ቻው አውለበለበችልኝ፡፡ ቁርጥ እናቷን ናት፡፡
“አርሴማ…ሰው እንደዚህ ነው ሰላም የሚባለው? ነይና ሳሚያት!” አለች ገነት ባልገመትኩት የቁጣ ድምጽ፡፡
አርሴማ ፍንጥር ብላ ተነስታ መጣችና ቀኝ እጇን ዘረጋችልኝ፡፡
“ሳሚያት…” አለች ገነት፡፡ አርሴማ ልትስመኝ ስትንጠራራ ጐንበስ ብዬ ሁለት ጊዜ አገላብጬ ሳምኳት፡፡
“ጐበዝ የኔ ልጅ!” አለች ገነት፡፡
እሺ..ቀጥሎ ምን ሊሆን ነው በሚል እጆቼን ወደ ኋላ አጣምሬ በግራ መጋባት ቆምኩ፡፡ ገነትን ላለማየት ሰፊውን ቤት፣ ልጆችዋንና አልፎ አልፎ ደቤን ዐያለሁ፡፡ የገነትን ዐይኖች ሽሽት አንዴ አረንጓዴውን ሶፋ፣ አንዴ ወድጄው የነበረውን መደርደሪያ፣ አንዴ ቀይ በነጩን ምንጣፍ፣ አንዴ ቅድም እየተቅለበለበ ሲረብሸኝ የነበረውን ልጅ ዐያለሁ፡፡
ምናለ አሁን መጥቶ ከዚህ ሁኔታ ቢገላግለኝ? ምን ሰበብ ፈጥሬ እግሬ አውጪኝ ልበል?
(ከሕይወት እምሻው “ማታ ማታ እና ሌሎች ትረካዎች” የተቀነጨበ)

 ቆየት ያለ “ሰኔ ሰላሳ” የተሰኘ ድንቅ የአማርኛ ፊልም ላይ እንዲህ የሚል ምልልስ አስታውሳለሁ.....
ጠያቂ… ድምፅህን እማውቀው ይመስለኛል?
ተጠያቂ…. አዎ የሬዲዮ ፕሮግራም አለኝ፤ ጋዜጠኛ ነኝ፡፡
ጠያቂ….. አዎ አዎ አዎ ሬዲዮ ላይ ሰምቼሀለው….. አሃ በዝነኛ ሰው ነዋ የምሸኘው?
አሃሃሃሃ  እንዴት  ነው  ሙያውን ትወደዋለህ?
ተጠያቂ….. አዎ በጣም፡፡
ጠያቂ… ጥሩ ሙያ ነው ለማንበብ ቅርብ ያደርጋል….. ታዲያ አንተ የትኛው ጋዜጠኛ ነህ? ህዝብ ላይ የሚለምዱት ወይስ እውነተኛዎቹ?
ተጠያቂ…  አይ…. ይ….ብሎ እንደ መሳቀቅ አለ፡፡
ጠያቂ….. አይዞህ አይዞህ ጫንቃ ሰፊ ህዝብ ነው፤ ሁሉም ነው እሚለምድበት፤ ከሰባኪ እስከ ፖለቲከኛው ይሞክሩብናል፤ ይሞከርበታል ይሄ ህዝብ፤ እህህ………እያለ ይቀጥላል ፊልሙ።
እውነት ነው ሕዝቡ ጫንቃው ሰፊ ነው፤ ስንቱ እየመጣ ፖለቲከኛ ነኝ ሲል፣ ሳንመርጠው ወክዬሃለሁ ሲል፣ የጎረነነና የሰለለ ድምፁን ይዞ ዜመኛ ነኝ ሲል ....እንጨት እንጨት የሚል ግጥም ፅፎ ባለቅኔ ነኝ ሲል፣ ከፖለቲከኛ ያልተናነሰ ስብከት እየሰበከ ወንጌላዊ ነኝ ሲል፣ ሰው የመሆንን ጉዳይ ዘሎ ስለ ብሔር እየሸነሸነ እያስተማረ መምህር ነኝ ሲል፣ በቁም ያሉት አልበቃ ብለውት የሉሲን ብሔር እፈልጋለሁ እያለ እየተጋጋጠ ዶክተር ነኝ ሲል፣ ሰርክ በኩራት የጀሶ እንጀራ ለህብረተሰቡ እየሸጠ ታማኝ ነጋዴ ሲል.....እረ ስንቱ ይጠቀሳል:: እነዚህን ሁሉ ነኝ ባዮች፣ ሕዝቡ በሰፊው ጫንቃው ተሸክሞ ነው የሚኖረው።
ከሊቅ እስከ ደቂቅ ማንም የሚለምድበት መለማመጃ ሜዳ ነው፤ ህብረተሰቡ።
..... መፍትሄ
 1ኛ. ለማጆች ቴሌቪዥን ፊት ቀርበው የሚናገሩትን ከማሰብ የሚሉትንና ሊሉ የፈለጉትን ሃሳብ ቢያንስ አጥንተው፣ ውሸትም ቢሆን ቢያንስ ልጆቻችን እንዳይበላሹ ስርዐትና ሞራልን የሚጠብቅ ነገር ቢናገሩ መልካም ነው።
2ኛ. ትላንትም ዛሬም ነገም በህዝቡ ላይ የሚለማመዱ ይሉኝታ ቢስ አይነደረቆች በዝተዋልና መፍትሄው ህዝቡ በቃኝ ማለት ሲችል ነው ፣ ህዝቡ ጫንቃውን አጥብቦ አሸንራቶ መጣል ሲችል ነው።
3ኛ. ምንም እንኳ አንዱና ዋነኛው በህዝብ ላይ ተለማማጅ አካል እራሱ መንግስት ቢሆንም...ቢያንስ የማይመጥኑ ፕሮግራሞችን...ነጋዴዎችን....ነቢያቶችንና ጸሃፍት ፈሪሳውያንን በለመደውና በታጠቀው መቀስ ይቁረጥልን።
ለማጆችን በቆፍጣና ስልጡኖች እንተካ!
(ከመልእክተ ሥንታየሁ ሰሌዳ)

     ከዕለታት አንድ ቀን አንድ ሽማግሌ ከልጃቸው ጋር መንገድ ሲሄዱ ብዙ አውሬዎች ካሉበት ጫካ ይደርሳሉ፡፡ ሽማግሌው በጣም ደንግጠው በአቅራቢያው ከምትገኝ ትንሽ ጐጆ ልጃቸውን ይዘው ይገቡና ይደበቃሉ፡፡
አውሬዎቹ ድምፃቸው ይሰማል፡፡
ልጅ - “አባዬ፤ ይሄ ጅብ ነው” ይላል፡፡
አባት - “ምንም ይሁን ልጄ አውሬ አውሬ ነው ዝም ብለን በራችንን ዘግተን እንቀመጥ” ይሉታል፡፡
ልጅ ሌላ ጩኸት ይሰማና፤
“አባዬ ይሄኛው ነብር ነው?” ይላል
አባት - “የኔ ልጅ፤ ምንም ይሁን ምን ዝም ብትል ነው የሚበጀን፡፡ አንዳንድ አውሬ እንኳን ድምጽ ሰምቶ፣ ጠረን አሽትቶም አይለቅም፡፡”
ልጅ፤ ልጅ ነውና ሌላ ድምጽ ሲሰማ፤
“አባዬ ይሄ ግን ያለ ጥርጥር አንበሳ ነው፡፡ አንበሳ ደግሞ አንዴ ከጮኸ የጫካው እንስሳት በሙሉ በርግገው ይሸሻሉ፡፡”
አባት - “ልጄ አውሬዎቹ ሲሸሹ እኛ ወደተደበቅንባት ጐጆ ከመጡ በጣም አደገኛ ነው፡፡ ለዚያ ነው ትንፍሽ ማለት የለብንም የምልህ፡፡ እንዲያውም ጐጆይቱን ቆይ በደንብ ልቀርቅራት”
አለና ተነስቶ ወደ በሩ ሄዶ ሙቀጫም፣ ወፍጮም፣ ሠንዱቅም አስጠግቶ ጥብቅ አድርጐ ዘጋው፡፡
ከጥቂት ጊዜ በኋላ አካባቢው ሁሉ ፀጥ፣ እረጭ አለ፡፡
አባት - “በል አሁን ኮሽ ሳታረግ ተኛ፡፡”
ልጅ - “እሺ፤ ግን አባዬ እንደ እኛ ሠፈር መስሎህ እንዳታንኮራፋ፡፡ ካንኮራፋህ አውሬዎቹን ትጠራቸዋለህ፡፡”
አባት - “ማንኮራፋቴን ደግሞ እንዴት አድርገህ ሰማህ?”
ልጅ - “እኔ አንተ ስታንኮራፋ ለመስማት ብዬ’ኮ አይደለም ስታንኮራፋ የሰማሁት፡፡”
አባት - “ታዲያ እንዴት ሰማህ?”
ልጅ - “እያንኮራፋህ እየቀሰቀስከኝ ነዋ!”
አባት - በልጁ መልስ እየተገረመ፤ “በል እንተኛ” ብሎ ፀጉሩን እያሻሸው ይተኛሉ፡፡ ጠዋት ገና ንጋት ላይ፤
“አባዬ፤ ነግቷል እኮ በጊዜ መንገድ እንጀምር”
አባት - “ቆይ ትንሽ እንተኛ” ይልና ጋደም ይላል፡፡ ልጅ እንደገና ይቀሰቅሰዋል፡፡
“ኧረ አባዬ ፀሐይ ይከርርብናል በጊዜ እንነሳ!!”
አባት -  “የእኔ ልጅ ክፍቱን ላደረ መንገድ ምን አስጨነቀህ፤ ትርፉ መጋኛ ነው!” ብሎ እንቅልፉን መለጠጡን ቀጠለ፡፡
*   *   *
አባት ልጅን መቀስቀስ ሲገባው ተቀስቃሽ ሲሆን ደግ አይደለም፡፡ ማናቸውንም አዲስ ነገር ለይቶ ማወቅ ትላንት የነበረውን ለማመዛዘን፣ ዛሬን ለማጣጣምና ነገ የሚሆነውን ለመገንዘብ አባት የተሻለ ልምድ አለው፡፡ ያም ሆኖ አንዳንድ ዘመን ንቃቱ የልጅ፣ እንቅልፉ የአባት እንዲሆን ያደርጋል፡፡ ገጣሚው እንዳለው፤
“ትላንትን አትርሳው
ዛሬን በጣም ያዘው
ብርታቱን ስታገኝ
 ነገን ዛሬ ኑረው
ትውልድ የሚቆየው፣
አንዱን እንዲያ ሲባል ነው
በዕቅድ አለመኖር የቸልተኝነት ውጤት ነው፡፡ ቸል አንበል፤ መንገድ ካልሄዱት ረዥም ነው፡፡
“አስቤ ጨረስኩት የፈረሴን ጉልበት
አንድ ቀን ደስ ብሎኝ ሳልቀመጥበት”
…እንዳንል ለተግባር መዘጋጀቱ ዋና ነገር ነው፡፡ በተግባር ለመኖር ተግባራዊ እይታ ያሻናል፡፡ በትንሽ በትልቁ አለመበርገግ አንዱ ቁልፍ ጉዳይ ነው፡፡ አለመበርገግ ማለት ግን አለመጠንቀቅ ማለት አይደለም፡፡
ዛሬ ሁሉ ነገር ጥንቃቄን ይፈልጋል፡፡
“ሳይደግስ አይጣላም” ይላል አበሻ፡፡ A Blessing in disguise ይለዋል ፈረንጅ:: ትላንት ቸል እንለው የነበረውን ጥቃቅን ነገር ዛሬ እንድናስበው ሆነናል፡፡ ስናውቀው የሚያስደነግጥ አያሌ ነገር አለ፡፡ ያ ማለት ግን ማወቅ ደግ አይደለም ማለት አይደለም:: ማወቅን ብልሃትና ብስለት ጨምረን መኖሪያ ስናደርገው፣ የህይወት ትርጉም በትክክል እጃችን ይገባል፡፡
ዋና ዋና ነገር ነግረውን እኛ መውጫ መግቢያውን ስናሰላስል፣ ሁሉን ለእኛ ትተውልን የሚቀሩ ወይም የሚሄዱ አያሌ ናቸው፡፡ ችግሩን የነገሩን ሰዎች አብረን መፍትሔውን እንሻ ማለት አለባቸው፡፡ ሐኪሙም መምህሩም ህዝቡም በጋራ ማሰብ ያለባቸው ጊዜ ላይ ነን፡፡ ዛሬ የዓለምን ጣጣ መጋፈጥ የምንችለው በጋራ በማሰብ ነው፡፡ አለበለዚያ፤
“የማያስተኛ ነገር ነግረውን ተኝተው አደሩ” የሚለው ተረት ይመጣል፡፡
አብረን እናስብ!
አብረን እንጨነቅ!
አብረን እናሸንፍ!!
ለሁሉም የነገ ሰው ይበለን!

  ቁጥሩ ማሻቀቡን ቀጥሏል...
መሽቶ በነጋ ቁጥር አለም በኮሮና ቫይረስ ሳቢያ የደረሱባትን የተለያዩ ጥፋቶች የሚገልጹ እጅግ አስደንጋጭና ተስፋ አስቆራጭ ቁጥሮችን መስማት የተለመደ ሆኗል፡፡
አንዳች መላ ሳይገኝለት በአለም ዙሪያ በስፋት መሰራጨቱን የቀጠለው ኮሮና ቫይረስ እስካለፈው ሐሙስ አመሻሽ ድረስ በመላው አለም በሚገኙ 211 አገራትና ግዛቶች ውስጥ ከ3,249,792 በላይ ሰዎችን ሲያጠቃ ከ229,442 በላይ የሚሆኑትንም ለሞት እንደዳረገ ተነግሯል፡፡
በቫይረሱ የተጠቁባት ዜጎቿ ቁጥር በሳምንቱ በሚሊዮን መቆጠር በጀመረባት አሜሪካ እስካለፈው ሐሙስ አመሻሽ 1,067,382 ሰዎች በቫይረሱ ሲጠቁ፣ ከ61,849 በላይ የሚሆኑ ደግሞ ለሞት መዳረጋቸውን መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡
ከአሜሪካ በመቀጠል ስፔን 239,639፣ ጣሊያን 203,591፣ ፈረንሳይ 166,420፣ እንግሊዝ 165,221 ሰዎች በቫይረሱ የተጠቁባቸው ቀዳሚዎቹ አምስት የአለማችን አገራት ሆነዋል፡፡
ከ61,849 በላይ ሰዎች ከሞቱባት አሜሪካ በመቀጠል፣ ጣሊያን በ27,682፣ እንግሊዝ በ26,097፣ ስፔን በ24,543፣ ፈረንሳይ በ24,087 የሟቾች ቁጥር እንደ ቅደም ተከተላቸው በርካታ ሰዎች በኮሮና ቫይረስ ለሞት የተዳረጉባቸው ቀዳሚዎቹ አምስት የአለማችን አገራት መሆናቸውንም መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡
ግማሹ የአለማችን ሰራተኛ
ስራ ሊያጣ ይችላል
በመላው አለም ከሚገኙ ሰራተኞች ግማሹ ወይም ከ1.5 ቢሊዮን በላይ ሰዎች በኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ቀውስ ጋር በተያያዘ የሚተዳደሩበትና ኑሯቸውን የገቢ ምንጫቸው ሊደርቅና ለከፋ ኑሮ ሊዳረጉ እንደሚችሉ የአለም የሰራተኞች ድርጅት አስጠንቅቋል፡፡
በኮሮና ሳቢያ ክፉኛ ተጎጂ ይሆናሉ ተብለው ከሚጠበቁት ሰራተኞች መካከል መደበኛ ባልሆነው ዘርፍ፣ በምርትና በምግብ አገልግሎቶች ኢንዱስትሪዎች ተቀጥረው የሚሰሩ እንደሚገኙበት የገለጸው ድርጅቱ፣ ኮሮና በተከሰተበት የመጀመሪያው ወር ብቻ መደበኛ ባልሆነው ዘርፍ የሚሰሩ 2 ቢሊዮን ሰዎች ገቢያቸው በአማካይ በ60 በመቶ ያህል መቀነሱንም አስታውሷል፡፡
የአፍሪካ የበሽታ መቆጣጠር ማዕከል ባወጣው መረጃ መሰረት እስካለፈው ሐሙስ አመሻሽ ድረስ በ52 የአፍሪካ አገራት ከ35,371 በላይ ሰዎች በኮሮና ቫይረስ ሲጠቁ፣ የሟቾች ቁጥር ደግሞ ከ1,534 አልፏል፤ ከህመሙ ያገገሙት ደግሞ ከ11,727 በላይ ደርሰዋል፡፡
እስካለፈው ረቡዕ ድረስ ከ5 ሺህ 42 በላይ ሰዎች ባይረሱ የተጠቁባት ግብጽ በአህጉሩ ብዙ ሰዎች የተጠቁባት ቀዳሚዋ አገር ሆና የተቀመጠች ሲሆን፣ ደቡብ አፍሪካ ከ4 ሺህ 996 በላይ፣ ሞሮኮ 4 ሺህ 246፣ አልጀሪያ ከ3ሺህ 649 በላይ፣ ካሜሮን 1 ሺህ 705 ሰዎች የተጠቁባቸው ተከታዮቹ የአፍሪካ አገራት መሆናቸው ተነግሯል፡፡
ከአፍሪካ አገራት በኮሮና ቫይረስ ሟቾች ቁጥር አልጀሪያ በ437 በቀዳሚነት ስትቀመጥ፣ ግብጽ በ359፣ ሞሮኮ በ163፣ ደቡብ አፍሪካ በ93፣ ካሜሩን በ58 ይከተላሉ ተብሏል፡፡
በናይጀሪያ ከ40 በላይ የህክምና ባለሙያዎች በኮሮና ቫይረስ መጠቃታቸውን የዘገበው ዴይሊ ሞኒተር፣ ከዚህ ቀደም 3 የህክምና ባለሙያዎች በኮሮና ሳቢያ ለሞት መዳረጋቸውንና ይህም ወረርሽኙን ለመከላከል የሚደረገውን አገራዊ ጥረት እያሰናከለው እንደሚገኝ ገልጧል፡፡
የጊኒ ቢሳኡ ጠቅላይ ሚኒስትር ኑኖ ጎሜዝ ናቢያም እና ሶስት የካቢኔ አባላት በኮሮና ቫይረስ መጠቃታቸው ባለፈው ማክሰኞ በተደረገላቸው መረጋገጡ የተዘገበ ሲሆን፣ ከአለማችን እጅግ ግዙፍ የስደተኞች መጠለያ ካምፖች አንዱ የሆነውና ከ220 ሺህ በላይ ስደተኞች የሚገኙበት የኬንያው ዳባብ ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ በተፈጠረ ከፍተኛ ስጋት ከሰሞኑ ዝግ መደረጉንና ምንም ሰው እንዳይገባና እንዳይወጣ መታገዱን ብሉምበርግ ዘግቧል፡፡
የኡጋንዳ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት ስለኮሮና ቫይረስ ግንዛቤ ለማስጨበጥ በሚል እያንዳንዳቸው 5 ሺህ ዶላር ወስደው እንደነበር ያስታወሰው አጃንስ ፍራንስ ፕሬስ፣ ከሰሞኑ ግን አባላቱ የወሰዱትን 2.6 ሚሊዮን ዶላር ያህል አጠቃላይ ገንዘብ በአስቸኳይ እንዲመልሱ በፕሬዚዳንት ሙሴቬኒ መታዘዛቸውን ዘግቧል፡፡
በዚህ የጭንቅ ወቅት ባልተገባ ሰበብ የህዝብ ገንዘብ የተቀበሉትን የምክር ቤቱ አባላት “ህሊና የለሾች” ሲሉ የተቹት ፕሬዚዳንት ሜሴቬኒ በአንጻሩ እሳቸው ከሚያገኙት መደበኛ ወርሃዊ ደመወዝ ግማሹን ለኮሮና መከላከልና መቆጣጠር ስራዎች በስጦታ እንደሚያበረክቱ አስታውቀዋል፡፡
ኬንያውያን በበኩላቸው ለኮሮና ወረርሽኝ የተመደበውን 37 ሺህ ዶላር ያህል የህዝብ ገንዘብ የጤና ሚኒስትር ሰራተኞች ለሻይ ቡና እና ለሞባይል ካርድ መግዣ እያዋሉት ነው በሚል በማህበራዊ ድረገጾች ከፍተኛ ተቃውሞ በማሰማት ላይ እንደሚገኙ ኦልአፍሪካን ኒውስ ዘግቧል፡፡
የዛምቢያ መንግስት ኮሮና ቫይረስን በቁጥጥር ስር ለማዋል በሚደረገው ጥረት ውስጥ ቁልፍ ሚና ለሚጫወቱ የህክምና ባለሙያዎች የማበረታቻ የገንዘብ ሽልማት እንደሚሰጥ ማስታወቁ ተዘግቧል፡፡
በማዳጋስካር መዲና አንታናናሪቮ ዜጎች ከቤታቸው ውጭ በሚንቀሳቀሱበት ወቅት ሁሉ የፊት ጭምብል እንዲያደርጉ የሚያስገድድ መመሪያ ካለፈው ሰኞ ጀምሮ ተግባራዊ የተደረገ ሲሆን፣ ጭምብል ሳያደርጉ ሲንቀሳቀሱ የተገኙ ዜጎች መንገዶችን በማጽዳት እንደሚቀጡ ተዘግቧል፡፡

1 ሚ. ያልተፈለጉ እርግዝናዎች፤ 15 ሚ. የቤት ውስጥ ጥቃቶች
ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ በመላው አለም እጅግ በርካታ ቁጥር ያላቸው ሰዎች ከቤት እንዳይወጡ መታገዳቸው 1 ሚሊዮን ያህል ያልተፈለጉ እርግዝናዎች እንዲከሰቱ እንዲሁም የቤት ውስጥ ጥቃቶች በ20 በመቶ ያህል እንዲጨምሩ ሰበብ ሊሆን እንደሚችል ተመድ አስጠንቅቋል፡፡
አነስተኛና መካከለኛ ገቢ ባላቸው 114 የአለማችን አገራት 44 ሚሊዮን ያህል ሴቶች ኮሮና በሚፈጥራቸው ቀውሶች ሳቢያ የእርግዝና መከላከያዎችን ላያገኙ እንደሚችሉና ይህም ከ1 ሚሊዮን በላይ ያልተፈለጉ እርግዝናዎች ሊያስከትል እንደሚችል የጠቆመው ድርጅቱ፣ 13 ሚሊዮን ልጃገረዶች በግዳጅ ወደ ትዳር ሊገቡ፣ 2 ሚሊዮን ሴት ህጻናት ግርዛት ሊፈጸምባቸው እንደሚችልም አስታውቋል፡፡
ከኮሮና የቤት ውስጥ መዋል ገደቦች በኋላ በበርካታ የአለማችን አገራት የቤት ውስጥ ጥቃት አቤቱታዎች በከፍተኛ ሁኔታ መጨመራቸውን ጠቅሶ ሰዎች ለሶስት ወራት ያህል ከቤት ውስጥ እንዳይወጡ መታገዳቸው በአለማቀፍ ደረጃ ተጨማሪ 15 ሚሊዮን የቤት ውስጥ ጥቃቶች እንዲፈጸሙ ሊያደርግ እንደሚችል የጠቆመው ተቋሙ፣ ይህም በተለይ በሴቶች ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ እንደሚያሳድር አመልክቷል፡፡

“ሰላሳ አራቱ”
ዙሪያ ገባው አለም በኮሮና ቫይረስ ሳቢያ ጭንቅ ውስጥ በወደቀበት በዚህ የመከራ ወቅት፣ እስከ ትናንት በስቲያ ድረስ ቫይረሱ ድንበራቸውን አልፎ ያልገባባቸው 34 የአለማችን ሉዑዋላዊ አገራትና ግዛቶች እንዳሉ ሮይተርስ አስነብቧል፡፡
በተባበሩት መንግስታት ድርጅት እውቅና ከተሰጣቸው 247 የአለማችን አገራትና ግዛቶች መካከል እስካለፈው ሚያዝያ 12 ቀን ድረስ ኮሮና ቫይረስ እንደተገኘባቸው የተረጋገጡት አገራት 213 መሆናቸውን ያስታወሰው ሮይተርስ፣ ከእነዚህ አገራትና ግዛቶች መካከል በኮሮና ቫይረስ ሰዎች ለሞት የተዳረጉባቸው 162 መሆናቸውንም አክሎ ገልጧል፡፡
እስከተጠቀሰው ዕለት ድረስ አንድም ሰው በቫይረሱ እንዳልተጠቃባቸው ከተነገሩት 34 አገራትና ግዛቶች መካከል ኮሞሮስ፣ ሌሴቶ፣ ተርኬሚኒስታንና የሶሎሞን ደሴቶች እንደሚገኙበት የጠቆመው ዘገባው፣ ያም ሆኖ ግን አንድም ሰው በቫይረሱ አልተያዘም ማለት ቫይረሱ ወደ አገራቱ አልገባም ማለት እንዳልሆነ አመልክቷል፡፡
ቫይረሱ የተገኘባቸው ሰዎች እንዳሉ ካስታወቁ በኋላ በሂደት ቫይረሱን ማጥፋት መቻላቸውንና ነጻ መሆናቸውን ያወጁ አምስት የአለማችን አገራትና ግዛቶች አንጉሊያ፣ ግሪንላንድ፣ የካረቢያን ደሴቶች፣ የመን፣ ሴንት ባርትስና ሴንት ሉሲያ መሆናቸውንም ዘገባው አክሎ ገልጧል፡፡
የአለም ቀንድ የሆነው የአሜሪካ ኢኮኖሚ ዕድገት በመጀመሪያው ሩብ አመት የ4.8 በመቶ ቅናሽ ማሳየቱንና ይህም ካለፉት አስር በላይ አመታት ወዲህ እጅግ የከፋው ነው መባሉን የዘገበው ብሉምበርግ፣ አንዳንድ ባለሙያዎችም የኢኮኖሚ እድገቱ በመጪዎቹ ሶስት ወራት ከ30 በመቶ እና ከዚያ በላይ ሊቀንስ እንደሚችል መተንበያቸውን አመልክቷል፡፡
በአሜሪካ ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ ለስራ አጥነት የተጋለጡ ሰዎች ቁጥር ከ30 ሚሊዮን በላይ መድረሱንና ይህም በአገሪቱ ታሪክ እጅግ ከፍተኛው ቁጥር እንደሆነ ዘገባው ገልጧል፡፡
ከኮሮና መስፋፋት ጋር በተያያዘ የእንቅስቃሴ ገደብና የስራ መቀዛቀዝ ሳቢያ በ2020 የመጀመሪያው ሩብ አመት የቻይና ኢኮኖሚ እድገት በ6.8 በመቶ መቀነሱን ያስታወሰው ዘገባው፣ የጀርመን መንግስት በበኩሉ በዚህ አመት መጨረሻ ላይ ከዚህ በፊት አይቶት የማያውቀው የ6.3 በመቶ የኢኮኖሚ እድገት ቅናሽ ሊገጥመው እንደሚችል ባለፈው ረቡዕ ማስታወቁንም ዘገባው አክሎ ገልጧል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ በመጀመሪያው ሩብ አመት ሽያጬ በ26 በመቶ የቀነሰበትና 17 ቢሊዮን ዶላር ያጣው የአሜሪካው የአውሮፕላን አምራች ኩባንያ ቦይንግ በቅርቡ ከደረሰበት ቀውስ እና ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ በተፈጠረበት የስራ መቀዛቀዝ ሳቢያ 15 ሺህ የሚደርሱ ሰራተኞችን ከስራ ገበታቸው እንደሚያሰናብት ከሰሞኑ ይፋ አድርጓል፡፡

“የኮሮና ፖለቲካ”
ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ ቻይናን ተጠያቂ ሲያደርጉ የሰነበቱት የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ባለፈው ረቡዕ ደግሞ፣ በኮሮና ወረርሽኝ ሳቢያ ከአሜሪካ የእጇን ታገኛለች ሲሉ የዛቱባትን ቻይና በቀጣዩ ምርጫ ሽንፈትን እንድጎነጭላት አሳር መከራዋን እያየች ነው ሲሉ መክሰሳቸውን ሮይተርስ ተዘግቧል፡፡
አለም ስለወረርሽኙ ቀድሞ እንዲያውቅ አላደረገችም በሚል በወነጀሏትና ቀደም ብለው የንግድ ጦርነት ባወጁባት ቻይና ላይ ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ የራሳቸውን እርምጃ እንደሚወስዱ የተናገሩት ትራምፕ፣ ቻይና እኔ እንድሸነፍላትና ዲሞክራቱ ጆ ባይደን እንዲያሸንፍ የማትፈነቅለው ድንጋይ የለም፤ ይህ ግን በፍጹም የሚሆን አይደለም ምክንያቱም አሜሪካውያንን ማንን እንደሚመርጡ ጠንቅቀው ያውቃሉ ሲሉም ተናግረዋል ትራምፕ፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ ከኮሮና ጋር በተያያዘ አለማቀፍ ምርመራ እንዲካሄድ አበክራ ስትጠይቅ የነበረችው አውስትራሊያ፣ ከሰሞኑም ኮሮና ቫይረስ መቼ፣ የት፣ እንዴት እንደተቀሰቀሰ በገለልተኛ አካል እንዲጣራ በድጋሜ ጥሪ ማቅረቧ ተዘግቧል፡፡
የአገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ስኮት ሞሪሰን ኮሮና በምን መልኩ እንዲህ አለምን ሊያጥለቀልቅ እንደቻለ በተጨባጭ ማስረጃ ላይ የተመሰረተ ትክክለኛ የምርመራ ውጤት ከገለልተኛ አካል መቅረቡ ፋይዳው የጎላ ነው ሲሉ ቢናገሩም፣ በአውስትራሊያ የቻይና አምባሳደር በበኩላቸው ነገሩ በገለልተኛ አካል ይጣራ መባሉን ለቃውመውታል፤ አልፎ ተርፎም አገራቸው የአውስትራሊያን ምርቶች ከመግዛት ልትታቀብ እንደምትችል ማስፈራሪያ ቢጤ ጣል አድርገዋል፡፡
በሌላ ዜና ደግሞ የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማይክ ፖምፒዮ ኩባውያን የህክምና ዶክተሮችን ለኮሮና ህክምና ድጋፍ እንዲሰጧቸው ፈቅደው ወደ ግዛታቸው በማስገባታቸው ሳቢያ ደቡብ አፍሪካን እና ኳታርን መተቸታቸው ተዘግቧል፡፡
ኮሚኒስቷ ኩባ ከወረርሽኙ የራሷን ትርፍ ለማጋበስ የምትለፋ አገር ናትና የእሷን ዶክተሮች መቀበላችሁ አይበጃችሁም ወደመጡበት ብትሸኙዋቸው ይሻላችኋል ሲሉ ምክር መለገሳቸውንም ዘገባው አመልክቷል፡፡

አስደንጋጭ ቁጥሮች - የ“ሬምዴስቪር” ተስፋ
ኢንተርናሽናል ሪስኪዩ ኮሜቴ የተባለው አለማቀፍ ተቋም ባለፈው ማክሰኞ ባወጣው መግለጫ ኮሮና ቫይረስ በአለማችን 34 አገራት ውስጥ ብቻ 1 ቢሊዮን ያህል ሰዎችን ሊያጠቃና 3.2 ሚሊዮን ሰዎችነም ለሞት ሊዳርግ እንደሚችል አስጠንቅቋል፡፡ ተቋሙ ያወጣውን መግለጫ ጠቅሶ ቪኦኤ እንደዘገበው፣ ኮሮና ቫይረስ አፍጋኒስታን፣ ሶርያና የመንን ጨምሮ በቀውስ አዙሪት ወይም በጦርነት ውስጥ በሚገኙ 34 አገራት ውስጥ የሚደርሰውን ጥፋት ለመቀነስ ሁሉም ርብርብ ማድረግ ይጠበቅበታል ተብሏል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ፣ ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ ባለፈው ሐሙስ ማለዳ ከወደ አሜሪካ የተሰማው በጎ ዜና በብዙዎች ልብ ውስጥ የተስፋን ብርሃን የፈነጠቀ ስለመሆኑ በስፋት እየተነገረ ነው፡፡
አሜሪካውያን ተመራማሪዎች በላሰንት መጽሄት ላይ ያወጡትን መረጃ ጠቅሶ ዘ ጋርዲያን እንደዘገበው፣ “ሬምዴስቪር” የሚል ስያሜ የተሰጠው ይህ የምርምር ውጤት በ15 ቀን ይታዩ የነበሩትን የኮሮና ቫይረስ ምልክቶች ወደ 11 ቀን ዝቅ እንደሚያደርግ የተነገረ ሲሆን፣ በሆስፒታሎች ያለውን ጫና በመቀነስ ረገድ ትልቅ አስተዋጽኦ እንደሚያበረክት ይጠበቃል፡፡
ከዚህ በፊት የኢቦላ ቫይረስ ተጠቂዎችን ለማከም በአገልግሎት ላይ ይውል እንደነበር የተነገረለት “ሬምዴስቪር”፣ ከዚህ በተጨማሪም በሌሎች የኮሮና ቫይረስ አይነቶች ህክምና በእንስሳት ላይ ተሞክሮ አመርቂ ውጤት ማሳየቱም ተዘግቧል፡፡

“የሚፈቱ” አገራትና ከተሞች ተበራክተዋል
ከኮሮና ቫይረስ ስርጭት መስፋፋት ጋር በተያያዘ የእንቅስቃሴ ገደብና አስቸኳይ ጊዜ አዋጅን ጨምሮ የተለያዩ እርምጃዎችን ወስደው የነበሩ በርካታ የአለማችን አገራትና ከተሞች ተግባራዊ ሲያደርጓቸው የቆዩዋቸውን እርምጃዎች ማቋረጣቸውንና ይህም የችኮላ እርምጃ ተብሎ በብዙዎች እየተተቸ እንደሚገኝ ተነግሯል፡፡
የስራ አጡ ቁጥር በእጅጉ ይጨምራል ተብሎ መነገሩን ተከትሎ በርካታ የአሜሪካ ግዛቶች ተዘግተው የነበሩ የንግድ ተቋማት ወደ ስራ መመለሳቸውን የዘገበው ሮይተርስ፣ በስፔን ካለፈው እሁድ ጀምሮ አንዳንድ ጠንካራ ቁጥጥሮችን ያላላች ሲሆን፣ ለወራት በቤታቸው ውስጥ ታጉረው የነበሩ የአገሪቱ ህጻናት በወላጆች ድጋፍ ከቤት ወጥተው መንቀሳቀስ መጀመራቸውን አመልክቷል፡፡
በቱኒዝያ ተዘግተው የነበሩ የምግብና የግንባታ ዘርፎች በከፊል መከፈት የጀመሩ ሲሆን፣ ግማሽ ያህሉ የአገሪቱ የመንግስት ሰራተኞች ወደ መደበኛ ስራቸው መመለሳቸውን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
በፖላንድ ተቋርጦ የቆየው መደበኛ የንግድ እንቅስቃሴ በመጪው ሳምንት እንደሚጀመር እንዲሁም የተዘጉ ቅድመ መደበኛ ትምህርት ቤቶች እንደሚከፈቱ የተነገረ ሲሆን፣ ጣሊያን አንዳንድ ፋብሪካዎችን እንደምትከፍት፣ ናይጀሪያ ከነገ በስቲያ ጀምሮ የመንግስት መስሪያ ቤቶችንና ባንኮችን እንደምትከፍት አስታውቀዋል፡፡

    አይኤምኤፍ ለኮሮና መከላከያ የ411 ሚሊዮን ዶላር ድጋፍ አደረገ    
  ባለፉት 24 ሰዓታት ለ912 ሰዎች ምርመራ ተደርጎ፣ 2 ሰዎች የኮሮና ቫይረስ እንደተገኘባቸው የጤና ሚኒስትሯ ዶክተር ሊያ ታደሰ በፌስቡክ ገጻቸው ያስታወቁ ሲሆን ቫይረሱ የተገኘባቸው የ20 እና 25 አመት ወጣት ኢትዮጵያውያን ናቸው ብለዋል።
አንደኛው ከፑንትላንድ የተመለሰና በጅግጅጋ አስገዳጅ ለይቶ ማቆያ ውስጥ የሚገኝ ሲሆን፥ ሌላኛው ደግሞ ከኬንያ የተመለሰና በሞያሌ አስገዳጅ ለይቶ ማቆያ ውስጥ የሚገኝ መሆኑንም ሚኒስትሯ ጠቁመዋል፡፡ በአሁኑ ወቅት በቫይረሱ የተያዙ ሰዎች ቁጥር 133 የደረሰ ሲሆን፥ 66 ሰዎች ደግሞ ከቫይረሱ አገግመዋል ተብሏል፡፡ ከነዚህም መካከል 7ቱ አዲስ ያገገሙ መሆናቸውም ተገልጧል፡፡
በሌላ በኩል፤አለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም፣ ለኢትዮጵያ የ411 ሚሊየን ዶላር ድጋፍ ያጸደቀ ሲሆን ድጋፉ የኮቪድ-19 ወረርሽኝን ለመከላከል የሚውል መሆኑ ተጠቁሟል፡፡ አይኤምኤፍ የኢትዮጵያን ሁኔታ በቅርበት መከታተሉን እንደቀጠለ በመግለፅም፤ እንደ አስፈላጊነቱ የፖሊሲ ምክርና የገንዘብ ድጋፍ ለመስጠት ዝግጁ መሆኑንም አረጋግጧል፡፡
 ኢትዮጵያ፤ በዚህ ቫይረስ ምክንያት ተጋላጭና ታዳጊ የሆኑ ሀገራት የብድር ክፍያ እርፍታ እንዲያገኙ ተቋሙ በፈረንጆቹ ሚያዚያ 13 ቀን 2020 ያሳለፈው ውሳኔም ተጠቃሚ እንደምትሆንም ታውቋል፡፡ የተቋሙ ምክትል ማኔጂንግ ዳይሬክተር ታኦ ዣንግ፣ ኢትዮጵያ  የግሉን ዘርፍ ሚና ለማሳደግ ከተቋሙ በወሰደችው የገንዘብ ድጋፍ፣ መልካም ለውጥ ማሳየቷን ተናግረዋል። የሀገሪቱ መንግስት ይህን ለውጥ ለማስቀጠል ፍላጎቱ ቢኖረውም፣ ኮቪድ-19 ግን በሀገሪቱ ኢኮኖሚ ላይ ትርጉም ያለው ተፅእኖ ማሳረፉን ጠቁመው፤በዚሁ መሰረትም አስቸኳይ የፋይናንስ ድጋፉ መደረጉን አስታውቀዋል፡፡  
 ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ በበኩላቸው፤ዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋምና የተቋሙን ማኔጂንግ ዳይሬክተር  ብቃት ለተሞላበት አመራራቸውና የኮቪድ-19ን ቀውስ ለመመከት በምናደርገው ጥረት፣ ከጎናችን በመቆማቸው ምስጋና አቀርባለሁ ብለዋል፤ በፌስቡክ ገጻቸው ባሳፈሩት መልዕክት። ድጋፉ ኢትዮጵያ በዘርፉ የሚያስፈልጋትን የገንዘብ መጠን መቶ በመቶ የሚሸፍን መሆኑንም ጨምረው ገልጸዋል፡፡
የማርና የበግ ስጦታ ለጤና ባለሙያዎች

የኮሮናቫይረስን በማከም ሥራ ላይ ለተሰማሩ ሐኪሞችና የጤና ባለሞያዎች፣ ከከፋ ዞን የአገር ሽማግሌዎች፣ የማርና በግ ስጦታ ተበርክቶላቸዋል፡፡ የከፋ ዞን አስተዳደርና የአገር ሽማግሌዎች፣ በአዲስ አበባ ኤካ ኮተቤ አጠቃላይ ሆስፒታል ተገኝተው፣ የኮሮናቫይረስን በማከም ሥራ ለተጠመዱ ባለሞያዎች፣ ከ100 ሺ ብር በላይ የሚገመት የማርና በግ ስጦታ በዛሬው ዕለት ማበርከታቸውን ኢቢሲ ዘግቧል፡፡
የከፋ ዞን የአገር ሽማግሌዎች ተወካይ አቶ አድማሱ አቱሞ፣ ስጦታውን ሲያበረክቱ ባደረጉት ንግግር፤ የኢትዮጵያ ሐኪሞችና ባለሞያዎች ዕውቀታቸውን፣ ጉልበታቸውንና ጊዜያቸውን ሳይሳሱ፣ ለህብረሰተባቸው እያዋሉ ነው ብለዋል። “በዚህ አበርክቷቸውም ፈጣሪ ከጎናቸው እንዲሆን እንመኛለን፤ ለሞራል እንዲሆናቸው የበረከት ምሳሌ የሆኑትን የማርና በግ ስጦታ አበርክተናል” ብለዋል። አቶ አድማሱ፡፡ ሐኪሞችና ባለሞያዎች ጥረታቸው ለፍሬ በቅቶ፣ ታማሚዎች አገግመው ለቤታቸው እንዲበቁም መልካም ምኞታቸውን ገልጸዋል።
የኤካ ኮተቤ አጠቃላይ ሆስፒታል ሥራ አስኪያጅ ዶ/ር ያሬድ አግደው፣ ከከፋ ዞን አባቶች፣ ወጣቶችና የዞኑ አስተዳደር ስለተበረከተላቸው ስጦታና መልካም ምኞት አመስግነው፤ “ለእኛ ያላችሁን ፍቅርና አክብሮት፣ ራሳችሁን ከወረርሽኙ በመጠበቅ ልታሳዩን ይገባል” ብለዋል፡፡  

The indictment of Yayesew Shimelis is significant in the pandemic politics of Ethiopia.
Yayesew works as a columnist for Feteh magazine and hosts a weekly political program on
Tigray TV, a regional government broadcaster. He also posts reports on Facebook and the Ethio
Forum YouTube channel. Yayesew is vocal and has criticised the current administration for
issues including the process to create Prosperity Party, unrealistic regional diplomacy, and its
Nile policy.
Without mentioning a source, on March 26 he posted on Facebook that, in anticipation of
COVID-19’s impact, the government had ordered the preparation of 200,000 burial places. His
Facebook profile was suspended shortly after he posted the message to his hundreds of thousands
of followers. After a few hours, Yayesew said on Twitter: “My Facebook page is closed; I didn’t
know what I said could be alarming at this scale. I apologize for everything”.
On the same day, the Ministry of Health condemned his statements as false. The next day, police
detained Yayesew in Addis Ababa and held him in jail for a few days. Since, the police have
requested two extensions of six days each to remand and investigate him, which were granted by
the First Instance Court.
In a 21 April 21, the Federal Attorney General charged Yayesew under Ethiopia’s newly enacted
and controversial Hate Speech and Disinformation Prevention and Suppression Proclamation
No.1185/2020 at the Federal High Court Lideta bench.

    Here there is an apparent contradiction between the Amharic and the English versions: the
    former uses “and”, meaning both imprisonment and fine can be imposed together, while the
    latter uses “or”, meaning the court may order imprisonment or fine, but not both. In
    constitutional interpretation issues, Amharic is binding, yet in this instance it is unclear which
    one prevails in the event of ambiguity.
    If it’s the Amharic version, the Proclamation could have a chilling effect on freedom of
    expression. It has a stern criminal provision that includes both imprisonment and steep fines. It is
    bizarre to see the 5,000 followers’ standard as a threshold; the move seems to be novel, and
    arbitrary. Is that based on Facebook’s friendship limit or comparative experience? Unlike Egypt
    where the law obliges personal social media accounts with 5,000 followers to come under media
    regulations, the 5,000 standard in Ethiopia is stricter and an aggravating grounds for a charge
    rather than a starting point.
    Moreover, the fine is large compared to the fines for crimes, such as female circumcision, and
    alarming the public in the Criminal Code. For example, for female circumcision, the law orders a
    fine of 500 birr. Thus, for disinformation, a journalist gets a punishment of 50,000 birr; the
    magnitude is 100 times other ordinary crimes. Also, given the modest income of many social
    media writers, this law could lead to self-censoring of free speech on the Internet and could force
    some to reduce their followers to avoid punishment.
    Draconian laws won’t die
    Repressive laws have been used in Ethiopia to muzzle journalists, political dissenters, and others.
    The government, through the prosecutorial apparatus, appears to be continuing to use oppressive
    legislations to neutralise real or perceived political foes, effectively take over the democratic
    sphere. For instance, under the cloak of countering hate speech and disinformation, the
    government has the tool to stifle individual freedom using the vaguely formulated law.
    The UN Special Rapporteur on the Promotion and Protection of the Right of Freedom of Opinion
    and Expression, David Kaye, has expressed concerns about the ambiguous formulation of
    Ethiopia’s hate speech law. The proclamation goes beyond the command of Article 20(2) and the
    limitations on restrictions required by Article 19(3) of the ICCPR, since the definition of
    disinformation is nebulous and over-broad and not based on international human rights
    standards. According to the UN Human Rights Committee, laws should be clear, precise, and
    unambiguous. Freedom of expression may be limited by laws that do not fit this description.
    Given the case is pending, it is inappropriate to comment on the upcoming proceedings. But the
    government should work to improve its handling of similar incidents in future. In this respect,
    instead of criminalizing speech, it could emulate the British government’s detailed rebuttal of
    media criticism of its pandemic handling.
    As Judge Brandies famously opined: “….the remedy to be applied is more speech, not enforced
    (Source:- Ethiopia Insight)

Page 4 of 476