Administrator

Administrator

  የዛሬ 9 ወር በምርጫ ዶ/ር አብይ ጠቅላይ ሚኒስቴር ያደረገው የኢህአዴግ ጉባኤን ተከትሎ  የተዋቀረው አዲስ ካቢኔ በኃላፊነት ስራውን ከጀመረ 6 ወር አስቆጥሯል፡፡ ካቢኔው ከተዋቀረ በኃላ በወቅቱ መነሳት  የሚገባቸው ጉዳዮች ቢኖሩም፣ ሂደቱን ገና በጥሬው መፈተሸ ገንቢ አለመሆኑ ግልጽ ነበር፡፡ ሂደቱን በጥሞና ተከታትሎ በስራ ዘመን ውስጥ ምርትና ግርዱን መለየት የተሻ አካሄድ ስለነበር  ሹመቱን በራሱ ፋይዳ (Merit) ብቻ መፈተሸ አስፈላጊ ሳይሆን ቀርቷል፡፡ ሚኒስትሮች፣ ሚኒስቴር ዴኤታዎችና ሌሎችም ተሿሚዎች ኃላፊነታቸውን ከታረከቡ ጀምሮ ለስድስት ወር ቦታቸውን ፈትሸዋል፣ እቅዳቸውን አቅደዋል፣ እቅዳቸውን ተግባራዊ አድርገዋል፡፡ ቢያንስ የአጭር ጊዜ እቅዳቸውን። ሹመት ያዳብር መባባሉን ገታ አድርጎ ከጫጉላ ቤት ወጣ ተብሎ ጉድ ጉድ ተጀምሯል፡፡ ዝግጅት ማድረጉ፣ እሳት ማንደዱ፣ ድስ መጣዱ በእሳት መፈጀቱ፣ ጭስ ጭስ መሽተቱና ወጥ መቀመሻው ጌዜ ላይ ነን፡፡ በዚህ ልክም ከሹመቱ ጀምሮ ዛሬ እንደ ሃገር የደረስንበትን ጥረትና ውጤት መፈተሽ ይገባል፡፡    
ስልጣን ወይም ሹመት አንዱና ዋነኛ መገለጫው መንግስታዊና አስተዳደዊ ጉዳዮችን በተቀላጠፋና በጠራ መንገድ ጊዜ፣ ጉልበትና ሃብት ቆጣቢ በሆነ ስልት ማከናወንና ሕዝብን ማገልገል ነው፡፡ ስልጣንን በውክልና የሚሰጠውና ከሰጠው ስልጣን የሚመነጨውን አገልግሎት ተጠቃሚ የሆነው ሕዝብ የተሿሚውን ሙያዊ ችሎታ (ክህሎት)፣ ለሃገርና ሕዝብ ያለውን ታማኝነት፣ ፍትሐዊነት ተንተርሶ ምን ያህል ለቃል ኪዳናቸው ታማኝ እንደሆኑ መፈተሸ እንዲችል ግልጽነትና ተጠያቂት እውን ማድረግ ይገባል፡፡ ዜጎች ሹመኞችን ከሹመታቸው ጋር በተያያዘ በግላጭም ሆነ በድብቅ ሊተቻቸው፣ ሊመዝናቸውና ሊፈትሸው እንዲችል አስፈላጊውን ሁሉ መረጃ በቅርበት እንዲያገኘ ሁኔታዎች ማመቻቸት ይገባል፡፡ ለዚህ መሳካትም በእቅድ የተያዙና እየተተገበሩ ያሉ የተሿሚዎች የ6 ወር ግምገማዎች እንዲሁም በጀት ከአፈጻጸምና ከውጤት ጋር እየተቀናጁ የሚመዘኑባቸው ሰነዶችና ወይይቶች ሕዝብ እንዲያውቃቸው ማድረግ ያስፈልጋል፡፡
ዜጎች በመረጃ ላይ ተመስርተው በጎውን የማበረታታትና ጥፋቶች እንዲታረሙ የማድረግ  በዛው መጠን ደግሞ ግዴታቸወን በአግባቡ የመወጣት ልምድ እንዲያዳብሩ ማገዝ ሃገራቸችንን ሕዝባችንን ከብዙ ውጣ ውረድና ለፍቶ መና ከመሆን ያድነዋል፡፡ ግልጽነት በሌለበት ሁኔታ ሹመኞችን አግባብ ባለው መንገድ ለመውቀስም ሆነ ለማረም ወይም ለማበረታታት አይቻልም፡፡ መረጃም ሆነ ማስረጃ በሌለበት ሁኔታ መረጃ የሚሻ አዕምሮ ወቀሳ ትችትና ጣት መቀሰርንና አሉባላታን ቢያስቀድም የሚደንቅ አይሆንም፡፡  በቂ መረጃ በሌለበት ከእውነታው ይልቅ በጓሮ በር የሚገባ ሃሜትና አሉባልታ ባለስልጣናትን ለማብጠልጠለም ሆነ ለማስጠላት አገልግሎት ልይ ስለሚውል ከባለስልጣናቱ ስራና ሃገራዊ ፋይዳ ይልቅ ግለሰቦቹ መነጋገሪያ ርዕስ መሆናቸው አይቀሬ ነው፡፡ ይህ ደግሞ በተራው ተስፋ መቁረጥ ያስከትላል፣ ተነሳሽነትና ቁርጠኝነትን ያመክናል። ግልጽነጽና ተጠያቂነት ለሃቀኛ ወቀሳና ትችት መተራረም በር ይከፍታል፣ ድብቅነትና የመረጃ ንፉግነት ግን ለአሉባልታና ለሃሜት ይጋልጣል፡፡ ቅድመ መረጃና ማስረጃ በቀረበበት ሁኔታ ዜጎች በገሃዱና እውነታ ላይ ተመርኩዘው ለመነጋገርም ለመተራረም እድል ሊፈጥር ይችላል፡፡ ግምገማ ወይም ምዘና ለጊዜያዊ ጭንቀት ሊዳርግ ቢችልም ግልጽነትና ተጠያቂነት እስካለ ድረስ ግን በመረጃ ላይ የተመሰረተ ግምገምም ሆነ ምዘና ሃገርና ሕዝብ ከጠቅላላ ውድቀታና ኪሳራ ሊታደግ እንደሚችል ግን ጥርጥር የለውም። ለዚህ ሲባል ዜጎች በራሳቸው ጉዳይ በተለይ ደግሞ መሰረታዊ ፍላጎቶቻቸውን ለማሟላትና ተጠቃሚነታቸውን ለማረጋገጥ ሲባል በሚተገበሩ እቅዶች ላይ ንቁ ተሳተፊ የመሆኑ፣ የመከታተልና እርምት እንዲወሰድ የማድረግ አሰራር መለመዱ ጠቃሚ ነው፡፡  
እስከዛሬ ካልተሻገርናቸውና ልንሻገራቸው ከሚገቡ የዲሞክራሲያዊ  ስርዓት መገለጫዎች መካከል አንዱ ግልጽነት ነው፡፡ ይህንን አስመልክቶ በጠቅላይ ሚኒስቴር ዶ/ር አብይ በኩል መነሻ ግልጽነትን የማስፈን መርህ ተግባራዊ እንደሚሆን ተደጋግሞ የተነሳ ቢሆንም ፍኖተ ካርታ ተዘጋጅቶለት ቀልጥፎ ወደ ተግባር አልተገባም፡፡ አሁንም ሳይውል ሳያድር ወደ ተግባር መገባቱ  ሳይቃጠል በቅጠል እንዲሉ ጠቀሜታው የጎላነው፡፡
አንጻራዊ በሆነ ምልከታ በዴሞክራሲያዊ ስርዓት ውስጥ የሚገኙ ሃገራት ልማታቸው፣ እድገታቸውና ሰላማቸው የተረጋገጠው ጠንካራና ብቁ መሪዎች ስነበሯቸው ብቻ አይደለም፡፡ ወሳኙ የነበረው ጉዳይ ሕዝብን ለማገልገል ስልጣን የተሰጣቸው ሹመኞችና ኃላፊዎች ስራቸውን በአግባቡ እንዲወጡ ለማስቻል ሙያዊ ብቃት ከማላበስና ሁለንተናዊ ደጋፍ ከመስጠት ባሻገር ለገንቢ ትችት እራሳቸውን እንዲያዘጋጁና  ከመጋረጃ በስተጀርባ ከዘረጉት የህልም ዓለም ወጥተው በሰሩት ልክ ዜጎችን በገሃዱ ዓለም እንዲጋፈጡ በማድረግ  ጭምር ነው፡፡     
ማንኛውም ተሿሚ በዜጎች ስም ቃለ መሃል ፈጽሞ የስልጣን መንበር ላይ ሲቀመጥ ሙያዊ ክህሎቱ፣ አስተዳደራዊ ብቃቱ፣ ለሕዝብ ያለው ታማኝነት፣ ከወንጀልና ከግፍ እጁ የጸዱ መሆኑ ሊመረመርና ሊፈተሸ ይገባዋል። ላይ ላዩን ሲታይ ይህ ጉዳይ የሕዝብ የእለት ተዕለት ስራ ላይመስል ይችላል፤ ነገር ግን ሕዝብ የማይስማማበትን መሪ የመቃወም ወይም ታርሞ ብቁ እንዲሆን የማድረግ መሰረታዊ የሞራል ኃላፊነትና ግዴታ የሕዝብ መሆኑን አለማመን ደግሞ የአምባገነንነት ጉዞ ሀ.. ሁ ወይም የ እውር ድንር ጉዞ ነው፡፡ ተሿሚዎችም ሹመት የፈተዎች ሁሉ መጀመርያው እንጂ የፈተናዎች ሁሉ መጨረሻ አለመሆኑን በቅጡ መረዳት አለበቸው፡፡  በተለይ እንደ ሃገራችን ባሉ የድሃ ድሃ ሃገሮች፡፡
ማንኛውም ተሿሚ የቱንም ያህል እጅግ የላቀ የፓርቲ ድጋፍ ቢኖረው፣ የብሔሩን ወይም የጠቅላይ ሚኒስትሩን ይሁንታና ተቀባይንት ቢቀዳጅ  በሕዝብ ፊት ዓይን የማይሞላና የሕዝብን ቀልብ የማይገዛ ከሆነ  ለራሱም፣ ለመረጠውም ሆነ አገለግለዋለሁ ለሚለው ሃገር፣ ማህበረሰብና ስርዓት ውድቀት ከመሆን አይድንም፡፡ ዜጎች ይሁንታ ያልሰጡት ሹመኛ የዜጎችን ሁለንተናዊ ድጋፍ ስለማያገኝ ስራው ጋሬጣ የበዛበት፣ ተቀባይነትና ውጤት የሌለው ይሆናል። ዜጎች ስንል እንግዲህ በስሩ የሚያስተዳድራቸው ሰራተኞች እንደሚያካትት ልንዘነጋ አይገባም፡፡
ከላይ ያስቀመጥኩት መሰረታዊ መነሻ ሃሳቤን እንደመንደርደርያ ወስደን ከዘጠኝ ወራት በፊት ወደ ተሰጡት ሹመቶች ስንመጣ፣ በርካታ አበረታች ጉዳዮች የታዩበትን ያህል ቀላል የማይባሉ ጥያቄዎችን ያስነሱና ያወዛገቡ እንደነበር አይረሳም፡፡ እኔም እንደ አንድ ዜጋ በመርህ ደረጃ በሹመት አስፈላጊነቱ ላይ እምነትና ጥርጥር ባይኖረኝም በርካታ በዓዕምሮዪ የሚጉላሉ ጉዳዮች ነበሩኝ፡፡
ከዚህ ሹመት ቀደም ሲል ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ (ዶ/ር) ወደ ጠ/ሚኒስትርነቱ እንደመጡ የሰጡት ሹመት የተሟላ እውቅናና ድጋፍ ከፓርቲያቸው ሳያገኙ ስለነበር በርካታ ጥርጣሬዎችና ፈራ ተባዎች እንደነበሩበት በተከታታይ የተወሰዱት ሹም ሽረቶችና ሽግሽጎች ምስክር ናቸው፡፡ ይህ ደግሞ ወቅታዊ ችግርን ለመፍታታት ተብሎ በአጭር ጊዜ ውስጥና በቀለጠፈ ሁኔታ፣ “እንደተሰማው” በተለይ ጥቆማን  (Recommendation) ማዕከል አድረጎ የተከናወነ ስለነበር ጉድለቱ የሚጠበቅ ነው፡፡
ሊገመት እንደሚችለው ሹመቱ ያጠነጠነበት አጀንዳ በአንድ በኩል የተጀመረውን ለውጥ እንዳይቀጭ በማደረግ በሌላ በኩል ቀጣይነቱንም ማረጋገጥ ማዕከል በማድረግ ያለ በቂ ቅድመ ዥግጅት ነው፡፡ በዚህም ምክንያት ወሳኝ ቦታዎች ላይ የተቀመጡትን የቀድሞ ሹመኞችን እንደተጨባጭ ሁኔታው መገለል ያለባቸው በማግለል፣ መተካት ያለባቸው እንዲተኩና ሙሉ ለሙሉ መወገድ ያለባቸውንም እንዲወገዱ በማድረግ የተሰራ መሆኑን ግልጽ ነበር፡፡ ሹም ሽሩ አንጻራዊ በሆነ መልኩ ሁለገብ ሕዝበዊ ስምምነት ባያገኝም፣ በተለይ አፍረሽ ኃይሎች መወገዳቸው ቅድሚ የሚሰጠው አጀንዳ በመሆኑና እርምት የሚፈያስፈልጋቸው ጉዳዮችን ተረጋግቶ ማረም እስኪቻል ድረስ በትንፍሽ መውሰጃነትና በሽግግር መፍትሔነት ተቀባይነት አግኝቷል፡፡
ከዚህ ጋር በተያያዘ ሌላው ስምምነት የተቸረው ጉዳይ አበው እንደሚሉት በድሮ በሬ ያረሰ የለምና? አሁን የተካሂደው ሹም ሽሩ የተጀመረውን “ለውጥ ለማስቀጠል” ወይም አዲስ በመካሄድ ላይ ያለውን የአሰራር ለውጥ ለማስቀጠል “ጠቃሚ” የሆኑ ሰዎችን ወደ ስልጣን ማምጣት ስለሚያፈልግ፤ ይህንን ማድረጉ በራሱ በቂ ምክንያት መሆኑን ሃገራዊ ስምምነት ስላገኘ ነበር፡፡
በርካታ ሽም ሽሮችን እያስተናገድን ከዘጠኝ ወር በላይ አሳልፈናን፡፡ አሁን ሹም ሽሩ ቀጥሏል። በአስፈላጊነቱ ዙርያ ከሞላ ጎደል ይህንን ያህል ማለት ከቻልን፤ ዛሬ ላይ በምን ሁኔታ ላይ እንገኛለን ወደሚለው መሰረታዊ ጥያቄ ልንዞር ይገባል የሚል እምነት አለኝ፡፡
ከስድስት ወር ወዲህ የተካሄደው ሽም ሽር፤ ላለፉት ሃያ ሰባት ዓመታት ትግል ሲካሄድበት የነበረውን ሹመት በብቃት ወይስ በብሔር አሊያም በቡድነኝነት ወይም በኮታ መሆን አለበት የሚለውን ውዝግብ  የሚያረካ መልስ ሳይሰጥ እንደተጠናቀቀ መገመት ይቻላል፡፡
አንድ የማይካድ ነገር አለ፡፡ ከዚህ በፊት ፍጹም ወደ አንድ ብሔር ወይም ፓርቲ ያጋደለውንና  ፍጹማ በሆነ መልኩ አድልዎ ይታይባቸው የነበሩ ከኢኮኖሚና ከፖለቲካ ውሳኔ ሰጭነት ጋር የተያያዘ ግንባር ቀደም  ቦታዎችና የደህንነት ሚና የነበራቸው የሹመት ቦታቸዎች በአንድ ብሔር ተይዘው የማይደፈሩ ይመስሉ እንደነበር አልቀጠሉም፡፡ የሹመት ቦታዎቹና ሹመኞች በአዳዲስ ሹመኞች ተተክተዋል፡፡ አንዳንዶቹም ወንበሮቹን ተጠቅመው ለሰሩት ግፍ፣ አድልዎና ለፈጠሩት ውድመት እንዲጠየቁ ወደ ፍትሕ ስርዓቱ ተላልፈዋል፡፡ ወደፊትም በተለይ ለአንድ ብሔር/ ብሔረሰብ ወይም ቡድን/ ፓርቲ በኮታነት የሚሰጥ ቦታ እንደማይኖር እንደ ሕዝብ ተስፋ እናደርጋለን፡፡   
ይህ እንግዲህ እስከዛሬ ኢትዮጵያን አድቅቆና ቀፍድዶ ከያዛት በእውቀት፣ በችሎታ፣ በታማኝነት፣ ሕዝብን በማገልገል፣ እራስን በማብቃት ከመመረጥ ይልቅ የፓርቲና የብሔር ማንነትን በማቀንቀን፣ በጥገኘነት፣ እንደፊውዳሉ ስርዓተ ማህበር ሹመት በደምና በአጥንት ይገኝ የነበረበትን አሰራር ወደ መቃብር የሚወስድ ጅምር ሊሆን ይችላል የሚል እምነት በስፋት እንድንሰንቅ የሚያደርግ ነው፡፡
የብሔር ማንንት ወይም ደምና አጥንት ቆጥሮ መሾምን፤ የፓርቲ አባልነትና ታማኝነት ብቸኛ መስፈርት አደርጎ ዜጎች አገራቸውን በብቃታቸውና በችሎታቸው ማገልገልን እንዳይችሉ መብትና ግዴታን የሚነፈጋቸው አሰራር  አጥፊነት ተረድቶ ከዚህ ስህትትና የጥፋት ጎዳና ፈጥኖ መማር አለመቻሉ ውጤቱ ዜር ድምር እንደሚሆን ጥርጠር አልነበረውም፡፡ የከፈልነውና እየከፍለን ያለውም ቁሳዊና የሞራል ኪሳራም የዚሁ መገለጫ ነው፡፡ ዛሬም ላይ ከሃገር በላይ ለፓርቲ መቆርቆርና ለቡድን ታማኝ መሆን፣ በእገሌ ወይም በእገሊት ስብስብ ውስጥ መቧደን ለሹመት መስፈርት ሆኖ መወሰዱ ለአገራችን ፈተና ሆኖ እንደሚቀጥል ምልክቶች አሉ፡፡ ከሰው መርጦ ለሹመት ከእንጨት መርጦ ለታቦት የሚባልበትን ኃላ ቀር ምዕራፉ ለምዕተ ዓመት ያክል ተዘግቶ የቆየ ቢሆንም በኢህአዴግ ዘመን እንደገና አገርሽቶ ላለፉት ሃሳ ሰባት ዓመታት ከብሔርና ከፓርቲ መርጦ ለስልጣን ወደ ሚባልበት ዘመን ተመልሰን ነበር፡፡ ዛሬ ደግሞ ከቡድንና ከቲፎዞ፣ በተለይ ከብሔር መርጦ ለሹመት እንዳያደናቅፈን ማስተዋል አለብን፡፡  
ሌላው መልካ ጅማሮ በርከት ያሉ እድሜያቸው በጎልማሳነት ውስጥ የሚገኙ ተሿሚዎች ወደ ከፍተኛ የስልጣን እርከን መምጣታቸው እሰየው የሚያሰኝ እመርታ መሆኑ ጥርጥር የለውም፡፡ ነገር ግን  የስልጣን፣ የሃገርና የትውልድ ባለቤትነት ሽግግር ካረጁ አይበጁም ት ላይ ተመስርቶ መሆን የለበትም። ፈጥኖ መለወጥ አለመቻል፣ ተቸካይነት፣ ወደ ኃላ መጎተት አንድንዳ በእድሜያቸው በገፉ ሰዎች ዘንድ በመገለጫነት ሊወሰድ ይችል ይሆናል፣ በተቃራኒው ደግሞ ብስለት፣ አስተዋይነት፣ እርጋታ፣ የዳበረ ክህሎትና ልምድ የረጅም ጊዜ ተሳትፎ ውጤት መሆናቸው ላይ ግንዛቤ ተወስዶበት ይህንን ሃገራዊ እምቅ አቅም በአግባቡ ለመጠቀም እድል ሊሰጥ ይገባል፡፡  
በእድሜ የገፉትን አውራ ዜጎች ከፍተቶች መሞላት ተገቢ የመሆኑን ያህል ወደ ስልጣን የሚመጡት አዳዲስ ኃይሎችም ብቃትና አቅማቸው፤ ያለፈ ውጤታማም ሆነ ደካማ ተሞክሯቸው በሕዝብና በተግባር የተመሰከረላቸው መሆኑን ማረጋገጥደግሞ የዛን ያህል ወሳኝ ጉደይ ነው፡፡ ሽግግር ሁልጊዜም ፈታኝ ሂደት ነው፡፡ በዚህም ምክንያት ወደ ስልጣን የሚመጡት “ትኩስ ሃይሎች” ቀጣይ “የሽግግር ዘመናችንን” አስተማማኝ በሆነ መልኩ መወጣት የሚችሉና “ሽግግሩን” በተደላደለ መሰረት ላይ በማስቀመጥ ሂደቱ እንደ ወንዝ በማያቋርጥ ፍሰት ውስጥ የሚንኳለል መሆን ማረጋገጥ መቻል አለባቸው፡፡ ከዚህ አኳያ የተሿሚዎቹ ጎልማሳነት ጠቃሚ ቢሆንም በትውልድ መሐል ድልድይ በመሆን ሽግግርን የማቀባባልና ቀጣይነቱን የማረጋገጥ አቅማቸው ላይ ግን ጥርጠሬ አለ፡፡ አስተማማኝ መሰረት የዘረጉና ወደ ፊት መራመድ የሚችሉ ተሿማችን ማሽቷል ብንችልም፣ ከስድስት ወር በኃላ ዛሬም በእቅድ ውስጥ የሚዳክሩ፣ መያዢያን መጨበጫ የጠፋቸው፣ የሕዝብን ዓይን ለማየት ያለደፈሩ፣ ከስራና ከውጤት ይልቅ ብሔር፣ ደምና አጥንት ያጎናጽፋቸውን ካባ ከለላ አድርገው በባዶ ሜዳ የተኮፈሱ እንዳሉ ይታወቃል፡፡ እነዚህ ጉዳዮች ከስድስት ወሩ ግምገማ በኃላ  ፈጣን መልስ  የሚሹ ጉዳይ ናቸው፡፡    
ሹም ሽረቱ መልካም ከሆኑ ጎኖቹ መካከል አንዱ ግማሽ ያህሉ ተሿሚዎች አንስታይ ጾታ ያላቸው መሆናቸው ነው፡፡ ሴቶች በኢትዮጵያ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ጉዳዮች ድል ያልተሳተፉበት፤ በጀግንንት ያልወደቁበት ዓውድ የለም፡፡ በወታደራዊ ተሳትፏቸውም ቢሆን አንቱ የሚባሉ ጀግኖችን ያፈሩና ከፖለቲካዊ ርዕዮተ ዓለም አስተሳሰብ ከሚመነጭ ጥንካሬ በመነሳት በኢህአፓ፣ በመኤሶን፣ በደርግ/ኢሰፓ፣ በኢህአዴግና በኦነግ እንዲሁም በሌሎች ፓርቲዎች አርማና መፈክሮች ስር ተሰልፈው ከፍተኛ መስዋዕትነት የከፈሉ መሆናቸው ዛሬም ድረስ ከማናችንም አዕምሮ የተሰወረ ጉዳይ አይደለም፡፡ ይህም ሆኖ ግን፤ ከድል በኃላ ሴቶች በሰላማዊ የትግል ዘመን ስልጣንን ተረክበው መምራትናና ማስተዳደር ላይ ስር በሰደደ ደረጃ ተገድበው ነበር፡፡ ይህንን ሃገራዊ ፈተናና ማነቆ ከትብታቡ የፈታ እርምጃ መወሰዱ ለሁላችንም ኩራት ነው፡፡
በአዲሱ የካቢኔ ውስጥ የሴቶች ተዋጽኦ ከፍተኛ እመርታ አሳይቷል፡፡ ለዚህም  ዜጎች በነቂስ ወጥተን ሹመት ያዳብር በማለት ድጋፋችንን ቸረናል፡፡ ይህም ሆኖ ግን ሴቶች በሹመት ተገቢውን ቦታ የማግኘታቸው ጉዳይ የረጅም ዘመን የትግላቸው ውጤት መሆኑን መቀበል ትኩረት ሊሰጠው የሚገባ ጉዳይ ነው። መታዘብ እንደሚቻለው ግን የደረስንበት ዘመንም ሆነ ወቅት ለውጡን የግድ የሚል መሆኑን ከመቀበል ይልቅ ከሂደቱ የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት የሚደረገው ቁፋሮ በተቃራኒው ሴቶችን አሁንም ጥገኝ የሚያደርገና ግንባር ቀደም ተጋድሏቸውን የሚኮስስ ነው የሚል እምነት አለኝ፡፡ ሰጭ ካለ ከላካይ  ውሎ አደሮ ወይም ዘግይቶም ቢሆን ሊመጣ እንደሚችል መገመት ያስፈልጋል፡፡ ይህንን አይነት ኃልዮሽ ጉዞ ለመፋታት ለውጡን ከፓርቲ ገድልነት አውጥቶ ተቋማዊ ቅርጽ መስጠት ተገቢ ነው። ቀጣይነቱ ሊረጋገጥ የሚችለው በዙህ መንገድ ብቻ ነው፡፡
በተቃራኒው ደግሞ በስልጣን መዋቅሩ ውስጥ የሴቶች ቁጥር በከፍተኛ ደረጃ መጨመሩ ብቻ የተባዕት ተጽእኖ የተንሰራፋበት ሃገር ወደ እኩልነት የሚደረገውን ጉዞ በራሱ ብቻ የተሟላ እንደሚያደርገው በማስላት ሚዲያዎች ከዚህ የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት አበክረው መስራታቸውም ስህተት ነው የሚል እምነት አለኝ፡፡ ኢህአዴግም ውሎ አድሮ በተለይ ደግሞ ምርጫን ተከትሎ ወደ እውነተኛ ባህሪው/ ገጽታው ሲመለስ ለምርጫ መወዳደርያ ሲል ሂደቱን የፕሮፓጋንዳ ፍጆታ ማሟያትና የሴቶችን ድምጽ ለማግኘት መጠቀሚያ ሊያደርገው ስለሚችል የሚዲያው ዘገባው በዚህ ጉዳይ ላይ ጥንቃቄ ሊያደረግ ይገባል፡፡
ሹመት ወይም የስልጣን መንበር በራሱ ጊዜ ሴቶችንም ሆነ ወንዶችን ሙሉና ብቁ አያደርጋቸውም፡፡ በተለይ ለረጅም ዘመን በጾታቸው ምክንያት ብቻ ሲገፉ የነበሩ ሴቶች ዛሬም ላይ ገና ከጾታ ትምክህት፣ ከባህልና ከሃይማኖት ተጽእኖ ካልተላቀቁ ሃይሎች ጋር ትግላቸው ተጀመረ እንጂ አልተጠናቀቀም። የወንድ የበላይትና ትምክህቱ፣ ሴቶች ማሳነሱና ማቃለሉ ፈተና ሆኖ መቀጠሉ አይቀሬ ነው፡፡ እነዚህ ሃይሎች በየዘርፉና ባገኙት እድል ተጠቅመው ፈተና ለመደቀን መፍጨርጨራቸውና ለማሰናከል መሞከራቸው የሚጠብቅ መሆኑን ተገንዝቦ የታሪክ አዙሪትን ከመስመር እንዳይወጣ በተግባር በመታገልና በውጤት ማቃናት ያስፈልጋል፡፡ በጥቅሉ ተቃዋሚዎች፣ የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች፣ ልሂቃንና ጉምቱ ዜጎች ትኩረት ሊሰጡት የሚገባ ጉዳይ ነው፡፡     
ወደ መነሻ ግምገማዬ ስመለስ ዛሬስ ከስድስት በኃላ ተሿሚዎች ምን ይህል በተግባር ውጤትን አስመስክረዋል፡፡ ማህበረሰባዊ ተጽእኖው ተሻግራ ምን ያህል  ከተበተባቸው ድርጅታዊ አሰራር ማላቀቅና ሃገርን መስቀደም ችለዋል? ሃገራችን ከተደቀኑባትና በቀጠይ ከሚደቀኑባት ፈተናዎች ለመታደግ ምን ይህል አስተማማኝ መሰረት ጥለዋል? የስድስት ወር የሥራና ውጤት ግምገማው መልስ የሚሰጠን ጉዳይ ይሆናል። ተሿሚዎቹ እራስን በማብቃት እረገድ የተጣለባቸውን ኃላፊነትና አደራ በብቃት በመወጣት ለቀሪዎቹ የጾታ አጋሮቻቸው ምሳሌ ለመሆን ችለዋል ወይ? የሴት ተሿሚዎች ቁጥር የኮታ ወይም የችሮታ ሳይሆን የብቃትና የመቻል ወይም ሆኖ የመገኘት መሆኑን ለማረጋገጥ ማንኛውንም ፈተናና መሰናክል በማለፍ ሰርተውና አሰርተው በውጤት ለውጡን ለማረጋገጥ ምን ያህል ርቀት ሄደዋል? እንዚህ መሰረታዊ ትያቄዎች ናቸው፡፡
ሹመቱ የፈጠረውን እኩልነት በሙሉ ልብ መቀበል የሚችሉ በርካቶች የመኖራቸውን ያህል ታሪክ በነበረው መንገድ ሂደቱ እንዲቀጥል የሚፈልጉ፣  ከግራም ሆነ ከቀኝ  በርካታ ነባርና አዲዲስ ፈርጀ ብዙ ፈተናዎችና ችግሮችን በመቀፍቀፍና በመደቀን ሂደቱን ፈተና ላይ የሚጥሉ ኃላ ቀሮች ሊኖሩ እንደሚችሉ ከግምት ውስጥ ማስገባት ያስፈልጋል፡፡ ለዚህ ደግሞ ፍቱን መድህኒቱ ሁላችንም እንደዜጋ በአንድነት መንፈስ ተገቢውን ድጋፍ ለተሿሚዎች በተገቢውን ቦታና ጊዜ በመስጠት፣ ተሿሚዎቹ መተቸትም ማጠነከርም ይጠበቅብናል፡፡ ተሿሚዎቹ ደግሞ ወገባቸውን ጠበቅ በማድረግ ብቃትና ውጤት አጣምረው በማስመዝግብ የለውጥ ጅማሮውን ከሃዲዱ እንዳይወጣ ሰላማዊ መስዋእትነት እውን ማድረግ ይጠበቅባቸዋል፡፡
እርግጥ ነው አንድንድ የሚኒስቴር መስርያ ቤቶችና  መንግስታዊ ተቋማት ጓዳ ጎድጓዳቸው በርካታ ውስብስብ ችግር ቀፍድዶ የያዛቸው እንድሆኑ ይታወቃል፡፡ አንድንዶቹ ለብሔሮ ተሳትፎ ሲባ ብቃትና አቅ ሳይኖር አንድ ብሔር አባልት እየተፈራረቁ ስለ ነገሱበት እቅድ ሳኖራቸው፣ ስራ ሳያከወንባቸው ዛሬ ላይ የደረሱ ናቸው፡፡ በእግራቸው እንዲቆሙ ሰፊ ጥናት፣ ቅድመ ዝግጅና ሁለገብ እገዛና ድጋፍ ይጠያቃሉ። ለለውጥም በቂ ጊዜ ይፈልጋሉ። አንድንዶቹ መስርያ ቤቶች ደግሞ በሕግና በመርህ አስፈላጊ መስርያ ቤቶች መሆናቸው ቢታወቅም የፓርቲ ፓራሳታታሎችና የልማት ድርጅቶ አንድንድ የግል ተቋማትም በደባልነት ተመድበውባቸው ስራቸውን ስለሚሰሩባቸው መስርያ ቤቶቹ ለመኖር ሲሉ ይኖሩ እንደነበር ይታወቃሉ፡፡ እነዚህ መስርያ ቤቶችን ማጠናከር የሚቻለው መጀመርያ ደባሎቻቸውን በማፍሰረስ ነው፡፡ ቀጥሎ የደባሎቻቸውን ጥቅም የሚነካ ውሳኔ እንዳይመሰንን ሽባ አደርጎ ለማስቀመጥ ሲባል ከደባሎቻቸው እየተመረጡ የተሸሙትን በቦርድ አመራርነት በማሰናበት ስራቸውን በአግባቡና በበላይነት( Authority) እንዲሰሩ ማድረግ ያፈልጋል፡፡ እነዚህ ጉዳዮች ወስብስብ በሆነ በድብቅና በሚስጥር የተከናወኑ ተጋባሮች ስለሆኑ  መስርያ ቤቶቹን በቅጡ መፈተሸ የጥቅም ግጭት ያለባቸውን ቦታዎች ጠንቅቆ ማወቅ ያስፈልጋል፡፡
ለውጥ የሚፈጥረው መነቃቃት በአግባቡ ካልተያዘ ለዜጎች መብት እንታገላለን የሚሉ ኃይሎች የሌሎችን መብት በሚጥስና ሰላምና መረጋጋትን በሚያውክ መልከ ሊጠቀሙበት ይችላሉ፡፡ ይህ ችግር ሃሳብን ከመግለጽ አልፎ በአንድ-አንድ አካባቢዎች የዜጎችን ሕይወት እስከመቅጠፍና ንብረት እስከማውደም እየደረሰ እንደሆነ እየሰማን ነው፡፡ የዜጎችን ሰላምና ደህንንት ማስጠበቅ ቅድሚያ ሊሰጠው የሚገበ ጉዳይ በመሆኑ መንግስትን ወክለው የተሾሙ ኃላፊዎች ሚናቸውን በአግባቡ መወጣት አለባቸው፡፡
ሰብአዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች የስርዓተ አልበኝነትና የጥፋት በር መክፈቻ መድረክ መሆን የለባቸውም፡፡ መብትም ቢሆን ብቻውን የሚከሰት ጉዳይ አይደለም በርካታ መገለጫዎች አሉት በተለይ ደግሞ ከግዴታ ጋር የሚመጣ ፓኪጅ መሆኑን መዘንጋት አይገባም፡፡ ሃሳባን በነጻነት መግለጽ ቃላቶች አምረውልኛል በሚል ወይም የሚደግፈኝና የሚወደኝ ስላሉ መናገር አለብኝ ከሚል ከንቱ ውዳሴ  የሚነሳ መሆን የለበትም፡፡ ሃሳበን በነጻነት መግለጽ ስርዓት፣ ቦታና ጊዜ አለው፡፡ ዜጎች ስጋት እስኪገባቸውና ደማቸው በከንቱ እስኪፈስ ድረስ ሹመኖች ኃላፊነታቸውንና ስራቸውን መዘንጋት የለባቸውም፡፡ የመንግስታዊ ኃላፊነትን በይሁንታ ሳይሆን በሕግ አግባብ የመፍታት አሰራና ባህል ተጠናክሮ መቀጠል አለበት፡፡
ከፊታችን ምርጫ ወቅት እየገሰገሰ ነው። ስጋቶችም ሆነ ተስፋዎች ተሰንቀዋል፡፡ ሃገራቸን ከፍተኛ የአመራር ብስለትና ችሎታን የሚጠይቅ ሁኔታ ላይ ትገኛለች፡፡ የፖለቲካ ፓርቲዎች የሚሰጧቸው አስተያየቶች ሕገ ወጥና አሉባልታን መሰረት ብቻ ያደረጉ እስካልሆኑ ድረስ የዴሞክራሲያዊ መብት መገለጫዎች በመሆናቸው መገደብ የሌለባቸውን ያህል ስርዓተ አልበኝትና ሕገ ወጥነት ገደብ ሊበጅለት ይገባል፡፡ በየክልሉና በስደተኛ  ሚዲያዎች ላይ የምንመለከተው ቁረጠው ፍለጠው መቆም አለበት፡፡ ሚዲያዎቹ ላይ የሚሰጡት አስተያየቶች መብት የመሆናቸውን ያህል የሌሎችን ጥቅም እየተጋፉ፣ አለመረጋጋትን እየሰበኩ የሚከናወኑ ከሆኑ መንግስት በሕገ ወጥነትና ሃሳብን በነጻነት መግለጽ መካከል ያለውን ልዩነት በቅጡ መዝኖ ችግሩን በሕግ አግብብ እንዲፈታ ማድረግ አለበት፡፡ በተለይ በየሚዲያው ላይ የመንግስት ሹመኞች ተሳትፎ መቀነስና አማራጭ ሃሳብ አለመቅረብ ብዙ ጉዳዮች ከመስመር እንዲወጡ በር እየከፈተ ነው፡፡ ሹመኞች በስፋት ወደ መድረክ እየቀረቡ ሚዛናዊ ዘገባ እንዲኖር የተጋነነው በልኩ እንዲዘገብ፣ ሃቁ እንዲወጣ ግዴታቸውን መወጣ አለባቸው፡፡
ዜጎችም ሃሳብን በነጻነት የመግለጽ ዴሞክራሲያዊ መብታቸውን ሲጠቀሙ ግዴታቸውን መርሳትና ከመስመር በመውጣት የሌሎችን መብት መንካት እየተለመደ መምጣቱ መንግስት የለም ወይ የሚስብል ደረጃ እየደረሰ ነው፡፡
ዜጎች መብታቸውን ለመጠቀም የሚተጉትን ያህል የሌሎችን መብት ካላከበሩ ከአንደበታቸው የሚወጣውና ድርጊታቸውንና ሰለባ እንደሚደርጋው የሚጠበቅ ነው፡፡ ይህንን እድል በተደራጀ መልኩ ለመጠቀም አቅም ያለው  ኃይል አንድነታቸውን በመከፋፈልና በሃሰት ፕሮፓጋንዳ እርስ በርሳቸው በጥላቻ እንዲጋጩ በማድረግ ወደ ለግጭትና ለሕይወት መጥፋትና ለንብርት ውድመት ሊዳርጋቸው ይችላል፡፡ የዜጎችም ሆነ የፓርቲዎች ንቁ ተሳትፎ የሚለካው ለተሳትፎው ባባከኑት ጊዜና በዥጎደጎዱት ሃሳብ መጠን ሳይሆን መብትና ግዴታቸውን አውቀው የጨዋታው ሕግጋት ጠብቀው የሌለውን መብት ሳይነኩ በስርዓት ሃሳባቸውን ማካፈል በቻሉት መድረክ ልክ ብቻ መሆን አለበት፡፡ ለዚህም የመንገስት ሹመኞች ሚና በእጅግ ያስፈልጋል። ባለስልጣኖችን ከጫጉላ ቤታቸው መጥተው ገሃዱን ዓለም መቀላቀል አለባቸው፡፡
በፖለቲካዎ መስክ ሃገራችን ያለችበት ሁኔታ ከጊዜ ወደ ጊዜ መሻሻል እያሳየ ነው፡፡ ከሞላ ጎደልም ቢሆን ከመፍረስና ከመበታተን የስጋት ደመና እየተላቀቅን ነው፡፡ ይህ ደግሞ በቀላሉና በእድል የተገኘ ውጤት እንዳልሆነ ጠንቅቅን ማወቅ ይኖርብናል፡፡ ከተመክሮ እንደምንማረው በለወጥ ሂደት ውስጥ የሚገኝ ሕዝብ የደረሰበት በደልና ያሳለፈው መከራ ምሬት ወዴት ሊመራው እንደሚችል መገመት አዳጋች ነው፡፡ ከቀይ ሽብር ጋር በተያያዘ በደርግ ዘመን ስልጣንን የግል ሃብት በማድረግ ግለሰብዊ ቂም በቀልንና ጥላቻን ማዕከል አድርገው  ዜጎችን በመግደል፣ በማሰር፣ በማሰደድ ተጀምሮ የሰው ሃብትና ትዳርን በመመኘት ቤተሰብን እስከመበትንና ሰዎችን ደብዛ እስከማጥፍት የደረሰ ከፍተኛ የሆነ ሁሌም በጸጸት የሚወሳ ኢሰብአዊነት የተሞላበት ወንጀል ሲፈጸም ተመልክተናል፡፡ በሩዋንዳ በሰርቢያ… በሌሎችም ሃገሮች ከዚህ የከፋ ድርጊት ታዝበናል፡፡
ዛሬ ያለንበት ሁኔታ የተለየ ሊመስል ይችላል። የተለየ ከሆነ የተለየ ሊያደርገው የሚችለው መንግሰት ከነባለስልጣኖቹ ኃላፊነታቻን በብቃትና በኃላፊነት መንፈስ ሲወጡ ብቻ ነው። ኢኮኖሚያዊ ድቀት መዘዙ ብዙ ነው፡፡  
ዛሬ የምንገኝበት አንጻራዊ ሰላም ኢትዮጵያውያን ለውጥን በተሻለ መረጋጋት ለማስተናገድ የሚያስችል አቅም ከጊዜ ወደ ጊዜ እየገነባን እንደመጣን የሚያሳይ አመላካች ነው፡፡ ይህ ማለት ግን ገና ወጥተን ያልጨረስነው ዳገት የለም ለማለት አይደለም። የለውጡ ጅማሮና አጋማሽ ላይ ሂደቱን ተከትሎ ቅጥ ባጣ መልኩ ዜጎች ሕይወታቸውን አልነጠቁም ንብረታቸውን አልተዘረፉም ማለት አይደለም። በዚህች ሁለት ዓመት ውስጥ ብሔሮችን ሳይለይ በዜጎች ህይወትና ንብረት ላይ እጅግ አሳዛኝና አሳፈሪ ድርጊቶችን መፈጸማቸው እሙን ነው፡፡  ይህ ውጥንቅጥ ኃላፊነትን በብቃት፣ በቁርጠኝነትና ወቅቱን ጠብቆ ያለመወጣት ችግር ማመላከቻ ነው።    በእርግጥ እንደነዚህ ዓይነት ጥቂቶች የሚያቀናብሩት ድርጊት ቁጥሩ ከመቶ ሚሊዮን የዘለቀውን ኢትዮጵያዊ የሚወክል ድርጊት ተደርጎ ሊወሰድ አይችልም፡፡
ከዚህ አኳያ በመንግስትና በሕግ አስከባሪ አካላት መጠነ ሰፊ ድክመት ቢታይም ከነድክመቱም ቢሆን የተፈጸመው ጸያፍ ድርጊት በስፋት ተናፍሶ ደም ሳያቃባና ደም ሳይለውስ መቀጨት መቻሉ የዚሁ በጎ ገጽታ መለኪያ ነው፡፡ ከዚህ አልፎ ተርፎም ተጎጅዎችን ለመታደገ ሕዝባችን በነቂስ ወጥቶ እርዳታ ያደረገውንና አጋርነቱን በጨዋነት፤ ነገር ግን በቁጣ የገለጸውን ሕዝብ ስንመለከት ግጭቶችን ለመፍታት ከውጭ ገላጋይ ሳንጋብዝ ችግሮችን እርስ በርሳችን መፍታታት መቻላችን እጅግ ኩራት እንዲሰማን የሚያደርገ ተግባር መሆኑ ማስተዋል ያሻል፡፡ ለመገዛት ሳይሆን ለመስተዳደር የተመቸ ሕዝብ አለን ለዚህ ደግሞ ባለስልጣኖቻችን ሕዝባችንን ለማስተዳደርና እንጂ ለመግዛት ወጥነው ባይንቀሳቀሱ በጎ ነው፡፡
እርግጥ ነው፤ ስጋቶቻችን ገና በቅጡ አልተቀረፉም፣ በእንጥልጥል ያሉ ደም ሊያቃቡንና ሊከፋፍሉን ያቆቦቆቡ፣ እያሴሩና እያደቡ ያሉ ሃይሎችና አስተሳሰቦች ከነድርጊቶቻቸው ገና አንዳልተገቱ ግልጽ ነው። ለዚህ ደግሞ መጠነ ሰፊ ትግል ይጠብቀናል፡፡ በየጊዚው በየክልሎች ውስጥ የሚከሰቱ ከፍተኛ መፈናቀል፣ ስደትና የሕይወት መጥፍትን ያስከተሉ ብልጭ ድርግም የሚሉ ግጭቶችና ወደ ከተሞች ያለማቋረጥ እየሰረጉ የጦር መሳርያዎች በገፍ ለማስገባት የሚደረጉ ሙከራዎች የስጋቶቻችን ምንጭና የቀጣይ ፈተናዎቻችን መገለጫዎች ናቸው፡፡
በጥቅሉ ደምረንና ቀንሰን ስናጤነው ተስፋ ሰጭ ነገሮች በብዙ መልኩ ስር ለመስደደ እየታገሉ ይገኛሉ፡፡ ተስፋ ሰጭ ነገሮች እንዲጎለብቱ ለማድረግ ደግሞ የሁላችንንም እገዛ ድጋፍ ይሻሉ፡፡ ኃላፊነት የተሰጣቸው ሹመኞች ደግሞ በተለይ የሕግና የሞራል ግዴታ አለባቸው፡፡ ይህ ማለት ግን ድጋፍ ወይም ተቃውሞን በማራመድ ብቻ  የተሻለ ቀን ይመጣል ማለት እንዳልሆነ በጋራ መረዳት አለብን፡፡ “ለውጡ” እንዳይቀለበስ በአንድ በኩል በንቃት እየተጠባበቅን በተቃራኒው ደግሞ “ለውጡ” በምንፈልገው መንገድ አንድነታችን እያጠናከረልን  ልዩነቶቻችን ደግሞ አንጥሮ በማውጣት በዲሞክራሲያዊ አግባብ እርስ በእርስ ያለርህራሄ በሃሳብ እያታገለን የሃሳብ የበላይነት ገዢ የሚሆንባት አገር መገንባት አለብን፡፡
ለዚህ ደግሞ እራሳችንን ከጥላቻና ከአሉባልታ አላቀን ማህበራዊ ትስስር መድረኮች ከሚረጩት  የጥላቻ ስብከት ርቀን ከተረት ተረትና ከአፈ ታሪክ ይልቅ ዛሬ ያለው እውነታ ላይ ተመርኩዘን ፈር የሳተው ፈር እንዲይዝ ከሃዲድ የወጣው ወደ ሃዲዲ እንዲመለስ ድክመቶች እንዲታረሙና እንዳይደገሙ፣ ጥፋተኞች በሕግና በሕግ ማዕቀፍ ውስጥ ብቻ እንዲዳኙ በመጨረሻም ሰብአዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች የተከበሩባት፣ ፍትሐዊ የሃብት ክፍፍል የተረጋገጠባት፣ ሁለንተናዊ በሆነ መልኩ እኩልነት የሰፈነባት ሃገር ለመገንባት ሁላችንም እጅ ለእጅ ተሳስረን እድሉን በኃላፊነት መንፈስ  ለመጠቀም  ያላሰለሰ ጥረት ማድረግን አለብን፡፡


    ከዕለታት አንድ ቀን አንድ አዳኝ በሙሉ ወኔ፣ ዛሬስ ታሪክ እሠራለሁ፣ ብሎ ጠመንጃውን ይዞ፣ ጥይቱን አጉርሶ፣ ወደ አንድ ጫካ ሲሄድ፣ አንድ ሰው መንገድ ላይ ያገኘዋል፡፡
መንገደኛው፤
ሰላም ወዳጄ፣ ወዴት ትሄዳለህ?
አዳኝ፤
    ወደ አደን
መንገደኛ፤
ምን ልታድን?
አዳኝ፤
ዝንጀሮ
መንገደኛ፤
    ስንት ዝንጀሮ?
አዳኝ፤
ብዙ ዝንጀሮ
    መንገደኛ፤
በቁጥር ንገረኝ?
አዳኝ
    ከአሥራ ስድስት እስከ ሃያ
መንገደኛ፤
“ኣ!? ከአሥራ ስድስት እስከ ሃያ?”
አዳኝ፤
“አዎ!”
መንገደኛ፤
“ስንት ጥይት ይዘሃል?”
አዳኝ፤
“አንድ!!”
መንገደኛ (በመደነቅ)
“አንድ?”
አዳኝ፤
“አዎ፡፡ አንድ ጥይት ነው የያዝኩት፡፡ ምነው ተደነቅህ እንዴ?”
መንገደኛ፤
“እንዴ እንዴት አይደንቀኝ?! ለመሆኑ እንዴት ብታነጣጥር ነው አሥራ ስድስት ዝንጀሮ ባንድ ጥይት የምትመታው?”
አዳኝ፤
እሱማ በጣም ቀላል ነው፤ ዝንጀሮዎቹ ባንድ መስመር ሲገቡልኝ ጠብቄ ቃታዬን መሳብ ነው፡፡
አሥራ ስድስቱንም ባንድ ጥይት እሰፋቸዋለሁ፡፡
መንገደኛ፤
ለምን እንደተደነቅሁኝ አሁን ገባኝ፡፡
አዳኝ፤
ምኔ አስደነቀህ?
መንገደኛ፤
ባንተ ዒላማ ችሎታ ሳይሆን፣ ባንተ አገር ዝንጀሮዎች አሰላለፍ ነው!
***
በሀገራችን ያልታቀደ ዓይነት ዕቅድ የለም፡፡ እንዳለመታደል ሆኖ ዕቅዶች ይጀመራሉ እንጂ ተከናውነው አያበቁም፡፡ አንድም የዕቅዶቹ በአግባቡና በቅጡ አለመጠናት ነው፡፡ ሁለትም በዘመቻ መልክ የመታሰባቸው አባዜ ነው፡፡ ሶስትም የፈፃሚዎቹ ቸልተኝነት ነው፡፡ የአፈፃፀሙን ችግር ስናወራ ዓመታት አልፈዋል፡፡ የተሾመ ባለሥልጣን ያቀደውን ነገር በውል ሳይተገብር ይነሳና ሌላ ቦታ ይሾማል፡፡ አሮጌውን አዲስ ሹም ይተካውና ሀ ተብሎ ሥራው ይጀምራል፡፡ አዲሱ ከአሮጌው ለመለየት የራሱን ዕቅድ ያወጣል፡፡ በዚህ ዓይነት የድግግሞሽ መላምት ውስጥ ነው ሀገራችን እየኖረች ያለችው፡፡
ዛሬም፤
“ያለፈ ጥረታችንን፣ ሳስታምመው ትዝ ሲለኝ ከሞከርነው ነገር ይልቅ፣ ያልሞከርነው ነው እሚቆጨኝ” ከማለት አንቦዝንም፡፡ ገና ያልሠራነው ብዙ ሥራ ከፊታችን ስለሚጠብቀን ነው!
የፖለቲካ ችግራችንን በምናየው የለውጥ ፍንጥቅታ የረታነው ከመሰለን ተሳስተናል፡፡
የኢኮኖሚ ችግራችንንም በምናየው የለውጥ ፍንጥቅታ የተፈታ ከመሰለን ተሳስተናል፡፡ የማህበራዊ ቀውሳችን ከሁለቱም የባሰ ውስብስብ ባህሪ አለው፡፡ ብዙ ነገር ተለውጧል ብለን አንሞኝ፡፡
ለውጥን ባንድ ጀምበር ማሰብ ከዕሙናዊው ዓለም (Realistic world) እና ነባራዊው ሥርዓት (Objective System) ውጪ ለውጥን መመኘት ነው፡፡
አሁን ወጣትና ወጣት እየተገናኘ ስለ ችግሩ ይወያይ፡፡ የነገዋን ኢትዮጵያ ይቅረፅ፡፡ ለሀገሩ መፍትሔ ያብጅ! የሰርክ የሰርኩን በማውራት የሀገርን ችግር-ፈቺ መሆን ከቶውንም ዘላቂ መንገድ አይደለም! ሞኝ የዕለቱን ብልህ የዓመቱን የሚባለው በዚህ አግባብ ነው!  

  የተጠቃሚዎቹ ቁጥር ከ2.32 ቢሊዮን በላይ ደርሷል ከ35 ሺህ በላይ ቋሚ ሰራተኞች አሉት

     እ.ኤ.አ በ2004 በሃርቫርድ ዩኒቨርሲቲ የተማሪዎች ማደሪያ ክፍል ውስጥ በማርክ ዙከርበርግ የተጠነሰሰውና በተማሪዎች መካከል ትስስር ለመፍጠር ታስቦ እንደዋዛ የተጀመረው የአለማችን ቁጥር አንድ ማህበራዊ ድረ-ገጽ የሆነው ፌስቡክ የተመሰረተበትን 15ኛ አመት ባለፈው ሰኞ ያከበረ ሲሆን፣ የተጠቃሚዎቹ ቁጥር ከ2.32 ቢሊዮን በላይ መድረሱን አስታውቋል፡፡
በ2004 ላይ በሰባት ሰራተኞች ብቻ ስራ የጀመረውና በስኬት ጎዳና ተጉዞ ከአለማችን ቀዳሚ የቴክኖሎጂ ኩባንያዎች አንዱ ለመሆን የበቃው ፌስቡክ በአሁኑ ወቅት ከ35 ሺህ በላይ ቋሚ ሰራተኞች እንዳሉትም ኩባንያው አስታውቋል፡፡
በየቀኑ የሚጠቀሙት ደንበኞች ቁጥር 1.5 ቢሊዮን የደረሰለት ፌስቡክ ባለፈው የፈረንጆች አመት 2018 ብቻ 55 ቢሊዮን ዶላር ገቢ እና 22 ቢሊዮን ዶላር የተጣራ ትርፍ ማግኘቱን የዘገበው ሲኤንኤን፣ ያም ሆኖ ስኬቱ በተለያዩ ፈተናዎች ውስጥ ያለፈ እንደነበር አስታውሷል፡፡
የ34 አመቱ ማርክ ዙከርበርግ የሚመራው ፌስቡክ ዋትሳፕንና ኢንስታግራምን በድምሩ 20 ቢሊዮን ዶላር በመግዛት የራሱ ካደረገ በኋላ የተጠቃሚዎቹ ቁጥር በተለየ ሁኔታ እንደጨመረም አመልክቷል፡፡
የሁለት ልጆች አባትና የሆነውና 119 ሚሊዮን የፌስቡክ ተከታዮች ያሉት የኩባንያው መስራች ማርክ ዙከርበርግ ከአለማችን ስመጥር ቢሊየነሮች አንዱ እንደሆነ የጠቆመው ዘገባው፣ አጠቃላይ የተጣራ ሃብቱ 62.4 ቢሊዮን ዶላር መድረሱንም ገልጧል፡፡


    በሱዳን መንግስት ላይ የተቀሰቀሰው ተቃውሞ ተባብሶ የቀጠለ ሲሆን በዩኒቨርሲቲ ኦፍ ካርቱም የሚያስተምሩ 300 ፕሮፌሰሮችና ከ200 በላይ የዩኒቨርሲቲው መምህራንና ሰራተኞች ባለፈው ረቡዕ ባደረጉት ተቃውሞ፤ ፕሬዚዳንት ኦማር አልበሽር በአፋጣኝ ስልጣን እንዲለቁ መጠየቃቸውን አጃንስ ፍራንስ ፕሬስ ዘግቧል፡፡
በአገሪቱ አንጋፋው እንደሆነ በሚነገርለት የካርቱም ዩኒቨርሲቲ ቅጽር ግቢ ውስጥ ባለፈው ረቡዕ በተከናወነው ሰላማዊ ሰልፍ፤በፕሬዚዳንቱ ላይ ያላቸውን ተቃውሞ የገለጹት የዩኒቨርሲቲው ፕሮፌሰሮችና መምህራን ባወጡት የጋራ መግለጫ፤ ለሶስት አስርት አመታት አገሪቱን ያስተዳደሩትና ህዝቡን ለከፋ ኑሮ የዳረጉት ፕሬዚዳንት አልበሽር፣ በአፋጣኝ ስልጣን እንዲለቁና የሽግግር መንግስት እንዲቋቋም ጠይቀዋል፡፡
በሱዳን ፕሮፌሽናሎች ማህበር አስተባባሪነት የተካሄደው የተቃውሞ ትዕይንት፤እስካሁን ድረስ በአገሪቱ ከተደረጉት ተቃውሞዎች ሁሉ ተጽዕኖ የመፍጠር አቅሙ ከፍ ያለ እንደሆነ የጠቆመው ዘገባው፤ ላለፉት ስድስት ሳምንታት ያህል ተቃውሞ በርትቶባቸው የቆዩትን አልበሽር፤ አደጋ ውስጥ ይጥላቸዋል ተብሎ መሰጋቱን አመልክቷል፡፡
በሱዳን ተባብሶ በቀጠለው ተቃውሞ እስካሁን ድረስ 40 ያህል ሰዎች ለሞት መዳረጋቸው መነገሩን የጠቆመው ዘገባው፤ የተቃዋሚ ፓርቲዎች አመራሮችን፣ አክቲቪስቶችንና ጋዜጠኞችን ጨምሮ ከ1 ሺህ በላይ ሰዎች መታሰራቸውንም ገልጧል፡፡
የአገሪቱ ብሔራዊ የስለላና የደህንነት አገልግሎት ተቋም ባለፈው ማክሰኞ ከተቃውሞው ጋር በተያያዘ የታሰሩ ዜጎች በሙሉ እንዲፈቱ ውሳኔ ማሳለፉን ያስታወሰው ዘገባው፤ የተፈቱ እስረኞች ስለመኖራቸው እስካሁን የታወቀ ነገር የለም ብሏል፡፡

ባለፈው የፈረንጆች አመት 2018፣ የሜዲትራንያን ባህርን አቋርጠው ወደተለያዩ የአውሮፓ አገራት ለመግባት ጉዞ ከሚያደርጉ ስደተኞች መካከል በየቀኑ በአማካይ ስድስቱ ለሞት እንደተዳረጉ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ባወጣው ሪፖርት አስታውቋል፡፡
የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የስደተኞች ከፍተኛ ኮሚሽን እንዳለው፣ በ2018 ብቻ 2 ሺህ 275 የተለያዩ አገራት ስደተኞች ሜዲትራንያን ባህርን አቋርጠው በመጓዝ ላይ እያሉ ለሞት ተዳርገዋል፡፡
በተያያዘ ዜና ደግሞ ባለፈው ማክሰኞ በጅቡቲ የቀይ ባህር ዳርቻ በርካታ ቁጥር ያላቸው ስደተኞችን አሳፍረው በመጓዝ ላይ የነበሩ ሁለት ጀልባዎች ሰጥመው 130 ያህል ስደተኞች ሳይሞቱ እንዳልቀሩ ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡

የኬንያው ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ስድስት አመት ሊሞላው የ3 ወራት እድሜ በቀረው የስልጣን ዘመናቸው በድምሩ ለ92 ጊዜያት ያህል ወደ ውጭ አገራት መጓዛቸው፣ በአገሪቱ ተቃዋሚዎች ዘንድ መተቸቱን ኦል አፍሪካን ኒውስ ዘግቧል፡፡
በሚያዝያ 2013 ወደ ስልጣን የመጡት ኡሁሩ፤ በስልጣን ዘመናቸው ወደ ውጭ አገራት ካደረጓቸው 92 ጉዞዎች መካከል አብዛኞቹ ያን ያህል ጥቅም የሌላቸው ናቸው በሚል የሚተቹ ቢኖሩም፣ የአገሪቱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ግን ፕሬዚዳንቱ ያደረጓቸው ጉዞዎች ዲፕሎማሲን በማጠናከርና አገሪቱ በአለማቀፍ መድረክ ያላትን ቦታ ከፍ በማድረግ ረገድ ቁልፍ ሚና የተጫወቱ ናቸው ሲል አስተባብሏል፡፡  
አንዳንድ የአገሪቱ ተቃዋሚዎችና የፖለቲካ ተንታኞች በበኩላቸው፤በተለይ ከፕሬዚዳንቱ ጋር የሚጓዙ ልዑካን በርካታ ቁጥር ያላቸው ከመሆናቸው ጋር በተያያዘ አገሪቱን ላላስፈላጊ ወጭ ዳርጓታል በሚል ትችታቸውን እንደሰነዘሩ ዘገባው አስነብቧል፡፡ ኡሁሩ ኬንያታ ባለፉት ስድስት አመታት ውስጥ ወደ ውጭ አገራት ያደረጉት ጉዞ፣ ከቀድሞው የአገሪቱ መሪ ሙዋይ ኪባኪ በ3 እጥፍ ያህል እንደሚበልጥ የጠቆመው ዘገባው፤ ኪባኪ በ10 አመታት የስልጣን ዘመናቸው ወደ ውጭ አገራት የተጓዙት 33 ጊዜ ያህል ብቻ መሆኑን አስታውሷል፡፡
ኡሁሩ አብዛኛዎቹን ጉዞዎች ያደረጉት ወደተለያዩ የአፍሪካ አገራት ቢሆንም፣ ወደ አውሮፓ ለ12፣ ወደ አሜሪካ ለ4፣ ወደ ቻይና ለ4፣ ወደ ህንድ ለ2 እንዲሁም ወደ ሌሎች የአለም አገራት አንድ አንድ ጊዜ ያህል መጓዛቸውን ዘገባው አመልክቷል፡፡

ትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽናል የተባለው አለማቀፍ ተቋም ሰሞኑን ይፋ ባደረገው የ2018 የዓለም አገራት የሙስና ሁኔታ አመላካች ሪፖርት፤ ሶማሊያ በአመቱ እጅግ የከፋው ሙስና የተፈጸመባት አገር መሆኗን ያስታወቀ ሲሆን ኢትዮጵያ በሙስና ከ180 የአለማችን አገራት 140ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጣለች፡፡
በ180 የአለማችን አገራትና አካባቢዎች ላይ የሰራውን ጥናት መሰረት አድርጎ ተቋሙ ባለፈው ማክሰኞ ይፋ ባደረገው አለማቀፍ የሙስና ሪፖርት እንዳለው፤ ከሶማሊያ በመቀጠል የከፋ ሙስና የተፈጸመባት የአለማችን አገር ሶርያ ስትሆን ደቡብ ሱዳን በሶስተኛ ደረጃ ትከተላለች፡፡
በአመቱ ከአለማችን አገራት መካከል እጅግ አነስተኛው ሙስና የተፈጸመባት አገር ዴንማርክ ስትሆን፣ ፊንላንድ፣ ሲንጋፖር፣ ስዊድንና ስዊዘርላንድ በቅደም ተከተላቸው መሰረት በአነስተኛ የሙስና መጠን እስከ አምስተኛ ያለውን ደረጃ ይዘዋል፡፡
በአብዛኞቹ የአለማችን አገራት ሙስናን በመዋጋት ረገድ ውጤታማ አለመሆናቸውን የጠቆመው ሪፖርቱ፣ ባለፉት ሰባት አመታት ሙስናን ለመቆጣጠር ባከናወኗቸው ተግባራት ተጨባጭ ለውጥ ማስመዝገብ የቻሉት የአለማችን አገራት 20 ብቻ መሆናቸውንና ከእነዚህ አገራት መካከልም አርጀንቲናና አይቬሪኮስት እንደሚገኙበት አመልክቷል፡፡
በአለማችን እጅግ ሙሰኛ መንግስታት ያሉበት አካባቢ ከሰሃራ በታች ያሉት የአፍሪካ አገራት ናቸው ያለው ሪፖርቱ፤ የከፋ ሙስና ካለባቸው 10 አገራት መካከል አምስቱ ከሰሃራ በታች የሚገኙ መሆናቸውንና በእነዚህ አገራት ሙስናን ለመዋጋት የሚደረገው ጥረትም ትርጉም ያለው ውጤት ሊያስመዘግብ አለመቻሉን ይገልጻል፡፡
ሲሼልስ፣ ቦትሱዋና፣ ኬፕ ቨርዴ፣ ሩዋንዳና ናሚቢያ እንደ ቅደም ተከተላቸው በአፍሪካ አህጉር አነስተኛ ሙስና የተፈጸመባቸው ቀዳሚዎቹ አምስት አገራት መሆናቸው ተነግሯል፡፡

 አፕል በአይፎን ዋጋ ላይ ቅናሽ ሊያደርግ እንደሚችል ተነግሯል


     ላለፉት ተከታታይ አመታት በአለማቀፉ የስማርት ፎን ገበያ ከፍተኛውን ድርሻ ይዞ የዘለቀው የደቡብ ኮርያው ሳምሰንግ፤ ያለፈውን የፈረንጆች አመት 2018 በቀዳሚነት ማጠናቀቁን ካናሊስ የተባለው የስማርት ፎን ገበያ የጥናት ተቋም አስታውቋል፡፡
ካናሊስ ከሰሞኑ ይፋ ባደረገው ሪፖርት እንዳለው፤ በ2018 የፈረንጆች አመት አለማቀፍ የስማርት ፎን ገበያ ውስጥ የ21.2 በመቶ ድርሻ የያዘው ሳምሰንግ በአመቱ 293.7 ሚሊዮን የተለያዩ ሞዴል ያላቸው የሞባይል ስልኮቹን ለመሸጥ ችሏል፡፡
ተፎካካሪው አፕል ኩባንያ በበኩሉ፤ በአመቱ 212.1 ሚሊዮን የአይፎን ስልክ ምርቶቹን በመሸጥና በአለማቀፉ የስማርት ፎን ገበያ ውስጥ የ15.3 በመቶ ድርሻን በመያዝ በሁለተኛ ደረጃ ላይ መቀመጡን ያስታወቀው ተቋሙ፤ በአመቱ 206 ሚሊዮን የሞባይል ምርቶቹን ለመሸጥ የቻለው የቻይናው ሁዋዌለ፤ በ14.8 በመቶ የገበያ ድርሻ በሶስተኛ ደረጃ ላይ እንደሚገኝም አመልክቷል፡፡
ሳምሰንግ በገበያ ድርሻና በሽያጭ ከአፕል ቢበልጥም የሁለቱም ኩባንያዎች ሽያጭና አመታዊ እድገት ግን ከአምናው መቀነሱን  የጠቆመው ሪፖርቱ፣ ሁዋዌ በበኩሉ በሽያጭና በአመታዊ እድገት ከአምናው ከፍተኛ ጭማሪ ማሳየቱን ገልጧል፡፡ በተያያዘ ዜናም ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ገቢው በከፍተኛ ሁኔታ እየቀነሰበት የመጣው አፕል ኩባንያ፤ በአንዳንድ አገራት ለገበያ ባቀረባቸው የአይፎን የስማርት ፎን ምርቶቹ ዋጋ ላይ ቅናሽ ሊያደርግ እንደሚችል ፍንጭ መስጠቱን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
አፕል ከአይፎን ሽያጭ የሚያገኘው ገቢ ባለፉት ሶስት ወራት በ15 በመቶ ያህል እንደቀነሰበት ያስታወሰው ዘገባው፣ የኩባንያው ዋና ስራ አስፈጻሚ ቲም ኩክ ከሰሞኑ ባደረጉት ንግግር፣ በአንዳንድ አገራት የአይፎን መሸጫ ዋጋ ላይ ቅናሽ ሊደረግ እንደሚችል መረጃ መስጠታቸውን ገልጧል፡፡
የአፕል አጠቃላይ ገቢ ባለፈው አመት ከነበረበት የ5 በመቶ ቅናሽ በማሳየት፣ 84.3 ቢሊዮን ዶላር መድረሱን የጠቆመው ዘገባው፣ ኩባንያው ለገቢው መቀነስ በምክንያትነት ከጠቀሳቸው ጉዳዮች መካከል በቻይና የኢኮኖሚ መቀዛቀዝ መፈጠሩ ይገኝበታል ብሏል፡፡


             “ሠላምና መረጋጋት ሳይፈጠር የሚደረግ ምርጫን እንቃወማለን”

    ወደ ሀገር ውስጥ ከገባ አራት ወራትን ያስቆጠረው የ50 አመቱ የዕድሜ ባለፀጋ የኢትዮጵያ ህዝቦች አብዮታዊ ፓርቲ (ኢህአፓ)፤ ራሱን በአዲስ መልክ እያደራጀ እንደሚገኝ የፓርቲው ሊቀመንበር አቶ መርሻ ዮሴፍ ይናገራሉ፡፡ ድርጅታቸው ለኢትዮጵያ የሚጠቅም የሶሻል ዲሞክራሲ ርዕዮተ ዓለም እንደሚከተል ለአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ ያብራሩት ሊቀመንበሩ፤ ባለፉት አራት ወራት ሲያከናውናቸው በነበሩ ሥራዎች፣ በመጪው ምርጫ፣ በአገሪቱ የለውጥ እርምጃ ወዘተ-- ዙሪያ የአፍታ ቆይታ አድርገዋል፡፡ እነሆ


    ኢህአፓ ወደ ሀገር ቤት ከገባ ከ4 ወራት በላይ አስቆጥሯል፤ በዚህ ጊዜ ውስጥ ምን  አከናወነ?
እስካሁን ሁለገብ የሆነ እንቅስቃሴ እያደረግን ነው፡፡ ዋናው ስራችን የምንለው ኢህአፓን እንደገና የማደራጀት ስራ ነው፡፡ ኢህአፓ እንደሚታወቀው፣ በኢትዮጵያ የፓርቲ ፖለቲካ ውስጥ የመጀመሪያው ነው፤ በ1964 ዓ.ም ነው የተመሠረተው፡፡ ባለፉት ዘመናት ብዙ ታግሎ ያታገለ ፓርቲ ነው፡፡ 17 አመት በደርግ፣ 27 አመት በወያኔ ስር ህገ ወጥ ሆኖ፣ ከሀገር የተባረረ ድርጅት ነው፡፡ ሀገር ውስጥ ይታገድ እንጂ  በውጪ እንዲሁም በሀገር ውስጥ በህቡዕ ሲንቀሳቀስ ነበረ፡፡ ከመጣን በኋላ በተለይ ከቀድሞ አባላት ውስጥ በህይወት ያሉትን እያገኘን እያሰባሰብን ነው፡፡ ጥር 1 ቀን 2011 ዓ.ም አዲስ አበባ ላይ ስብሰባ አድርገን፣ የአዲስ አበባ የኢህአፓ ኮሚቴን በይፋ አቋቁመናል፡፡ ዘጠኝ የአመራር አባላት ተመርጠዋል፡፡ በዚያኑ እለት ጐንደር ላይ የኢህአፓ ኮሚቴ ተመስርቷል፡፡ ከዚያ በፊት ደሴ ላይ፣ ባህርዳር፣ አርባምንጭ፣ ባሌ ጐባ፣ ሃዋሣ---አባላት እንደገና እየተደራጁና ኮሚቴም እያቋቋሙ ነው ያሉት፡፡ ይህን የፖለቲካ ማደራጀት ስራ እየሠራን ጐን ለጐን፣ ከህብረ ብሄራዊ  የፖለቲካ ድርጅቶች ጋር ተቀራርቦ ለመስራት፣ የጀመርናቸው  የትብብር ውይይቶች አሉ፡፡
ከእነማን ጋር ነው የትብብር ውይይት እያደረጋችሁ ያላችሁት?
እሱ ሂደቱ ሲጠናቀቅ ቢገለጽ ይሻላል። ከሀገር አቀፍ ፓርቲዎች ጋር ግን ንግግር እያደረግን ነው፡፡ ከቀሩት የብሔር ድርጅቶች ጋር ግን ሰፋ ያለ ግንኙነት አድርገን ሀገራዊ የፖለቲካ ሚና ሊጫወቱ የሚችሉበትን ተሞክሮ እያጋራን ነው፡፡ በጠ/ሚኒስትሩ አነሳሽነት በተጀመረው የሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ ውይይት መድረክ ላይም ተሳታፊ ነን፡፡ በሌላ በኩል፤ ይህቺ ሀገር ሠላምና መረጋጋት እንዴት ነው የምታገኘው? ህዝቡ በመረጠው ቦታ ያለ ምንም መሳቀቅ መኖር የሚችለው እንዴት ነው? የሚለው በጣም ስለሚያስጨንቀን፣ የሠላምና መረጋጋት ጉዳይ ቅድሚያ እንዲያገኝ፣ በሁሉም መድረኮች እየወተወትን ነው፡፡ ዛሬ በኢትዮጵያ ውስጥ ያለው አንገብጋቢ ጉዳይ፣ ምርጫ ሳይሆን ሠላምና መረጋጋት ነው፡፡ ሀገሪቱ ውስጥ ሠላምና መረጋጋት እስከሌለ ድረስ ሮጦ ምርጫ ውስጥ መግባት ምንም ጥቅም አያመጣም፡፡ ስለዚህ ሠላምና መረጋጋት ሳይመጣ፣ ሁሉም ዜጋ ነፃ ሆኖ መንቀሳቀስ የሚችልበት ሁኔታ ሳይፈጠር፣ ወደ ምርጫ መሄድ የበለጠ ቀውስን መጋበዝ ነው፡፡
በዚህ ሰዓት ወደ ምርጫ ሂደቱ መግባት፣ የህዝቡን የትኩረት አቅጣጫ በምርጫው ላይ ስለሚያደርግ  አንፃራዊ ሠላም ያስገኛል የሚሉ ወገኖች አሉ -----፡፡
እንደውም በምርጫ ወቅት ሁሉም ከሌላው በልጦ የራሱን ሃሳብ ለማስበለጥ በሚፍጨረጨርበት ወቅት የበለጠ ለግጭት በር ይከፍታል ባይ ነን፡፡ ለምን ከተባለ? አሁንም በማህበረሰባችን ውስጥ መረጋጋትና ነገሮችን በሠከነ መንገድ የማየት ልማድ ገና አልዳበረም። አንዳንድ ቦታ እኮ አሁንም “አትግቡብን፤ ይሄ የእናንተ ቦታ አይደለም፤ የኛ ብቻ ነው” እየተባለ ነው፡፡ ይሄ የክልል ፖለቲካ የፈጠረው መከፋፈል፣ መጠራጠርና እርስ በእርስ የመቧደን ነገር እልባት ሳያገኝ ወደ ምርጫ መግባቱ የበለጠ ችግሩን ያባብሰዋል፡፡
በበርካታ አካባቢዎች አባላትን እያደራጀን ነው ብለዋል፡፡ በዚህ ሂደት የገጠሟችሁ ተግዳሮቶች አሉ?
እስካሁን የገጠመን የከፋ ችግር የለም፡፡ ላለፉት 27 አመታት ህወሓት ህዝቡን ለብጥብጥ የማዘጋጀቱን ያህል ችግር እያጋጠመ አይደለም። ወጣቱ ትውልድ፣ በየቦታው፣ በዘርና በጐሣ ስለተከፋፈለ፣ በፖለቲካው ላይ ያለው ተሳትፎ ዝቅተኛ ነው፡፡ እንደ ድሮው አይነት ጠንካራና ዘላቂ የፖለቲካ ተሣትፎ በወጣቱ በኩል አላየንም፡፡ ይሄ በተወሰነ የማደራጀት ስራ የሚለወጥ ይመስለናል፡፡
ከሌሎች ፓርቲዎች ጋር ለመዋሃድ አላሳባችሁም?
ውህደት የሚፈጠረው የአላማ አንድነት ሲኖር ነው፡፡ የሚስማማንን ካገኘን እንዋሃዳለን፤ አሁን ግን ጥድፊያ ውስጥ አንገባም፡፡ በመጀመሪያ ድርጅቱ በሁለት እግሩ ቆሞ፣ የራሱን አባላት አሰባስቦ፣ የራሱን የፖለቲካ ማንነቱን አሳውቆ፣ ተጠናክሮ ከወጣ በኋላ፣ ከሌሎቹ ጋር የመዋሃድ ጉዳይ ሊመጣ ይችላል፡፡ ይህ እስኪሆን ግን ውህደት አይፈጠርም፡፡
በመጪው አገራዊ  ምርጫ ትወዳደራላችሁ?
በሀገሪቱ ሠላምና መረጋጋት ተፈጥሮ፣ ምርጫ ከተካሄደ፣ ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ መሳተፍ እንችላለን፡፡ ግን ኢትዮጵያ ውስጥ ሠላምና መረጋጋት ሳይኖር ምርጫ የሚደረግ ከሆነ አንሳተፍም፡፡ ሠላምና መረጋጋት ሳይፈጠር የሚደረግን ምርጫም በግልጽ እንቃወማለን፡፡ እኛን የሚያሳስበን በምርጫ ተወዳድሮ ስልጣን መያዝ ሳይሆን በዋናነት የሀገሪቱና የህዝቦቿ ሠላምና መረጋጋት ነው። ምርጫ ምርጫ የሚሆነው፣ ህዝቡ በነፃነት፣ ከስጋት በፀዳ፣ ፍፁም ሠላማዊነት እየተሠማው ሲሳተፍ ነው፡፡ ተቋማት እንደገና ነፃ ሆነው መደራጀት አለባቸው፡፡ በተቋማት ነፃነት ላይ ፍፁም መተማመን መፈጠር አለበት፡፡ ይሄ ነው ቅድሚያ ተሰጥቶት መሠራት የሚገባው፡፡ እንጂ ባልተረጋጋ ሁኔታ ውስጥ ምርጫ አድርጐ ስልጣን መቀራመት አይደለም ቁም ነገሩ፡፡
የጠ/ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ መንግስትን የለውጥ እርምጃዎች እንዴት ታዩታላችሁ?  
እኛ የጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ፣ የለውጥ (ሪፎርም) መንግስት ተግባራትን በሙሉ እናደንቃለን፡፡ ጥሩ እቅድና ጥሩ ጅምር ነገሮች አሉት፡፡ ሁሉም ጥሩ እቅዶች በተግባር መሟላት አለባቸው፡፡ ምናልባት መሰናክሎቹ በዝተውባቸው ሁሉንም አቅዶች አልተገበሩ ይሆናል፡፡ እኛም ሁሉንም ነገር በአንዴ አንጠብቅም፡፡ እስካሁን ድረስ አካታች የሆኑ የእርቅና የሠላም ስራዎች ግን በበቂ እየተሠሩ አይደለም፡፡ ለዚህ ነው ቅድሚያ ሊሰጣቸው ይገባል ብለን የምናስበው፡፡
ፓርቲያችሁ በምርጫ ቦርድ ተመዝግቧል?
ኢህአፓን ህጋዊ ለማድረግ እንድንችል የድጋፍ ፊርማ እያሰባሰብን ነው፡፡ እኛ መጠነ ሠፊ ዝግጅት እያደረግን ነው፡፡ አስፈላጊውን ፎርማሊቲ ካሟላን በኋላ እንመዘገባለን፡፡ አሁን በስፋት ወጣቶችን ጭምር ወደ ፓርቲው እያሰባሰብን ነው፡፡ ፓርቲውን፣ መሠረቱን በሀገር ውስጥ የማጠናከር ሥራ እየሠራን ነው፡፡
የምትከተሉት ርዕዮት  ዓለም ምንድን ነው?
ሶሻል ዲሞክራሲ ርዕዮተ ዓለምን ነው የምንከተለው፡፡ ለኢትዮጵያ ህዝብ በጣም አስፈላጊ ነው ብለን የምናምንበት ርዕዮት ዓለም ነው፡፡ ተሣክቶልን ይሄን ርዕዮት ዓለም ወደ ኢትዮጵያ የፖለቲካ ስልጣን ካመጣነው ትምህርት በነፃ፣ ህክምና በነፃ፣ በዋናነት የማህበራዊ ዋስትና ጉዳይ ላይ ብዙ እንሠራበታለን፡፡ የታችኛውን የህብረተሰብ ክፍል ታሣቢ ያደረገ ርዕዮተ ዓለም ነው፡፡ በብዙ ሀገሮች ተፈትኖ ያለፈ ርዕዮት ስለሆነ ውጤታማ ይሆናል፡፡ ስለዚህ በዚህ ርዕዮተ ዓለም ስር  ወጣቶችን በስፋት እናሳትፋለን፡፡




 ከዕለታት አንድ ቀን፣ አንድ ጅብ በረት እየገባ ጊደር እየበላ፣ ጥጃ ነክሶ እየወሰደ፣ ሰፈር እያመሰ፤ እጅግ አድርጎ ያስቸግራል፡፡
አባትና ልጅ ይህን ጅብ የሚገድሉበትን ጊዜ ለመወሰን ይወያያሉ፡፡
አባት፤
“ለምን አንድ ሌሊት አድፍጠን ሲመጣ አናቱን በጥይት ብለን አንገድለውም?”
ልጅ፤
“አባዬ እንደሱ አይሆንም፡፡ ድንገት ከሳትነው ጦሱ ለእኛም ይተርፋል፡፡ በዛ ላይ በየትኛው ሌሊት እንደሚመጣ አናውቅም”
አባት፤
“ታዲያ ሌላ ምን መላ አለ ብለህ ነው?”
ልጅ፤
“ለምን አናጠምደውም?”
አባት፤
“ጅብ እንዴት ይጠመዳል ልጄ?”
ልጅ፤
“ጅብ መቼም ሥጋ ይወዳል፡፡ ስለዚህ አንድ ሙዳ ሥጋ በገመድ አስረን ጠመንጃችን አፈ- ሙዝ ላይ አድርገን፣ የገመዱን ጫፍ ቃታው ላይ እናስረዋለን፡፡ ጅቡ ሥጋውን ሊበላ ሲጎትት፣ ቃታውን ይስበውና ይገላገላል!”
አባት፤
“በጣም ቆንጆ ዘዴ ዘየድክ”
 በተስማሙበት መሰረት፤ ስጋውን አፈ-ሙዙ ላይ ገጠሙና ገመዱን ቃታ ላይ አስረው፤ ጅቡ ይመጣበታል ብለው በሚጠረጥሩት አቅጣጫ አስቀመጡት፡፡
አባት፤
“በል እንግዲህ ልጄ ጅቡን ጠብቅና፣ የምስራቹን መጥተህ አሰማኝ፡፡ እኔ አረፍ ልበል።” ብሎ ሄደ፡፡
ልጅ ሲጠብቅ ቆየ፡፡ ጅቡ መጣና በመጨረሻ ሲሮጥ፣ አባቱ ወዳለበት ቤት መጣና፤
“አባዬ፤ አባዬ፤ ጉድ ሆነናል፡፡”
አባት፤
“እንዴት? ምን ተፈጠረ?”
ልጅ፤
“ጅቡ፤ ጠመንጃችንን በኋላ በኩል ነክሶ እየጎተተ ይዞት ሄደ!”
አባት፤
“ኧረ ልጄ! እንኳን ጠመንጃ ሰጥተኸው እንዲሁም አልቻልነው!” አለ፡፡
*   *   *
ያጠመድነው ሁሉ ይሳካል ብሎ ማሰብ የዋህነት ነው! ያቀድነው ሁሉ ምን ተግዳሮት ወይም ተገዳዳሪ እንቅፋት እንዳለበት አለማመዛዘንም አጉል ገርነት ነው፡፡ ባላንጣዎቼ ይተኙልኛል ብሎ ማንቀላፋትም አጉል ሞኝነት ነው፡፡
ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን “እንቅልፍ ነው የሚያስወስድህ” በሚለው ግጥሙ፤
“ትቻቸዋለሁ፤ ይተዉኝ
አልነካቸውም አይንኩኝ
ብለህ ተገልለህ ርቀህ
ዕውነት ይተውኛል ብለህ
እንዴት ተስፋ ታደርጋለህ?
የተወጋ በቅቶት ቢተኛ የወጋ መች እንቅልፍ አለው?
የጅምሩን ካልጨረሰው…”
ማለቱን ልብ እንበል፡፡
ለሥራም፣ ለእርምጃም፣ ለለውጥም እንንቃ፣ እንፍጠን፡፡ በሀገራችን በኢትዮጵያ ለምንም ነገር አይረፍድም፡፡ የጥንቶቹ ሚሲዮናዊያን የታሪክ ፀሐፍት፤ “Ethiopia slept a hundred years, forgetful of the world by whom it was forgotten” ይሉናል። (ኢትዮጵያ የረሳትን ዓለም ረስታ ለመቶዎች ዓመታት ተኝታ ነበር፤ እንደማለት ነው፡፡) ማንቀላፋታችን ዕውነት ነው፡፡ አሥራ ሰባት ዓመት፣ ሃያ ሰባት ዓመት እየተባባልን ዛሬም ጊዜ እየፈጀን እንዳይሆን ያሰጋል፡፡ ተለወጠ የምንለውን ሥርዓት በማወደስም ሌላ ጠፊ- ጊዜ አለማባከን ደግ አስተሳሰብ ነው፡፡ ቁርጠኝነት ወሳኝ ነው፡፡ ዋናው የዳበረ ዕውቀትና የበለፀገ ዕውነት ሊኖረን ተገቢ መሆኑ በጭራሽ አጠያያቂ አይደለም፡፡ ባለሙያዎቻችን፣ ሹመኞቻችን፣ መሪዎቻችን፣ የጊዜ አጠቃቀማቸውን በጥሞና ማወቅና በጠንቃቃ መልኩ መገልገል ይገባቸዋል፡፡ “ጊዜ የሥልጣን እጅ ነው” ይላል ሎሬት፡፡
“ካልተሳፈሩበት ቶሎ ተሽቀዳድም ጊዜ ታክሲ አይደለም
አይጠብቅም ቆሞ” ----- የሚባለውም ለዚሁ ነው!

Page 2 of 417