የኡጋንዳዋ ምክትል ፕሬዝዳንት ጄሲካ አሉፖ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን በሀገሪቱ በምታደርገው የማስፋፋት ሥራ መንግሥታቸው አስፈላጊውን ድጋፍ እንደሚያደርግ አረጋግጠዋል።

ድጋፉ የተገለጸው የቤተክርስቲያኗ የምሥራቅ አፍሪካ ሀገረ ስብከት ዋና ሥራ አስኪያጅ እና በኡጋንዳ የኢትዮጵያ አምባሳደር ከምክትል ፕሬዝዳንቷ ጋር ባደረጉት ውይይት ወቅት ነው። በስብሰባው ወቅት የቤተክርስቲያኗ ተወካዮች የኡጋንዳ መንግሥት ለስደተኞች፣ ለሃይማኖት ነፃነትና ለቤተክርስቲያኗ እድገት ላደረገው እገዛ ምስጋና በማቅረብ የተጀመረው አጋርነት ተጠናክሮ እንዲቀጥል ጠይቀዋል።

ምክትል ፕሬዝዳንቷ በበኩላቸው፤ የሃይማኖት ተቋማት ለሀገርና ለሕዝብ ሰላም ያላቸውን ሚና አጉልተው አሳይተዋል። የጸሎት ሥነ ሥርዓቶች ምንም ዓይነት እንቅፋት ሳይገጥማቸው እንዲከናወኑና የቤተክርስቲያኗ የማስፋፋት ሥራዎች እንዲሳኩ መንግሥታቸው አስፈላጊውን እገዛ እንደሚያደርግ አረጋግጠዋል።

የቴሌግራም ቻናልችንን በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…

https://t.me/AdissAdmas

በላይቤሪያ የእርስ በርስ ጦርነት ወቅት የናይጄሪያው ነጋዴ ኢማኑኤል ቹክዉ የራሱን መርከቦች እና ገንዘብ በመጠቀም ከ1,000 በላይ ወገኖቹን ከሞት ታድጓል።

እ.ኤ.አ በ1989 በላይቤሪያ የእርስ በርስ ጦርነት ሲጀመር እዚያው ይኖር የነበረው ይሄ ባለጸጋ፣ ከአገሪቱ መውጫ አጥተው የነበሩ ናይጄሪያውያንን የራሱን መርከቦችና ሀብት በመጠቀም ማስወጣት ችሏል። በተጨማሪም የታገቱ ናይጄሪያውያንን ለማስለቀቅ አዲሱን መርሴዲስ ቤንዝ መኪናውን እንደሰጠ ይነገርለታል፡፡

ኢማኑኤል ቹክዉ የወገኖቹን ህይወት ለመታደግ ትልቅ ዋጋ ከፍሏል። ንብረቱ ተዘርፏል፣ በሚሊዮን የሚቆጠር ዶላር አጥቷል፤ ይሄም ሳያንስ ታናሽ ወንድሙ በጦርነቱ ተገድሎበታል።

ለወገኖቹ ሲል ሀብቱንና ደህንነቱን አደጋ ላይ የጣለው የዚህ ጀግና ሰው ታሪክ ታዲያ የሚገባውን ያህል አልተዘመረለትም የሚሉ ወገኖች አልጠፉም፡፡

African Folder-

የቴሌግራም ቻናልችንን በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…

ከ46.4 ሚሊዮን ብር በላይ የሚገመቱ 12 የኤሌክትሪክ መኪኖችን በውክልና ተረክቦ በመሸጥ ገንዘቡን ይዞ ከሀገር የሸሸው ተጠርጣሪ በኢንተርፖል ትብብር ተይዟል። ተጠርጣሪው ገንዘቡን ከወሰደ በኋላ በታይላንድ፣ በሲንጋፖር፣ በፊሊፒንስ እና በኢንዶኔዥያ ሀገራት ውስጥ ከሕግ ለመደበቅ ሲንቀሳቀስ ቆይቷል።

ተጠርጣሪው ከግል ተበዳይ አቶ ዮናስ ገብረመስቀል ጋር በነበረው የውክልና ስምምነት ተሽከርካሪዎቹን ከተረከበ በኋላ፣ የተገኘውን ገንዘብ ይዞ ከሀገር መውጣቱ ተጠቁሟል።

የኢትዮጵያ ፌደራል ፖሊስ ከኢንተርፖል ጋር በመተባበር ባደረገው ጥረት ዓለም አቀፍ የቀይ ማስታወቂያ በማውጣት በኢንዶኔዥያ ፖሊስ እጅ እንዲገባ አድርጓል። መስከረም 3 ቀን 2019 ዓ.ም በቁጥጥር ሥር የዋለው ግለሰብ፣ መስከረም 5 ቀን 2019 ዓ.ም ለኢትዮጵያ ፖሊስ ተላልፎ ተሰጥቷል።

ፖሊስ በተጠርጣሪው ላይ የምርመራ ሥራውን ያጠናቀቀ ሲሆን፣ በሌሎች ተጨማሪ የማታለል ወንጀሎችም ላይ ምርመራ እያደረገበት ይገኛል።

የቴሌግራም ቻናልችንን በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…

https://t.me/AdissAdmas

የኢትዮጵያ የባህር በር ባለቤትነት ጥያቄ ዘላቂ የኢኮኖሚ ዕድገትን ለማፋጠን ወሳኝና የሕልውና ጉዳይ መሆኑን የኢትዮጵያ ባሕር ትራንስፖርትና ሎጂስቲክስ ዋና ሥራ አስፈጻሚ አብዱልበር ሸምሱ (ኢ/ር) ገለጹ። የባህር በር አለመኖሩ በየዓመቱ ለወደብ ኪራይ ብቻ ከ 1 ቢሊዮን ዶላር በላይ ወጪ እያስወጣ መሆኑ ተመላክቷል።

ይህ ከፍተኛ ወጪ የሀገሪቱን የውጭ ምንዛሪ አቅም ከመፈታተኑም በላይ፣ የሸቀጦች የወጪና ገቢ እንቅስቃሴ እንዲዘገይ በማድረግ በኢኮኖሚው ላይ ጉልህ ተፅዕኖና ጉዳት እያደረሰ ይገኛል ተብሏል።

ይህ እውነታ የኢትዮጵያ ህዝብና መንግሥት የሀገርን ተፈጥሯዊ፣ መልክዓ ምድራዊ፣ ስትራቴጂካዊና ሕጋዊ የባህር በር ባለቤትነት ለማስመለስ ያነሱትን ጥያቄ ፍጹም ምክንያታዊ እንደሚያደርገው ዋና ሥራ አስፈጻሚው ለኢዜአ አስረድተዋል።

የቴሌግራም ቻናልችንን በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…

የሕንጸት መጽሐፍ ክበብ እሑድ መስከረም 10 ቀን 2019 ዓ.ም. ከሣር ቤት ወደ ቫቲካን ኢምባሲ በሚወስደው መንገድ ላይ በሚገኘው የኢትዮጵያ ሥነ መለኮት ድኅረ ምረቃ ት/ቤት (EGST) አዳራሽ ከቀኑ 9፡00 ሰዓት ጀምሮ አጓጊ የውይይት መርሐ ግብር አዘጋጅቷል።

በዕለቱም በደራሲ ሌሊሳ ግርማ የተጻፈውና አነጋጋሪ የሆነው “በታችም በምድር” የተሰኘው ልብወለድ መጽሐፍ ለውይይት ይቀርባል። በመጽሐፉ ላይ ለመወያየት እና ሃሳብ ለመለዋወጥ ሁሉም የመጽሐፍ ወዳጆች በክብር ተጋብዘዋል።

ደራሲ ሌሊሳ ግርማ ከዚህ ቀደም “እስቲ ሙዚቃ እና ሌሎችም ታሪኮች” እና “ይመስላል ዘላለም” የተሰኙትን ጨምሮ በርካታ መጻሕፍትን ለንባብ አብቅቷል፡፡

**--

ስለመጽሐፉ በአዲስ አድማስ ጋዜጣ

ላይ ከቀረበ አስተያየት የተወሰደ

“የሌሊሳ ግርማ አዲስ የረዥም ልብወለድ ድርሰት--ማራኪ የፋንታሲ ዘይቤ ነው፡፡ ግን ምናባዊ ዓለም ብቻ አይደለም፡፡ የዛሬ የዘመናችን የዚህችው የዓለማችን ገፅታና መንፈስ ለማሳየት የተወጠነ ድርሰት ነው፡፡

በራቶስ ነዋሪዎች ዘንድ የተለያዩ ወሬዎችና የተምታቱ ሐሳቦች ቢበዙ ላይገርም ይችላል። የለውጥ ዘመን ላይ የሐሳቦች ግርግር ይፈጠራል። ሲያስለቅሱ የነበሩ አስጨፋሪ፣ ፊተኞችም ኋለኞች ይሆናሉ። የታችኞችም የበላይ። ተራራው ተንዶ ሜዳ ይሆናል፤ ሸለቆው አብጦ ተራራ ያክላል። የሐሳቦች መልክዓ ምድር ይለዋወጣል። ነገሮች በፍጥነት ይሾራሉ።

እንደ ጥንቱ ቢሆን፣ በለውጥ ምክንያት የሚከሰት ጊዜያዊ የሐሳቦች ግርግር፣ ውሎ አድሮ ይረጋጋል። መልክ ይይዛል። የዛሬው ዓለም ግን ከጥንቱ ይለያል። በመላው ዓለም የሚታየው የዘመናችን የሐሳቦች ግርግር፣ ጊዜያዊ የሽግሽግ ሆይሆይታ ወይም የሽግግር ሁካታ አይደለም።

አንድ የሐሳቦች ማዕቀፍ በብጥብጥ ደፍርሶ፣ ሌላ የተጣራና የተንጣለለ የሐሳቦች ማዕቀፍ አይፈጠርም። ነባሩ ተደፍቶ በቦታው ሌላ አዲስ ተተክቶ አያድርም። የፈራረሱት ጠጠሮች፣ የተበታተኑት ነጠብጣቦች እንደገና በአዲስ መንገድ እንዲሰባሰቡ፣ ሥርዓት እንዲይዙና ምስል እንዲፈጥሩ ማድረግ የሚችል ወይም የሚፈልግ የለም።----

የጠጠሮች ክምችትና የነጠብጣቦች ትርምስ ነው የዘመናችን ግብ። ጠጠሮችን አዋቅሮ ወደ ቅርጽ ማድረስ፣ ነጠብጣቦችን አገናኝቶ ወደ መስመርና ወደ ምስል ማሸጋገር ድሮ ቀረ ተብሏል። ወይም እንደ ኋላቀርነት ተቆጥሯል። ይህን የዘመናችንና የዓለማችንን መንፈስ ለመግለጽና ለማሳየት የሚሞክር ድርሰት ይመስላል - የሌሊሳ ግርማ ረዥም ልብወለድ መጽሐፍ።

“በታችም በምድር” በሚል ርዕስ ለሕትመት የበቃው ድርሰት፣ የዘመናችንን የሐሳብ ግርግር በማሳየት ብቻ አይመለስም። በሐሳቦች ግርግር በታመሰው ዓለም፣ የዓለማ አቅጣጫ በተምታታበት ቅብዝብዝ፣ በማንነት ቀውስ እየታመሰ ትርጉም ባጣ ሕይወት ውስጥ፣ ነጠብጣቦችን ሁሉ የሚጠቀልል ትልቅ ነጥብ የማግኘት ውጣ ውረድን ይተርካል - ድርሰቱ።“

ግርማዊ ቀዳማዊ አፄ ኃይለሥላሴ ከስልጣን ወርደው ወደ 4ተኛ ክፍለጦር ሲሄዱ "በዚህች ነው የምሄደው!?!" ያሏት ቮልስ ዋገን መኪና በፎቶው የምትታየው ነች።

ይህች መኪና የጄኔራል ሉሉ እንግሪዳ ነበረች። እሳቸው ማለት የንጉሱ የጦር መኮንንና ታማኝ ሾፌራቸውም ነበሩ። የጄኔራሉ ባለቤት ወ/ሮ አጸደ ኃ/ሚካኤል እንደተናገሩት "መኪናዋ በ12 ሺህ ብር ነው የተገዛችው!" ከሴፌሪያ፣ ያውም በብድር።

እንግዲህ በእዚህች መኪና ነበር መስከረም 2 ቀን 1967 ዓ/ም ንጉሱ የተወሰዱት።

መኪናዋ ግዳጇን ጨርሳ ወደቤቷ ከተመለሰች በኋላ ጄኔራል ሉሉ ጋ ሰው ተልኮ "እርሶም፣ መኪናዎም ይፈለጋሉ!" ተባሉ። ጄኔራሉ መኪናዋን አስነስተው ጥሪ ወዳደረገላቸው አካል ቀረቡ። ጄኔራል ሉሉ እና መኪናዋም ታሰሩ። ጄኔራሉ ለ8 አመት ታስረው ነው የተፈቱት። መኪናዋ ግን ከ18 ዓመታት በላይ ለባለቤቶቹ አትመለስም ከተባለች በኋላ የጄኔራሉ ባለቤት ወ/ሮ አጸደ ተሟግተው ነው ያስመለሷት።

ወ/ሮ አጸደ ባለቤታቸው ጄኔራል ሉሉ ቮልሷ ከእስር ተፈታ ሳያዩዋት በማረፋቸው ይቆጫቸዋል። "ጥቂት ጊዜ ቢሰነብት ያያት ነበር!" ሲሉ ይናገራሉ።

እንግዲህ መኪናዋ እስካሁን አለች። እንደውም ከቅርብ አመታት በፊት መቶ ስልሳ (160) ቮልሶች ብቻ በተካፈሉበት "የቮልሶች አውደ ርዕይ" ላይ ተካፍላ ነበር። ታሪክ ተጽፎባታልና የብዙዎችን አይን ስባ ነበር።

በነገራችን ላይ የተለያዩ ሰዎች 'መኪናዋን ሽጡልኝ' እያሉ ወ/ሮ አጸደን ይጠይቋቸዋል። መልሳቸው "ታሪክንማ አልሸጥም!" የሚል ነው።

ለምን እንደሆነ አላውቅም ይህቺ መኪና በክብር በሙዚየም ብትቀመጥ ጥሩ ይመስለኛል!

እስቲ ሀሳብ ስጡበት።

ውድነህ ክፍሌ-

የቴሌግራም ቻናልችንን በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…

የአሜሪካ ባለስልጣናት በኦማን ሀገር ከየመኑ የሁቲ ታጣቂዎች ተወካዮች ጋር ሚስጥራዊ ስብሰባ አድርገዋል። ይህ ስብሰባ የተካሄደው ሁቲዎች በቀይ ባህር ዳርቻ ላይ ያሉ ቁልፍ ቦታዎችን ከተቆጣጠሩ ከጥቂት ቀናት በኋላ ነው። በውይይቱም የሁቲ ተወካዮች ለአሜሪካ ባለስልጣናት እንደተናገሩት የአሜሪካ መርከቦችን የማጥቃት ፍላጎት እንደሌላቸው እና ከዋሽንግተን ጋር የተደረሰውን የተኩስ አቆም ስምምነት አክብረው እንደሚቀጥሉ ገልጸዋል።

ይሁን እንጂ የሁቲ ቡድን በሳዑዲ አረቢያ ንብረት በሆኑ መርከቦች እና ከተሞች ላይ ጥቃት መሰንዘሩን ቀጥሏል። ሳዑዲ አረቢያ በአካባቢው ካለው የፀጥታ ችግር የተነሳ ከአሜሪካ ወታደራዊ እርዳታን ብትጠይቅም፣ ዋሽንግተን ግን በቀጥታ ጦርነቱ ውስጥ እንደማትገባ አሳውቃለች። ይህ አዲስ የሁቲዎች እና የሳዑዲ ግጭት በአለም አቀፍ የነዳጅ አቅርቦት ላይ ከፍተኛ ስጋት ፈጥሯል።

የቴሌግራም ቻናልችንን በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…

በሃይለሚካኤል ታደሰ የተዘጋጀው እና "ኢሬቻ"ን ከባህል፣ ከሃይማኖት እና ከሰብአዊ መብት አንጻር በጥልቀት የሚዳስሰው አዲስ መጽሐፍ ለንባብ በቃ። መጽሐፉ ባለ 547 ገጾች እና 6 አጠቃላይ ምዕራፎች ያሉት ሲሆን፤ አምና በአፋን ኦሮሞ ከወጣው 'Irreecha Bir-qabaan' መጽሐፍ የተወሰዱ ሀሳቦችን ጨምሮ በርካታ ተጨማሪ ጥናታዊ ይዘቶችን አካትቷል።

ደራሲው በመጀመሪያው ምዕራፍ የኦሮሞን ባህላዊ በዓላት ከክርስትና እና ከአፍሪካ ሀገር በቀል በዓላት ጋር በማነጻጸር፣ የሚሰዋውን መሥዋዕትነት እና የበዓላትን ሕጋዊ መብት በኢፌዴሪ ሕገመንግሥትና በሰብአዊ መብት ድንጋጌዎች መሠረት በስፋት ይተነትናል። ሁለተኛውና ሦስተኛው የምዕራፍ ክፍሎች የኢሬቻን አመጣጥ፣ አራት የተለያዩ ትርጉሞች፣ እንዲሁም በዓሉ ከነሐሴ አጋማሽ ጀምሮ እስከ ዘመነ ጽጌ ድረስ የሚከበርባቸውን የመንጻት፣ የስርየት እና የመታደስ ምዕራፎች ከአፍሪካ ፍልስፍና እና ከክርስትና ነገረ መለኮት ጋር በማቀናጀት ያቀርባል።

በተጨማሪም አራተኛውና አምስተኛው ምዕራፎች ስለ ውኃ (የወላቡ፣ የሆራ፣ የወንዝ) እና ስለ ተራራ (ኢሬቻ ቱሉ) ያላቸውን መንፈሳዊና ባህላዊ ትርጉም ከመጽሐፍ ቅዱስ እና ከአፍሪካ አረዳድ አንጻር በሰፊው ያነጻጽራሉ። በመጨረሻም ስድስተኛው ምዕራፍ ኢሬቻን ከአውሮፓ የሳተርናሊያ በዓል፣ ከኢትዮጵያ የእሸት በዓላት፣ እንዲሁም ከክርስትና እምነት እንደ ጥምቀት፣ ትንሣኤ እና የጸደይ/የአበባ በዓላት ጋር በማወዳደር ይመረምራል። መጽሐፉ ሲጠቃለል "ምንተ ንግበር?" በሚል ጥያቄ መደረግ ያለባቸውን 14 ተግባሮች ይዘረዝራል።

መጽሐፉን:

1. ከጃፋር መጻሕፍት መደብር፣

2. አአዩ አራት ኪሎ ካምፓስ ፊለፊት በሚገኘው የገበያ ማዕከል ውስጥ ባለ የኦሮሞ ምርምር ማኀበር ሱቅ እና

3.በቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ዩኒቨርሲቲ ፊለፊት በሚገኘው የመጻሕፍት መደብር እና

4. ከቢርቢርሰ ጎሮ ጊዮርጊስ ወደ ደጃች ውቤ በሚወስደው ዋና መንገድ ላይ በሚገኘው ኢሉ መጻሕፍት መደብር ታገኙታላችሁ።

የቴሌግራም ቻናልችንን በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…

የዛሬ 4 አመት አገር ሰላም በነበረበት ገዜ የነበረኝን እረጅም የእረፍት ጊዜ ኢትዮጰያን እየተዘዋወርኩ በመጎብኘት አሳልፌዋለሁ። ገጠመኞቼንም በጽሁፍ እና በመስል አካፍያችሗለሁ ። ዛሬ ግን አዋሳ እንኳን ለመሄድ ግዜው ያስፈራል።

ያን ጊዜ ጅማ ቦንጋ ሚዛን ተፈሪን አልፌ እስከ ቴፒ መርቲ ጋምቤላ ድረስ ሄጄ አይቼዋለሁ። ዛሬ ግን ወደእዛ ለመሄድ ድፍረቱም የለኝም። በየጊዜው የምሰማው ወሬ ያስፈራል። መንግስት ግን በዚህ ጉዳይ ላይ ለምን ዝምታን መረጠ ?

ተዘዋውሬ እንዳየሁት በየገጠሩ ያለው የኢትዮጵያ ሕዝብ ደግ የዋህ ሰላማዊ ነው። ዘረኝነት ክፋት አያውቅም ። እንደገና ሰላም ሆኖ እንገናኝ ይሆን ?

ትዝ ይለኛል የዛሬ 4 አመት የታሕሳሰ ገብርኤልን ያከበርኩት አምቦን አልፎ ጉዳር ላይ የሚገኘው የገብርኤል ደብር ነበር። አምቦ ብዙ ምርጥ ሰወች ተዋውቄባታለሁ ። አንድ ቀን እንደገና የምመለሰብት አጋጣሚ ይፈጣራል ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ።

በምስሉ ላይ የሚታየው የአምቦ ኪዳነምሕረት ቤተክርስተያን የዛሬ አራት አመት ግንባታ ላይ ሆና የቀረጽኩት ነው። ዛሬስ ግንባታው ተጠናቆ ይሁን ? አንድ ቀን እንደገና የአምቦ ኪዳነምሕረትን እሳለማለሁ። ስለቴንም አስገባለሁ።

Eduardo Byrono

የቴሌግራም ቻናልችንን በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…

https://t.me/AdissAdmas

በኤአይ፣ በስው ልጅና ነገን ማን ይቆጣጠራል በሚሉ ጉዳዮች ዙሪያ ደፋር ውይይት ለመፍጠር ያለመው “አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ“ የተሰኘው አዲስ መጽሐፍ የፊታችን ማክሰኞ፣ መስከረም 12 ቀን 2019 ዓ.ም ለንባብ እንደሚበቃ ተገለጸ፡፡

በኢቢኤስ ቴሌቪዥን የቴክኖሎጂ ፕሮግራም አዘጋጅና አቅራቢ በሆነው ሰሎሞን ካሳ የተዘጋጀው ይህ መጽሐፍ፤ ስለ ቴክኖሎጂ ዕድገትና የሰው ልጅ የወደፊት ዕጣ ፈንታ ጥልቅ ውይይት ለመክፈት ታስቦ የተዘጋጀ መሆኑን ጸሃፊው ጠቁሟል፡፡

ጸሃፊው ለለሞን ካሣ በ2010 ዓ.ም. “ግርምተ ሳይቴክ (The Wonder of SciTech)” የተሰኘ የሳይንስና ቴክኖሎጂ መጽሐፍ ለንባብ ማብቃቱ ይታወሳል።

የቴሌግራም ቻናልችንን በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…