Administrator

Administrator

Saturday, 30 July 2022 14:57

ሻንጣው!

  ድሮ አስረኛ ክፍል ሳለን ነፍሰ ቀጭኑ የኬሚስትሪ መምህራችን እንዲህ ሲሉ ጠየቁን:-
“ውሃ ከምን እና ከምን ንጥረ ነገሮች ነው የተፈጠረው?” ብዙ ተማሪዎች ይህችን ቀላል ጥያቄ ለመመለስ ተቅለበለብን። መምህሩ ግን  ከሁሉም ተማሪ ይልቅ ትኩረታቸውን  ቦጋለ ላይ አድርገው እንዲመልስ አስገደዱት።
ቦጋለ ከእንቅልፉ የተነሳ ይመስል አይኑን አሻሽቶ ትንሽ ቆየና መምህሩ ጥያቄውን እንዲደግሙለት ጠየቃቸው። (በነገራችን ላይ የቦጋለ አባት ልጃቸው ትምህርት እንዳይገባው ተደግሞበታል ብለው ስለሚያስቡ፣ እሱን ይዘው ያልተንከራተቱበት  ጸበል አልነበረም። ኋላ ላይ ቢታክታቸው ጊዜ እርግፍ አድርገው ተውት! እርሱም ትምህርት አይንህን ላፈር ብሎ ማንበብና ማጥናቱን እርግፍ አድርጎ ተወው)
“እኛ የምንጠጣው ውሃ ከምንና ከምን ውህደት ተፈጠረ?” ብለው ጥያቄውን ደገሙለት።
“ውሃ ልማት እና ቀበሌ ተዋህደው በገጠሙት የቧንቧ መስመር ነው የተፈጠረው!” ብሎ ሲመልስ ያልደነገጠ ተማሪ አልነበረም። ሁላችንም እያሾፈ ነው ብለን በትኩረት አየነው። እሱ እቴ!
ልቡ ደጭ እንኳ አላለም! ሰው እንዴት ይህን የሚያክል ተራራ ስህተት ሰርቶ ትንሽ ሀፍረት እንኳ አይሸብበውም?
“ስ! ውይ ይቅርታ” አለን መልሶ… በቃ ኦክስጂንና ሀይድሮጅን ታውሰውት ነው ማለት ነው ብለን ማስተካከያውን በጉጉት መጠባበቅ ያዝን! ቦጋለ እጅ አውጥቶ መልሶ፣ የተሳሳተውን አውቆ ትክለኛ መልስ ከመለሰ፣ ዘጠነኛው ሺህ  አልፎ አስራ ዘጠነኛው ሺህ ገብቷል ማለት ነው በቃ! ቦጌ ጉጉታችን ላይ በረዶውን  ሲከለብስ፤
“ቅድም ተሳስቼ ነው መምህር! እህ ህ-- ውሀ ልማት እና ሰሜን ሸዋ ዞን በመተባበር ነው” ብሎ እርፍ አለው። ነፍሰ ቀጭኑ መምህራችን በንዴት ተነፋፍተው ነብር አከሉ! አለ አይደል ቤት ውስጥ ድመት ስትቆጣ እንዴት ነው ኩፍ የምትለው?
መምህራችን ኩፍ አሉ።
በስመአብ!
 አስተማሪ ሲናደድ ለካ እንደዚህ ነው?
ከአስተማሪም ሁሉ ደግሞ ኬሚስትሪ አስተማሪ ሲናደድ በጣም ያስፈራል። የሆነ ሰልፈሪክ አሲድ ከላብራቶሪ አንስተው ፊቱ ላይ የሚከለብሱበት ሁሉ መሰለን። የቦጋለና መምህራችን መጨረሻ የተዘጋው ዶሴ ሊሆን ነው ስንል ሰጋን!
“ተነስ!”
ቦጋለ ተነሳ። ደግሞ አነሳሱ እኮ እንደ ንጉስ ክቡር ዘበኛ ቀብረር ኮራ ብሎ ነው። ግዳይ የጣለ ጀግና የነብር ቆዳ ለብሶ ቢመጣ እንኳ መቼ ይሄን ያህል  ይጀነናል? ጅ---ንን--ን--ን ቅብርርርርርርርር--
ከሴክሽን አንደኛ  የሚወጣው ፍቅሩ የሚባለው ቸካይ ተማሪ እንኳ መምህር ሲያስነሳው አንገቱን ሰበር ያደርጋል እኮ!
ቦጌማ ጭራሽ ተንጠራራ… ደረቱን ነፋ!
“እነ ሚካኤል፣ እነ እዮብ፣ እነ አቤል-- ኢንጅነር ወይ ዶክተር ሲሆኑ ሻንጣ ተሸካሚያቸው እንደምትሆን አልጠራጠርም” ብለው ሞራሉ ላይ ቀዝቃዛ ውሃቸውን ከለበሱት። በቃ ቦጊሻ ሊተነፍስ ነው አልን!
ደግሞ እኮ እንደፈራነው ከወራት በኋላ ማትሪክን ወደቀ። እኛ ፈተናውን በጥሰን አለፍን።
እኛ አስራ ሁለተኛ ክፍል አልፈን ለዩኒቨርስቲ ስንዘጋጅ፣ ቦጋለ የሆነ ትምህርት እንደከረሜላ አሽጎ የሚሸጥ ኮሌጅ ዲፕሎማ መማር እንደጀመረ ሰማን። አውቶቡስ ተራ  አለመሄዱም የመምህሩ ትንቢት  እውን እንዳይሆን ስለሰጋ እንጂ የሱ መጨረሻ ከወያላነት ይዘላል ብሎ ማን ያስብ ነበር?
ግን ሁለተኛ ዓመት ተማሪ ስንሆን ቦጋለ ቀበሌ ስራ አግኝቶ መግባቱ ተነገረን። ያኔ በሱ ሙድ ያልያዘ አልነበረም። እንደውም አንድ ቀን ፍቅሩ የሚባለው ቸካይ የነበረ ተማሪ ወደኔ ጠጋ ብሎ፤ “ቦጌ በዚህ ከመሬት አልሮ ማርስ የምትባል ፕላኔት ላይ እንኳ በማይገኝ ድድብናው ቀበሌ ስራ ማግኘቱም ተመስገን ነው” ብሎ ገለፈጠ። “ቦጋለ እኮ ቀን ስራ እንኳ ይበዛበታል። እንደ ህንዶች ሰባቴ  ቢፈጠር ሰባት ጊዜም ትምህርት አይገባውም” አለን ቀጥሎ።
ሁላችንም ጎበዝ ተብዬ ተማሪዎች ስንመረቅ ግን የነፍሰ ቀጭኑ ሰውዬ እርግማን ለቦጋለ ምርቃት ሆኖ እርፍ አለው።
የከተማችን አስተዳደር ተመራቂ ተማሪዎች ተደራጅታችሁ ኮብልስቶን አንጥፉ ምናምን ብሎ በስብሰባ ሰበብ ሲጀነጅን፣ ቦጌ ተከብሮ የከተማችን ከንቲባ ሆኖ ነበር።
ጭራሽ እዛ አመዳችን ቡን ባለ ተመራቂ ተማሪዎች ፊት ቀርቦ፣ ስለ ስራ ፈጠራ ሰፊ ማብራሪያ ሰጠን።
 አቤት የምስሉ ፍጥነት! አቤት የንግግሩ ስድርነት! መጥበሻ ሆኖ የተማሪውን ልብ አቀለጠው። ከኔ ጎን ተቀምጣ የነበረችው ጸሐይ የምትባል ጓኛችን፣ ዛሬውኑ ጀበና እና ስኒ ገዝቼ ስራ ካልጀመርኩ በሚል ሀሳብ ጦዛ ብንን ብላ ጠፋች።
“ኢንጅነር ነን ዶክተር ነን ብላችሁ አትኮፈሱ፤ ጀበና ቡና ብታፈሉ ትችላላችሁ። ለምሳሌ ሚካኤል እዮብ አቤል በኢንጅነሪንግ እና ዶክትሬት ተመርቃችሁ ሰፈር ለሰፈር ከምታውደለድሉ---ጀበና ቡና ብታፈሉ ምን ችግር አለው? ብሎ በምሳሌነት ጠቀሰን። እኔ እንዳስተማረን ሳይሆን  እንደ ሰደበን ቆጥሬው እሳት እንደነካው ላስቲክ ተኮራመትኩኝ።
አቤል፣ እዮብ፣ ሚኪ ምንም ጎበዝ ተማሪ ሆናችሁ ስታስጨንቁን ብትኖሩም፣ አሁን ግን መጨረሻችሁ እጣን እያጫጫሱ፣ አላፊ አግዳሚውን መካደም ነው ማለቱም አይደለ?
እዮቤ ጓደኛችን ፊቱ በርበሬ ሆኖ ቀላ!
አይ መንግስት የስራህን ይስጥህ፤ አንድ የተከበርኩ ዶክተርን ለመንደር ስኩፒኒ አሳልፈህ ትሰጠኝ ብሎ ክፉኛ ቆዘመ! እኔም አነጋገሩ ትንሽ ሸንቆጥ ስላደረገኝ፣ ከስብሰባው በኋላ ቦጋለን ለማናገር ከተቀመጥኩበት ተነስቼ ተራመድኩኝ። ዛሬ ምንም ጉድ ይለይለታል!
በዛ ቢባል ከንቲባውን ገላመጥክ ተብዬ ብታሰርም አይደል? የልጅነት ጓደኛዬ ስለሆነ ትንሽ ራሮት ተሰምቶት፣ ከሳምንት በኋላ ራሱም ሊያስፈታኝ ይችላል የሚል ድፍረት አደረብኝ። ጀርባውን ተከትዬ ተጠጋሁት። በሰዓቱ ከየት መጣ ያልተባለ ጠባቂው በመዳፉ ጨብጦ አሽቀነጠረኝ። የጠባቂው መዳፍ ጎትቶ እዛው የተመረቅሁበት ዩኒቨርስቲ ግቢ ሊዶለኝ  ምን ቀረው? ቀና ብዬ  አየሁት! “ምን አጠፋሁ አለቃ?”
ፈርጣማው ጠባቂ በቁጣ ቱግ ብሎ እንዲህ አለኝ፡-
“አንተ ምን አይነት ደፋር ነህ ባክህ? ክቡር ከንቲባችንን  ለመቅረብ አይደለም ሻንጣቸውን ለመሸከም ብትመጣ እንኳ ማስፈቀድ ነበረብህ”
(ከሚካኤል አስጨናቂ “ሸግዬ ሸጊቱ” የወግ መድበል የተወሰደ)


  • 61.3 ቢሊዮን ብር አጠቃላይ ገቢ አስመዝግቧል
         • በቴሌ ብር ከ21.8 ሚ በላይ ደንበኞች በማፍራት፣ 303.ቢ ብር ተንቀሳቅሷል
         • ከፍተኛ ግብር በመክፈል ለ3 ተከታታይ ዓመታት የፕላቲኒየም ደረጃ ተሸላሚ ሆኗል


           ኢትዮ ቴሌኮም በበጀት ዓመቱ 61.3 ቢሊዮን ብር አጠቃላይ ገቢ በማግኘት የእቅዱን 87.6 በመቶ  ማሳካቱን ባለፈው ሐሙስ ባወጣው መግለጫ  አስታውቋል፡፡  
ይህ ገቢ ካለፈው በጀት ዓመት ገቢ ጋር ሲነጻጸር የ8.5 በመቶ  እድገት ያለው ሲሆን በበጀት ዓመቱ በተለያዩ የሀገራችን ክፍሎች በተለይም በሰሜኑ የሀገራችን ክፍል ባጋጠሙ የጸጥታ ችግሮች ምክንያት 3,473 የሞባይል ጣቢያዎች አገልግሎት መስጠት ባለመቻላቸው ከታቀደው የገቢ እቅድ አኳያ ክፍተት እንዲፈጠር አድርጓል ያለው ኩባንያው፤ የጸጥታ ችግሩን በወቅቱ መቅረፍ ቢቻልና አገልግሎቱን በሁሉም የሀገሪቱ ክፍል መስጠት ቢቻል ኖሮ ግቡን ሙሉ በሙሉ ማሳካት የሚቻል እንደነበር ያሳያል ብሏል፡፡
ሆኖም ካሉት ተግዳሮቶች አንጻር የተመዘገበው የገቢ አፈጻጸም እጅግ አበረታች ሲሆን ይህ ውጤት ሊገኝ የቻለው የደንበኞች የቴሌኮም አጠቃቀምን ለማሳደግና ተሞክሯቸውን ለማሻሻል የሚያስችሉ የኔትወርክ ማስፋፊያ፣ የአገልግሎት ጥራት ማሻሻያ እንዲሁም የደንበኞችን ተጠቃሚነት የሚያሳድጉ ወቅታዊነትን የተላበሱ 67 አዳዲስ እና 77 ነባር የሀገር ውስጥና የዓለም አቀፍ ምርትና አገልግሎቶችን በማሻሻል ለደንበኞች ለማቅረብ በመንቀሳቀሱ ነው  ተብሏል፡፡
የተገኘው የገቢ ድርሻ በአገልግሎት አይነት ሲታይ የድምጽ አገልግሎት 51% ድርሻ ሲኖረው፤ ዳታና ኢንተርኔት 27%፣ ዓለም አቀፍ ገቢ 10%፣ እሴት የሚጨምሩ አገልግሎቶች የ5.7%፣ እንዲሁም ሌሎች አገልግሎቶች 6.6% ድርሻ አላቸው፡፡ የውጭ ምንዛሪ ከሚያስገኙ አገልግሎቶች 146.6 ሚሊዮን ዶላር የተገኘ ሲሆን ይህም የእቅዱን 82.3% ያሳካ ነው ብሏል - ኢትዮ ቴሌኮም በመግለጫው፡፡
ኩባንያው በበጀት ዓመቱ የገቢ አማራጮችን ለማስፋፋት ከሚያደርገው ዘርፈ ብዙ ጥረት በተጨማሪ  ወጪን በአግባቡ የመጠቀም እንዲሁም አላስፈላጊ ወጪዎችን ለማስወገድና በአጠቃላይ ኩባንያውን ውጤታማና ምርታማ ለማድረግ የሚያስችል የወጪ መቆጠብ ስትራቴጂ (DO2SAVE & cost optimization strategy)  በመቅረጽና ተግባራዊ በማድረግ 5.4 ቢሊዮን ብር ወጪ በመቀነስ ከፍተኛ ውጤት ማስመዝገብ  ተችሏል፤ ተብሏል፡፡
“የአገልግሎታችን ተጠቃሚ ደንበኞች ብዛት 66.59 ሚሊዮን የደረሰ ሲሆን የበጀት አመቱ አፈፃፀም ከባለፈው በጀት ዓመት ተመሳሳይ ወቅት አንጻር የ18.4% እድገት እንዲሁም ከእቅድ አንጻር የ104% አፈጻጸም አስመዝግቧል።” ያለው ኢትዮ ቴሌኮም፤ “በአገልግሎት አይነት ሲታይ የሞባይል ድምፅ ደንበኞች ብዛት 64.5 ሚሊዮን፣ የመደበኛ ብሮድባንድ (Fixed Broadband) 506.8 ሺህ፣ የመደበኛ ስልክ ደንበኞች 885.3 ሺህ እንዲሁም የዳታና ኢንተርኔት ተጠቃሚዎች 26.1 ሚሊዮን ናቸው።” ብሏል፡፡
ኢትዮ ቴሌኮም፤ የአገሪቱን የዲጂታል ትራንስፎርሜሽን ራዕይን ዕውን ለማድረግ ባለው ቁርጠኝነት፣ የቴሌኮም አገልግሎቶችን የማዘመንና የማሻሻል ጥረቱ ቀጣይ እርምጃ የሆነውን የ5G የሞባይል ቴክኖሎጂ የሙከራ አገልግሎትን በአዲስ አበባ ከተማ በስድስት ጣቢያዎች ማስጀመሩን አውስቷል፡፡ በተጨማሪም የኩባንያውን መሠረተ ልማቶችን በማስፋፋትና በማጠናከር የኔትወርክ ሽፋንና አቅምን ለማሳደግ እንዲሁም መሰረተ ልማቶችን በማከራየት ተጨማሪ የገቢ ምንጭ ለማግኘትና የአገልግሎት ጥራትን ለማሳደግ የሚያስችሉ አጠቃላይ 217 የፕሮጀክት ሥራዎች በመከናወን ላይ መሆናቸውን ጠቁሞ፤ የ4G/LTE እና 4G/LTE Advanced ማስፋፊያዎች፣ የሞባይል ጣቢያዎች ማስፋፊያ፣ ስማርት ፖሎች ተከላ፣ የሞባይል መኒ ሲሰተም ማስፋፊያ በዋናነት የሚጠቀሱና የተጠናቀቁ ፕሮጀክቶች ናቸው፤ ብሏል፡፡
ከዚህም ባሻገር የቀጣይ ትውልድ የቢዝነስ ሰፖርት ሲስተምን (Next Generation Business Support System (NGBSS)) የማዘመንና የማሳደግ ስራዎች በመስራት ከደንበኞች ምዝገባ ጀምሮ የቢሊንግና አዳዲስ ምርትና አገልግሎቶችን ለደንበኞች በማቅረብ ላይ ከፍተኛ ለውጥ የሚያመጣ ሲሆን ፕሮጀክቱ በተሳካ ሁኔታ ተጠናቆ አገልግሎት መስጠት ጀምሯል፤ ብሏል ኩባንያው፡፡
የአገሪቱን  የዲጅታል ፋይናንስ አገልግሎት ፍላጎት ለማርካትና የፋይናንስ አካታችነትን ለማረጋገጥ የሚያስችለው የቴሌብር አገልግሎት ከኢንዱስትሪው ልምድ በተለየ ሁኔታ በአጭር ጊዜ ውስጥ ከ21.8 ሚሊዮን በላይ ደንበኞችን እንዳፈራ የጠቆመው መግለጫው፤ አጠቃላይ በኢኮኖሚው ላይ የግብይት መጠኑም (Transaction Value) 30.3 ቢሊዮን ብር መድረሱን አመልክቷል፡፡
 የቴሌብር አገልግሎትን የበለጠ ተደራሽ ለማድረግና የኩባንያውን አጋሮችም ተጠቃሚ እንዲሆኑ ለማስቻል እስካሁን ድረስ 353 የኢትዮ ቴሌኮም ሽያጭ ማዕከሎች፣ 93 ማስተር ኤጀንቶች፣ ከ76 ሺህ በላይ ኤጀንቶችና ከ21 ሺህ 600 በላይ ነጋዴዎች /merchants/ ተሳታፊ ሆነዋል  ተብሏል፡፡
በተጨማሪም ከ13 ባንኮች ጋር  የኢንተግሬሽን ሥራ ተጠናቆ ከባንክ ወደ ቴሌብር ገንዘብ ማስተላለፍ የተቻለ ሲሆን ከ11 ባንኮች ጋር ከቴሌብር ወደ ባንክ ዝውውር እንዲቻል ተደርጓል ያለው የኩባንያው መግለጫ፤ የቴሌብር ሃዋላ አገልግሎት በማስጀመርና ከዓለማቀፍ ገንዘብ አስተላላፊ ተቋማት ጋር  በማገናኘት፣ በ37 ሀገራት የሚገኙ ዜጎች በቀላሉ ወደ ሀገር ቤት ገንዘብ ማስተላለፍ የሚችሉበት አማራጭ እንደተፈጠረላቸውና  ባለፉት 6 ወራት ውስጥ 974.3 ሺህ  ዶላር ለመቀበል እንደተቻለ አመልክቷል፡፡
የታለመ የነዳጅ ድጎማ ከሐምሌ ወር 2014 ዓ.ም ጀምሮ በቴሌ ብር እየተሰጠ ሲሆን ከበርካታ የመንግስትና የግል አገልግሎት ሰጭ ተቋማት ጋር የኢንተግሬሽን ሥራ በመስራት ሰፊ የኢኮሲስተም  የማስፋት ስራዎች እየተከናወኑ ይገኛል ብሏል፤ኩባንያው፡፡
ኢትዮ ቴሌኮም ለሁለንተናዊ ሀገራዊ እድገት ካለው አስተዋፅኦ በተጨማሪ ለመንግስት በተለያየ መልክ ከፍተኛ ገቢ የሚያስገባ ተቋም እንደመሆኑ በበጀት ዓመቱ  18.8 ቢሊዮን  ብር ታክስና 500 ሚሊዮን ብር ዲቪደንድ ገቢ በማድረግ የሚጠበቅበትን ኢኮኖሚያዊ አስተዋፅኦ ለመወጣት መቻሉን በመግለጫው ጠቅሶ፤ ባለፉት ሶስት ዓመታት ከፍተኛ ግብር በመክፍል በተከታታይ የፕላቲኒየም ደረጃ ተሸላሚ ሊሆን መብቃቱን ጠቁሟል፡፡


 በየዘመኑና በየአካባቢው፣ በተለያየ ቅርፅና መልክ የተተረከላት ንግሥተ ሳባ፣ በአይሁድ፣ በክርስትናና በእስልምና ሃይማኖታዊ መፃሕፍት ውስጥ የክብር ቦታ አግኝታለች።
የሰዎችን ቀልብ የሚገዙና የሚያዝናኑ ኪነጥበባዊ ጽሑፎችም፣ የንግሥተ ሳባን ትረካ በበርካታ አገራት በሰፊው አስተዋውቀዋል።
በእርግጥ፣ ትረካዎቹ ከየዘመኑ የፖለቲካ ልማዶችና ከሃይማኖታዊ ዝንባሌዎች ጋር እየተቆራኙ የተፃፉ በመሆናቸው፣ አንዱ ከሌላኛው ጋር መጣረሳቸው አልቀረም። እንዲያውም፣ በአንድ ትረካ ውስጥም፣ እርስ በርስ የሚቃረኑ ሃሳቦች በርከት ብለው ቢገኙ አይገርምም።
እንዲያም ሆኖ፣  ሁሉም ትረካዎች በጋራ የሚገልፁልን አንድ ነገር አለ። ንግሥተ ሳባ፣ “እጅግ ጥበበኛና ባለፀጋ ንግሥት” እንደሆነች ትረካዎቹ ሁሉ ያለ ልዩነት ይመሰክሩላታል።
ክብረ ነገሥት የተሰኘው መጽሐፍ ውስጥ፣ በንግሥት ሣባ ጥበብ ላይ ያተኮረውን ትረካ ለይተን ማውጣትና መመልከት እንችላለን።
የንግሥቲቱ ጥበብ ምን እንደሚመስል ከራሷ አንደበት መስማትና ማረጋገጥ አለብን። ከዚያ በፊት ግን፣ የተራኪውን ነጥቦች በአጭሩ እንይለት።
አንደኛ ነገር፣ ንግሥቲቱ በእውቀት የመጠቀች መሆኗን ተራኪው ይገልፃል።
ንግሥተ ሳባ፣ በረሃውንና ባሕሩን አቋርጣ ረዥም መንገድ የተጓዘችው፣ የንጉሥ ሰለሞንን ጥበብ በአካል ለማየት ነው። ሃሳቧ ግን፣ “ተጨማሪ እውቀትና ጥበብ ለማግኘት” ብቻ አይደለም። በቅድሚያ፣ ጥበበኛነቱን ማረጋገጥ አለባት።
በራሷ የምትተማመን ጥበበኛ ናትና፣ በእውቀትና በጥበብ ሁሉ ልትፈትነው ጭምር ነው የሄደችው። በዝና የሰማችውን የሰለሞን ጥበብ በአካል አይታ ለማረጋገጥ፣ ልኩንም ለማወቅ፣… ከባባድ ጥያቄዎችን ይዛ፣ “የእንቆቅልሽ ፈተና” አዘጋጅታ ነው ለጉዞ የተነሳችው!
ምን ይጠየቃል! ንግሥተ ሳባ፣ በብሩህ አእምሯና በምጡቅ ብቃትዋ እጅግ የላቀች፣ በራሷም የምትተማመን ጥበበኛ ንግሥት ናት።
ታዲያ፣ የንግሥተ ሳባ “የጥበብ ልህቀት”፣… ሁሌም ተጨማሪ እውቀት ለማግኘትና ለመማር ካላት ጉጉት ጋር የተጣመረ ነው። አይነጣጠሉም።
በራሷ መተማመኗም፣… ለእውነታ ከመታመንና ለእውቀት ካላት ፍቅር ጋር የተዋሐደ ነው። አይለያዩም። በሯሳ ትተማመናለች። ስህተትን ለማስተካከልም ቅንጣት አታመነታም።
“ፅኑ እምነት መያዝ” እና “የተሳሳቱ ሃሳቦችን ማስተካከል” እርስ በርስ እየተደጋገፉ እውነትን ይገነባሉ እንጂ አይጣሉም። እውነትም፣ የንግሥቲቱ ጥበብ የውሕደት ጥበብ ነው።
ንግሥተ ሳባ፣ የሥነ ምግባር መርሆችን ሁሉ የሚያዋሕድ አንድ ቃል መጠቀሟ አለምክንያት አይደለም። ለምን ቢባል፣…
ብዙ ስህተቶች፣ ጥፋቶችና ክፋቶች የሚመነጩት፣…
አንድን እውነት ከሌላ እውነት ጋር እያገናዘቡ ከማዋሐድ ይልቅ እየነጠሉ ለማጋጨት፣…
አንድን መልካም መርህ ከሌላ ተጓዳኝ መልካም መርህ ጋር እያጣመሩ ከመገንባት ይልቅ እየገነጠሉ እርስ በርስ ለማጣረስ ከሚደረግ ቀሽም ሙከራ ነው።
የንግሥተ ሳባ ጥበብ፣ እነዚህን  ጉድለቶች ያስወግዳል። Dogmatism እና Relativism ተብለው የሚታወቁ የአስተሳሰብ ቅኝቶች፣ ከአንድ ምንጭ የሚፈልቁ ስህተቶች መሆናቸውን በምሳሌነት መጥቀስ ይቻላል። መነሻ አቋማቸው እንዲህ ይላል።
በአንድ በኩል “ፅኑ እምነትን መያዝ”፣ በሌላ በኩል ደግሞ “የሃሳብ ስህተቶችን ማስተካከል” እርስ በርስ ይጋጫሉ። ተስማምተው ሊዋሐዱ አይችሉም ባይ ናቸው። በዚህም ሳቢያ፣…
አንደኛው ጎራ፣ “ጭፍን እምነትን” አፅንቶ ለመያዝ ይመርጣል። Dogmatism ይሉታል። “ለእውነታ የማይበገሩ” መርሆችን በጭፍን ይቀበላል፤ ሰዎች ላይም ይጭንባቸዋል። በጭፍን እምነት የተቧደኑ ሰዎች፣ መግባቢያ ዘዴ ስለማይኖራቸው ለመጠፋፋት ይፎካከራሉ።
ሌላኛው ጎራ ደግሞ፣ “ሁሉም ሃሳቦች የዘፈቀደና የዘልማድ ሃሳቦች ስለሆኑ፣ እኩል ናቸው” ይላል። Relativism ይሉታል። እናም፣ ህሊና ቢስነትን፣ መርህ የለሽነትንና ሥርዓት አልበኝነትን የሚያበረታታ ይሆናል። አልያም፣ Post-modernism በሚሉት  ቅኝት ላይ እንደምናየው፣ ሰዎችን በዘር ወይም በብሔረሰብ ያቧድናል። በእድሜና በፆታም ጭምር።
የንግሥተ ሳባ ጥበብ፣ ከእነዚህ ስህተቶች የፀዳ ብቻ ሳይሆን፣ ጥሩ መድሃኒት ሊሆን የሚችል ጥበብ ነው። ከጭፍንነት ወይም ከቅዠት ለመገላገል፣ በእነዚሁም ሳቢያ ከሚመጡ የመደንዘዝ ወይም የመቅበዝበዝ መዘዞች ለመዳን ይረዳል።
“ትክክለኛ ሃሳቦችን በፅኑ እምነት መያዝ” እና “የተሳሳቱ ሃሳቦችን ለማስተካከል አለማመንታት”፣ የአንድ ሳንቲም ሁለት ገፅታዎች ናቸው። ይዋደዳሉ እንጂ አይጣሉም።
የግቢያችንን በር፣ በሁለት ስም “መግቢያ” እና “መውጫ” ብለን ብንጠራውም፣ በሁለት አቅጣጫ ብንጠቀምበትም፣ “አንድ በር” እንደሆነ ምን ያከራክራል?
ሃሳብን ማስተካከል፣ “እምነትን በትክክል ያፀናልናል” እንጂ አይሸረሽርብንም። የሃሳብ ስህተቶችን ማስተካከል የሚችል ሰው፣ በእውነታ ላይና በአእምሮው ላይ ጽኑ እምነት ይኖረዋል።
በሌላ በኩል፤ ትክክለኛ ሃሳቦች ላይ የተመሰረተ ፅኑ እምነት፣… ለእውነታ መታመን ነውና፣ የሃሳብ ስህተትን እንድናስተካከል ያበረታናል እንጂ፣ በጭፍንነት ከስህተት ጋር አስሮ አያስቀረንም።
ፅኑ እምነትና ሃሳብን የማስተካከል ዝግጁነት፣ እርስበርስ ይዋደዳሉ - በንግሥተ ሳባ ጥበብ።
ኋላቀር (Primitive) ድንዛዜ እና በዘመነኛ ቅዠት (Post-modernism) መሃል እየዋዠቅን እንዳንባክንም የንግሥቲቱ ጥበብ ያግዛል። የንግሥተ ሳባ ትምህርት ዘመናት የማይሽሩት ጥበብ ስለሆነ ዛሬም ኃያል ጉልበት አለው።
ሁለተኛ ነገር፣ ጥበበኛዋ ንግሥተ ሳባ፣ ፍሬያማና የተቃና መንገድን በብልኃት የምትጠርግ፣ ትጉህ የስራ ሰው እንደሆነች ተራኪው ይገልፃል።
እውቀት፣ እንዲሁ ያለ ፍሬ ባክኖ ወይም በከንቱ መክኖ እንዲቀር አትሻም። እውቀት ኃይል እንደሆነ ገብቷታል። “ጥበብ… ኃይል ትሆንልኛለች” ብላለች ንግሥተ ሳባ - የአገሯን ሰዎች ስታስተምር።
የእውቀት ኃያልነቱና መልካምነቱ ደግሞ ፍሬያማነቱ ነው። ትጉህ ሙያተኞች በየመስኩ እጅጉን የበዛ ሃብት እንዲፈጥሩና ኑሮን እንዲያለመልሙ፣… ንግሥተ ሳባ እንቅፋቶችን ታስወግዳለች። መንገዳቸውን ታቃናለች። በፅናት ትሰራለች።
ነገር ግን፣ “ሁሉንም ነገር የምሰራላችሁ እኔ ነኝ። የናንተ እረኛ ነኝ” የሚል ስህተት ውስጥ አልገባችም።
“የስራ ፍሬ ሁሉ በኔ ትዕዛዝ የሚገኝ ውጤት ነው” አትልም።
ይልቅስ፣ ሌሎች ሰዎች ሁሉ በየሙያቸው በጥበብ እንዲሰሩ ታበረታታለች።
የራሷን ድርሻ በትጋት ታከናውናለች። ሰዎች በሰላም ሰርተው ፍሬያማ እንዲሆኑ፣ ሕግና ሥርዓትን በጥበብ ታስከብራለች።
ጥበቧ ግን ከዚህም ያልፋል።
ሕግ ተከብሮ፣ የአገር ሰላም ተጠብቆ፣ ፍትሕ እንዲፈፀም እለት በእለት፣ የመንግሥትን ሃላፊነት ማከናወን፣ ትልቅ ቁም ነገር ነው። ነገር ግን፣ ለነገ የሚተርፍ፣ ለዘመናትና ለትውልዶች የሚበጅ ሌላ በረከት ደግሞ አለ።
መሠረቱ እየፀና፣ አወቃቀሩም እየተስተካከለ፣ ዘመናትን የሚሻገር፣ በሥልጣኔ ጎዳናም የሚራመድ፣ ጥሩ መነሻ ሊሆን የሚችል “ሥርዓትና ባሕል” ማደበር፣… በጣም ከባድ ስራ ነው። ብዙ መልካም ነገሮችን አዋሕዶ የማሰብ ጥበብ የሌለው ሰው፣ አይችለውም። አያስበውም እንጂ።
እውነትም ደግሞ፣ መልካም ሥርዓትን በመገንባት ጥበቧን ያሳየች ፈር-ቀዳጅ ንግሥት መሆኗን ተራኪው ይገልፅልናል። ሦስተኛ ነገር፣ በድንቅ ብቃቷና በልህቀቷ፣ ግርማዊ ክብርን፣ እንዲሁም የተቀደሰ ሰብዕናን የተቀዳጀች የውበት ንግሥት ናት።
ከጥበበኛ ሰዎች በረከት ለብዙዎች ይተርፋል። ከዘመን ዘመን ያፈራል። ከሁሉም በላይ ግን፣ ከአርአያነታቸው የምናተርፈው በረከት ይበልጣል።… ግን የውበት ነገርስ? እስቲ፣ እንደተለመደው አሳሳችና ቀሽም ጥያቄዎችን አደራርበን እናንሳበት።
የብቃት ልህቀቷንና ቅዱስ ሰብዕናዋን ብናደንቅ፣ ይሁን እሺ። ነገር ግን፣ ከዚህ ጋር አብሮ፣ “የውበት እመቤት፣ የግርማ ሞገስ ንግሥት” ብለን ለምን እናወራለን? ብቃትና ውበት ምና አገናኛቸው? ቅዱስ ሰብዕና ከቁመናና ከግርማ ሞገስ ጋር ምን ያዛምደዋል?
የጥያቄዎቹ መነሻ ምን እንደሆነ ይገባችኋል። ያው፣ መልካም ሥነ ምግባር፣… በሆነ መንገድ አንዳች ጉዳትና ጉድለት ማምጣት አለበት የሚል አስተሳሰብ ተጋብቶብናል። መልካም ነገሮችን እርስ በርስ ማቃረን እንጂ ማሟላትና ማዋሐድ “አልለመደብንም”። መልክና ቁመና፣ አላፊና ጠፊ ናቸው የሚል አባባል ይመጣብናል። እንዲህ ባናራክሳቸው እንኳ፣ እንደ ቁም ነገር እንዲቆጠሩ ግን አንጠብቅም። ከብቃት ልህቀትና ከቅዱስ ሰብዕና ጎን ለጎን፣ ስለ ውበትና ስለ ግርማ ሞገስ ከተተረከማ፣ አይዋጥልንም። ይከነክነናል።
ብቃትና ውበት ምና አገናኛቸው?
ባይጥመንም፣ ከንግሥተ ሳባ ልሕቀትና ጥበብ ጋር፣ ወደር የለሽ ውብ መልኳና ማራኪ ቁመናዋም፣ ብዙ ተወርቶላቸዋል። በእርግጥ፣ ስለ ቁንጅናዋ ስትጨነቅ ወይም ስትደክም አይታይም።
በመልኳና በቁመናዋ እጅግ የተዋበች መሆኗን በሚገልፅልን የንግሥተ ሳባ ትረካ፣ ራሷን ለማቆንጀት ምን እንደምታደርግ አይነግረንም። የመቆንጀት ጥረት ይቅርና ሙከራም አልተጠቀሰም።
ከተለመደው ጥንቃቄና ዝግጅት ውጭ የተለየ ነገር ባታደርግ ይሆናል። ደግሞም፣ ከመደበኛው በላይ የላቀና የደመቀ ውበት፣ በመቆነጃጀት ብቻ አይመጣም።
ይልቅስ፣ የውጭ ገፅታ፣ የውስጥ ማንነትን ያንፀባርቃል። ብሩህና ክቡር ማንነቷን ከውስጥ አውጥተው የሚመሰክሩ ናቸው - መልክና ቁመናዋ።
እንዲህ ሲባል ግን፣ የውስጥ ማንነትንና ሰብዕናን ለማሞገስ፣ ውጫዊውን መልክና ቁመናን አሳንሶ ለማሳየት አይደለም። መልካም ነገሮችን ማዋሐድ እንጂ፣ አንድን መልካም ነገር ለማድነቅ፣ ሌሎች ጥሩ ነገሮችን ማንቋሸሽ፣ የንግሥት ሳባ መንገድ አይደለም።
እንደ ንግግር አስቡት። አነጋገርን ለማሳመር መሞከር ጥሩ ነው። ነገር ግን፣ የሃሳብን ትክክለኛነት ለመዘንጋት ወይም ለመሸወድ መሆን የለበትም። መልካም ነገሮችን ማጓደልና ማቃረን፣ የንግሥት ሳባ “ዘይቤ” (ስታይል) አይደለም።
ብንጠይቃት፣ “ሃሳባችንንም እናስተካክል፣ አነጋገራችንንም እናሳምር” የሚል መልስ ልትሰጠን ትችላለች።
ውስጣዊ እውቀትና ሃሳብን፣ ከውጫዊው የንግግር ለዛ ጋር አሳምሮ ማዋሐድ እየተቻለ፣ ለምን እናጣላቸዋለን? ማጣላት፣ ከአላዋቂነት የሚመጣ ጎደሎነት ነው፤ ወይም የስንፍና ስብራት።
እውቀትን ታፈቅራለች። ሃብት ማፍራትንም ትሻለች። ሁለቱን አስማምቶ ያሟላል - የንግሥተ ሳባ ጥበብ።
ለጥበበኛ  ሰው ያላት አድናቆትና አክብሮትም ሌላ ጥሩ ምሳሌ ነው። ጥበበኛን ስታፈቅር፣ የንግግሩን ቁምነገር ታደንቃለች። የአነጋገር ለዛውን ትወዳለች።
አንዱም እንዲቀርባት አትፈቅድም። ሁለቱንም ትፈልጋለች - እውቀቱንም አነጋገሩንም።
“ንግግር ያለ ጥበብ አይጨበጥም” ብላለች ንግሥቲቱ።
የጥበብ ትምህርትም ያለ ንግግር ለዛ አይሰምርም።
ማራኪ ውበትና ፅኑ ሰብዕናም፣ አንዱ ከሌላው ጋር አብሮ ይሄዳል። ጥበበኛን ማየት ትፈልጋለች። ሙያውና እውቀቱ ያስደንቃታል። መልኩና ቁመናው፣ አረማመዱና ግርማ ሞገሱም ይማርካታል። ደግሞስ ለምን ይቅርባት?
የአፍንጫና የጆሮ ቅርፅ፣ የዓይን ቀለም ወይም የፀጉር ዓይነት፣ የእግር ወይም የአንገት ርዝመት፣… ሁሉም ተመጣጥነውና ተስተካክለው ሲገኙ እሰዬው ነው። ጎላ ጎላ ማድረግ፣ ማሳመርና ማቆንጀትም፣ መልካም ነው። ግን፣ አእምሮንና የውስጥ ማንነትን ለመዘንጋት አይደለም። መሆን የለበትም እንጂ።
ያለ አእምሮ፣ ውጫዊው ውበት ባለበት አይቆይም፣ አይፈካም። በስንፍና ወይም በአላዋቂነት ምክንያት ይደበዝዛል። እየላላ እየጠመመ ይበላሻል። በአደጋ ወይም በሕመም ሳቢያ አእምሮ ላይ አንዳች ጉዳት ሲደርስ እንኳ፣ መልክና ቁመና፣ የፊት ቅርፅና አረማመድ እንደሚዛባ ጥያቄ የለውም።
ውጫዊና ውስጣዊ ገፅታዎች፣ እርስ በርስ የተሳሰሩ ናቸው። እርስ በርስ እንዲቃረኑ ማድረግ ይቻላል። ግን ተገቢ አይደለም። እርስ በርስ እንዲዋደዱ ማድረግ ነው - ጥበብ። ንግሥቲቱ ይህን ታስተምራለች።
የንግሥተ ሳባ ማራኪ ውበትና ግርማ ሞገስ፣… የማንነቷን መልክ የውስጧን ቁመና የሚመሰክሩ ናቸው የተባለውም አለምክንያት አይደለም። እውነት ስለሆነ ነው። ንግሥቲቱ ከምታስተምረን ጥበበኛ የሥነ ምግባር መርህ ጋርም ይጣጣማል።
በአንድ በኩል፣ የግል ብቃትን፣ ጀግንነትንና የላቀ ራዕይን የራሷ በማድረግ፣ ልዕልናን ተቀዳጅታለች።
በሌላ በኩልም፣ የሌሎችንም ብቃት በማድነቅ፣ ጀግንነታቸውን በማሞገስ፣ የላቀ ራዕያቸውንም ከልብ በማፍቀር ጭምር የሥነ ምግባር መሪነቷን አስመስክራለች።
በአጭሩ፣... የተቀደሰ ሕይወትን በእውን አሳይታለች።
እንዲያም ሆኖ፣ በጥበብ ተራቅቄ፣ በእውቀት መጥቄ ጨርሻለሁ አላለችም። ከአገሯ አዋቂዎችና ጥበበኞች፣ እንዲሁም ከጎረቤትና ከባሕር ማዶ፣ ሁሌም እውቀትን ለመገብየት ትተጋለች። በዚህ መሃልም ነው፣ የንጉሥ ሰለሞንን የጥበብ ዝና የሰማችው፤ የተደነቀችው። ታዲያ እንዲሁ ዝናውን በመስማት ብቻ አይደለም።
ማስተዋልና መጠየቅ ባሕሪዋ ነው። ዝናውን ሰማች። የሰማችውን ያህል ጥያቄዎችን ታነሳለች። አማካሪዋ፣ በአካል ሄደው ያዩትንና የሰሙትን ይተርኩላታል። ታደምጣለች። ታሰላስላለች።
እንዲህ እንዲህ ነው፣ አድናቆቷ እየጨመረ የመጣው። ለመሄድም የተነሳችው።
ውሳኔዋን ለአማካሪዎቿና ለአገሯ አዋቂዎች ገለፀች። የወሰነችበትን ምክንያት አስረዳች። እንዲህም አለች።
“ነፍሴ ጥበብን ትሻለች። ልቤ እውቀትን ለመጨበጥ ታስሳለች።
በጥበብ ፍቅር ተማርኬያለሁ፣ በእውቀት አውታሮች ተይዣለሁ።
ጥበብ በምድር ላይ ከተፈጠሩት ነገሮች ሁሉ ይበልጣልና።
ከሰማያት በታች፣ ከጥበብ ጋር የሚስተካከልስ ነገር ምን አለ?” በማለት ተናገረች ንግሥቲቱ።
በመቀጠልም፣
ጥበብ፣...
“ለልብ ደስታ፣ ለዓይን ፍንትው ያለ ደማቅ ብርሀን፣ ለእግር ግስጋሴ፣... ለደረትም ጋሻ፣ ለራስም መከታ፣ ለአንገትም ሃብል፣ ለወገብም ቀበቶ ናት” በማለት አወደሰች።
ደግማ ለማስረዳት፣ ከየፈርጁ ምሳሌዎችን ዘረዘረች።
ያለ ጥበብ፣… አገርና መንግስት፣ ሕግና ሥርዓት፣ አይቃናም።
ያለ ጥበብ ሃብትና ንብረት አይበረክትም።
ያለ ጥበብ፣ እግር በተራመደበት መሬት ላይ ፀንቶ መቆየት አይችልም።
ያለ ጥበብ፣ የአንደበት ንግግርም አይጨበጥም።… በማለት አስተማረች።
እውቀት የጎደላቸው ሰነፎች ከሚናገሩት ከንቱ ስብከት ጋር አነፃፅሩት። ንግሥተ ሳባ፣ “ጥበብ ብቻ ይኑረኝ፤ ሌላው ሁሉ ይቅርብኝ” አላለችም። እውቀትና ግንባታ፣ ሃሳብና ተግባር፣ የሥነ ምግባር መርህና የተባረከ ፍሬያማ ኑሮ እርስ በርስ የተጣመሩና የተዋሐዱ የሕይወት ገፅታዎች እንጂ፣ ተፃራሪዎች አይደሉም። ተፃራሪ ልናደርጋቸው እንደማይገባም ደጋግማ ትናገራለች።
“ጥበብ ለኔ... ስልጣኔና ኃይል ትሆንልኛለች። ጥበብ ለኔ፣ የተትረፈረፈ በረከት ትሆንልኛለች” ብላለች ንግሥቲቱ።
ይህም ብቻ አይደለም። ጥበብንና ብቃትን ማድነቅ፣ ጥበበኞችንና የብቃት ባለቤቶችን ከማድነቅ ጋር መዋሐድ እንዳለበት አስተምራለች። ታዲያ፣ የብቃት ሰዎችን ማክበር ማለት፣ ራስን ዝቅ ማድረግ ወይም ችሮታ እንደመስጠት አትቆጥረውም። አዎ፣ ጥበበኞች ክብር ይገባቸዋል። ነገር ግን፣ ጥበበኞችን ማክበር፣ “ለራስ ነው”። ጥበበኛን የወደደ፣ ጥበበኛ ማንነትን ለራሱ ይገነባል ብለለች ንግሥቲቱ።
“ጥበብን ማክበር፣ ጥበበኛውን ማክበር ነው።
ጥበብን ማፍቀር ጥበበኛውን ማፍቀር ነው።” አለች።
ጥበብን መሻትም ጥበበኛውን መሻት ስለሆነ፣ ለረዥም ጉዞ መነሳቷን አስረዳች።
የአገሬው ሰዎችም እንዲህ ሲሉ መለሱ።
“እመቤታችን ሆይ፣... ጥበብ እንኳ ሞልቶሻል። የጥበብ እመቤት በመሆንሽም ነው፣ ጥበብን ማፍቀርሽ” በማለት አድናቆታቸውን ገልፁላት።
እውነት ብለዋል። ጥበቧን ከልብ ተምረዋል።

        ከዕለታት አንድ ቀን በአንድ እስር ቤት ውስጥ በሚካሄድ አንድ የትግል ውድድር ላይ እጅግ ግዙፍና ለዐይን የከበደው መንዲስ የሚያክለው እስረኛ ተነስቶ፤
“ወንድ የሆነ ይምጣና ይግጠመኝ!” እያለ ይፎክራል።
ቀጥሎ የመጨረሻው ቀጫጫ ሰው ተነሳና፤  “እኔ እገጥምሃለሁ!” አለው።
ሰው ሁሉ ሳቀ። መቼም ጨዋታ ነው ተብሎ ይገመታል።
ግጥሚያው ተጀመረ። ግዙፉ ሰው በንቀት የቀጫጫውን ሰው አንገት በጣቱ ሊይዘው ይሞክራል። አንገቱን እንደማነቅ ብሎ። ቀጫጫው ሰው ግን ፍንክች አላለም!! አንዳንድ ለቋሳ የሚመስሉ ሰዎች እጅግ በርትተው ሲገኙ በጣም ይገርማሉ። ያስደነግጣሉም።
ግዙፉ ሰው፤ “አሃ እቺ ቀጫጫ የዋዛ አይደለችም!” ብሎ ያለ የሌለ ሃይሉን ሊጠቀም ቢሞክርም ፈጽሞ አልነቀነቅ አለችው። ቀጥሎ የሆነው ደግሞ ፈጽሞ  የማይታመን ነገር ነው። ትንሿ ሚጢጢ ሰው ጭራሽ በቀጫጫ እጇ ብብቱ ስር ገብታ በጠንካራ ጣቶቿ ስርንቅ አድርጋ ይዛ፤ ትንፋሽ አሳጠረችው። ያሁኑ ይባስ! እጅጉን ጨከነችበትና ያን አንዳች የሚያክል ግንዲላ ወለሉ ላይ አነጠፈችው።
ግንዲላው እልህ ይዞት ተነስቶ ዳግመኛ ካልገጠምኩ በማለት ያዙኝ ልቀቁኝ አለ።
ዳግመኛ አንከባለለችው። የዕለቱ የትግል ፍጻሜ ሆነ።
አገር ሳቀ፡፡ ጉድ ተባለ! የሰውነት ግዝፈት ብቻውን የአቅም መለኪያ አይሆንም። በአገርም በመንግስትም፣ በአለቃም በምንዝርም ላይ ሲከሰት የምናየው ነው።
***
አንዳንዴ ከጉልበት ይልቅ ጥበብና ብልሃት ያለው ሰው ሊያሸንፈን እንደሚችል እንመን። አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝም ጊዜ እንግዛ እንጂ “ዘራፍ! አጉራኝ ጠራኝ”  ማለት ሁልጊዜ አያዋጣም!
እንዲያው በነገረ -ቀደም ሬዲዮውና ቴሌቪዥኑ በጄ በደጄ ነው ብለን ብዙ ባወራን ቁጥር  ብዙ ልንሳሳት እችላለን። ብዙ ቀዳዳም እንፈጥራለን። አመራር ላይ ባለን ሰዓት በክፉ ጊዜ ከምንፈጥረው ስህተት ይልቅ በደጉ ጊዜ የምንፈጥረው ይብሳል- ብዙ የመዘናጋት ዕድል አለና!
ሁልጊዜ ትልቅ ስንሆን ትንሿ ድንቢጥ ወፍ ለተራራው ያለችውን አንርሳ። If I am not big as you are not are you as small as I am (እኔ ያንተን ያህል ትልቅ  ባልሆንም አንተም የእኔን ያህል ትንሽ እንዳልሆንክ ልብ በል፣ እንደ ማለት ነው)
በመንግስትና በተቃዋሚ ሃይሎች መካከል በሚካሄደው ጦርነት ይህ እውነት ደጋግሞ ተከስቷል። እንዲያውም ስብሐት ገ/እግዚያብሄር ገና ኢህአዴግ ስልጣን ሳይይዝ በጻፈው ጽሁፍ፤ “አገርን በሴት መመሰል የተለመደ ነው። የአገሪቱ መሪ ባል ነው ብንል አማጺው ሽፍታ ደግሞ ውሽማ ይሆናል። ሽፍታው መሪውን ጥሎ መንግስት የመሆን እድል ከገጠመው፣ ውሽማ  ባል ሆነ ማለት ነው”  ብሎ ነበር። በነሐሴ 1984 የካቲት መጽሔት ላይ “ሽፍቶችና መሪዎች” በሚል ርዕስ እንደሚከተለው አስነብቦናል፡-
“መሪዎቹ ወይ በድንቁርና ወይም በራስ ወዳድነት ወይም በሌላ ምክንያት የተነሳ ወደ ነጂዎች ሲለወጡ፣ ህዝቡ መነዳት ስለሚከፋው ከውስጡ ከአንጀቱ ሽፍቶችን ያፈልቃል። እነዚህ ሽፍቶች በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ፣ በግልጽም ሆነ በስውር ከሕዝቡ ሙሉ ድጋፍ ያገኛሉ። ሕዝቡ “አቀፋቸው” ይባላል። ስለዚህም ሰነባብተው- ሰውተውና ተሰውተው ያሸንፋሉ። ሽፍቶቹ ነጂዎቹን ያስወግዳሉ። እፎይ ግልግል!... ከዚያስ?...
ከዚያማ ሽፍቶች የነበሩት መሪዎች ይሆናሉ- እነሱም ሰነባብተው በየምክንያታቸው ወደ ነጂዎች እስኪለወጡ ድረስ።  በራሺያ ሰፊ አገር እነ ሌኒን- እነ ትሮትስኪ ድንቅ ሽፍቶች ነበሩ። የዓለም አንድ ስድስተኛ ሕዝብ በሚኖርባት በቻይና አገር የተነሱት እነ ማኦ -እና ጁ..ኤን ላይ ተወዳጅ ሽፍቶች ነበሩ። በቪዬትናም እነ ሆ ቺ-ሚን የሚያስገርሙ ሽፍቶች ነበሩ። በኩባ እነ ፊደል ካስትሮና  ቼ-ጉቬራ ታይተው ተሰምተው የማይታወቁ ዓለምን የነሸጡ ሽፍቶች ነበሩ። እነዚህ ሁሉ ቆንጅዬ ሽፍቶች የህዝቡን ብሶት ይዘው ስለተነሱ ድል አደረጉ። በሽፍትነታቸው ዘመን “ተአምር ነው” ወይም “ምትሀት ነው” የሚያሰኝ ብዙ ጀብዱ ፈጸሙ። የሽፍትነታቸው ዘመን ሲተረት ሲተረክና ሲጻፍ ገድል ይመስላል። ገድል ነው፡፡ ደግሞ-ምድራዊ ሆነ እንጂ።
እንደተለመደው  አገርን በሴት ብንመስላት፣ ሽፍቶች የነበሩት ተለውጠው መሪዎች ሲሆኑ “ውሽማ የነበረው ሰውዬ ባል ሆነ” እንደማለት ነው። ሰውየው ያው ሆኖም በውሽምነቱ ሌላ፣ በባልነቱ ሌላ፡፡ ኧረ የትና የት!
ባጠቃላይ እንደው በጭፍን ያህል ስንናገር፣ በአንድ ልብ በአንድ ወኔ፣ ለአንድ ዓላማ ሲዋጉ የነበሩት ሽፍቶች፣ መሪዎች በሆኑ በማግስቱ ዓላማቸውም ልባቸውም መለያየት የጀመሩት ልዩነቶቻቸው እየበዙ እየከረሩ ሲሄዱ፣ ጠላትነት እየተንፏቀቀ መሃላቸው ይገባል። በራሽያ ስታሊን ትሮትስኪን ከአገር ያባርረዋል፡ ሽፍቶች የነበሩት የትሮትስኪ ወገኖች፣ ሽፍቶች በነበሩት በስታሊን  ወገኖች ይጨፈጨፋሉ።
በቻይና ሽፍታ የነበረው ሊዮ-ሻዎ-ቺ፣ ሽፍቶች ወደ መሪዎች ሲለወጡ መከላከያ ሚኒስትር ሆኖ ቆየ፤ ያውም አሪፍ!
ተዘርዝሮ የማያልቅ አደጋ አብረው ያሳለፉና ስንትና ስንት ድል አብረው የተቀዳጁ ነበሩ- ማኦ እና ሊዮ። በሽፍትነት ዘመን በደጉ-ዘመን። አለፈቻ!  የሽፍትነት ዘመን።
አይ ደግ ዘመን/ ለስንትና ስንት ዓመት የመሞት የመቁሰል አደጋ እያለበትም፣  ራብና ውሃ ጥም እየተጠናወተውም  አብረን ነበር እምንቆስለው፣ እምንሞተው ባንድ ላይ ነበር፣ እምንራበው፣ እምንጠማው፣ ስናገኝም አብረን ነበረ እምንደሰተው፤ ያውም አንተ ቅደም አንተ ቅደም እየተባባልን፤ አይ ውቢቱ የሽፍትነት ዘመን! ሁላችንም የሕዝባችን ኡኡታ ጠርቶን ወጣን -ከየቤታችን። ተዋጋነው  ያንን “ኡኡ” ያሰኘው፤ የነበረውን (እኛ ህዝብ ነንና፣ የህዝባችን ያካሉ ቁራጭ ነንና፣ የህዝባችንም “ኡኡታ” ውስጣችንም ነበር) እና ባንድነት ተዋጋነው - ያኔ ቢያስፈልግ አንተ ለእኔ ትሞትልኝ ነበር- እኔም ላንተ።
ዛሬ ግን ዞረን እኔና አንተ እርስ በእርሳችን ልንጋደል ሆነ? ግን  ምን መጣና እንዲህ ለወጠን? እኔም አንተም እያወቅነው? ተጋግዘን ጭራቁን  ማባረር ሌላ፤ ተጋግዘን ቻይናን መምራት ሌላ፡፡
የት ነው የተጠፋፋነው መሰለህ? ሁላችንም ለቻይና ሕዝብ ለመሞት ወይም ለማሸነፍ ወጣን። በለስ ቀናንና አሸነፍን። ቀጥሎ ምን መጣ? ያቺን ከህይወታችን አብልጠን እየወደድናት እኩል ልንሞትላት ተስማምተን የተዋጋንላትን ቻይና…
“አሁን ተራችን መጣ፤ እንምራት- እናታችንን” ስንል
 እኔ”በዚህ በኩል ይሻላል” ስል፣ አንተ “በዚያ በኩል ይሻላል” ስትል - መንገዳችን ተቃራኒ ሆነ። አንተም ከልብህ ካንጀትህ “ለቻይናችን ይበጃታል” ያልከው  ወደዚያ አመራ። እኔም ከልቤ ካንጀቴ “ለሕዝባችን ይሻለዋል” የምለው  ወደዚህ አመራ። የኔና የአንተ አብሮ መጓዝ አበቃ። እየወደድኩህ፣ እያከበርኩህም “ያንተ መንገድ ቻይናን ይጎዳል እንጂ አይበጃትም” ብዬ ስላመንኩ እቃወምሃለሁ።
አንተም እንደዚሁ ነው… ስለኔና ስለቻይናችን የምታስበው። ምነው ያንተ መንገድ ትክክል በመሰለኝና አብሬህ በተጓዝኩ! ባይሆንልኝም ያንተንና የቻይናችንን መንገድ ለመጥረግ በሞከርኩ!
ግን ባንተ ቤት የኔ መንገድ የቻይና ጥፋት፤ በኔ ቤት ያንተ መንገድ የቻይና ጥፋት።
ቻይና ከመጥፋቷ በፊት ማንም ግለሰብ መጥፋት አለበት- አንተም ሆንክ እኔ። አያሳዝንም፤ ወይ እኔ ወይ አንተ መጥፋት ሲኖርብን?  እኔና አንተ ልንቻቻል አልቻልንማ! ምናልባት ላንጠፋፋ እንችል ነበር ይሆን? ከኛ በኋላ የሚመጡ አብዮታውያን ያስቡበት። የት እንደተጠፋፋን መርምረው ይድረሱበት፡፡ እዚያ ሲደርሱ እንደኛ እንዳይጠፉ።
ወደ ዛሬይቱ ኢትዮጵያ መለስ ስንል ሂደቱ ያው ነው። አብሮ ጉዞ መጀመር፤ መፈራረጅ፣ መቧደን፣ መፋለም፤ አሸናፊው ወንበር መያዝ ፣ ሰነባብቶ ለተረኛው አስረክቦ ተዋርዶ ወህኒ መውደቅ፣  ወህኒ ማደር! አንድ ባለስልጣን ወህኒ ቤት  ሲጎበኙ፤ “ይህ ወህኒ ቤት በደንብ ይታደስ፤ የወደፊት ቤታችን ሊሆን ይችላል!” አሉ፣ አሉ።
 ከዚህ ይሰውረን!


 የአገሪቱን የንግድ ህግና የብሄራዊ ባንክ መመሪያ በማሟላት የተቋቋመው ጸሃይ ባንክ፣ ዛሬበይፋስራእንደሚጀምርአስታወቀ።
ባንኩ ይህን ያስታወቀው ከትላንትበስቲያ ረፋድ ላይ በሃያት ሬጀንሲ ሆቴል በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ ነው። እንደባንኩሃላፊዎች ገለፃ፤ "ፀሐይ ባንክ ለሁሉም "በሚልመሪቃል፣ ዛሬ ስራውን የሚጀምር ሲሆንበ2.9  ቢሊዮን ብርየ ተፈረመ፣ በ734 ሚሊዮን ብር ሥራ ላይ የዋለ ካፒታልና በ373 ባለአክሲዮኖች መዋቀሩንም የባንኩ የቦርድ ሰብሳቢ አቶታዬ ዲበኩሉ፣ምክትል የቦርድ ሰብሳቢው አቶ ታደሰ አየነውና የባንኩ ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ያሬድ መስፍን

በጋራ በሰጡት መግለጫ አብራርተዋል።
   ፀሐይ ባንክ፣ የባንክ ኢንዱስትሪውን ክፍተት በተረዱና ለትውልድ የሚሸጋገር ተቋም ለመመስረት ዓላማ ባላቸው አደራጆች የተቋቋመ ሲሆን ሁሉንም የህብረተሰብ ክፍል ሊያገለግል በሚያስችል አደረጃጀት ዝግጅቱን አጠናቅቆ ዛሬ በይፋ ስራ እንደሚጀምር ሃላፊዎቹ ጨምረው ገልፀዋል። የፀሐይ ባንክ ዓላማ የባንክ ኢንዱስትሪውን መቀላቀል ብቻ ሳይሆን በፋይናንስ ዘርፉ በቂ ትኩረት ያላገኙትን የጥቃቅንና አነስተኛ፣ የግብርናውን ዘርፍ ፣የአምራች የአምራች ኢንዱስትሪዎችንና አዋጭ የሆኑ የፈጠራ ሃሳቦችንና ስራ ፈጣሪዎችን ተደራሽ በማድረግ እንደ መሪ ቃሉ የሁሉም አገልጋይ እንዲሆን መትጋት ነው ብለዋል ሃላፊዎቹ። ባንኩ የአገልግሎት አሰጣጥ ጥራቱን በማዘመን፣ ዘመኑን የዋጀ “ቴሚኖስ ትራንዛክትአር 21” የለቀቀውን የኮርባን ኪንግ ሲስተም በመላበስ፣ መደበኛውን የባንክ አገልግሎትና ከወለድ ነፃ የባንክ አገልግሎት እንዲሁም የቢፒሲ ኩባንያ ምርት “ስማርትቪስታ” በመጠቀም አጠቃላይ የዲጂታል ባንክ አገልግሎት ይዞ በመቅረብ በኢንዱስትሪው ውስጥ ተወዳዳሪ ሆኖ ለመስራት ቁርጠኛ መሆኑን የቦርድ ሰብሳቢው አቶ ታዬ ዲበኩሉ ተናግረዋል።
እንደ ሃላፊዎቹ ገለፃ፤ ዛሬ ባንኩ በይፋ አገልግሎቱን መስጠት ሲጀምር 30 ቅርንጫፎቹ በተመሳሳይ ሰዓት ሥራ የሚጀምሩ ሲሆን፣ በቅርቡም የቅርንጫፎቹን ብዛት ወደ 50 እንደሚያሳድግ ተብራርቷል። ባንኩ ዛሬ ስራውን በይፋ በሚያስጀምርበት ስነ ስርዓት ላይ የብሄራዊ ባንክ ከፍተኛ አመራሮች፣ የተለያዩ
ባንኮች የቦርድ አመራሮችና ፕሬዚደንቶች፣ ከፍተኛ የመንግስት የስራ ሃላፊዎችና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች እንደሚታደሙም ታውቋል፡፡



        ከዕለታት አንድ ቀን አንድ መልካም ድምጽ ያለውና ጫማ ሲሰፋ መደብሩ ውስጥ ሆኖ ማንጓራጎር የሚወድ አንድ ሰው ነበር፡፡ ጎረቤቱ ደግሞ ገንዘብ የተረፈው ባለጸጋ ነበር። ይህ ሀብታም፣ ጫማ ሰፊው በመዝፈኑ ሁሌም ይደነቅ ነበር፡፡ ባለጸጋው አንድ ቀን ጫማ ሰፊውን ወደ ቤቱ አስጠርቶ፤
“መቼም እንዲህ የምትዘፍነው ቢደላህ ነው። ብዙ ብር ሳታገኝ አትቀርም። በዓመት ምን ያህል ታተርፋለህ?” አለው፡፡
ያም ጫማ ሰፊ፤ “ኧረ ምንም አላተርፍም፤ ትርፌ ድካሜ ብቻ ነው” አለና መለሰ። ሀብታሙም፤ “በቀንስ ስንት ታገኛለህ?” አለው።
ጫማ ሰፊውም፤ “ቀለቤን ከቻልኩ በቂዬ ነው። የችግሬን ቀዳዳ ከሸፈንኩ ተመስገን ብዬ እተኛለሁ።” ሲል መለሰለት።
ሀብታሙ ሰው ከት ብሎ ስቆ፤ ወደ ጓዳው ገብቶ፣ አንድ ከረጢት ወርቅ አምጥቶ “እንካ ለቤትህና ለትዳርህ የሚሆንህ ሀብት ነው፡፡ ተጠቀምበት፡፡” አለው።
ያ ጫማ ሰፊ እንዴት እንደሚያመሰግነው ግራ እየተጋባ፣ የተሰጠውን ይዞ ወደ ቤቱ ሮጠ፡፡ ቤት ገብቶም ጓዳውን ቆፍሮ ወርቁን ቀበረው፡፡ ባልጠበቀው የወርቅ ስጦታ እጅግ ተደሰተ፡፡ ውሎ ሲያድር ግን ጫማ ሰፊውን አንዳንድ አጓጉል ሀሳብ ያስጨንቀው ጀመር፡-
“አሁን ከረጢት ሙሉ ወርቅ መቀበሌን ድንገት የሰማና ያወቀ ሌባ ቢመጣና ገድሎ ቢቀማኝ ምን እሆናለሁ?” ይህ ሀሳብ እጅጉን እረፍት ነሳው፡፡
አይጦችና ድመቶች ኮሽ ባደረጉ ቁጥር ይባንናል፡፡ ይሸበራል፡፡ ጭራሹኑ ሌሊት መተኛትም ሆነ ማለዳ ተነስቶ መዝፈኑ ቀረ፡፡ ጤንነት አጣ፡፡ ሀሳብ ብቻ፡፡ ጭንቀት ብቻ፡፡ ስጋት ብቻ። ከዚያ ወርቅ ያገኘውን ጥቅም ማሰላሰል ጀመረ፡፡ ቢያወጣ ቢያወርደው ምንም ጥቅም አላገኘበትም - ከእንቅልፍ ማጣቱ በስተቀር፡፡ በመጨረሻም ወደ ባለጸጋው ጎረቤቱ ሄደና፤
“ጌታዬ፤ ይኸውልህ ወርቅህን ውሰድልኝ” አለው፡፡
“ምነው?” ሲል ሀብታሙ ጠየቀው፤ ሁኔታው ግራ እያጋባው፡፡
“የለም፤ የጥንት የጠዋቱ ዘፈኔና ድምፄ ይሻለኛል፡፡ ያንን የሚያክል አንዳችም ደስታ በምንም ዋጋ አላገኝም፡፡ እንቅልፌን መልስልኝ!” በማለት ሥጋቱንና ወርቁን መልሶ አስረከበው፡፡
ከዚህ በኋላ ያ ድሀ ጫማ ሰፊ፣ እጅግ ፍንድቅድቅ እያለ ሀሳቡን ሁሉ ጥሎ፤ ወደ ማለዳ ደስታው፣ ወደ ድህነቱና ወደ ሥራው እንዲሁም ወደ ዘፈኑ ተመለሰ፤ ይባላል፡፡
     ***
     ገንዘብን የጨበጠ ሁሉ፣ ሃብትን ያከማቸ ሁሉ ደስተኛ ይሆናል ማለት አይደለም፡፡ በተለይ ያለ ሥራ የሚገኝ ሀብት፣ ከፍስሐው ይልቅ የነብስ ውጪ ነብስ -ግቢ ሰቀቀኑ የበለጠ አሳሳቢ ነው፡፡ ነገን የሚፈጥረው የዛሬ ጥንካሬያችን ነው፡፡ ጥንካሬ በፖለቲካ፣ ጥንካሬ በኢኮኖሚ፤ ጥንካሬ በማህበረ- ሱታፌ፣ ጥንካሬ በራዕይ፣ ጥንካሬ በሽንፈት ባለመሰበር፣ ጥንካሬ በዕውቀት፣ ጥንካሬ ወድቆ በመነሳት ወዘተ ሊተረጎም ይችላል፡፡ በሰላም ጊዜ የምናሳየው ጥንካሬና በጦርነት ጊዜ የምናሳየው ጥንካሬ ከቶም አንድ ዓይነት አይደለም፡፡ ለሁሉም ወሳኙ የትግል መንፈስ ጥንካሬ በአንድ ወገን፤ ቅራኔን የመፍታትና የመቻቻል ጥንካሬ በሌላ ወገን መኖር ነው፡፡ ለሁሉም ጥንቃቄ አስፈላጊ ነው፡፡ ከጥንቃቄ ሁሉ ዋናው ደግሞ፤
“ወፍ ነሽ ሲሉ እዩት ጥርሴን፣ አይጥ ነሽ ሲሉ እዩት ክንፌን” ከሚሉ አድር-ባዮች የምናደርገው ጥንቃቄ ነው፡፡
ቀጣዩ ጥንቃቄ፤
“ማገርና ግድግዳ የማይረዳ፣ ሰፋ አድርገህ ሥራ” እንደሚል ነው፡፡ የሚያወራ አገር ሙሉ መሆኑን አለመርሳት ነው፡፡ “በቅሎ ግዙ ግዙ፤ አንድ አሞሌ ላያግዙ” የሚለውንም ልብ ማለት ያባት ነው። ሌላው ጥንቃቄ የሚሻ ጉዳይ፤
“ውሻን በእግር መምታት፣ እንካ ስጋ ማለት መሆኑን” መርሳት አደገኛ መሆኑን መዘንጋት ነው፡፡ በመጨረሻም፤
“አብረው የሳቡ ጣቶች ቀርክሃ ያጎብጣሉ!” የሚለውን የአንድነት ዋንኛ መርህ ከልብ ማሰብ
ያሻል፡፡ ፈረንጅ፤ “United we stand, divided we fall” እንዲል።


  በደራሲ እስከዳር ግርማ የተጻፈው “የፈረንጅ ሚስት” የተሰኘ አዲስ መጽሐፍ ሰሞኑን ለንባብ በቅቷል።
መፅሐፉ ከተለያየ ሃገር የመጡና የተለያየ የቆዳ ቀለም ያላቸው ወንዶች ባገቡ ኢትዮጵያውያን ሴቶች ዙሪያ የሚያጠነትን ነው።
በሞዴልነቷ አምባሳደርነቷ የምትታወቀው ደራሲዋ፤ በቅርቡ ለአንባቢያን ባደረሰችው “ኢትዮጵያዊ ሀገሩ የት ነው?” የተሰኘ መጽሐፏ አድናቆት ተችሯታል።
ደራሲዋ ከዚህ ቀደም “ቁጥር እንግዳ” እና “ሰውነቷ” የተሰኙ ፊልሞችን ፕሮዲዩስ በማድረግና በመተወን የምትታወቅ ሲሆን የ”ሰውነቷ” ፊልም ደራሲም ነች።

ደራሲ ከበደ ሚካኤል በ”ታሪክና ምሳሌ ፩ኛ መጽሐፍ” የሚከተለውን ትርክት አኑረውልናል። ጥንት የጻፉት ለዛሬ አብነት አለውና ጠቀስነው።
ርዕሱ፡- “እጅግም ስለት ይቀዳል አፎት
      እጅግም ብልሃት ያደርሳል ከሞት” ይላል። በአጭሩ ታሪኩ እነሆ፡-
ከዕለታት አንድ ቀን፣ ዕድሜያቸውን ሙሉ መጽሐፍ በማንበብና፣ ጥበብን በመመርመር የሚኖሩ ሶስት ሰዎች ነበሩ። ሥራ ለመለመንና ደጅ ለመጥናት ወደ ቤተ-መንግስት ሄዱ። የዘመናቸው ንጉስ ጥበብ እንደሚወድ አሳምረው ያውቃሉ። እየተጫወቱ መንገድ እንደጀመሩ እነሱ ወደሚሄዱበት ከተማ የሚሄድ አንድ ሌላ መንገደኛ አግኝቷቸው አብሯቸው ይጓዝ ጀመረ። እሱ ብዙም የተማረ አልነበረም። ሆኖም ከነሱ የበለጠ የተፈጥሮ አስተዋይነት ነበረው።
ሦስቱ ሰዎች የጥበብን ነገር አንስተው እየተከራከሩና ወደፊት የሚያገኙትን ክብር እየተጫወቱ ሲሄዱ ካንድ ጫካ ውስጥ ደረሱ። እዚያ ቦታ ከብዙ ጊዜ በፊት የሞተ አንድ አንበሳ አገኙ። አጥንቱ በያለበት ተበታትኗል። ከሦስቱ አዋቂዎች አንደኛው፡-
“እንግዲህ የዕውቀታችን ልክ የሚታወቀው አሁን ነው። እነሆ ይህ ተበታትኖ የምናየው የአንበሳ አጥንት ነው። እኔ ጥቂት ቃል ደግሜ፣ ይህ አጥንት ሁሉ ተሰብስቦ ቀድሞ እንደነበረ በየቦታው ገብቶ እንዲገጣጠም አደርገዋለሁ” አለ።
ሁለቱ ባልንጀሮቹ፡- “እስቲ በል አድርግ እንይህ” አሉት።
እሱም እንዳለው ድግምቱን ደግሞ የአንበሳውን አጥንት ሁሉ በየቦታው ገብቶ እንዲገጣጠም አደረገው።
ሁለተኛው አዋቂ ይሄንን ባየ ጊዜ፤ “እኔ ደግሞ፣ ስጋውን መልሼ፤ ደሙን ሞልቼ ቆዳውን አለብሰዋለሁ” ብሎ ድግምቱን ደገመና እንደተናገረው አደረገ።
 ያ ብዙ ትምህርት የሌለው አራተኛው መንገደኛ፣ የአንበሳው አጥንት እንደተገጣጠመና ሥጋውን ደሙንና ቆዳውን አግኝቶ አካላቱ እንደሞላለት በዓይኑ ባየ ጊዜ፣ የነገሩ አካሄድ አላምርህ ስላለው፤ በአቅራቢያው ግራ ቀኙን ተመልክቶ አንድ ዛፍ መኖሩን አስተዋለና ልቡ ረጋ።
ሦስተኛው አዋቂ ተነሳና፤ “እናንተ ይሄንን ብታደርጉ እኔ ደግሞ የሕይወት ትንፋሽ የሚሰጥ ድግምት አውቃለሁ” ብሎ መድገም ሲጀምር፤ አራተኛው መንገደኛ፤
“ወንድሞቼ ሆይ! ይህ አያያዛችሁ ከቶ አላማረኝም። እናንተም ዕውቀታችሁን ብቻ እንጂ ይህ የምታስነሱት አውሬ አንበሳ መሆኑን ዘንግታችሁታል መሰለኝ። ነፍስ ዘርቶ የተነሳ እንደሆነ ከያዝነው በትር በቀር የምንከላከልበት ሌላ የበቃ መሳሪያ በእጃችን ስለሌለ ሁላችንንም ያበላሸናልና ተው ይቅር” ብሎ ቢያሳስባቸው፣ ያ መጀመሪያ ያንበሳውን አጥንት የገጣጠመ አዋቂ፣ ከት ብሎ ሳቀና፤ “አዬ  የኛ ጅል ደንቆሮ፣ እኛ የምንሰራውን ጥበብ እየተመለከትህ መደነቅ አነሰህና ምን ጥልቅ አርጎህ በማታውቀው ሙያ ገብተህ ምክር ልትሰጠን ደፈርህ” ብሎ  ዘለፈው። ለአንበሳው ሥጋ ደምና ቆዳ የመለሰለትም ሁለተኛው አዋቂ፤ “ምንስ አስር ደንቆሮ ብትሆን ከሞት ያስነሳነው አውሬ መልሶ እኛኑ ይበላናል ብለህ ማሰብህ ከጅልም ጅል ነህ!” ብሎ ሳቀበት።
“እንግዲያውስ ለእኔ ለደንቆሮው ፍቀዱልኝና እዚያ እዛፍ ላይ እስክወጣ ድረስ ጊዜ ስጡኝ” ብሎ  ሸሽቶ ከዛፉ ላይ ሆኖ መጨረሻቸውን ይመለከት ጀመር።
ሦስተኛው አዋቂ፡-
“ከጓደኞቼ አንሼ አልቀርም” ብሎ ድግምቱን ደግሞ ሲጨርስ፣ አንበሳው ነብስ ዘርቶ ተነስቶ፣ በተራበ አንጀቱ ዘልሎ አጠገቡ የነበረውን ነብስ የዘራለትን ሰው መጀመሪያ በላው። ቀጥሎ ሥጋ ደምና ቆዳ የሰጠውን ሰው ደገመው። ከዚህ በኋላ ራቡ ታገስ ሲልለት አጥንቱን የገጠመለትን ሰው ገድሎ ሬሳውን ጎትቶ ወደ ዋሻው ይዞት ሄደ።
***
“ደንቆሮ የተባለውን ሰው ድንቁርናው አዳነው። ሦስቱን ጥበበኞች ግን የሰሩት የጥበብ ሥራ አጠፋቸው። ማንኛውም ነገር በመጠኑ ሲሆን መልካም ነው። ከመጠን ሲያልፍ ግን ይልቁንም ፉክክር ሲጨመርበት፤ ሌላው ይቅርና ያቺ መልካሚቱ ጥበብ እንኳን ትጎዳለች፤ ከጥፋትም ታደርሳለች።”
መጽሐፍ ማንበብና ጥበብን መመርመር ታላቅ ጸጋ ነው። ዕውቀት የዚህ ፍሬ ነው። እውቀትን ወደ ተግባር ስንመነዝር ትርጓሜው ሕይወት ይሆናል። ወጣቶቻችን ይህን ሊገነዘቡ ያሻል። ከሁሉም በላይ ግን መሪዎች!!
መሪዎቻችን ህዝብን የመምራት ሃላፊነት ተቀብለዋልና፣ ሰላምን የማስከበርና ጦርነትን የመግታት የአንበሳው ድርሻ እነሱው እጅ ላይ ይወድቃል። ስለዚህ በፖለቲካውም፣ በኢኮኖሚውም፣ በማህበራዊውም ጉዳይ ላይ ሳያሰልሱ፣ ነጋ ጠባ መጨነቅ ግዴታቸው ይሆናል። በእርግጥ ለራሳቸው ህልውናም ሲሉ ነው! ወንበር ያለ ፖለቲካ ጥንካሬ፣ ፖለቲካም ያለ ኢኮኖሚ መረጋጋት ስር የለውም። ማህበራዊ ምስቅልቅል የዚህ ነጸብራቅ ነው።
የሒትለር አማካሪና የጀርመን ፕሮፓጋንዳ ዲሬክተር የነበረው ጎብልስ፤ “አንድን ውሸት ደጋግሞ በመናገር እውነት ለማድረግ ይቻላል” የሚለው ንድፈ-ሀሳቡ፣ ዛሬ መኖር የለበትም- ነፍሶበታል (Obsolete ሆኗል እንዲል ፈረንጅ)፡፡ “እውነት ቦት ጫማዋን ሳታጠልቅ እውሸት አለምን ዞሮ ይጨርሳል”፤ የሚለውን ብሂል አገር አውቆታልና ነው። የአመራሮችና የሹማምንት ውሸት እድሜ የለውም! ቢያንስ “ዝም ባለ አፍ ዝምብ አይገባበትም” የሚለውን ተረት አለመዘንጋት ብልህነት ነው፤ እንላቸዋለን።
መጪው ጊዜ የከፋ እንዳይሆን ዛሬን ማስተካከልና ማመቻቸት ይበጃል። ዳር ዳሩን መዞር ትተን ወደ ጉዳዩ መግባት፣ ወደ ወሳኙ ለውጥ ያሸጋግረናል ብለን እንገምታለን። የተሸራረፈ ለውጥም አያዛልቀንም። ነገን በቅጡ ማስተዋል ከብዙ ችግር ያድነናል።
ዝናብ የሚመጣ ከሆነ መጠለያ ማመቻቸት፣ ድርቅ ሊከሰት ይችላል ከተባልን አስቀድመን ከእልቂት የሚያድነንን ዝግጅት ማድረግ ተገቢ ነው። ጦርነት እንኳ ሊመጣ ይችላል ተብሎ ከተጠረጠረ መዘጋጀት ያባት ነው። አለበለዚያ “ለከርሞ የሚራብ ዘንድሮ እህል-ተራ ያንዣብባል” የሚባለው ተረት ዓይነት እንሆናለን።
ከዚህ ይሰውረን! ሁሉም ነገር እንደ ቤንዚንና ናፍጣ ዋጋ ጭማሪ በየቀኑ እያሳቀቀን፣ በጥይት ሰውነታቸው የተበሳሳ ህጻናት የምናይበት አሰቃቂ ሁኔታና ኢ-ሰብዓዊ ትዕይንት ውስጥ መግባት፣ አንድም ከድጡ ወደ ማጡ ነው፣ አንድም ደግሞ “ኦ ሰላም! በስምሽ ስንት ግፍ ተሰራ!” የሚለውን ጥንተ-ንባባችንን የሚያስታውሰንን ትዝብት በመሪር ሐዘን ማሰብ ነው! በዚህ ላይ በየፖለቲካና ብሄር ድርጅቶቹ የሚታየው መንታ ገጽታ፣ ዛሬም እንደ ትላንት በቅራኔ፣ በውዝግብና በመተላለቅ ላይ የተመሰረተ መሆኑ፣ ነገራችንን ሁሉ እጅጉን የእውር- የድንብር ያስኬደዋልና “ያገር ያለህ?!” ያሰኘናል። ከዚህ ቁጣም ይሰውረን!! ቀና አዕምሮና ቀና ሰብዕና ያለው ዜጋ ሁሉ፣ ሁኔታው የዕለት ሰርክ መሆኑን አውቆና ነግ-በእኔ ብሎ ቢያስብበት፤ ለሁሉም መልካም ነው።

Page 7 of 620