Administrator

Administrator

በምዕራብና ማዕከላዊ አፍሪካ በ5 ዓመታት፣ 21 ሺ ህጻናት ወደ ውትድርና ገብተዋል


             ኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በአለማቀፍ ደረጃ በሴቶች ላይ የሚፈጸሙ የተለያዩ ጥቃቶች እንዲባባሱ ማድረጉንና ባለፉት 12 ወራት ጊዜ ውስጥ ብቻ በመላው አለም ከ15 አመት እና ከዚያ በላይ ዕድሜ ያላቸው ልጃገረዶችና ሴቶች የተለያዩ ጥቃቶች ሰለባ ሆነዋል ተብሎ እንደሚገመት ዩኤን ውሜን የተባለው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ተቋም ሰሞኑን ባወጣው ሪፖርት አስታውቋል፡፡
ከአለማችን አገራት መካከል በተጠቀሰው ጊዜ ውስጥ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ሴቶች ለተለያዩ ጥቃቶች የተጋለጡት በኬንያ መሆኑን የጠቆመው የተቋሙ ሪፖርት፤ በአገሪቱ 80 በመቶ ያህል ሴቶች ለጥቃት ተጋላጭ መሆናቸውንም አመልክቷል፡፡
ተቋሙ በሪፖርቱ እንዳለው በ13 የአለማችን አገራት ባደረገው ጥናት፣ ቃለመጠይቅ ከተደረገላቸው ሴቶች መካከል ግማሽ የሚሆኑት በኮሮና ወረርሽኝ ወቅት በራሳቸው ወይም በሌላ በሚያውቋቸው ሴቶች ላይ የጾታዊ ጥቃት መፈጸሙን ተናግረዋል፡፡
ሩብ ያህሉ ሴቶች ደግሞ ከኮሮና በኋላ ከቤታቸው መውጣት በእጅጉ እንደሚያስፈራቸውና ለደህንነታቸው እንደሚሰጉ መናገራቸውን የጠቆመው ጥናቱ፤ በቤት ውስጥም ቢሆን የተለያዩ ጥቃቶች እንደሚያጋጥሟቸው መግለጻቸውን አመልክቷል፡፡
በጥናቱ ከተካተቱት ሴቶች መካከል 60 በመቶ ያህሉ ህዝብ በሚሰበሰብባቸው አካባቢዎች የሚፈጸሙ ጾታዊ ትንኮሳዎች በከፍተኛ ሁኔታ እንደጨመሩ መናገራቸውን የጠቆመው ሪፖርቱ፤ ወረርሽኙ ስራ አጥነት፣ የምግብ ዋስትናና የገንዘብ ችግርን የመሳሰሉ ፈተናዎችን እንዳባባሰባቸው መናገራቸውንም አክሎ ገልጧል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ፣ በምዕራባዊና ማዕከላዊ አፍሪካ በሚገኙ ግጭት የተቀሰቀሰባቸው አገራት ባለፉት 5 አመታት ከ21 ሺህ በላይ ህጻናት በመንግስት ሃይሎችና በታጣቂ ቡድኖች ተመልምለው ወደ ውትድርና እንዲገቡ መደረጋቸውን የተባበሩት መንግስታት የህጻናት መርጃ ድርጅት ዩኒሴፍ አስታውቋል፡፡
ድርጅቱ ባለፈው ማክሰኞ ያወጣውን ሪፖርት ጠቅሶ አልጀዚራ እንደዘገበው፣ እ.ኤ.አ ከ2016 አንስቶ በአለማችን ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ህጻናት ወደ ውትድርና እንዲገቡ የተደረጉት በእነዚህ አገራት ውስጥ ሲሆን፣ በአገራቱ ከ2ሺህ 200 በላይ ህጻናት የወሲባዊ ጥቃት ሰለባዎች መሆናቸውንም ለማረጋገጥ ተችሏል፡፡


   ባለፈው ረቡዕ ማለዳ በስዊድን ታሪክ የመጀመሪያዋ ሴት ጠቅላይ ሚኒስትር ሆነው የተሾሙት ማግዳሊና አንደርሰን፣ ቃለ መሃላ ፈጽመው ስልጣን ከያዙ ከ7 ሰዓታት በኋላ ስልጣናቸውን መልቀቃቸውን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
ሶሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ እና ግሪን ፓርቲ የተባሉት ሁለት ዋነኛ የአገሪቱ ፖለቲካ ፓርቲዎች በጥምረት መንግስት መመስረታቸውንና ማግዳሊና አንደርሰንም ባለፈው ረቡዕ በጠቅላይ ሚኒስትርነት መሾማቸውን ያስታወሰው ዘገባው፤ የሶሻል ዲሞክራቲክ ፓርቲ ያቀረበው የበጀት ዕቅድ በፓርላማው ሊጸድቅ አለመቻሉንና ግሪን ፓርቲም ከሰዓት በኋላ ከጥምር መንግስቱ ራሱን ማግለሉን ተከትሎ፣ አዲሷ ጠቅላይ ሚኒስትር ህገ መንግስቱ በሚደነግገው መሰረት ስልጣናቸውን መልቀቃቸውን አመልክቷል፡፡
ማግዳሊና አንደርሰን ፓርቲያቸው በቀጣይ ለብቻው መንግስት የሚመሰርት ከሆነ በጠቅላይ ሚኒስትርነት የመስራት ፍላጎት እንዳላቸው መናገራቸውን የጠቆመው ዘገባው፣ ሴትዮዋ ላለፉት ሰባት አመታት የስዊድን ገንዘብ ሚኒስትር ሆነው ሲያገለግሉ መቆየታቸውንም አስታውሷል፡፡

አለምን በሙሉ የመጎብኘት ህልም ሰንቆ ለ10 አመታት ያህል አገራትን ሲያስስ የኖረው ድሪው ቢንስኪ የተባለ የ30 አመት አሜሪካዊ ተጓዥ፣ ከሰሞኑ ጉዞውን በስኬት በማጠናቀቅ፣ ሁሉንም የአለማችን አገራትን ጎብኝተው መጨረሳቸው ከሚነገርላቸው 249 ሰዎች ተርታ መሰለፉ ተዘግቧል፡፡
ለአስር አመታት ያህል አለማችንን ሲዞር የኖረው ቢንስኪ፣ ከሰሞኑ የጉዞው የመጨረሻዋ መዳረሻ በሆነችው ሳዑዲ አረቢያ ጉዞውን አጠናቅቆ ህልሙን ማሳካቱን የዘገበው ሲኤንቢሲ ኒውስ፤ ቢንስኪ መላውን አለም ጎብኝቶ ለመጨረስ 1 ሺህ 458 የአውሮፕላን በረራዎችን ያደረገ ሲሆን፣ በ1 ሺህ 117 አውቶብሶች ተሳፍሮ መጓዙንም አመልክቷል፡፡
ለጉዞው የሚያስፈልገውን ወጪ በስፖንሰሮች ድጋፍና በዩቲዩብና በስናፕቻት አፕሊኬሽን ከሚለቃቸው ቪዲዮዎች በሚያገኘው ገንዘብ መሸፈኑን የተናገረው ቢንስኪ፤ በጉዞው ለ30 ጊዜያት ያህል የምግብ መመረዝ ችግር እንዳጋጠመው አስታውሷል፡፡
በጎበኛቸው አገራት በአማካይ ለአንድ ሳምንት ብቻ እንደሚቆይ የተናገረው ተጓዡ፤ በጉዞው ካጋጠሙት ፈተናዎች መካከል በአንዳንድ አገራት ቪዛ ለማግኘት እጅግ አዳጋች መሆኑና በኮሮና ቫይረስ ክልከላዎች ሳቢያ 6 አገራትን ዘግይቶ ለመጎብኘት መገደዱ እንደሚገኙበትም ገልጧል፡፡
የተባበሩት መንግስታት ድርጅት በአሁኑ ወቅት ሉአላዊ አገራት ብሎ የመዘገባቸው 193 አገራትን ቢሆንም፣ ተጓዡ ግን 197 አገራትን ጎብኝቻለሁ ማለቱን የጠቆመው ዘገባው፤ ይህም ልዩነት ሊፈጠር የቻለው ጎብኝው ኮሶቮን፣ ፍልስጤምን፣ ታይዋንንና ቫቲካንን እንደ አገር በመቁጠሩ መሆኑንም ገልጧል፡፡


    የወቅቱ የአለማችን የሙዚቃ ኮከብ እንደሆነ የሚነገርለት ትውልደ ኢትዮጵያዊው ድምጻዊ አቤል ተስፋዬ፣ ከሁለት አመታት በፊት ለአድማጮቹ ያቀረበው ብላይንዲንግ ላይትስ የተሰኘ ተወዳጅ ነጠላ ዜማ፣ በቢልቦርድ የሙዚቃ ሰንጠረዥ ቁጥር አንድ ሆኖ ለረጅም ጊዜ የዘለቀ የምንጊዜም ምርጥ ዜማ ለመሆን መብቃቱ ተዘግቧል፡፡
በቅጽል ስሙ ዘ ዊክንድ በመባል የሚታወቀው ኢትዮ-ካናዳዊው የ31 አመት ድምጻዊ አቤል ተስፋዬ፣ እ.ኤ.አ በ2019 ህዳር ወር ላይ የለቀቀው ብላይንዲንግ ላይትስ የተሰኘ ይህ ተወዳጅ ነጠላ ዜማ፤ በቢልቦርድ ምርጥ 100 ሙዚቃዎች ዝርዝር ላለፉት 90 ተከታታይ ሳምንታት የአንደኛነት ስፍራን ይዞ መዝለቁ ለዚህ ክብር እንዳበቃው ነው ቶሮንቶ ኒውስ የዘገበው፡፡
በቢልቦርድ የ63 አመታት ታሪክ የምንጊዜም መሪ ሙዚቃ ሆኖ ተመዝግቦ የነበረው በ1960ዎቹ ለአድማጭ የበቃው ዘ ትዊስት የተሰኘ የቻቢ ቼከርስ ተወዳጅ ዜማ እንደነበር ያስታወሰው ዘገባው፤ ይህ ዜማ በ2008 ያገኘውን ይህን ክብሩን ሰሞኑን ለብላይንዲንግ ላይትስ አስረክቦ ወደ ሁለተኛ ደረጃ ዝቅ ማለቱን አመልክቷል፡፡

በትርምስ መሃል፣ ፀንቶ ለመቆም የቻለ ሰው።
በጭፍን መስማማት ሰላም አይደለም፤ በጭፍን ማፈንገጥም ጀብድ አይሆንም።
ራቀ ዘገየ ብለህ ከውጥንህ ከመንገድህ የማትወጣ፣ ፅኑ አላማ ጠባቂ!
ማሰብ ሌላ፣ መብሰልሰል ሌላ! በሕልም መተለም ሌላ፣ በሕልም መነሁለል ሌላ!
ስኬትን ትሸጋገርበታለህ። እንቅፋትን ትሻገረዋለህ። ሐውልትና መቃብር አይደሉም።
የሰራኸው ሊሰበር ይችላል፤ መንፈስህ ግን ማንሰራራት ይችላል።
“አይዞኝ” የምትል የነፍስህ ድምፅ!
ከፍታም ዝቅታም፣ ወዳጅም ባላንጣም፣ ሁሉንም በልኩ ነው።
ነፍስ ያለህ ሙሉ ሰው ትሆናለህ፣ ዓለምንም ታተርፋለህ።

            የኪነጥበብ ሰዎች፣ ለምንድነው የሰውን ፈተና የሚያከብዱት? ልብወለድ፣ ግጥም አንብቡ። ፊልም፣ ትያትር ተመልከቱ። ሁሉንም የችግር ዓይነት ከምረው፣ እስከ ጥግ ድረስ አክርረው፤ ሕይወትን በውጥረት ያስጨንቋታል። ሰማይ ምድሩን ቀውጢ ያደርጉታል። ዓለም ሁሉ ይተራመሳል፤ የእንጦሮጦስ አፋፍ ላይ ይንጠለጠላል- በድርሰት። ለምን? ሰውን ለማሳነስ ተስፋውንም ለማጨለም ሊሆን ይችላል። በተቃራኒው ደግሞ፤ የሰውን ድንቅ ብቃትና የመንፈስ ፅናትን አጉልተው ለማሳየት ይጠቀሙበታል- ድንቅ ደራሲዎች። ይህ ግጥም ጥሩ ምሳሌ ነው።ሰው ሁሉ በጭፍን ስሜት የሰከረበት ዓለም ይታያችሁ። በዚያ መሃል፣ ራሱን የገዛ ሰው፤ ሰው ለመሆን የቻለ ሰው! ተመልከቱ።
በትርምስ መሃል፣ ፀንቶ ለመቆም የቻለ ሰው።
If you can keep your head when all about you
Are losing theirs and blaming it on you,
If you can trust yourself when all men doubt               you,
But make allowance for their doubting too;
ራስ በራስ ተሳክረው ልብ እየሳቱ፣ ናላቸው ዞሮ ነገር ዓለሙን ሲያምታቱ፣ “ሰማይ ምድሩ ዞረብን” እያሉ ያማርራሉ። አሳሳተን፤ አዞረብን ብለው፣ አንተ ላይ እያሳበቡ ይወቅሳሉ። ሕሊናቸውን ጥለው በደመነፍስ ሲቅበዘበዙ፣ “ቀልባችንን ገፈፈን” ብለው፣ ባንተ ላይ ያላክካሉ።
አይናቸውን እየጨፈኑ፣ “ፀሐይ ተጋረደብን፣ ብርሃን ጠፋብን፣ ቀኑ ጨለመብን” ይላሉ። አይኖችህን መግለጥህና ብርሃን ማየትህ እየከነከናቸው ይራገማሉ።
አረፍ ብለህ መተኛትህን፣ ነቅተህ መነሳትህን እየጠሉ፣ በብዥታና በሰመመን እድሜያቸውን ይገፋሉ። በድንዛዜና በውዥንብር፣ ውለው ያድራሉ። በቁም ቅዠት እየተደናበሩ፣ በእንቅልፍ ልብ እየተሰናከሉ ሲላተሙ፣ “ጊዜው ጠመመብን”፣ “ዘመኑ ጨከነብን” ብለው ይጮሃሉ። ለዚህም፣ ጣታቸውን እየቀሰሩ አንተኑን ይወነጅላሉ።
“ሰው የጠፋ እለት” ማለት እንዲህ አይነት ጊዜ ነው። “ሰው ሲጠፋ”፣… የአዳሜን ስካር ተከትሎ መጥፋት መፍትሄ አይሆንም። ጀማው እውኑን ቢክድ፣ ቢያብር በአሉታ፣ የገዛ ራስህ ነው እምነትህ። ራስን መግዛት ነው፣ ያንተ ፋንታ።
ታዲያ፣ አዳሜ ሲሳከር፣ “አይሞቀኝ አይበርደኝ” አትልም። ብርድ ብርድ ይላል። ብርክ ያስይዛል። ግን፣ ወገብህን አጥፈህ አትቀርም።
“ያለህ” አእምሮ ነው፣ ብርቱ “አለኝ-ታህ”። እውኑ አለም ነው መተማመኛህ። እውነት መጨበጥህ ነው፣ መዳኛ ዋስትናህ፣ ጋሻ ከለላህ።
“ይኸው ተመልከቱ፣ ይኸው እውነት ነው” ብትል፣ ሰሚ ተመልካች ቢጠፋ፣ አይን ተጋርዶ በብዥታ፣ ለቅዠት ቢሸነፍ፣ ለውዥንብር ቢረታ፣ ጆሮ ተደፍኖ በሁካታ፣ መንፈስ ቢደነዝዝ በቁም ቢተኛ፣ ወይም እየተነዳ እየተጎተተ ቢንጋጋ- በሆይሆይታ… ምንድነው የሚሻለው?
እውኑ ዓለም ግን ፅኑ ነው፣ ይሄም ነው ላንተ ፅናትህ። ለእውነታ መታምን ነው፣ በራስ መተማመንህ።
በጭፍን መስማማት ሰላም አይደለም፤ በጭፍን ማፈንገጥም ጀብድ አይሆንም።
አዳሜ ሁሉ አሌ ቢል፣ እውነት አይለወጥም። እና ምን ተሻለህ? ከአዳሜ ጋር፣ ከነፋሱ ጋር መንሳፈፍ፣ ከጎርፉ ጋር መንደፋደፍ፣ አይበጅህም። ለጥፋት መጣደፍ ነው። ትርፍ አያመጣልህም።
ግን፣ ከጎርፍ ጋር መጋፋት ፈልገህ አይደለም። ቅራኔና ንትርክ አይጥምህም። በእርግጥ፣ በጭፍን መስማማት ሰላማዊ አይደለም። ግን ደግሞ፣ በጭፍን ማፈንገጥ ጀብድ አይደለም። ከወዳጅ ከዘመድ፣ ከጎረቤት ከባልደረባ ጋር መቃረን ምን ይረባል?
ይልቅስ፣ ጎረቤትህ ብርታት ቢሆንህ፣ እኩያህ መንገድ ቢጠቁምህ በወደድክ። የሚያስተምር ታላቅ፣ የሚመክር አዋቂ ቢበዛልህ ነው ምኞትህ። አጥፍተህ ከሆነ ለመታረም፣ ያጎደልከው ነገር ካለ ለመካስና ለማሟላት፣ ቅንጣትም አታመነታም። ስተህ እንደሆነ የሰው ምክር፣ የምስክርም ቃል ለመስማት፣ አይተህ እርግጡን ለመፈተሽ አይንህን አታሽም። ግን፣ ለመምሰልና በጋርዮሽ ለመመሳሰል አይደለም። በይሉኝታ መቀላቀል መማሰል ጥቅም የለውም። ዞሮ ዞሮ፣ መጣም ቀረ፣ ለራስህ ራስህ ብቻ ነህ አለኝታህ።
ራቀ ዘገየ ብለህ ከውጥንህ ከመንገድህ የማትወጣ፣ ፅኑ አላማ ጠባቂ!
If you can wait and not be tired by waiting,
Or being lied about, don’t deal in lies,
Or being hated, don’t give way to hating,
And yet don’t look too good, nor talk too wise:
ከቁም ነገር ሳይጥፉ ቢዘነጉህ? ለጥዋት በተሰጠ ቃል መሽቶ እስኪነጋ በይደር ቢያጉላሉህስ? አሰንብተው ለከርሞ ቢያስጠብቁህ? አለመታደል ነው። ነገር ግን፤ አይታክቴ የማትዘናጋ፣ ፅኑ አላማ ጠባቂ መሆንህ ነው - ሰውነትህ። ጥበቃ አይሰለችህም።
መድረሻህ በአንድ ዝላይ የማይደረስ፣ ሃሳብህ የአንድ ጀምበር አዝመራው የማይሰበሰብ፣ ቢሆንም ጥበቃ አይታክትህም። መንገዱ ቢርቅ፣ ወቅቱ ቢረዝም ቢፈራረቅ፣ አቀበት ቁልቁለቱ ቢበዛ፣ … ዘገየ ብለህ ከመንገድህ አትዛነፍም። አላማህ በፀሐይ በዝናብ አይደበዝዝም፣ ትእግስትህ ለዝለት አያሸበርክም፣ በጊዜ ብዛት ዝገት አይበላውም።
ዶፉ መዓቱን ሲያወርድ፣ ውሽንፍር ሰማይ ምድሩን ሲንጥ፣ መብረቁ ጥቁር ደመናውን እየሸረከተ ጽልመቱን ሲሰነጥቅ፣ ተራራው በነጎድጓድ ሲናወጥ ሲንገጫገጭ፣ ተጠልለህ ትጠብቃለህ። ግን ዋሻው ውስጥ እስከ ዘላለም በጨለማ አትጠብቅም። ጎርፍ እስኪያልፍ መጠበቅህ፣ ውጥን አላማህ ተሸርሽሮ እስኪያልቅ አይደለም።
ቢያብሉ ቢዋሹህ፣ የማትፋለም በአፀፋ፣ ውሸትን በውሸት ሸፍጥን በሸፍጥ የማትላፋ። በክፋት በጥላቻ ሲመጡም፣ አትሆንም የጥላቻ ወዶገቢ። እጅህን አትሰጥም ለጭፍን ስሜት። …ይሄ ሁሉ የምርህ የውስጥህ ስለሆነ እንጂ፤ ለይምሰል ለትወና አይደለም።
ውሸትን ለመመከት እውነትን ይዘህ መፅናትህ፣ የገራገርነት አይደለም። ግን፣ ለይስሙላም አይደለም። “ቃሉ መሬት ጠብ አይልም” እንዲሉህ፣ ጆሮ በሚያሞቅ “የአዋቂ ልሳን” የምትናገር ወገኛ አልሆንክም።
ጥላቻን ለማጥፋት ቅንነትን እንጂ ጥላቻን አለመታጠቅህ፣ በየዋህነት አይደለም። ግን፣ ለታይታም አይደለም። በበጎነት በልጠህ ለመታየት፣ “ደጉ የፍቅር ሰው” እንዲሉህ የምትጓጓ፤ አስመሳይ ብልጣብልጥ አልሆንክም።
ማሰብ ሌላ፣ መብሰልሰል ሌላ! በሕልም መተለም ሌላ፣ በሕልም መነሁለል ሌላ!
If you can dream – and not make dreams          your master;
If you can think – and not make thoughts          your aim;
If you can meet with Triumph and Disaster
And treat those two imposters just the          same.
ህልመ ብሩህ፣ የማለዳ ምንጭ፣ ሩቅ አሳቢ ነህ። ነገን ሰሪ፣ ብርሃን ፈንጣቂ ፋና፣ መንገድ ቀያሽ ብልሃተኛ ባለሙያ- የነገን ሕይወት ፈጣሪ ጥበበኛ። አሻግረህ የልምላሜ ወራትን የምታይ። የእንቁጣጣሽ አደይ አበባን፣ የደመራ ብርሃንን ለከርሞ የምታስተውል ህልም አዋቂ።
ታዲያ፣ ህልም አምላኩ አይደለህም፤ የህልም ዓለም ምርኮኛ። የባዶ ምኞት እስረኛ አትሆንም፤ ሃሳብ ቀለቡ ቅርብ አዳሪ።
ይልቅስ፣ ነገን በተግባር በእውን ለመቅረፅ ነው፣ አፍላቂ መሆንህ የሩቅ ሃሳብ ቀማሪ። እንቶፈንቶ ለመደረት፣ የሃሳብ አቧራ እያቦነኑ ለመታፈን፣ እውኑን ዓለም በሚያስክድ የሃሳብ ጉም ውስጥ ቀልጦ ለመቅረት አይደለም። እውኑን ለመሸወድ ጨለማ ዋሻ ውስጥ ለመወሸቅ፣ በሃሳብ ቁማር እየተራቀቁ ለመድቀቅ፣ በትብታብ መፈናፈኛ ለማጣት አይደለም። ከሆነማ፣ ሃሳብ ማለት በሃሳብ ቀንበር መጠመድ ነው።
ስኬትን ትሸጋገርበታለህ። እንቅፋትን ትሻገረዋለህ። ሐውልትና መቃብር አይደሉም።
ትልቅ ስኬት እና ከባድ ስብራት (Triumph and Disaster)… አንዱን አጣጥሎ፣ ሌላውን አናንቆ ማየት አይቻልም። ቢቻል እንኳ፣ ተገቢ አይሆንም።  ጣፋጩንና መራራውን፣ በእኩል አይን መመልከት፣ እኩል ማስተናገድና መሸኘት፣… ለምን ሲባል? እንዴት ያዋጣል? ጥቅምና ጉዳት፣ ፍሬና ገለባ፣ አረምና አዝመራ፣… ስብራትና ጥገና፣ ምን አገናኛቸው? በጣም ይለያያሉ። በእርግጥ፣ የሕይወትና የሞት ያህል አይሆኑም። ነገር ግን፣ የማግኘትና የማጣት ልዩነት፣ ሊጠፋብን አይገባል። ቢጠፋብን፣ ስተናል፣ ወይም ተሞኝተናል። በእርግጥ፣ ሁሉም ልክ አለው። ማግኘትም ማጣትም፣ ከልኩ አይጎድልም፤ ከልኩ አያልፍም። ማጣጣል ስህተት ነው። ከልኩ በላይ ማጋነንም፣ እንዲሁ።
ማግኘትን አግንኖ ማጣትን አካብዶ እያየ፣ ብዙ ሰው ይሳሳታል።
እለታዊውን ስኬት በማጋነን፣ “ነገ” የሌለው፣ ዘላለማዊ የሕይወት ማሳረጊያ ጉልላት ያስመስሉታል።
ጊዜያዊውን እንቅፋት በማግዘፍ፣ “ነገ” የሌለው፣ የዓለም ፍፃሜ የመጨረሻው መዓት ያስመስሉታል። በእርግጥም ደግሞ፣ ከምር ሊመስሉን ይችላሉ።
ወርቅ ቅብ እንጨት፣ የወርቅ ዙፋን ከመሰለን፤ እንዘናጋለን። አቧራና ጥቀርሻ ሲለብስ፣ “ነደደ፣ ከሰል አመድ፣ ፍርስራሽ አፈር ሆነ” የምንል ከሆነም፤ ልክ ልኩን ስተነዋል። መምሰልና መሆን ሲምታታ፣ ማታለያ (imposter) ይሆንብናል - ያታልለናል።
አንዳንዱ ስኬት፣ በደስታ ብዛት፣ ሕይወትን ለማስረሳት ይቃረባል። አንዳንዱ አደጋም፣ በሃዘን ብዛት፣ “ሰማዩ ተደፈነብኝ” ያሰኛል። ግን፣ ስህተት ነው። ሁሉንም እንደአመጣጡና በልኩ መሆን አለበትና።
እድል ቢደርስህ፣… በቃ? ሩጫህን ጨረስክ? ሕይወትህ እስከዘላለሙ ረጋ? እክል ቢገጥምህ፣… በቃ? ተስፋህ ጨለመ? ታሪክህ ተዘጋ?
ወድቀህ አፈር ብትበላ፣ በግርማ ሞገስ ዘውድ ብትደፋ፤… ያሰብከው ቢቃና፣ ከምኞትህ በላይ ህልምህ ቢሳካ፣ ወይም ሳታስበው ቢጠፋ፣ የፈራኸው ሁሉ ከላይ ተንዶ ቢመጣ፣
ሲሳይ ሰተት ብሎ ከእጅህ ቢገባ፣ የያዝከው ቢያመልጥ፣ የሚጨበጥ ብታጣ፣ ምን ታደርጋለህ?
ቤትህ ሞልቶ በደጅህ ቢከመር ቢትረፈረፍ፣ ጓዳህ በአፍታ ቢራቆት፣ ግቢህ ኦናው ቢቀር፣
“አለፈልኝ” ብለህ እስከወዲያኛው በደስታ ትተኛህ? “አለቀልኝ” ብለህ ጉድጓድ ትቆፍራለህ? አይሆንም አታደርገውም።
በረከት ከነምርቃቱ ቢጨመርልህ፣ በፌሽታ፣ በምረቃ ድግስ፣ ከሕይወት አለም ትሰናበታለህ?
መከራ ከነብሶቱ ቢያስጨንቅህ፤ በምሬት በዋይታ፣ በግዞት ከሕይወት አለም ትመንናለህ?
አታደርገውም።
አዎ፣ የስኬት በረከት፣ የምትለፋለት ምኞት ነው። የምስራቹ ቶሎ ይምጣ።
አዎ፣ እክልና ውድቀት፣ መራራ ነው። ዓለም የተደፈነ ይመስላል - መከራ ሲበረታ።
ነገር ግን፣ አንድ ስኬት፣ የሕይወት ማሳረጊያ፣ የታሪክ መዝገብ ማጠቃለያ፣ የፍፃሜው መዝጊያና ማህተም ማሳረፊያ አይደለም።
እክል መከራም፣ የሕይወት ማሳጠሪያ፣ የታሪክ ፈትል መቋጫ፣ የክሩ የመጨረሻ ጫፍ ማንጠልጠያ አይደለም። ይመጣል፤ ይሄዳል። እውነት ነው - ይህን ታውቃለህ።
መውደቅና መነሳትን፣ ውጣ ውረዱን፣ ደመናና ፀሐዩን፣… ሁሉንም እንደአመጣጡ፣ ሁሉንም በልኩ ታስተናግዳለህ፤ ታሳልፋለህ፤ ትመልሳለህ።
ሕይወት፣ ከነውጣ ውረዱ፣ ይቀጥላል። ሕልምህ ሕያው ነው። መሽቶ ሲጨልም አይሞትም። ጥዋት ሲነጋ፣ በእለታዊ ችግር፣ ሕልምህ በንኖ አይጠፋም፤ ፀሐይ ሲመታው አይቀልጥም። ሕልምህ፣ “ሕያውም ብሩህም” ነው። ግን፣ የሕልም እስረኛ አይደለህም። በሕልም የታወረ ነሆለል አትሆንም።
ማሰብን የምትችል አዋቂ ነህ። ግን፣  ማሰብና መብሰልሰል ይለያያሉ። በሃሳብ አትሟሟም። ሃሳብ ቀለቡ አይደለህም።
ሃሳብህ፣ ቁም ነገር ነው - በተግባር የሚያፈራ። ሕልህም በእውን ሕይወትን አለምልሞ ለማሳመር የሚበቃ። ግን፣ “እዚያው በዚያ” አይሆንም። “ያኔውኑ ወዲያውኑ” አይከወንም። ጉዞ ነው። መውደቅና መነሳት አያጣውም፤ ውጣ ውረድ አይለየውም። ግን ትጓዛለህ። እድልና እክልን፣ እንደ አመጣጡ ትወጣለህ።  
የስራ ፍሬህ ሲበረክት፣… እንኳንም በረከተልህ፣ አልልታ ነው። ግን፣ እልልታው፣ አለልክ አይጦዝም፤ አናትህ ላይ አይወጣብህም።
እክል ተደንቅሮ ሲያደናቅፍህ፣ የነበረው ሁሉ እንዳልነበረ ሲሆንብህ፣… ያሳምምሃል። ግን፣ እንዳልነበርክ አድርጎ አይጥልህም።
እውነት ነው፤… እንቅፋቱ፣ የዓለም ፍፃሜ፣… እርምጃህም፣ የሕይወት ጫፍ ጉልላት ይመስላሉ። ነገር ግን፣ imposters ናቸው - ከመምሰል አያልፉም።
አዎ፣ እርምጃህ ፋይዳ አላት። ግን፣ እርምጃህ በአጭር አይቋረጥም። የምታገኛትን ስኬት ተጠቅመህ፣ በሕይወት መንገድ፣ ጉዞህን ትቀጥላለህ።
አዎ፣ እንቅፋት ይጎዳል። ግን ከወደቅክበት ትነሳለህ። የእንቅፋትን ነገር አስተውለህ፣ ወደ ተቃና የሕይወት መንገድ ታመራለህ።
እክልም እድልም፣ እንቅፋትም ስኬትም፣ የከፍታ ማብቂያና የተስፋ መጨረሻ አይደሉም - ቢመስሉም እንኳ።
እድልና ስኬትን ትሸጋገርበታለህ። እክልና እንቅፋትን ትሻገረዋለህ። እንዲህ ነው ሕይወት።
ስኬት፣ ሐውልት አይደለም - ተገትሮ የሚቆም። እንቅፋት መቃብር አይደለም - አጋድሞ የሚያስቀር።
የሰራኸው ሊሰበር ይችላል፤ መንፈስህ ግን ማንሰራራት ይችላል።
If you can bear to hear the truth you’ve spoken
Twisted by knaves to make a trap for fools,
Or watch the things you gave your life to, broken,
And stoop and build ’em up with worn-out tools:
በቀና አንደበትህ፣ የተናገርከው የእውነት ቃልህ፣ በዋዘኛ ሲበረዝ፣ በሸረኛ ሲጠመዘዝ፣ የዋሆችን ለማንሸዋረር፣ ሞኞችን ለማታለል፣ ቃልህ እየተቆረጠ እየቀጠለ ሲሸረብ ብትሰማ ምን ትላለህ? ምንስ ታደርጋለህ? “ምን ልሁነው!”፤ “ምን ይዋጠኝ!” አትልም።
“እርም የሰው ነገር!”፤ “ከእንግዲህ ቅንጣት እውነት ብተነፍስ፣ ግዑዝ አለት ያድርገኝ!” ብለህ፣ ሰውን እየተራገምክ፣ ምለህ አትገዘትም። ለተሳሳተው ታስረዳለህ - በቻልከውና ባወቅከው መጠን። ለባሰበት ምላሽ መስጠት ትችላለህ። ጆሮውን የደፈነውስ፣ ምን ታደርገዋለህ! ካልደረሰብህ፣ ትተወዋለህ።
የገነባኸው ሁሉ ሲፈርስ ያየህ ጊዜ፣ አብረህ አትፈርስም። እድሜህን የገበርክለት፣ ሁሉመናህን የሰጠህለት፣ በሙሉ ሃሳብህና ልብህ፣ በሙሉ ነፍስህና ሃይልህ የደከምክለት ስራ፣ እንደራስህ የምትሳሳለት የምታከብረው የጥረትህ ውጥንና ውጤት ነው። የተሰባበረ እንደሆነ ግን፣ መንፈስህ አብሮ አይሰበርም። ታንሰራራለህ። ዝቅ ጎንበስ ብለህ፣ በባዶ ኪስ ያለ ሽራፊ ሳንቲም፣ ሰባራ ጎባጣ መሳሪያህን ጨብጠህ፣ ዳግም ለመገንባት ትቆፍራለህ።
ደግሞም ትገነባዋለህ። ታቃናዋለህ። ቀና ትላለህ። ቀላል ስለሆነ አይደለም። ከባድ ነው። የአመታት ድካምና ላብን ይጠይቃል። ያጎሳቁላል። የብዙ በጋዎችን ሀሩር፣ የብዙ ክረምቶችን ዶፍ አልፈህ ነው፣ ለፍሬ የምትደርሰው። የወጠንከውን ስራ፣ በሁለት እግሩ የምታቆመው። ዳገቱን አሸንፈህ ነው፣ ከከፍታው ላይ የምትወጣው። በኩራት ከፍ ብለህም፣ በክብር የጥረት ፍሬህን ታጣጥማለህ።
ከጉብታው ለመውረድ አታመነታም፣ ከፍ ወዳለ ኮረብታ ለመሻገር።
If you can make one heap of all your winnings
And risk it on one turn of pitch-and-toss,
And lose, and start again at your beginnings
And never breathe a word about your loss;
ታዲያ፣ ሕይወት፣ “በአንድ የአዝመራ ወቅት” አያበቃም። ጉዞም፣ በአንድ ከፍታ አይገላገሉትም። ጉብታው ቋሚ አድራሻህ፣ የሕይወት ማቀዝቀዣ ስፍራ፣ የከፍታዎች ሁሉ አውራ፣ የጉዞ መጨረሻ እንዳልሆነ ታውቃለህ። ከጉብታው ማዶ፣ ከፍ ያለ ኮረብታ አለ፤ ከጋራው ባሻገርም፣ እጅግ የላቀ ተራራ። የሚታይ ብቻ ሳይሆን የሚጣራ። “በቃኝ፤ ይቅርብኝ” አትልም።
አዎ፣ በጉብታውና በኮረብታው መሃል፣ አስቸጋሪ ሸንተረር ይጠብቅሃል። ከጋራው ወዲያ፣ ወደ ተራራው ለመሻገር፣ የሸለቆ ቁልቁለት ክፉኛ ይፈታተንሃል። ወደ ላይ ወደ ላቀ ከፍታ ከተመኘህ፣ በስንት መከራ የተቀዳጀኸውን ጉብታ ትተህ ትጓዛለህ። ወደ ሸንተረሩ ወደ ሸለቆው ወደ ታች መውረድ የግድ ነው።
ከእጅህ የገባውን ጉብታ ትተህ መጓዝ፣ ከዜሮ እንደመጀመር ቢሆንም፣ አያስፈራህም። ቢያስፈራህም፣ ከጉዞ አያስቀርህም። “ጉብታዬን ትቼ የወረድኩ፣ አግኝቼ ያጣሁ” ብለህ አትተክዝም፣ አታማርርም። ከጉብታ የላቀ ኮረብታን መርጠሃልና።      
“አይዞኝ” የምትል የነፍስህ ድምፅ!
If you can force your heart and nerve and sinew
To serve your turn long after they are gone,
And so hold on when there is nothing in you
Except the Will which says to them: “Hold on!”
አንዳንዱ ፈተና፣ ትእግስትን ያስጨርሳል። ኃይልህ ጠንጠፍጥፎ ሲያልቅ ይሰማሃል። ጉልበትህ ሲብረከረክ ይታይሃል። የዛለ አካል፣ አጥንቶችህ ጭምር፣ ለአፍታ አጠፍ በርከክ ማለት ናፍቋቸዋል። የልብህ አቅም ተጨምቆ የተሟጠጠ ይመስላል። ደምስሮችህ በግለት ተንተክትከዋል። ጅማቶችህ እስከ ጫፍ ተወጣጥረዋል። ቢሆንም፣ “አይዞኝ”፣ “በርታ” ትላለህ።
ማረፊያ መደገፊያ የለህም። ወኔ ብቻ ነው የቀረህ። “አይዞኝ” የምትል የነፍስህ ድምፅ ብቻ ናት፣ ሃይልና ምርኩዝህ፣ የመንፈስህ ፅናት።
ከፍታም ዝቅታም፣ ወዳጅም ባላንጣም፣ ሁሉንም በልኩ ነው።
If you can talk with crowds and keep your virtue,
Or walk with Kings – nor lose the common touch,
If neither foes nor loving friends can hurt you,
If all men count with you, but none too much;
የሚያበረታታ ሰው ቢኖር፣ የአፍታ ድጋፍ ብታገኝ አትጠላም። እያንዳንዱ ሰው፣ ባንተ ዘንድ ዋጋ አለው። ለሰው የሚገባ ክብር፣ ለሁሉም ሰው ትሰጣለህ። ነገር ግን፣ እንደየስራውም ትዳኛለህ። እንደየብቃቱ ታደንቃለህ፣ እንደየመልካምነቱ ሰውን ትቀርባለህ፣ ትወዳለህ። ከአጥፊው ከወራዳውም፣ ትርቃለህ፤ ራስህን ትከላከላህ። ሁሉንም በልኩ ነው።
ከባላንጣህ ቅንጣት አትመኝም። ምንም አይቀርብህም፤ ጉዳት አይደርስብህም።
ወዳጅ ጓደኛ፣ መስተዋት ነው። እንደ አቅሙ ወድዶ ቢደግፍህ፣ እንደቻልከው ብትደግፈው፣ እሰየው ነው። የሃሳብ አስከታይና ተከታይ፣ ገዢና ጥገኛ ለመሆን አይደለም። እንዲያ ብትመኝ፣ ከንቱ ጥፋት ይሆናል። እሺ ብሎ በጭፍን ቢከተልህ ቢታዘዝህ፣ ያ ያደነቅከው የግል ማንነቱ ይመክናል። እምቢ ቢል፣ ቅሬታና ቂም ብቻ ይተርፍሃል።
 የግል ማንነትን በማክበር፣ ልክን በማወቅ ላይ የቆመ ትክክለኛ ጓደኝነትና ወዳጅነት ግን፣ አይመክንም፤ ፅኑ ነው። ከጥፋትና ከቅሬታም ያርቃል።
ነፍስ ያለህ ሙሉ ሰው ትሆናለህ፣ ዓለምንም ታተርፋለህ።
If you can fill the unforgiving minute
With sixty seconds’ worth of distance run,
Yours is the Earth and everything that’s in it,
And – which is more – you’ll be a Man, my son!
ካለፈች የማትመለስ፣ ካመለጠች የማትጨበት እያንዳንዷ የሕይወት ቅፅበት ዋጋ አላት። የልብ ትርታ ብርታትህ፣ የሕይወት ጣዕም ትንፋሽህ ናት - ቅንጣቷ የሕይወት  ቅፅበት። እያንዳንዷ ደቂቃ፣ የ60 ሴኮንድ ሩጫ ናት - ባንተ ሕይወት። የግስጋሴ።ይህን ሁሉ ከቻልክ፣ በሃሳብና በተግባር ከተጓዝክ፣ ኑሮህንና ማንነትህን እንዲህ አቃንተህ ከቀየስክና ከቀረፅክ፣… ዓለምን ሙሉ፣ በውስጧ ያለውንም ሁሉ ታተርፋለህ። ደግሞም፣ ነፍስ ያለህ ሙሉ ሰው ትሆናለህ።

    ዳሽን ባንክ ለአምስት ቁልፍ ቦታዎች ሀላፊዎቹን መሾሙን አስታወቀ፡፡ ባንኩ ለአዲስ አድማስ በላከው መግለጫ እንዳስታወቀው የአምስቱን ሀላፊዎች ሹመት ለብሔራዊ ባንክ አቅርቦ ብሔራዊ ባንክ አምስቱን ምክትል ስራ አስፈጻሚዎች ሹመት ማጽደቁን ከባንኩ የተገኘው መረጃ ያመለክታል፡፡
ባንኩ ሰሞኑን የስትራቴጂ እቅዱን መከለሱንና የባንኩን መዋቅር መልሶ ማዋቀሩን የገለፀው የባንኩ መግለጫ ከነዚህ ስራዎቹ በኋላ ለአምስቱ ቁልፍ ቁልፍ ቦታዎች በሙያቸውና በስራ ልምዳቸው የተመሰገኑ ሀላፊዎቹን መሾሙን አስታውቋል፡፡
በዚህም መሰረት አቶ አየለ ተሾመን የቢዝነስ ባንኪንግ ዘርፍ ምክትል ዋና ስራ አስፈጻሚ፣ኢየሩሳሌም ዋጋውን የሰው ሀብት ልማት ዘርፍ ምክትል ዋና ስራ አስፈጻሚ፣መስፍን በዙን ከወለድ ነፃ የባንክ አገልግሎት ዘርፍ ምክትል ዋና ስራ አስፈጻሚ፣ ሙሉጌታ አለባቸውን፣የስትራቴጂና የኢኖቬሽን ዘርፍ ምክትል ዋና ስራ አስፈጻሚና ዮሃንስ ሚሊዮንን ደግሞ የዲጂታል ባንኪንግ ዘርፍ ምክትል ዋና ስራ አስፈጻሚ አድርጎ መሾሙን ነው ባንኩ ያስታወቀው፡፡
 እንደባንኩ ገለጻ ከተሿሚዎቹ አራቱ ከ18-30 ዓመት የሥራ ልምድ ያላቸውና ከአቶ አየለ በስተቀር ሶስቱ በዳሽን ባንክ ከስር ጀምረው ባንኩን በቅንነትና በታማኝነት በማገልገል እያደጉ መጥተው ለዚህ የደረሱ ሲሆን አቶ አየለ ተሾመ ግን በባንክ ሙያ ዘርፍ ከ30 ዓመት በላይ ልምድ ያካበቱ እንደሆኑ ለማወቅ ተችሏል፡፡ የዲጂታል ባንኪንግ ዘርፍ ምክትል ዋና  ስራ አስፈጻሚ ሆነው የተሾሙት ዮሃንስ ሚሊዮን በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በዲጂታል ባንኪንግ ዘርፍ ከጀማሪነት ጀምሮ አሁን ወደ ዳሽን ባንክ እስከ ተቀላቀሉበት ጊዜ ድረስ ያገለገሉ መሆናቸውንና አሁንም በዳሽን ባንክ በተሸሙበት ሀላፊነት ባንኩንና አገራቸውን በታማኝነት ያገለገሉት ተብሎ መታመኑን ባንኩ መግለጫው አስታውቋል፡፡

 በኮንስትራክሽኑ ዘርፍ የተሰማሩ ባለሙያዎችና ተቋራጮች ለህልውና ዘመቻው የሚችሉትን ሁሉ ለማድረግና አገር ከገባችበት ጫና እንድትወጣ መስዋዕትነት ለመክፈል ቃል ገቡ። የዘርፉ ባለሙያዎችና ባለሃብቶች ይህን ውሳኔ ስተላለፉት ትናንትና ህዳር 17 ቀን 2013 ዓ.ም ስድስት ኪሎ በሚገኘው የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ዲዛይንና ግንባታ ስራዎች ቢሮ በሚገኘው አዳራሽ የኮንስትራክሽን ስራ ተቋራጮች ማህበር ከአዲስ አበባ ዲዛይንና ግንባታ ስራዎች ቢሮ ጋር  በመተባበር ባዘጋጁት የውይይት መድረክ ነው።
ከሁለት ሳምንት በፊት በሸራተን አዲሰ ሆቴል በቢሮውና በማህበሩ ትብብር ለህልውና ዘመቻው በተዘጋጀ የገቢ ማሰባሰቢያ መርሃ ግብር ላይ ከ100 ሚ. በላይ መሰብሰብ መቻሉን የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የዲዛይንና የግንባታ ስራዎች ቢሮ ሃላፊ ኢ/ር አያልነሽ ሀብተማሪያም ተናረዋል።ከዚህ በተጨማሪም ተቋረጮቹ  5 ሚ. 238 ሺህ ብር፣ 21 ገልባጭ መኪኖች፣ 8 ፒክአፕ መኪኖች፣ አይሱዙና አንድ ውሃ ቦቴ ለመስጠት ቃል የገቡ ሲሆን ተሽከርካሪዎቹ ዘመቻው እስኪጠናቀቅ አገልግሎት ላይ እንደሚውሉና 7 የማህበሩ አባላት ለመዝመት ፈቃደኛ መሆናቸውም በእለቱ ይፋ ሆኗል።የግንባታ ዘርፉ ለሀገር እድገት ወሳኝ ሚና የሚጫወት ዘርፍ መሆኑ ግልጽ እንደሆነ  የገለጹት ኢ/ር አያልነሽ ኢትዮጵያ ጡት ነካሽ በሆኑ ከሀዲ ልጆቿ ከውጪ ጠላቶቿ ጋር አብረው አጣብቂኝ ውስጥ ሲከትቷት ደግሞ የዘርፉ ተዋንያን ገንዘብ ከማዋጣት ባለፈ በግንባር ዘምቶ እስከመሰዋት፣ የስንቅና ትጥቅ ማመላለሻ መኪኖቻቸውን በመስጠትና በግንባር ለሀገር ክብር ደሙ እየፈሰሰ ላለው መከላከያ ሰራዊት ልዩ ሀይል፣ ፋኖና ሚሊሻ ደም በመለገስ ሀገራዊ ሃላፊነታችንን እንወጣለን ያሉ ሲሆን፣ በቀጣይ እኔን ጨምሮ 40 ያህል የቢሮው አመራሮች ወደ ግንባር ለመዝመት ዝግጅታችንን አጠናቀናል ብለዋል።
የዘለቀ ረዲ ደረጃ 1 እና 2 ኮንስትራክሽን ተቋራጭ ባለቤትና የህብር ኢትዮጵያ ፓርቲ አመራር ኢ/ር ዘለቀ ረዲ በውይይቱ መድረክ መክፈቻ ላይ ለታዳሚ የማነቃቂያ ንግግር ያደረጉ ሲሆን በገንዘብና በእውቀታቸው የህልውና ዘመቻውን ከመደገፍ ባሻገር በተለያዩ ግንባሮች እየተገኙ ሰራዊቱን ሲያነቃቁ እንደነበር አስታውሰው፣ በዚህ መድረክ ወደ ግንባር ለመዝመት ከሚወስኑ የሙያ አጋሮቻቸው ጋር እሳቸውም ሆነ ሰራተኞቻቸው እንደሚዘምቱና በደም ልገሳም እንደሚሳተፉ አስታውቀዋል።
የኮንስትራክሽን ተቋራጮች ማህበር ፕሬዚዳንት ኢ/ር ግርማ ሀብተማሪም ባደረጉት ንግግር አሸባሪው የትግራይ ወራሪ ሃይልና እነሱን አይዟችሁ በሚሉ ጥቂት ምዕራባዊያን ሀገራት በሀገራችን ኢትዮጵያ ላይ የተከፈተውን ጦርነትና በህልው ላይ የተቃጣባትን አደጋ ለመመከት መላ ኢትዮጵያዊያን በጠቅላይ ሚኒስትራችን ፊት አውራሪነት እየተፋለሙ ይገኛሉ ካሉ በኋላ፣ ሁላችንም በምናደርገው ርብርብና ትግል ኢትዮጵያ በድል አድራጊነት እንደምትወጣው ጽኑ እምነት አለኝ ብለዋል።
“እኛም የኮንስትራክሽን ስራ ተቋራጮች ይህ የህልውናውና ዘመቻ ከተጀመረ ጀምሮ በጦር ግንባር በመገኘት ለመከላከያና ለሌሎች ህዝባዊ ሰራዊቶች የሞራል ስንቅ ከመሆን ባለፈ አቅማችን የፈቀደውን የገንዘብና የሎጂስቲክ ድጋፎች ሁሉ እያደረግን እንገኛለን።”
ያሉ ሲሆን ይህም ድጋፍ በጦርነቱ ከቤት ንብረታቸው የተፈናቀሉ ወገኖች መርዳትት  በእጅጉ ያካተተ ስለመሆኑ በንግግራቸው ገልጸዋል።ኢ/ር ግርማ አክለውም ሀገራችን ኢትዮጵያ ላይ የህልውና ጦርነት የከፈተው የትህነግ ወራሪና ተባባሪዎቹ ኢትዮጵያዊያን ከ1983-2010 ዓ.ም መጋቢት ወር ድረስ ያሳለፍነውን የባርነት ዘመን ከከፍተኛ የቂምና የበቀል እርምጃዎቻው ጋር ድጋሚ ሊጭኑብን አሁንም በእብሪት መነሳታቸው ኢትዮጵያዊያን ከፍተኛ እልህና ቁጭት ውስጥ ከትቶናል ያሉ ሲሆን አሁን ያሉንን ማንኛውም አይነት መኪኖች፣ ደማችንንና ገንዘባችንን ከመለገስ ባለፈ በግንባር ከጠቅላይ ሚኒስትራችን ጎን ለመዝመት ዝግጁ ነን ብለዋል። ህልውናችን ተከብሮ ጦርነቱን በድል እስክናጠናቅቅ ማንኛውንም አይነት ድጋፍ አጠናክረን እንቀጥላለን ሲሉም አክለዋል የማህበሩ ፕሬዚዳንት ኢ/ር ግርማ ሀብተማርያም።ኢ/ር አያልነሽ በበኩላቸው እርሳቸው በሚመሩት መስሪያ ቤት ከ280 በላይ ሰራኞች እንዲሁም ከሌሎች ሁለት ተጠሪ ተቋማት ጋር በድምሩ ወደ 700 የሚጠጉ ሰራተኞች መኖራቸውን አስታውሰው ሁሉም የወር ደሞዙን ከመስጠት ጀምሮ ደም በመለገስና ግንባር በመዝመት ብዙ አስተዋጽኦ እያረጉ ሲሆን ይህ ቅዱስ ጦርነት እስከሚጠናቀቅ ድጋፉን አጠናክረን እንቀጥላለን ብለዋል። በቀጣይም በርካታ የኮንስትራክሽኑ ዘርፍ ተዋናዮች ቀይ መስቀል ግቢ ተገኝተው ደም እንደሚለግሱም ኢ/ር አያልነሽ ጨምረው ገልፀዋል።


 ሓቂ አተወካ እንተበልዎስ፣ ደሓን ሳዕኒ ተኸዲነ ኣለኹ በለ (የትግረኛ ተረት)

          አንዳንድ ተረትና ምሳሌ አንዴ ተነግሮ አልደመጥ ይላል። ስለዚህ ደግመን እንድንተርተው እንገደዳለን። የሚቀጥለው ተረትም የዚህ ዓይነት ነው።
ከዕለታት አንድ ቀን አንድ እግረ-ጠማማ ገበሬ፣ ዘር ሊዘራ ወደ እርሻው ሄዶ ዘርቶ ሲመለስ፣ አለቃ ገብረሃናን መንገድ ላይ ያገኛቸዋል። ከዚያም፤ “አለቃ እንደምን ውለዋል?” ይላቸዋል።
አለቃም፤
“ደህና እግዚሃር ይመስገን፣ ደህና ውለሃል?”
“ደህና ነኝ አለቃ። ከወዴት እየመጡ ነው?”
አለቃ፤
 “እንዲህ ወደ ደጋው ሰዎች ተጣልተው ላስታርቅ ሄጄ መመለሴ ነው”
እግረ ጠማማው ገበሬ ነገረኛ ብጤ ነው። አለቃ አፍ ላይ ተልባ ፍሬ አይቶ   ኖሮ፤
“አለቃ፤ ዛሬ ተልባ ስንት ስንት ዋለ?” ይላቸዋል።
አለቃም ወደ ገበሬው እግር አየት አድርገው፤ “በጠማማው/ጣሳ ሰባት ሰባት   ነው!” ብለው ቀልደውበት አለፉ።
ገበሬው መንገዱን ሲቀጥል፣ አንዲት ጦጣ ከዛፍ እዛፍ እየተንጠላጠለች ስትዘል ይደርሳል። ገበሬው ዘርቶ የመጣው አተር ነው። ጦጢት ይሄንን ካወቀች ከእርሻው ገብታ ቦጥቡጣ ቦጥቡጣ  እንደምትጨርሰው ያውቃል።
 ጦጢትም ቸኩላ፤ “ገበሬ ሆይ! ዛሬ ምን ዘርተህ መጣህ?” አለችው።
ገበሬም፤ በብልጠት ሊመልስላት ብሎ፤
“ተልባ! ተልባ ነው የዘራሁት” አላት።
ጦጢትም ተልባ-እርሻ ገብታ ልቦጥቡጥ ብትል እንደሚያሟልጫትና     እንደማትችል አውቆ፤ “ተልባ ነው የዘራሁት” እንዳላት ገባትና፤
“ደህና፤ ለማንኛውም ወርደን እናየዋለን!” አለችው ይባላል።
***

“እባብ ለእባብ ይተያያል ካብ ለካብ” እንደሚባለው መሆኑ ነው።
ይቺ አንድ እናት አገራችን የችግር ፈረቃ ሲያጠቃት ብዙ ዓመታት ተቆጥረዋል። ርሃቡን ተወጣን ስንል፣ በሽታና ወረርሺኝ ያጣድፈናል። ወረርሽኙ ጋብ አለልን ስንል፣ ጦርነት ይከሰትብናል። ጦርነቱን በስንት ደም፣ በስንት መስዋዕትነት፣ በስንት የሞራልና የሀብት ድቀት ተወጣነው ስንል ዐይኑን ያፈጠጠ ሙስና ከራስጌ እስከ ግርጌ እንደ አራሙቻ ይወርረናል። ከሙስናው ለመገላገል መመሪያ ሲወጣ መመሪያው ራሱ ሙስና የተጠናወተው ሆኖ ይገኛል። ዕቅዶች ይነደፋሉ፤ አይተገበሩም። ህግጋት ይደነገጋሉ፤ አይከበሩም። የህዝብ መብት ይናቃል። ህግጋት ይደነገጋሉ፤ አይከበሩም። የህዝብ መብት ይናቃል። ፍትሕ ቦታ ካጣ ሰንብቷል። ሙስ በሥልጣን የፊት ለፊት በርም ይምጣ፣ በፖለቲካው የጓሮ-በር፣ ዞሮ ዞሮ የአገርንና የህዝብን ገንዘብና ንብረት ለግል ጥቅም ማዋል ነው። ስለዚህም ህዝብ የፖለቲካ ባለስልጣንም ሆነ የመንግሥት መዋቅር ሹሙን መጠየቁን፣ በዙሪያው የተገኘውንም “በቢላህ ገብር፣ በሰማህ መስክር” ማለቱ አይቀሬ ነው።
 ህዝብ የበደሉትን ይቅር ማለት ያውቃል። ይችልበታል። ከተሳሳተም ከስህተቱ ይማራል። ያም ሆኖ  #በጊዜ ንሥሐ ግቡ!” ማለትንም ጠንቅቆ ልቆበታል።
በኢትዮጵያ በየዘመኑ እንደታዘብነው በአንድ ወገን የፖለቲካ ድርጅት አባል፣ በሌላ ወገን የመንግስት መዋቅር ባለቤት ሲኮን፤ በሁለት  ልብ የመተዳደርን ያህል ከባድ ነው። የብቻ አካሄድም ጣጣው ብዙ ነው። የራስ ደሴት፣ የራስ አምባ፣ የራስ ሀብትና ቅርስ አበጅቶ፣ መንግሥትና ህዝብ ለእኔ-ምኔ ማለትም ከባድ ቅዠት ነው። በዚህም ሆነ በዚያ ንክኪው አይቀርምና! የአገራችንን ፖለቲካ የፈለገ ፖለቲከኛ ቢተነትነው፣ ለያዥ ለገራዥ ያስቸገረ ውስብስብ ይዘትና ቅርጽ-አልባ መልክ ያለው መሆኑ ጸሐይ የሞቀው እውነት ነው። እስከዛሬ እንዳየነውም ፖለቲካና ኢኮኖሚው አልመጋገብ ካለ አያሌ ጊዜ ሆኖታል። እየተባባሰ የሚመጣውንም መፍትሔ ፈልጉለት ቢባል “ከድጡ ወደ ማጡ” እያሽቆለቆለ አልያዝ አልጨበጥ ብሏል።
ሁነኛ ዲሞክራሲያዊ እልባት ያበጃሉ የተባሉት ምሁራን፣ የፖለቲካ አመራሮችና ተራማጅ አካላት፤
“እሳት መጣብህ” ቢሉት “ምንም አይደል ሣር ለብሻለሁ” አለ እንደተባለው ሆነውብናልና፣ ፈጣሪ መላውን እንዲሰጠን እንማፀን።

Saturday, 27 November 2021 14:25

ዲዛይነር ደስታ ደጀኔ

  የ79 ዓመቷ የዕድሜ ባለጸጋ ወ/ሮ ደስታ ደጀኔ አቦዬ ከግማሽ ክ/ዘመን በላይ የሚሆን ጊዜያቸውን ያሳለፉት በልጅነት ዕድሜያቸው በተማረኩበት የባህል አልባሳት ዲዛይን ሥራ ላይ ነው፡፡ በታዳጊነት ዘመናቸው ትምህርታቸውን አቋርጠው በጀመሩት በዚህ ሙያ በአገር አቀፍና በዓለማቀፍ ደረጃ  ትላልቅ ሽልማቶችና ዕውቅና አግኝተውበታል፡፡ ወ/ሮ ደስታ ለታዋቂ ግለሰቦች፣አርቲስቶችና ሞዴሎች አልባሳትን ዲዛይን እያደረጉ ሲሰሩ ኖረዋል፡፡ በዚህም የላቀ ስኬትን ተቀዳጅተዋል፡፡ በአሁኑ ሰዓትም የወ/ሮ ደስታን ሥራ ተረክበው በመስራት ላይ የሚገኙት ልጆቻቸው ናቸው፡፡ የአዲስ አድማስ ጋዜጣ ስለ ወ/ሮ ደስታ የእድሜ ዘመን ሙያና ሥራ ከልጃቸው ናኦሚ አባይ ጋር ተከታዩን ቃለ ምልልስ አድርጓል፡፡ እነሆ፡-


                     #ባህላዊውን ከዘመናዊው ማዋደድ ያስፈልጋል;


            እስቲ ራስዎትን ያስተዋውቁን--?
ናኦሚ አባይ እባላለሁ፡፡ የወ/ሮ ደስታ ደጀኔ ስድስተኛ  ልጅ ነኝ፡፡ በአሁን ሰዓት የእናታችንን ስራ ተረክቤ በመስራት ላይ እገኛለሁ፡፡
 በዚህ አጋጣሚም የእናታችንን የወ/ሮ ደስታ ደጀኔን ታሪክ እንድናሳውቅ እድሉን ስለሰጣችሁን በጣም እናመሰግናለን፡፡
የወ/ሮ ደስታ ትውልድና ዕድገት ምን ይመስላል?
ዲዛይነር ደስታ ደጀኔ የተወለደችው በ1935 ዓ.ም በአዲስ አበባ ንፋስ ስልክ አካባቢ ነው፡፡ እድሜዋ ለትምህርት ሲደርስ እቴጌ መነን ትምህርት ቤት ብትገባም፣ ትምህርት ቤቱ ከመኖሪያቸው ይርቅ ስለነበር በአቅራቢያ ወደሚገኘው የቀድሞው በየነ መርዕድ፣ በአሁኑ ዕድገት በህብረት ትምህርት ቤት ገብታ፣ እስከ ስምንተኛ ክፍል ድረስ መማር  ችላለች፡፡
ከስምንተኛ ክፍል በኋላስ ለምን አልቀጠሉም…?
መማር ትችል ነበር፤ ግን በውስጧ ከፍተኛ የሆነ የልብስ ስፌት ፍቅር ስለነበር እሱን ለማሳካት ብላ ወላጆቿ ሳያውቁ ነው ትምህርቷን ያቋረጠችው፡፡ በወቅቱ  ወላጆቿ ትምህርት ማቋረጧን ሲያውቁ በጣም ከባድ ፈተናዎችን ነው ያሳለፈችው፤ ግን ያው ዓላማ ስለነበራት ዛሬ የደረሰችበት ቦታ ላይ ለመድረስ በቅታለች፡፡
ትምህርት ካቋረጡ በኋላ ወዴት አመሩ?
ትምህርቷን በማቋረጥ በቀጥታ ወደ ዲዛይን ትምህርት ቤት ነው ያመራችው፡፡ ያኔ አንዲት ከጣሊያን ሀገር በልብስ ዲዛይን ተምረው የመጡ ኢትዮጵያዊት የከፈቱት ‹‹ሳባ የልብስ ስፌት ትምህርት ቤት›› ገብታ ሥልጠና ጀመረች፡፡ በ1958 በልብስ ስፌትና ቅድ በዲፕሎም ተመረቀች፡፡ በስልጠና ወቅት ባሳየችው ልዩ ብቃትም በዛው ተቋም ውስጥ በማስተማር ቀጠለች፡፡ ማስተማሩን እንዳቆመች የራሷን ትንሽ የንግድ ቦታ በመክፈት ጨርቆችን ከውጭ አገር በማስመጣት ዘመናዊ ልብሶችን እንድትሰራላቸው ለሚጠይቋት መሥራት ጀመረች፡፡ መኖሪያ ቤቷ በጣም ሰፊ ስለነበር ስራዋን ወደዛ በመውሰድ ለረዥም ጊዜ እዛ መስራት ቻለች፡፡ በወቅቱ ትሰራ የነበረው የሚዜ ልብሶች፣ የእራት ልብሶችና የሙሽራ ልብሶችን ነበር፡፡  
ደንበኞችን እንዴት ነበር የሚያፈሩት? ማስታወቂያ የሚያስነግሩበት የተለየ መንገድ ነበራቸው?
ምንም የማስተዋወቂያ መንገዶችን አትጠቀምም ነበር፤ አሁንም አትጠቀምም፤ ልብሱ እራሱ ይመሰክራል የምትለው እምነት አላት፡፡ ‹‹የት ነው ያሰራሽው›› እየተባባሉ ደንበኞቿ ናቸው የሚያስተዋውቁላት፤ ስራውን የሚያመጡትም እነሱ ናቸው፡፡
በልጅነታቸው  ወደ ልብስ ስፌት የሳባቸው ምን ነበር ? እንደ አርአያ የሚያዩት ሰው ነበር?
ሁሌም ስትናገር እንደምንሰማት ወደ ስፌቱ እየተሳበች የመጣችው፣ የእናቷን ወይንም የእኛን አያት የሰርግ ልብስ፣ (ልባልማሱሪ ይባላል) የሀበሻ ቀሚስ ነው፤ ከላይ ካባ አለው፡፡ እሱን በፎቶግራፍ ማየት ከጀመረችበት ጊዜ አንስቶ  እንደሆነ ትናገራለች፡፡
ከቤተሰቡ ውስጥ በዚህ ሙያ ላይ የተሰማራ ሰው ነበር ?
የእናታችን ወ/ሮ ደስታ አያት፣ በንግስተ ነገስታት ዘውዲቱ ዘመን፣ የንጉሳዊያን ቤተሰብ አልባሳትን ይሸምኑ ነበር፡፡
ከ90 ዓመታት በላይ ያስቆጠረ የባህል ልብስ እንዳለ ሰምቻለሁ…
አዎ 90 ዓመታትን ያስቆጠረ ልብስ አለ፤ ጥንድ ድርብ ይባላል፡፡ የአያቷ ነው፤ ወደዚህ ስራ መግባቷን ሲያይ በስጦታ መልክ የሰጣት… ድሩም ማጉም በእጅ ነው የተሰራው፤ ምንም አይነት ማሽን አልነካውም… አሁን ላይ እንዲያውም ብዙ ደንበኞቿ ይህን ዓይነት ልብስ  እያዘዟት ትሰራለች፡፡
እንደማየው የቤት ቁሳቁሶችም  በጥበብ ተውበዋል---
ማስጌጥ በጣም ነው የምትወደው፤ስለዚህ የተለያዩ መንገዶችን በመጠቀም ሁሉም ነገር በጥበብ እንዲያጌጥ በማድረግ አብሮ የሚሰራበትን መንገድ በመፍጠር ታስውባቸዋለች፡፡ እንደምታይው አብዛኞቹን ቁሳቁሶች በጥበብ አስጊጣቸዋለች፡፡
በ1977 በኢትዮጵያ ተከስቶ በነበረው ከፍተኛ የድርቅና የረሃብ አደጋ የዕርዳታ እጃቸውን ዘርግተው ለነበሩ የሰሜን አሜሪካና የአውሮፓ ሀገራት ምስጋና ለማቅረብ በተዘጋጀውና እስካሁንም ድረስ በብዙ ሰው ልብ ውስጥ በቀረው የ‹‹ህዝብ ለህዝብ የሙዚቃ ትርዒት›› ላይ የመሳተፍ እድል አግኝተው ነበር ---
አዎ፤ በወቅቱ ከባህልና ቱሪዝም አቶ አያልነህ ሙላት ናቸው፣ ሥራውን ይዘውላት የመጡት፡፡ ሥራው እንዲሰራላቸው ብዙ ቦታ አወዳድረው ነበር፤ ‹ሳምፕል› እንዲሰራላቸው ግን ሳያገኙ ቀሩና ወደሷ ጋ ይዘውት ሲመጡ በሳምንት ጊዜ ውስጥ ሰርታ አሳየቻቸው፡፡ ሳምፕሉም አሸነፈና ወደ ስራው እንድትገባ ዕድሉን አገኘች፡፡ ብዙ ቦታ ሳምፕል ሲያሰሩ ጊዜ ወስዶባቸው ስለነበር ስራውን ለመጨረስ የተሰጣት ጊዜ በጣም አጭር ነበር፤ ስለዚህ ብዙ ሰው ቀጥራ ነው የ14 ብሔሮችን ወደ 140 ልብሶች በ15 ቀናት ውስጥ  ሠርታ ያስረከበችው፤ ሙሉ የባህል ልብሱን ከእነ ጌጣጌጡ ማለት ነው፡፡
በወቅቱ የየብሔሩን አለባበስ እንዴት ነበር የሚያውቁት?
የየብሄሩ ትክክለኛ ሳምፕል ቀርቦላት ነበር፤ በዛ መሰረት ትንሽ አዘምናው ነው የሰራቸው፡፡ ጌጣጌጡን በመስራት ደግሞ አሁን ባህር ማዶ የምትገኘው እህታችን ሰናይት አባይ ታግዛት ነበር፡፡ በወቅቱም ከባህልና ቱሪዝም የምስጋና የምስክር ወረቀት ተበርክቶላታል፡፡
በኮንሶ ባህላዊ አለባበስ በዓለማቀፍ ደረጃ ተሸልመዋል አይደል?
አዎ ከ15 ዓመት በፊት ግሪክ አቴንስ ውስጥ በሚስ ቱሪዝም አማካኝነት የ32 አገራት አልባሳት ይቀርብ ነበር፡፡ እዛ ተጋብዛ ሄዳ በኢትዮጵያ  የኮንሶ ባህላዊ አለባበስ አሸናፊ ሆኖ ተመርጦ ሽልማት ተቀብላለች፡፡
ስመጥር ከሆኑ አለምአቀፍ ሞዴሎች ጋር የመስራት እድል ማግኘታቸውንም ሰምተናል--
እውነት ነው፡፡ ከፈረንሳይ አገር የመጣች ማጋሊን የምትባል የተለያዩ ሞዴሎችን በማሰልጠን በተለያዩ ጊዜያት ደስታ ዲሞድ በማለት የፋሽን ትርዒት አዘጋጅተዋል፡፡ በወቅቱ ከሰለጠኑ ሞዴሎች መካከል ሊያ ከበደ.. ሳራ መሀመድ ይገኙበታል፡፡ ሊያ ከበደ እንዲያውም የመጀመሪያዋ ሞዴል ናት፡፡ ብዙ ሞዴሎች በኛ ቤት ውስጥ የእናታችንን ልብስ እያስተዋወቁና እየሰለጠኑ ዛሬ ትልልቅ ደረጃ ላይ ደርሰዋል፡፡
ለአርቲስቶችና ለተዋንያን እንዲሁም ለታዋቂ ሰዎች ብዙ አልባሳትን ሰርተዋል ...
በጣም ለብዙ የአገራችን ታዋቂ ሰዎችና አርቲስቶች ሰርታለች፡፡
 ለምሳሌ አስቴር አወቀ ለመጀመሪያ ጊዜ ወደ ኢትዮጵያ ስትመጣ የለበሰችውንና ሸራተን ባዘጋጀችው የሙዚቃ ኮንሰርት ላይ ለሚያጅቧት ተወዛዋዦች በሙሉ እኛ ነን የሰራነው፡፡ ለኢትዮጵያ ሚሊኒየም የተለበሱት አልባሳት በተለይም የወ/ሮ አዜብ መስፍን፣ አርቲስት ሙሉዓለም ታደሰ.. በብሔራዊ ቴአትር ‹‹ዋዜማ›› በሚል ተተርጉሞ በቀረበው የዊልያም ሼክስፒር ተውኔት ላይ ለተሳተፉ ተዋንያን አልባሳት የሰራችው እሷ ናት፡፡ እንዲሁም  የሰርከስ ኢትዮጵያ፣ የሰርከስ ጅማ፣ የሰርከስ ትግራይን አልባሳትም ሰርታለች፡፡ ይሄ በጣም ከብዙ በጥቂቱ ነው፡፡
የተለያዩ የአልባሳት አውደርዕይም አዘጋጅተዋል አይደል?
በግሏም በጋራም በጣም ብዙ ሥራዎችን አቅርባለች፡፡ ለምሳሌ በአዲስ አበባ ሂልተንና ሸራተን ሆቴሎች፣ ኤግዚብሽን አዳራሽ፣ ንግድ ምክር ቤት … የኦሮሚያ ቴሌቶን የባህል አልባሳት እንዲሁም በጋራ ደግሞ አፍሪካን ሞዛይክ ከአና ጌታነህ ጋር በመሆን በአሜሪካ ኒውዮርክ፣ ማክዳ በዛብህና ሳራ መሀመድ ከተባሉ ታዋቂ የፋሽን አልባሳት ዲዛይነሮች ጋር በመሆን ዘመናዊ አልባሳትን ከባህላዊ ጋር በማዋሃድ በቡፌ ደላጋር ያቀረቡት እና በተለያዩ ኤምባሲዎች የተዘጋጁት መድረኮች መካከል ጥቂቶቹ ናቸው፡፡
ወ/ሮ ደስታ ያላቸውን ሙያ ለትውልድ ለማስተላለፍ ምን እየሰራችሁ ነው?
እናቴ አሁን ድረስ ውስጧ የማስተማር ፍላጎት አለ፡፡ እኔ እናቴና አንድ ወንድሜ ሆነን እንዲሁም ዳንኤል አባይ የሚባል ወንድማችን አሁን በሕይወት የለም በጋራ በመሆን መስቀል ፍላወር አካባቢ ደስታ ዲዛይን በሚል የዲዛይን ትምህርት ቤት ከፍተን፣ ብዙ ባለሙያዎችን አፍርተን ነበር ሆኖም በተለያዩ ምክንያቶች ትምህርት ቤቱ ለጊዜው ተዘግቷል፡፡ እንድ አምላክ ፈቃድ በድጋሚ ከፍተን ለማስተማር እቅድ አለን፡፡
ሴቶች ባህልን ለማስተዋወቅ ያላቸውን ሚና ለማበረታታት በሚል የ2014 ዓ.ም ‹‹አርአያ ሰው›› ተሸላሚ ሆነዋል ---
በዚህ አጋጣሚ የአርአያ ሰው ሽልማት አዘጋጅ የሆነውን ዲያቆን ፍሬውን በጣም ማመስገን እፈልጋለሁ የዘንድሮ ብቻ ሳይሆን የ2006 ዓ.ም የኢትዮጵያ የባህል አልባሳትን ለረጅም ዘመን በማዘጋጀት እንዲሁም ባህልንና ታሪክን በመጠበቅና በማስተላለፍ ላበረከቱት አስተዋጽኦ በሚል የ‹አርአያ ሰው›› የረጅም ዘመን ሽልማት አሸናፊ ሆና ተሸልማለች፡፡ ዘንድሮም ላደረገችው ባህልን የማስተዋወቅ ስራ ተሸላBAHELሚ ሆናለች፡፡ ለዛም እጅግ በጣም ደስተኞችና አመስጋኞች ነን፡፡

   ለህልውና ዘመቻው ነገ በሸራተን ከ100 ሚ. ብር በላይ ለማሰባሰብ ታቅዷል

     የጎንደር ከተማ አስተዳደር በነገው ዕለት በሸራተን አዲስ ለህልውና ዘመቻው የገንዘብ ማሰባሰብ መርሃ ግብር ያዘጋጀ ሲሆን በፕሮግራሙ ከ100ሚ. ብር በላይ ለማሰባሰብ ታቅዷል። በአዲሱ መንግስት ምስረታ የጎንደር ከተማ አስተዳደር ም/ከንቲባና በከተማው የህልውና ዘመቻው የሎጂስቲክ አስተባባሪ ከሆኑት አቶ ባዩህ አቡሃይ ጋር የአዲስ አድማሷ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ ተከታዩን ቆይታ አድርጋለች። እነሆ፡-

          የጎንደር ከተማና በዙሪያዋ ያሉ አካባቢዎች በምን ሁኔታ ላይ ይገኛሉ?
የከተማችንና የዙሪያዋን የፀጥታ ሁኔታ በተመለከተ አሁን ያለንበት የክተት አዋጅና የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የታወጀበት ጊዜ ላይ እንደመሆኑ፣ በከተማችን መዝመት የሚገባው ወደ ግንባር እንዲዘምት ተደርጓል። የተወሰነው ሀይል በደጀንነት ዘምቷል። ቀሪው ደግሞ በሎጂስቲክ ስራ (ስንቅ ዝግጅትና ማቅረብ) እየተሳተፈ ይገኛል። ከከተማ እስከ ክ/ከተማ፣ እስከ ቀበሌ፣ ከመንግስት ተቋማት እስከ የግል ተቋማት ሁሉም በየድርሻው የደጀንነት ሚናውን እንዲወጣ በከፍተኛ ሁኔታ እየተሰራ ይገኛል።
በሌላ በኩል፤ የፀጥታና የደህንነት ጉዳይ አለ። የከተማውን ፀጥታና የደህንነት ሁኔታ ለማስከበር የአድማ ብተና ሃይል፣ የከተማችን ሚሊሺያዎች፣ የግል ታጣቂዎችና የከተማው ወጣቶች አሉ። እነዚህ ተቀናጅተው የፀጥታውን ሁኔታ እያስከበሩ ይገኛሉ። ህብረተሰቡም ጭምር በብሎክ ተደራጅቶ፣ በአምሺና አንጊ ተከፋፍሎ፣ አካባቢውን በጥብቅ እየጠበቀ ይገኛል። ስለዚህ የከተማችን የጸጥታ ሁኔታ በአስተማማኝ ደረጃ ላይ ይገኛል።
ቀደም ሲል በከተማዋና ዙሪያዋ ሰዎች ባልታወቁ ሀይሎች እገታ ይፈፀምባቸው እንደነበረ፣ ይህ የዕገታ ተግባር ለነዋሪዎች ከፍተኛ የስጋት ምንጭ እንደነበር ይታወቃል። አሁን ይህ ችግር በምን ሁኔታ ላይ ይገኛል?
ትክክል ነው፤ አንዱና ዋነኛው የከተማችን ችግር የነበረው ያነሳሽው ጉዳይ ነው። በተለይ እኛ ወደ ሃላፊነት ስንመጣ ይህ የሰዎች መታገት ጉዳይ፣ በጣም አንገብጋቢ ችግር ነበር። የትግራይ ወራሪ ሃይል አንዱ ሲጠቀምበት የነበረው  አሻጥር፣ በዚህ መልኩ ህዝቡን ማስመረር ነበር። እኛ ወደ ሃላፊነት እንደመጣን ወዲያውኑ ያደረግነው ምንድነው፤ የፀጥታ መዋቅሩን በጥልቀት ገመገምንና እርምጃ መውሰድ ጀመርን። እርምጃው በፀጥታ መዋቅር፣ በፖሊስ፣ በሚሊሻ በሁሉም የጸጥታ አካላት ላይ ተወስዷል። ምክንያቱም ከምንም በፊት በራሳችን በኩል ያለውን ክፍተትና ችግር ማየት ነበረብን። የሚጠረጠሩና ህዝቡ አመኔታ ያልጣለባቸውን ሰዎችና  ለዚህ እገታ ከውስጥ ሆነው  መረጃ የሚያቀብሉት ላይ እርምጃ ወስደናል።
ከዚያ ቀጥሎ የዚህ ተግባር ዋና አቀናባሪ የሆነውን ቀንደኛ ሰው መያዝ ቻልን። በአጠቃላይ በዚህ ወንንጀል ከከፍተኛ አስተባባሪነት በቀጥታ እጃቸው እስካለበት ድረስ 36 ያህል ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ስር አውለናል። ምርመራውም እየተጣራ ነው። ነገር ግን ገና ያልተያዙም አሉ። ሴላቸው እስከ አዲስ አበባ ድረስ የዘለቀ ነው። ማስተር ማይንድ ሆነው ይሰሩ ከነበሩት የተያዙ አሉ፤ ነገር ግን ቀሪዎችም አሉ። ክትትል እየተደረገ ነው። በዚህ ሁኔታ እኛ ወደ ሃላፊነት መጥተን ጠበቅ ያለ እርምጃ ከወሰድን ጀምሮ እገታ የሚባል ነገር ሙሉ ለሙሉ ቆሟል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ ጦርነቱን ለመምራት ወደ ግንባር መዝመታቸው ይታወቃል። ሁኔታው በጎንደር ከተማ ነዋሪዎች ላይ ምን አይነት ስሜት ፈጠረ?
መልካም! የጠቅላይ ሚኒስትሩ ወደ ግንባር መዝመትና ውጊያውን መምራት ለጎንደር ህዝብ ይበልጥ መነቃቃትን ፈጥሯል። እንግዲህ የጎንደር ህዝብ የወራሪውን ሀይል ክፋትና ሴራ ጠንቅቆ ከሚያውቀው የኢትዮጵያ ህዝብ ውስጥ አንዱና ዋነኛው ነው። ምክንያቱም አሸባሪው ህወሃት ብዙ ደባና በደል ሲፈፅም የነበረው ጎንደርና አካባቢውን ኢላማ አድርጎ ነው። ይህን የሚያውቀው አጠቃላይ የጎንደር ህዝብ፣ ወራሪው ሊያጠቃው ሲመጣ ተቆጥቶ ሙከራውን አክሽፎበታል። እንደምታውቂው ወራሪው ሀይል ጎንደርን ለመውረር ያለ የሌለ ሀይሉን ተጠቅሞ ነበር። ነገር  ግን ህዝቡ ተቆጥቶ ከመከላከያ ሰራዊቱ፣ ከልዩ ሀይሉ፣ ከሚሊሻውና ከፋኖው ጋር ሆኖ ከጦር ሀይሉ ጋር ባደረገው ተጋድሎ ጠላት ያሰበው ከሽፎ ተመልሷል። ጭና፣ ማይካድራና ሌሎች ቦታዎች ወራሪው ሀይል ባደረሰው ጅምላ ጭፍጨፋ የተቆጣ ህዝብ ነው። ከዚህም በፊት ህዝቡ ለህልውና ዘመቻ ከአንድ ቤት ሁለት ሶስት ልጆች ከመስጠት ጆሮ እራሱ ዋናው አባወራ እስከመዝመት ድረስ ቆረጠ ነው። ህዝቡም ስንቅ በማዘጋጀት ቀን ከሌት እየተጋ ነው የነበረው። አሁን ደግሞ ጠቅላይ ሚኒስትራችን ወደ ግንባር ሲዘምቱ ታሪክ ራሱን ይደግማል እንደሚባው እንደቀደሙት መሪዎቻችን ማለቴ ነው፣ በህዝቡ ዘንድ ይበልጥ መነቃቃትና ተስፋ ተፈጥሯል።  አፄ ምንሊክ ወረኢሉ ላይ የክተት አዋጅ አውጀው፣ ጦር ጎራዴያቸውን ይዘው ዘምተው ከህዝባቸው ጋር አድዋ ላይ አሸንፈው እንደተመለሱት ሁሉ አሁን ደግሞ ጠቅላይ ሚኒስትራችን መዝመታቸው በህዝቡ ዘንድ ትልቅ ተስፋን ፈጥሯል። እሳቸው ከዘመቱ ጀምሮ ተደራራቢ ድሎችም እየተመዘገቡ ነው። ይሄ ትልቅ ነገር ነው። በህዝቡ ብቻ ሳይሆን በጦር ሰራዊታችን  ላይም ትልቅ መነቃቃትና ጉልበት የማግኘት ስሜት ፈጥሯል። ሰሞኑን እየሰማናቸው ያሉት ድሎችም የዚህ ስሜት ውጤት ጭምር ናቸው የሚል እምነት አለኝ። አሁን ላይ “ሰራዊታችን አጠቃ፤ ይህን ቦታ አስለቀቀ” ነው እንጂ “ወራሪው ይሄን ከተማ ተቆጣጠረ፤ ይህን ቦታ ያዘ” የሚል ዜና እየቀረ በድል እየታጀብን ነው። አሁንም ለሀገራችን በፅናት ቆመን እናሸንፋለን።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ ወደ ግንባር መዝመታቸውን ተከትሎ ከመላው የኢትዮጵያ ክፍል ያሉ ከፍተኛ አመራች፣ እንደሆነ አትሌት ሻለቃ ሃይሌ ገብረስላሴና ፈይሳ ሌሊሳ ያሉ ዓለም አቀፍ እውቅና ያላቸው ሰዎችን ጨምሮ በርካታ አርቲስቶችና ታዋቂ ግለሰቦች ወደ ግንባር ለመዝመት በዝግጅት ላይ ናቸው፤ የዘመቱም አሉ። ከጎንደር ከተማ አስተዳደር ከፍተኛ ባለስልጣናት ለመዝመት ቃል የገባ ወይም የዘመተ አለ?
እኛ ቀድመንም አዝምተናል። እኛ እዚህ የቀረነው ሥራ ተከፋፍለን ነው። ግማሹ ያስተባብራል፤ ግማሹ ዘምቷል። እስከ  ክፍለ ከተማ ደረጃ ባለው ከ40 በላይ አመራሮችን አዝምተናል። እነዚህ አመራሮች ግንባር ነው ያሉት። የተወሰኑ አመራሮች ቅድም እንዳልኩሽ፣ ጎንደር ከተማ ብዙዎች ሊያጠቋት የሚፈልጓት ከተማ ነች። ከነዚህ አንዱ በትግራይ ወራሪ ሀይል ሳንባ የሚተነፍስ የቅማንት ተላላኪ ስላለ  የቀረው አመራር ይህንን ሀይል ለመግታትና ሌሎች ውሳኔ የሚያስፈልጋቸውን ስራዎች ለመስራት ተከፋፍለን እንጂ ሁሉም ለመሄድ ልቡ የተነሳ ነበር።
አሁን ላይ በዳባትና በደባርቅ በኩል ያለው አካባቢ ከስጋት ነጻ ነው የሚባልበት ደረጃ ላይ ነው ያለው ወይስ ስጋት አለ?
በዚያ አካባቢ ሁሉም በተጠንቀቅ እየተጠበቀ ነው፤ በቂ ዝግጅትም ነው ያለው። ከሁሉም የአካባቢው ወረዳና ዞን ዘምቶ እዚያ ነው ያለው፤ በቂ ሀይል በተጠንቀቅ እየጠበቀ ይገኛል። በዚያ በኩል እመጣለሁ ለሚል ወራሪ እንዳይመለስ አድርጎ የሚቀጣ በቂ ዝግጅትና ቁመና ነው ያለው። አሁን ላይም ፀጥታው በጥሩ ሁኔታ ላይ ነው።
አሁን ደግሞ ብዙ ገድል እየፈፀሙና እየተዋደቁ ስላሉት ፋኖዎች እንነጋገር። ቀደም ሲል በሌሎች የጦር ሰራዊቶች አደረጃጀት ሥር ባለመሆናቸው ስንቅም፣ ትጥቅም ሳይሰፈርላቸው በራሳቸው ተነሳሽነት ለሀገራቸው መቆማቸውንና መንግስት እንዲያስታጥቃቸው ሲማጸኑ ይሰማ ነበር። አሁን ድጋፍ እየተደረገላቸው ነው?
ትክክል ነው! ፋኖ የራሱን ድርሻ እየተወጣ ያለ ሀይል ነው። አሁን ባለው ውጊያ ላይ የራሳቸውን አሻራ አያሳረፉ ይገኛሉ። እነዚህ ፋኖዎች የተሰጣቸውን ተልዕኮ ከመከላከያ ሰራዊት ከልዩ ሀይልና ከሚሊሻው ጋር ተቀናጅተው ትልቅ ገድል እየፈጸሙ ያሉ ናቸው። ይሄ ምንም ጥያቄ የለውም። በዚያው ልክ ደግሞ አንዳንዶቹ በፋኖ ስም የሚነግዱ እንዳሉም ይታወቃል። ነገር ግን በግንባር ከሌሎቹ የጦር ሀይሎች ጋር ሆነው እየተዋጉ ያሉት ፋኖዎች የሎጂስቲክ ችግር የለባቸውም። እሬሽንም ቢሆን እዛ ካለው መከላከያ፣ ልዩ ሀይልና ሚሊሻ ጋር እኩል ተሰፍሮ እየተሰጣቸው ይገኛሉ። የሎጂስቲክ ችግር አለባቸው የሚባለው የተሳሳተ መረጃ ነው።
በተለያዩ ሚዲያዎች ላይ ከግንባር እየቀረቡ ቅሬታ ሲያሰሙ ስለሚታዩ ነው የጠየቅሁት…
ይሄ ከላይ ያነሳሽው ጥያቄና ቅሬታ ከትክክለኛዎቹ ፋኖዎች ሊነሳ አይችልም። ምናልባት  ቅድም በፋኖ ስም  ከሚነግዱ ፋኖ ነን ባዮች የተገኘ መረጃ ነው ሊሆን የሚችለው። ትክክለኛ ፋኖዎች በምን ሁኔታ ላይ እንዳሉ፣ ሎጅስቲክ ይጎድላቸው እንደሆነ፣ ከሌላው የጦር ሀይል ተለይተው አድልኦ ይደረግባቸው ከሆነ ግንባር ላይ እነሱን ማነጋገር ይቻላል። ትክክለኛ ፋኖዎች ለሀገራቸው ከሌላው እኩል እየተዋደቁና ህይወት እየሰጡ ከሌላው ያነሰ ትኩረትና ሎጂስቲክ ሊኖራቸው አይችልም። የጠላት ሀይል “ስንቄንም ትጥቄንም ከጠላቴ” እያለ እየመጣ ብዙ ጥፋት እያደረሰ ነው። በእኛ በኩል ደግሞ “ስንቃችን ከወገናችን” በሚል ከሁሉም ቦታ የስንቅ ዝግጅት እየተደረገ እየቀረበና እየተከፋፈለ ነው ያለው። እርግጥ፣ በጦርነት ጊዜ የሎጂስቲክ አቀራረብ የራሱ ሂደት አለው።
በከተማ ያለው አቀራረብ ጦር ሜዳ ላይ ሊሆን አይችልም። ከዚያ ውጪ ስንቅ በማቅረብ በኩል በተለይ የጎንደርና የአካባቢው ህዝብ በደንብ እየሰራ ነው። የክልሉም ሎጂስቲክ ለሰራዊቱ በሚገባ እያቀረበ ይገኛል።
ነገ እሁድ በሸራተን አዲስ ሆቴል ለህልውና ዘመቻው የሚውል የገቢ ማሰባሰቢያ መርሃ ግብር እንደምታካሂዱ ሰምቻለሁ። እስኪ በዚህ ጉዳይ ላይ ማብራሪያ ይስጡኝ? እነማን ናቸው የሚሳተፉት? ምን ያህል ገንዘብ ለማሰባሰብ ታቅዷል?
እሁድ በሸራተን ሆቴል የምናካሂደው ፕሮግራም ለህልውና ዘመቻው የሚውል ገንዘብ ለማሰባሰብ ነው። እንደሚታወቀው ብዙ ሃይል ግንባር ነው ያለው። ይህ ሀይል ሎጂስቲክ ያስፈልገዋል። ስንቅና ትጥቅ ደግሞ ለጦርነት ምን ማለት እንደሆነ ግልጽ ነው። ስለዚህ ወገኖቻችን ለሀገርና ህዝብ ህልውና ግንባር ሆነው ደማቸውን ሲያፈሱ፣ አጥንታቸውን ሲከሰክሱ፣ ቀሪው ደግሞ በደጀንነት መደገፍ አለበት። ከዚህ አንፃር፤ በአይነትም ሆነ በጥሬ ገንዘብ ሀብት ለማሰባሰብ የጎንደር ከተማ ያዘጋጀው ፕሮግራም ነው። በሸራተን ነገ የሚካሄደው ቀደም ሲል ከተማ አስተዳደራችን ይሰራው የነበረው የሀብት ማሰባሰብና ሎጂስቲክ የማሟላት አንዱ አካል ነው።
በዚህ ፕሮግራም ግባችን፣ ከ100 ሚሊዮን ብር በላይ ገቢ ለማሰባሰብ ነው። ለዚህ ደግሞ ኮሚቴው ከፍተኛ እንቅስቃሴዎችን እያደረገ ይገኛል። በዋናነት እንዲሳተፉ የምንፈልጋቸው የጎንደር አካባቢ ተወላጆች ይሁኑ እንጂ “የጎንደር፣ የአማራና በጥቅሉ የኢትዮጵያ ጥቃት ያገባኛል” የሚል ኢትዮጵያዊ ሁሉ እንዲሳተፍ ጥሪ የተደረገበት ነው። ለህልውና ዘመቻው ድጋፍ አደርጋለሁ የሚል ሁሉ የሚሳተፍበት ነው እንጂ የተገደበ አይደለም። ነገር ግን የጎንደር አካባቢ ተወላጆች ከገንዘቡም በላይ አሁን ያለውን ወቅታዊ ሁኔታ እንዲገነዘቡ በማድረግ ለዚህ የህልውና ዘመቻ ሁሉም የሚችለውን ማድረግ እንዲችል ትልቅ የምክክር መድረክም የሚፈጠርበት ነው።

Page 2 of 566