Administrator

Administrator

 ከእለታት አንድ ቀን፤
በፈረንሳይ አገር ፓሪስ ውስጥ ዛሬ አምሮ የቆመውን ቱር ኤፌል (ኤፍል ታወር) የተባለውን ሐውልት ዲዛይን ለመስራት ጥንት ብዙ የቅርጽ ባለሙያዎች ተወዳድረው ነበር ይባላል።
ከተወዳደሩት መካከል እጅግ ታዋቂ የሆነ የህነፃ ባለሙያም ይገኝበታል።
ከቀናት በኋላ ውጤቱ ሲመጣ አሸናፊ የሆነው አንድ እስከዚህም በፈረንሳይ የማይታወቅ ወጣት ልጅ ነበር። ሐውልቱ ፓሪስ ውስጥ አምሮ ተሰራ!
 ያ ታዋቂው ቀራፂ በውጤቱ በጣም ስሜቱ ከመነካቱ የተነሳ በጭራሽ ወደ ከተማ ላለመውጣት ወስኖ እቤቱ መቀመጥ ጀመረ። ሆኖም እቤቱ ሆኖ መስኮቱን በከፈተ ጊዜ ሐውልቱ በጉልህ ይታየዋል። ሌላኛውንም መስኮቱን ሲከፍት የቱር ኤፌል ሐውልት ገዝፎ ይታየዋል። ከየትም አቅጣጫ ቢያይ ያ ሐውልት ብቅ ይልበታል።
ስለዚህ ቀራፂው በርና መስኮቶቹን ሁሉ ዘጋግቶ ቤቱ ውስጥ ቆላልፎ ቁጭ አለ።
የቀራፂው ጓደኛ የሆነ አንድ ታዋቂ ፈላስፋ አለ። ብዙ ቀናት ካለፉ በኋላ ይህ ፈላስፋ ወደ እነፃ ባለሙያው ቤት ሄዶ ያንኳኳል። የእነፃ ባለሙያው በሩን ከፍቶ አስገባው። ሰላምታ ከተለዋወጡ በኋላ ፈላስፋው፡
“ወዳጄ፣ ምን ሆነህ ነው የጠፋኸው?” ሲል ጠየቀው። የዕነፃ ባለሙያውም፤
“በፓሪስ ከተማ ውስጥ ያን ሐውልት ፑሬፌልን የማላይበት ምንም ቦታ አጣሁ። ስለዚህ ቡና እንኳን ለመጠጣት ወደ ሻይ ቤት መውጣት ስላቃተኝ ቤቴ ውስጥ ዘግቼ ለመቀመጥ ወሰንኩ።
ፈላስፋውም፤
“ወዳጄ ሆይ! ና እኔ ቡና የት እንደምትጠጣ አሳይሃለሁ” አለና ከቤት ይዞት ወጣ። የወሰደው ከሐውልቱ ሥር ካለች ትንሽ ካፌ ውስጥ ነበር።
ከዚያን ቀን ጀምሮ ያ ቀራፂ ከቤቱ እየወጣ በሰላም ቡናውን ይጠጣ ጀመር።
ፈላስፋውም፣
“አየህ ወዳጄ አንዳንድ ጊዜ ከጠላትህ ለመደበቅ እገዛ ቤቱ ውስጥ፣ እራሱ ጉያ ውስጥ ገብቶ መቀመጥ የሚመረጥ ቦታ ነው” ሲል መከረው፡፡
*   *   *
ጠላትን ከመሸሽ በገዛ ቤቱ፣ በገዛ መንደሩ፣ በአካባቢው ሆኖ መጋፈጥና መጋተር የሚመረጥበት ወቅት አለ። በየትኛውም መልኩ ጠላት ከማይጠረጠርባቸው ቦታዎች ሁሉ የተሻለው በገዛ ጣራው ሥር ያለ ድብቅ ሥፍራ ሆኖ ሊገኝ እንደሚችል እናስተውል። ጓዳ ጎድጓዳውን የምናውቀውን አካባቢ የበለጠ ለማጤን፣ የበለጠ ለማጥቃት፣ የተሻለ ለመበገር አመቺ ይሆንልናልና ነው።
የማጥቃትና የመከላከል ዕውቀት እጅግ የተሳካ እንዲሆን ስልትና ጥበብ ይጠይቃል። ከዕውቀትም በላይ ጥበብ ማናቸውንም ቤተሰብ፣ ድርጅትም ሆነ አገር ለመምራት ቁልፍ መሳሪያ ነው (Wisdom is a bettere weapon than knowledge እንዲል መጽሐፍ) መልካም ምላስ ቁጣን ታበርዳለች የሚባለውም ይሄንኑ የጥበብ አስተውሎት የሚያጠይቅ (Justification)  እና የሚያፀኸይ (Verification) ነው። ከጉልበት ይልቅ ብልሃትንና ስልትን ማወቅም የዚያኑ ያህል ፋይዳ ያለው ስለሆነ ያንን አጥብቆና ይሁነኝ ብሎ መያዝ የሚያዋጣ መንገድ ነው።
እንግዲህ፤
መንገድ ስንመርጥም አንዳንዴ ያልተሄደበትን መምረጥ መልካም ነው-ጸሐፍት The untraveled road (ያልተሄደበት መንገድ እንደሚሉት መሆኑ ነው።)  አዲስ መንገድ ማሰስ፣ ያልተበረበረ ሀብትን ለማሰስና እጅ ለማስገባት፣ ለትውልድ እንዲተርፍ አድርጎም ለማቆየት ያስችላል። ትውልድ የሚለመልመው ኮትኳችም፣ አውራሽም ወላጅ ሲኖረው ነውና ታላቅ ለታናሽ፣ አዋቂው ገና ላላወቀው ማስተማርና ማሳየት ይገባዋል። ወራራሽና ለዋጭ-ተለዋጭ ማህበረሰብ የዕድገት መሰረት ነው። እጅ ለእጅ ተያይዞ፣ ተጋግዞና ተቀናጅቶ መጓዝ፣ የትላንትን ስህተት የዛሬን ድክመት ለማጤንና የነግ-ተነግ ወዲያን ብሩህ ጎዳና ለመጥረግ ያስችለናል። ዛሬም፤ ጥናትም ጽናትም ያድለን የምንለው ከዚህ በመነሳት ነው!
ልጅህን ስታሳድግ ከምድጃ ዳር ያፈሰችህን እናትህን አስብ። እናትህ አገርህ ናት። ታስብልህ የነበረችው እናትህ ለአገርህ አብቅታሃለች፡፡ እንደ ገጣሚው ወዳጃችን ፍትጉ፤ “ከእናቴ ጡት ወደ አንቺ ጡት” የምንላት ለዚህ ነው! ለአገርና ህዝብ ማሰብና አገርና ህዝብን ማስቀደም መሪዎችና ተሿሚዎች ሁሉ ሊያስቡበት የሚገባ መርህ ነው። ዛሬ፤ “ደንጊያና ቅል ተላግቶ፣ ዜጋና ሹም ተሟግቶ” አይሆንም” የምንልበት ወቅት አይደለም! ባስልጣኖችን መጠየቅና መሞገት ይገባል። መተራረም ከዚህ ይመነጫልና!!

በ22ኛው የዓለም ዋንጫ ማጣርያ በአፍሪካ ዞን
‹የ3ኛና 4ኛ ዙር ጨዋታዎች በጣም ወሳኝ ናቸው›› ሁጎ ብሮስ (የባፋናዎቹ አሰልጣኝ)
ደቡብ አፍሪካ ኢትዮጵያን አሸንፋ አታውቅም
የማለፉ ግምት ከምስራቅና ደቡቡ፤ ለሰሜንና ምዕራቡ ያይላል
በ2022 የዓለም ዋንጫ በአፍሪካ ዞን በሚካሄደው የምድብ ማጣርያ 3ኛና የ4ኛ ዙር ጨዋታዎችም በሳምንት ልዩነት ይካሄዳሉ፡፡ የአህጉሪቱ ብሄራዊ ቡድኖች ወደ ካታር በሚወስደው ጉዞ  ላይ የደርሶ መልስ ጨዋታዎቹ ወሳኝ ይሆናሉ። ባለፈው ረቡዕ በአፍሪካ ዞን የምድብ ማጣርያው ሲጀምር በ2ኛ ዙር የተራዘመ ግጥሚያቸው ሱዳንና ጊኒ በራባት ተገናኝተው አንድ እኩል አቻ ሲለያዩ፤  እንዲሁም ሲያደርጉ ሞሮኮ 5ለ0 በሆነ ሰፊ ውጤት ጊኒ ቢሳዎን አሸንፋለች። በ3ኛ ዙር የምድብ ማጣርያው ሐሙስ ሲቀጥል  ኬፕቨርዴ አክራ ላይ ላይቤርያን 2ለ1 የረታች ሲሆን ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ኮንጎ በዋና ከተማዋ ኪንሻሳ ማዳጋስካርን 2ለ0 አሸንፋለች። ባዳሬሰላም ቤኒንን ያስተናገደችው ታንዛኒያ 1ለ0 ስትሸነፍ ኢኳቶርያል ጊኒ በማላቦ ከዛምቢያ ጋር የተገናኘችበትን 2ለ0 ያሸነፈች ሲሆን ናይጄርያ ሜዳዋ ላይ በመካከለኛው አፍሪካ ያልተጠበቀው 1ለ0 ሽንፈት ገጥሟታል፡፡ የምስራቅ አፍሪካዎቹ ቡድኖች ኪጋሊ ላይ ሲጫወቱ ሩዋንዳ 1ለ0 በኡጋንዳ ስትሸነፍ፤ ቱኒዚያ ሞውሪታኒያን 3ለ0 እንዲሁም ማሊ ኬንያን 5ለ0 በሆነ ሰፊ ውጤት ድል አድርገዋል፡፡ ትናንት የ3ኛ ዙር የምድብ ማጣርያ ጨዋታ ላይ ማላዊ ከኮትዲቯር በጆሃንስበርግ፤ ካሜሮን ከሞዛምቢክ በድዋላ፤ አንጎላ ከጋቦን በሉዋንዳ፤ አልጄርያ ከኒጀር በብሊዳ፤ ጅቡቲ ከብሩኪናፋሶ በማራኬሽ እንዲሁም  ግብፅ ከሊቢያ በአሌክሳንድሪያ ከተሞች ተጫውተዋል፡፡ ዛሬ ቅዳሜ ላይ ኢትዮጵያ ከደቡብ አፍሪካ በባህርዳር፤ ጋና ከዚምባብዌ በኬፕ ኮስት፤ ቶጎ ከኮንጎ በሎሜ እና ሴኔጋል  ከናሚቢያ በቴይስ ከተሞች ይገናኛሉ፡፡
በባህርዳር ስታድዬም ኢትዮጵያና ደቡብ አፍሪካ የሚያደርጉትን ጨዋታ እንዲመሩ አራት ዳኞች ከሊቢያ የተመደበ ሲሆን ጨዋታው በዝግ እንዲካሄድ የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌደሬሽን ወስኗል፡፡ ሶከር ኢትዮጵያ ሰሞኑን ይፋ ባደረገው ዘገባ  ቅዳሜ 10 ሰዓት የሚደረገውን ጨዋታ ዓለም አቀፉ የእግር ኳስ ማህበር በፊፋ ቲቪ (ዩ ቱብ ቻነል) ላይ እንደሚያሰራጭ ሲሆን ከውጪ ሀገር የቀረፃ እና የስቱዲዮ ባለሙያዎች እንደሚገቡና ጳጉሜ 2 በኢትዮጵያ እና ዚምባብዌ ጨዋታ ላይ ያጋጠመው ድንገተኛ የሳተላይት ችግር በአሁኑ ጨዋታም እንዳይከሰት ሥራዎች እየተሰሩ እንደሆነ አስታውቋል። ከፊፋ ቲቪ ውጪ ጨዋታው በሀገር ውስጥ የቴሌቪዥን ጣቢያዎች ስለሚተላለፍበት ዕድል ግን የታወቀ ነገር የለም። በባህርዳር ከተማ የሚገኘውና እስከ 60ሺ ተመልካቾች የማስተናገድ አቅም ያለው የባህርዳር ዓለም አቀፍ ስታድዬም ላለፉት 6 ዓመታት ብሄራዊ ቡድኑ የሚሳተፍባቸው  ዞናዊ፤ አህጉራዊና ዓለም አቀፍ ውድድሮች እያስተናገደ መቆየቱ ይታወቃል፡፡
የደቡብ አፍሪካ ብሄራዊ ቡድን 39 የልዑካን አባላቱን በመያዝ በቻርተር በረራ ከትናንት በስቲያ የገባ ሲሆን አሰልጣኝ ሁጎ ብሮስ ከኢትዮጵያ ጋር ለሚገናኙባቸው የደርሶ መልስ ጨዋታዎች በዋናነት በአገሪቱ የሊግ ውድድር ከሚሳተፉ ትልልቅ ክለቦች የተመለመሉ ተጨዋቾች የያዘውን ቡድን ለ2 ሳምንታት አዘጋጅተዋል፡፡ በትራንስፈርማርከት ድረገፅ  ላይ በሰፈረው መረጃ  መሰረት ባፋና ባፋናዎቹ ከደቡብ አፍሪካ  ውጭ የሚጫወቱ 4 ምርጥ ፕሮፌሽናሎችን ጨምሮ በተጨዋቾች ስብስባቸው ከ16.48 ሚሊዮን ዩሮ በላይ የዋጋ ግምት ይኖራቸዋል፡፡ በተያያዘም  የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን ስብስብ  በተመሳሳይ ድረገፅ ስብስቡ በ500ሺ ዩሮ የዝውውር ገበያ ዋጋው በአምበሎቹ መተመኑንም መጥቀስ ይቻላል። ለግብፁ ክለብ አልጉዋና የሚጫወተው ምክትል አምበሉ ሽመልስ በቀለ 350ሺ ዩሮ እና  ቅዱስ ጊዮርጊስ ክለብን ለቅቆ ወደ ወልቅጤ ከነማ  ዋናው አምበል ጌታነህ ከበደ 150ሺ ዩሮ ዋጋ ተሰጥቷቸዋል፡፡
የደቡብ አፍሪካው ዋና አሰልጣኝ ሁጎ ብሮስ ከኢትዮጵያ ጨዋታ በፊት የስራ ፈቃዳቸውን ለማደስ ቤልጅየም ደርሰው ተመልሰዋል፡፡ ከብራሰልስ ሲመለሱ  የኦርላንዶ ፓይሬትስን ጨዋታ ለመመልከት ስታድዬም ደጃፍ ላይ ደርሰውም እንዳይገቡ  መከልከላቸው ቅሬታ ፈጥሮባቸው ነበር። የዓለም ዋንጫው ማጣርያ ሲጀመር የሊግ ጨዋታዎችን ብዙ አይመለከቱም በሚለው ትችት የደቡብ አፍሪካ ሚዲያዎች ሲያብጠልጥሏቸው ሰንብተዋል፡፡ የእግር ኳስ ፌደሬሽኑ በሳምንቱ አጋማሽ ላይ በሰጠው መግለጫ ኦርላንዶ ፓይሬት በስታድዬም  ደጃፍ ዋና አሰልጣኙ ለፈጠራቸው መጉላላት ይቅርታ መጠየቁን አስታውቋል። ፕሬዝዳንቱ ዳኒ ጆርዳን ከኢትዮጵያ ጋር በጆሃንስበርግ የሚደረገውን የመልስ ጨዋታ ስታድዬም ገብቶ ለመመልከት የኮቪድ 19 ክትባት መውሰድ እንደሚያስፈልግም በተመሳሳይ መድረክ ላይ ገልፀዋል፤ ክትባት ለወሰዱ ስፖርት አፍቃሪዎችም ነፃ መግቢያ እንደሚፈቀድላቸውም አስታውቀዋል፡፡ በኤፍ ኤን ቢ ስታድዬም በሚስተናገደው የመልስ ጨዋታ ተመልካች ይግባ ወይም አይግባ በሚለው ጉዳይ ግን የመጨረሻው ውሳኔ አልተሰጠም፡፡ ኢትዮጵያና ደቡብ አፍሪካ በባህርዳር ስታድዬም ከሚያደርጉት ጨዋታ በኋላ እንደሚገለፅም ተነግሯል፡፡
በአፍሪካ እና በዓለም ዋንጫ በ3ኛና 4ኛ ዙር የሚካሄዱ የደርሶ መልስ ጨዋታዎች በጣም ወሳኝ መሆናቸውን ለስፖርት 24 የገለፁት አሰልጣኙ፤ በማጣርያው ለመቀጠል ወይም ለመደናቀፍ ሙሉ ስድስት ነጥቦችን ከኢትዮጵያ ላይ በመውሰድና ከፉክክሩ ውጭ በማድረግ የሚቻለውን እንጥራለን ብለዋል፡፡ ‹‹ከጋና ጋር ያደረግነውን ጨዋታ በተመሳሳይ እምነት እና ጥንካሬ በኢትዮጵያ ላይ ከደገምነው ከሜዳ ውጭ እናሸንፋለን፡፡›› በማለትም ሁጎ ብሮስ ተናግረዋል፡፡ ታዋቂው የደቡብ አፍሪካ አጥቂ ካቴላጎ ምፕፌላ ለኪክኦፍ መፅሄት  በሰጠው አስተያየት ለሁጎ ብሮስ ድጋፉን የገለፀ ሲሆን በሜመሎዲ ሰንዳውንስና በካይዘርቺፍ ክለቦች ሲጫወት በነበረው ልምድ የኢትዮጵያን ተጨዋቾች እንደሚያውቃቸውና በተለይ በሜዳቸው ለማሸነፍ እንደሚያስቸግሩ ጠቁሟል፡፡ ኢትዮጵያ እና ደቡብ አፍሪካ ዛሬ በባህርዳር ስታድዬም ከመፋለማቸቸው በፊት በ3 ጨዋታዎች ታሪክ አገናኝቷቸዋል፡፡ በ20ኛው የዓለም ዋንጫ  ቅድመ ማጣርያ በደርሶ መልስ በተገናኙበት ወቅት ጆሃንስበርግ ላይ 1 እኩል አቻ ተለያይተው፤ በአዲስ አበባ ስታድዬም ደግሞ ኢትዮጵያ 2ለ1 አሸንፋለች፡፡ ይህ የደርሶ መልስ ውጤት የባፋናዎቹ አሰልጣኞች ለነበሩት ፒትሶ ምስማኔ እና ጎርደን ሌግሱንድ መባረር ምክንያት ነበር፡፡ በ2012 እኤአ ላይ በሴካፋ ዋንጫ ሲገናኙም 1ለ0  ያሸነፈችው ኢትዮጵያ ናት፡፡
 በዚሁ ምድብ ኬፕኮስት ላይ  ጋና እና ዚምባቡዌ የሚገናኙበት የ3ኛ ዙር የምድብ ማጣርያ ጨዋታ አዳዲስ ዋና አሰልጣኞችን የሚሳተፉበት ነው፡፡ የዚምባቡዌ ቡድንን ከክሮሽያዊው ሎድራዝፊክ የተከቡት የቀድሞ ተጨዋች ኖርማን ምፔንዛ ሲሆኑ ቡድናቸው ከሜዳው ውጭ ጋናን በማሸነፍ ተፎካካሪነቱን ለማሳየት ይፈልጋል ብለዋል፡፡ በጋና ብሄራዊ ቡድን በኩል ሰርቢያዊው ሚሎቫን ራጄቫክ ወደ ዋና አሰልጣኝነቱ እንዲመለሱ ተደርገዋል፡፡ ሚሎቫን ራጄቫክ  ከ2008 እስከ 2010 እኤአ ድረስ የጥቁሮቹ ክዋክብቶች አሰልጣኝ የነበሩ ሲሆን ፤በ19ኛው የደቡብ አፍሪካ ዋንጫ ለመሳተፍና እስከሩብ ፍፃሜ በመድረስ የላቀ ውጤት አስመዝግበዋል፡፡ ዘንድሮ  ወደ ስራቸው በድጋሚ ሲመለሱ  ጋናን ወደ  ኳታሩ 22ኛው የዓለም ዋንጫ እንደሚያሳልፉ ተስፋ ተጥሎባቸዋል፡፡ ዋና አሰልጣኙም የምድብ ማጣርያው እስኪጠናቀቅ ሁሉም ጋናውያንና ሚዲያዎችን ሙሉ ድጋፍ እንዲያደርጉላቸው ጠይቀዋል፡፡ በጋና እና በዚምባቡዌ ጨዋታ ላይ 15 ተመልካች በሚይዘው የኬፕ ኮስት ስታድዬም በከፍተኛ የኮቪድ 19 ፕሮቶኮል 4000 ተመልካች እንዲገቡ የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌደሬሽን ፈቅዷል፡፡ የዚምባቡዌ እግር ኳስ ፌደሬሽንም ከሳምንት በኋላ ከጋና በሃራሬው ስታድዬም በሚገናኝበት የመልስ ጨዋታ 5000 ተመልካች ለማስገባት  አመልክቶ ከካፍ ምላሽ እየተጠባበቀ እንደሆነም ታውቋል፡፡
ለ2022 የዓለም ዋንጫ ለማለፍ በአፍሪካ ዞን በሚካሄዱት የማጣርያ ምዕራፎች የሰሜንና የምዕራብ አፍሪካ ቡድኖች ከምስራቅ እና ደቡብ ቡድኖች የላቀ ውጤት እያስመዘገቡ ናቸው፡፡ 2021 ከመጠናቀቁ በፊት የምድብ ማጣርያዎቹ ጨዋታዎች በ5ኛ እና 6ኛ ዙር ጨዋታዎች ከተካሄዱ በኋላ  ከ10 ምድቦች በአንደኛነት የጨረሱ አገራት ይለያሉ፡፡  በመጨረሻው የደርሶ መልስ ማጣርያ በመጋቢት ወር 2022 ላይ አስሩ ብሄራዊ ቡድኖች ተገናኝተው በኳታሩ የዓለም ዋንጫ አፍሪካን የሚወክሉ 5 ብሄራዊ ቡድኖች የሚታወቁ ይሆናል፡፡ በተለያዩ ትንታኔዎች  በ22ኛው የአፍሪካ ዋንጫ ላይ አፍሪካ በሚኖራት የአምስት ብሄራዊ ቡድኖች ኮታ ላይ ለሰሜንና ለምዕራብ አፍሪካ ቡድኖች  ከፍተኛ ግምት ተሰጥቷል። አልጄርያ፤ ግብፅ፤ ናይጄርያ፤ ሴኔጋል፤ ሞሮኮና ቱኒዚያ በምድብ ማጣርያው ላይ ከፍተኛው ውጤት ከሚያስመዘግቡ ቡድኖች የሚጠቀሱ ሲሆኑ ወደ 22ኛው የዓለም ዋንጫ ለመጓዝም ሰፊ እድል መያዛቸውም ይገለፃል። ዓለም አቀፉ የእግር ኳስ ማህበር  በ2026 እኤአ ላይ 3 የሰሜን አሜሪካ አገራት በጣምራ በሚያስተናግዱት 23ኛው የዓለም ዋንጫ ላይ 48 ብሄራዊ ቡድኖች እንዲሳተፉ መወሰኑ ይታወቃል፡፡ በዚሁ የኮታ ድልድል መሰረት አፍሪካን 9 ብሄራዊ ቡድኖች እንዲወክሏት የተወሰነ በመሆኑ ምናልባትም የምስራቅ አፍሪካ ቡድን የዓለም ዋንጫ ህልም የሚሳካው በዚያን ጊዜ ይሆናል፡፡ በ2026 እኤአ ላይ ዓለም ዋንጫውን ለማስተናገድ አሜሪካ፤ ካናዳ እና ሜክሲኮ ሃላፊነቱን ተጋርተዋል፡፡ አሜሪካ ከምድብ ማጣርያው አንስቶ የሩብ ፍፃሜ፣ የግማሽ ፍፃሜ እና የፍፃሜ ጨዋታዎችን ጨምሮ 60 ግጥሚያዎችን ስታስተናግድ፤ ካናዳ እና ሜክሲኮ ደግሞ እያንዳንዳቸው 10 ጨዋታዎችን በየከተሞቻቸው ያስተናብራሉ።

Wednesday, 13 October 2021 06:30

ከፌስቡክ ገጾች በጨረፍታ

 "ለክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ፦

              ገጣሚ ሙሉጌታ ተስፋዬ በሙዚቃ ውስጥ የህብረተሰቡን ድርሻ ሲገልጽ ምን ብሏል መሰለዎ ?
“ሕብረተሰቡማ ምን ያድርግ ? ሙሾውንም ሰጠ፤ የሰርግ ዘፈኑንም ሰጠ፤ ዓለማዊ ዘፈኑንም ሰጠ፤ ሲድር ደግሞ ‘ ጉሮ ወሸባ ‘ የሚባልበትንም ሰጠ። ሁሉንም ሰጠ። ከዚህ በላይ ምን አለውና ምኑን ይስጥ?
(“ፈርጥ” መጽሔት ሐምሌ /1992 በተፈራ መኮንን )
ይኸውልዎት እንግዲህ ሕብረተሰቡ ለእርስዎ ያለውን ሁሉ ሰጥቷል። አንድ ሕዝብ ለመሪው መስጠት የሚችለውን ሁሉ ሰጥቷል። ድጋፉን ሰጥቷል፤ ሕይወቱን ሰጥቷል፤ ድምጹን ሰጥቶ መርጧል፤ “ጦር ሜዳ ገብቶ ፈረስ አይለወጥም “ ብሎ መመረጥ ያለባቸውን የተፎካካሪዎችዎን እጩዎች ትቶ መመረጥ ያልነበረባቸውን የእርስዎን እጩዎች መርጧል። ሙሾውንም፣ የሰርግ ዘፈኑንም ሰጥቶዎታል። ሕዝቡ ያልሰጠዎት የለም። ከሕዝቡ የቀረ የለም። አሁን ያለው ከእርስዎ የሚጠበቀው ነው።
መስከረም 24 ቀን 2014 ከተመሰረተው አዲሱ መንግሥት ሕዝቡ ብዙ ይጠብቃል። ሕዝብ ያለፉትን ሦስት ዓመታት ረሀቡንም ጥሙንም ችሎ ዝም ያለው፣ ሀገሪቷ እሷት ላይ መሆኗንና እርስዎም እሳት ማጥፋት ላይ መሆንዎን በማሰብ ነው። ሕዝብ በራሱ መሪዎች ሲበደልም ሲገደልም ዝም ያለው ይህን በመረዳት ነው። ስለዚህ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር መስከረም 24 ቀን 2014 ለእርስዎ የደስታ ሳይሆን የፈተና መጀመሪያ ቀን ነው። ከዚያ በኋላ በሀገራችን ታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ በሕዝብ የተመረጠ የመጀመሪያው መንግሥት ምስረታ ቀን ይሆናል። ይህ መንግሥት ከሌሎቹ የበለጠ እዳ የተሸከመ መንግሥት ነው። ይህን ጦርነት በድል ይወጡታል። ኢትዮጵያ ስለምታሸንፍ። ማሸነፍ ስላለባት። ከዚያ ግን ፈተናዎ ይብሳል። የረጋ ሀገርን መምራት ይከብዳል። ሙሾውንም የሰርግ ዘፈኑንም የሰጠዎት ሕዝብ ከእርስዎ የሚጠብቀው እስካሁን የሰጡትን ያህል ብቻ አይደለም። እጅግ ብዙ ነው። ሕዝቡን እንዲያክሉ ፈጣሪ ይርዳዎ። አሜን።

***************************************************************************
                  (አማን መዝሙር)
የእርስ በርስ ግጭት፣ በመቶዎች የሚቆጠሩ መፈናቀሎች፣ የክልል መሪዎች ግድያና መፈንቅለ መንግስት፣ ጦርነት፣ ከፍተኛ የሃያላን ሐገሮች ተፅእኖና ማእቀብ፣ ይህ ሁሉ መአት በሶስት አመት ውስጥ ወርዶበት
የግብፅን ፉከራና ጫና አራግፎ አባይን ገደበ፣ ከየትኛውም ጊዜ የተሻለ ፍትሃዊ ምርጫ አድርጎ አሳየ፣ ዛሬ ተቃዋሚዎች ሳይቀሩ በተገኙበት በመቶ አስር ሚሊየን ህዝብ ፊት ተሾመ! አንዳች ሃይልማ አብሮት አለ። ሰውዬው ብቻውን አይደለም!
እንኳን ደስ አልዎት ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትራችን!

ይነጋል!
.ታድለሻል ቢሉም፣
የ13 ወር ፀሀይ፣ የ13 ወር ፀጋ
ብርሀንሽ ተሰርቆ፣
ሲጨላልም እንጂ፣ መች አየን ሲነጋ?
ተፈጥሮ ቸር ሆና፣
ሰማይዋ ባይነጥፍ፣ ምድሯ ቢለመልም፣
ከልጆቿ ልብ ውስጥ፣
ፍቅር ሲጎድል ነው፣ ሀገር የምትጨልም!፣
“አረ ነግቷል” ቢሉ የታለ የነጋው?
አዕላፋት ተቧድነው፣ በየጎጥ በመንጋው፣
ሰው ከነገ ይልቅ፣ ዛሬን እያሰጋው የታለ የነጋው?
ታሪኩን እንዳይፅፍ፣ ትውልድ እጁ ታስሮ፣
በትላንቱ ሾተል ዛሬው ተሸንቁሮ፣
ባልኖረው ተካሶ፣ ባልሰራው ተዋቅሶ፣
ለፀብ መዶለቻ፣ ያ’ያቱን ስም ጠቅሶ፣
ላለፈው ሲናከስ ለመጪው ሳይተጋ፣
በምን ስሌት ይሆን፣
ትዉልዷ ጨልሞ ሀገር የምትነጋ?
.
የህሊና መስታወት በጥበብ ሲፀዳ፣
ማስተዋል እንዳ’አደይ ፈክቶ ሲፈነዳ፣
መገፋፋት ሲቀር፣ መደጋገፍ ነግሶ
አንዱ ማገር ሲሆን፣ ሌላኛው ምሰሶ፣
የአብሮነትን ሸማ ትዉልዱ ሲሸምን፣
ያኔ ነው ሀገሬ መንጋቷን የማምን።
በረከት በላይነህ

**********************************************************************
                       አንቀፅ 39 እና ዋለልኝ መኮንንን የሚያገናኛቸው ነገር የለም!
                               ጌታሁን ሔራሞ

             እስከ አሁን ድረስ በሕገመንግስቱ የተቀመጠውን አንቀፅ 39ን ዋለልኝ የዛሬ 52 ዓመት ከፃፈው የብሔር ጥያቄ መጣጥፍ ጋር የሚያገናኙ ቡድኖች ይገርሙኛል። ህዳር 7 ቀን 1962 ዓ.ም. ዋለልኝ መኮንን የመገንጠል መብትን በቅድመ ሁኔታ ቀንብቦ ነበር ያስቀመጠው። ይህም ቅድመ ሁኔታ ኢንተርናሽናሊዝምና የሶሻሊዝም ርዕዮተ ዓለም ነው። ማለትም የመገንጠል መብት ተቀባይነትን የሚያገኘው ወደ ሶሻሊዝም በሚደረገው ጉዞ በላብአደሮችና በአርሶ አደሮች በሚደረግ ትግል በስትራቴጂነት ማዕቀፍ ብቻ ነው። ለምሣሌ በዋለልኝ ዕሳቤ፣ የኬንያ ላብአዳሮች የመገንጠል ጥያቄን ይዘው ሲነሱ ድጋፍ ሊሰጣቸው ዘንድ ይገባል፤ ምክንያቱም ትግሉ በድል ተጠናቅቆ ሶሻሊዝም እውን ሲሆን በሀገራት መካከል ያለው ድንበር ተሽሮ ኢንተርናሽናሊዝም ይተገበራል። ነገሩ ዞሮ ዞሮ መገናኘታችን አይቀርም ነው።
ዋለልኝ የብሔር ጥያቄን ከእነ ርዕሱ እንደወረደ የኮረጀው ከስታሊንና ከሌኒን መሆኑ ይታወቃል(ስለ “self determination” በአውሮፓም ሲነሳ እንደነበረ ቢታወቅም)። መገንጠልን በተመለከተ የተቀመጠው ቅድመ ሁኔታም የተኮረጀው ከዚያው ከሶቪየት ምድር ነው። እንዲያውም የሌኒን የመገንጠል ቅድመ ሁኔታ በጣም ተጣጣፊ(flexible) እና ዲያሌክቲካዊ እንደሆነ ይነገራል። ለዚህም በዋቢነት Juan Ignacio, Castien Maestro የተባሉ ስፔናዊያን የማድሪድ ዩኒቨርሲቲ ምሁራን “LENIN AND THE NATIONAL QUESTION. BEYOND ESSENTIALISM AND CONSTRUCTIONISM” በሚለው ጥናታዊ ፅሁፋቸው ያስቀመጡትን መጥቀስ ግድ ይሆናል። የሌኒን የመገንጠል ድጋፍ የቱን ያህል ተጣጣፊ እንደሆነ ያሰመሩት በዚህ መልኩ ነው፦
“While he insisted on the recognition of the right to secede, he also believed that in the case of having to decide about holding a referendum, there would be many situations in which the most appropriate thing to do would be to vote against that secession. If according to him, russian workers must defend the Ukrainian’s right to secede, at the same time they should try to convince them of the advisability of remaining within the State. This State should be a guarantee for their autonomous national existence and would also reject any compulsory homogenisation.”
ሐሳቡ ሲጨመቅ ይህን ይመስላል፦ ለምሣሌ የራሺያ ላብአደሮች በዩክሬን የሚደረገውን የመገንጠል ትግልን ደግፈው፣ የዩክሬኖቹ ላብአደሮች ልክ እንዳሸነፉ፣ በትግሉ ወቅት ለዩክሬን ላብአደሮች መገንጠል ድጋፋቸውን የሰጡ የራሺያ ላብአደሮች በድል ማግስት በተቃራኒው መገንጠልን መቃወም አለባቸው ይላል። በሌኒን ዕሳቤ ተገንጣዮቹ የራስ ገዝ አስተዳደር በነባሩ መንግስት ሥር መስርተው መቆየት አለባቸው እንጂ በራሳቸው ሀገር መሆን የለባቸውም (በሌላ አነጋገር የኢቲኖ-ናሽናሊዝም ጥንስስ/እርሾ መሆኑ ነው)። ሌኒን የመገንጠል ትግሉን መነሻ ላይ የደገፈው ሶሻሊዝም የመገንጠል ጥያቄ በተነሳበት ሀገር እግሩን እንዲሰድ ምቹ ሁኔታ ለመፍጠር እንጂ ተገንጣዮቹ ሀገር እንዲመሠርቱ አቅዶ አይደለም። ሌኒን ሀገር ለመሆን ትልቅ ኢኮኖሚ ያስፈልጋል ብሎ ነበር የሚያምነው።
ሕወሓት አዲስ አበባ የገባችው የዋለልኝ ፅሁፍ ከቀረበ ከ21 ዓመታት በኋላ ነው (1983)። ያኔ የሶሻሊዝም ርዕዮተ ዓለም ከርዕዮቱ አመንጪ ሀገሮችም ጭምር በካልቾ እየተጠለዘ የወጣበት ወቅት ነበር። ዋለልኝ መኮንን የብሔር ጥያቄን ያነሳበት ሀገራዊም ሆነ ዓለም አቀፋዊ አውድ ፈፅሞ አልነበረም። እናም ቀደም ሲል ዋለልኝ ከአለቆቹ በስትራቴጂነት ብቻ ፈርጆ የኮረጀውን የመገንጠል መብት፣ ምንም ዓይነት ሶሻሊስታዊ ቅድመ ሁኔታ በሌለበት፣ እነ መለስ ዜናዊ፣ ከስትራቴጂነትም አሳልፈው የማይለወጥ የማይሻሻል የሕገመንግስቱ ምሰሶ አድርገው ተከሉት። ይህ አካሄድ ከዋለልኝ ዕሳቤ ጋር አለፍ ሲልም ከሌኒንና ስታሊንም የመገንጠል መብት ንድፍ ጋር ፊት ለፊት እንደ መላተም ይቆጠራል። ከላይ ያስቀመጥኩትን የሌኒን ዲያሌክቲካዊ ዕሳቤን እንኳን ዕውን እናድርግ ቢባል፣ ሕወሓት ኤርትራ ከኢትዮጵያ ሳትገነጠል የራስ ገዝ ክልል ብቻ መስርታ እንድትቆይ በመከረቻት ነበር፤ የሆነው ግን ተቃራኒው ነው፤ ሕወሓቶች ኤርትራ ከኢትዮጵያ ስትገነጠል ለተባበሩት መንግስታት ድጋፋቸውን ገልፀው ነበር የሸኟት።
እናም አንቀፅ 39 እና ዋለልኝ መኮንን ምንም ዓይነት ግንኙነት የላቸውም። የአንቀፅ 39 አርክቴክቱ ሟቹ ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ ነው፤ ይህ አንቀፅ ለመገንጠል ምንም ዓይነት ቅድመ ሁኔታ(ያለ ገደብ በማናቸውም ሁኔታ) ባለማስቀመጡም በዓለም አቀፍ ደረጃ በፀጉረ ልውጡነቱ (የካሪቢያን ደሴቶቹን ጨምሮ) ሁሌም የሚጠቀስ ነው።
**************************************************************

                     ጥቂት ስለ 5ኛው ፓርላማ ---
                           ሙሼ ሰሙ

               ኢትዮጵያ ስድስተኛውን ፓርላማ ልታስተናግድ ሽር ጉድ እያለች ነው፡፡ ፓርላማው ምን ይዞልን ይመጣል? ወይም ምን ይዞብን ይመጣል? ይህንን ወደ ፊት የምናየው ይሆናል፡፡ አዲሱ ፓርላማ ግን በስራ ያልተፈተሸ፣ ለወቀሳም ሆነ ድጋፍ ያልደረሰ ስለሆነ መልካም የስራ ዘመን እመኝለታለሁ፡፡
ከሶስተኛው ፓርላማ (1997) በስተቀር ያለፉት አራቱ ፓርላማዎች “በከባድ የእንቅልፍ ድባቴ የተመቱ”፣ በጭብጨባ ድምቀት በርግገው በመንቃት እውቀትና ክህሎት በሌላቸው ጉዳዮች ላይ በአጽዳቂነት ብቻ ንቁ ተሳተፎ የሚያደርጉ ፤ የፓርቲያቸውና የስራ አስፈጻሚው ማህተም (Rubber Stamp) በመሆን በትጋት እያገለገሉ የዘመናችንን ሩብ ምዕተ ዓመት ገደማ በከንቱ የፈጁብን ናቸው።
ይህም ሆኖ አምስተኛው ፓርላማ በከባድ የነውጥ ጊዜ ውስጥ ያለፈ በመሆኑ ለየት የሚያደርገው ነገር አለው፡፡ ሕዝባዊ አመጽ፣ ግድያ፣ ስደት፣ መፈናቀል፣ የመብት ጥሰት፣ ኮሮና፣ አንበጣ፣ ድርቅ፣ ጦርነትና የመሪ፣ የአመራርና የፓርቲ መተካካትን አስተናግዷል፡፡ በርካታ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጆችን አውጇል፡፡ በሕዳሴ ግድብ ዙርያ መሰረታዊ ውሳኔዎችን አሳልፏል። መነቃቃት ቢሳነውም፣ በርካታ አነቃቂ ንግግሮችንም አድምጧል፡፡
ፓርላማው በተለይ የሃገራችንን ሕልውና ተፈታትኖት የነበረውን የሽግግርና የጥምር መንግስት ምስረታ ውዝግብ በማስወገድ፣ የስራ ዘመኑን ማራዘም በመቻሉ፣ ሀገራችን ላይ ተደቅኖ የነበረውን የውድቀት ደመና እንዲገፍ አድርጓል፡፡ በሕዝባዊ አመጹ ወቅት በርካታ እንደራሴዎች በመረጣቸው ሕዝብ ላይ እየደረሰ የነበረውን ግድያ፣ አፈና፣ እስርና ስደት እንዲቆምና ሕዝባዊ ጥያቄዎቹ እንዲመለሱ ታግለዋል፡፡ ባልተለመደ ሁኔታ የመረጣቸው ሕዝብን ጥቅም አያስጠብቁም ባሏቸው ፖሊሲዎችና አስተዳደራዊ ጉዳዮች ላይ ተቃውሞ በማሰማት፣ በሃሳብ በመሞገትና በድምጽ ብልጫ እንዲወሰን በማድረግ ለአጭር ጊዜም ቢሆን ሚናቸውን ተወጥተዋል፡፡
አምስተኛው ፓርላማ ከሌሎቹ የተሻለ ተግባር የፈጸመው በተዓምር ሳይሆን፣ የተፈጠረለትን ወቅታዊ ሁኔታ (Window Period) ወደ ትግል ምእራፍነት መለወጥ በመቻሉ ነበር፡፡ ይህም ሆኖ ግን የመጀመሪያን ሁለት አመት ተኩል እንቅልፉን እየለጠጠ ለመረጠው ሕዝብ ሳይሆን ለፓርቲና ለስራ አስፈጻሚው መሳርያ ሆኖ አገልግሏል። በተለይ የመጨረሻውን አንድ አመት ተኩል ግን ፓርላማው ለለውጡ ምክንያት የነበሩ ጥያቄዎች ዛሬም በፓርቲና በስራ አስፈጻሚው ሲተገበሩ እያያ እንዳላየ አልፏል፡፡ የመወሰን አይደለም የመማከር እድል እንኳን ሳያገኝ የስልጣን ጠገጉ እየተጣሰ የተለያዩ ውሳኔዎች በአናቱ ላይ ሲወሰኑ እንዴትና ለምን ብሎ አልጠየቀም፡፡ በጥቅሉ የመረጠውን ሕዝብ በፓርቲና በስራ አስፈጻሚው ተክቷል፡፡
ፓርላማው በጎ ጎኖቹ እንደተጠበቁ ሆነው በሕዝብ ትግል የተፈጠረለትን እድል በአግባቡ ተጠቅሞ ራሱን ከስህተት በማጽዳት ትግሉን በፅናት ማስቀጠል ስላልቻለ፣ ለመረጠው ሕዝብ ያልታመነና የድሮ በደሉ ሊሰረዝለት የሚገባው ፓርላማ አይደለም፡፡ ለዚህ ደግሞ ሕዝብን በይፋ ይቅርታ ይጠይቃል ብዬ እጠብቃለሁ፡፡

*********************************************************************


                             "ብርሃኑ ነጋ የሚለው ስም ራሱን የቻለ ታሪክ ነው"
                                    ዩሱፍ ግዛው ዓለምጉድ


                ሰውየው ዛሬ ወደ 65 ዓመት ዕድሜ እየተንደረደረ ነው።  የሀገሩን ጉዳይ ጉዳዬ ብሎ ከያዘ እነኾ ሃምሳ ዓመታትን ደፈነ።(ግማሽ ምዕተ ዓመት ማለት ነው)
ሰውየው (The versatile person) ከመምህርነት እስከ የሚዲያ ተቋም ግንባታ፣ ከኢኮኖሚ ማኅበር ምሥረታ እስከ የፖለቲካ ትግል የቀዘፈ ሁለገብ ነው።
ሰውየው (The progressive man) ከመሰናዶ ት/ቤት ተማሪዎች እስከ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ ንቅናቄ፣ ከከተማ እስከ የጫካ ትግል፣ ከኢሕአፓ እስከ ጀብሃ፣ ከቀስተ ደመና እስከ ቅንጅት፣ ከግንቦት 7 እስከ ኢዜማ ማርሽ እየቀያየረ ለዜጎች ሰላም፣ እኩልነትና ነጻነት በመቆም ለሀገሩ የታመነ ተራማጅ ፍጡር ነው።
(ከጠቀስኋቸው ድርጅቶች ውስጥ ጀብሃ የትግል ድርጅቱ ሳይሆን ከኢሕአፓ ባለመስማማት ወደ ሱዳን ከሰላ ለመግባት በእስር የቆየበት ድርጅት ነው።)
ሰውየው (The saved man) በፍርሃት የማይታሰር፣ በጥቅም የማይባበል፣ በጊዜ ‘ማይንኮታኮት፣ በሥልጣን የማይደለል ኹለት ትውልድ በአብዮት ድማሚት ሲያስተሳስር የመጣ የጽናት ምልክት ነው።
ሰውየው (The man of freedom) ከባለጠጋ ቤተሰብ ወጥቶ ከድኾች የተሻሸ፣ ከዕውቀት ማማ ላይ ቆሞ ደናቁራን የሞገተ፣ ተፈጥሮ የክብር ካባ ጭናለት እሱ የመተናነስ ቡልኮ የለበሰ የነጻነት ራስጌ ነው።
ሰውየው (The peak of being human) እንደ ማንኛውም ብሔር አለኝ እንደሚል ኢትዮጵያዊ የመጣበት የዘር ምዛዥና የቋንቋ ቤተሰብ ኖሮት ... ሀገር በዘር ፖለቲካ ግልፍተኝነት የመጨረሻ እርካብ ላይ ደርሳ እሱ ግን ለብዙሃኑ ሕልም የኾነና ለሽንፈት የሚዳርግ የዜግነት ፖለቲካ ይዞ ለምርጫ የቀረበ፣ የኔ ዘመን ተራራ፤ ሰው የመሆን ደርዝ ነው።
የኢ.ፌ.ዴ.ሪ ትምህርት ሚኒስቴር : –
የሀገሪቱ ቱባ ችግሮች መፈልፈያና መሽገው ያሉበት ቦታ ነው። ምግብና ዕውቀት እንድንራብ፣ ራሱን የማያከብር ትውልድ እንዲፈጠር፣ ከሐሳብ ይልቅ ዱላና ድንጋይ እንድንመርጥና ከሰውነት ዝቅ እንድንል ያደረገን ተቋም ነው።
ትምህርት ሚኒስቴር እነ አስራት ወልደየስን ጨምሮ በሀገሪቱ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት የሚገኙ አንጋፋ ምሁራን በአመለካከታቸው ሳቢያ በአቅም ማነስ ብሎ በማባረር ሀገሪቷን ያራቆተ፣ (Tibebu Belete አንድ ቀን በአስራት ጉዳይ እየተጻጻፍን ያለቀስነውን ታስታውሳለህ?) በቴክኖሎጂ ወደ ኋላ እንድንቀር ያደረገ፣ ከሥሩ ባሉ የትምህርት ተቋማት ከዕውቀት መመዘኛ ውጭ ማዕረግ እንደ ከረሜላ ያደለ፣ ከእኛ ስነ–ልቦና የራቀ የትምህርት ሥርዓት የዘረጋ፣ በራሱ የሚያፍር ትውልድ የፈጠረ፣ ተቋማትን ከጥናትና ምርምርነት ውጭ አድርጎ የካድሬ መቦረቂያ ያደረገ፣ ከኹሉ በላይ በትምህርት ሥርዓቱ ኢትዮጵያዊነትን ከትውልዱ አስወልቆ ያስጣለ ተቋም ነው።
አሁን ኹለት ነገሮች ተገናኝተዋል፣ ሰው የመኾን እጹብት ላይ የደረሰ ምሁር ብርሃኑ ነጋና ኢትዮጵያ የምትባል ትልቅ ሀገርን ከከፍታዋ የፈጠፈጣት ተቋም፤ ትምህርት ሚኒስቴር።
የሚኾነውን ኹሉ አብረን እናያለን።
የሀገራችን ጉዳይ ወዴትም ይሂድ ወዴት ይሄ ተቋም በፕሮፍ. ኃላፊነት ሥር እስካለ ድረስ የፖለቲካ መገልገያ እንደማይሆን አጥብቄ አምናለሁ!
ሰውየው፣ (ወዳጆቹ እንደሚጠሩት ካሱ) ብርሃኑ ነጋ (ፕሮፌሰር) መልካም የሥራ ዘመን!

ገጣሚ ሙሉጌታ ተስፋዬ በሙዚቃ ውስጥ የህብረተሰቡን ድርሻ ሲገልጽ ምን ብሏል መሰለዎ ?
“ሕብረተሰቡማ ምን ያድርግ ? ሙሾውንም ሰጠ፤ የሰርግ ዘፈኑንም ሰጠ፤ ዓለማዊ ዘፈኑንም ሰጠ፤ ሲድር ደግሞ ‘ ጉሮ ወሸባ ‘ የሚባልበትንም ሰጠ። ሁሉንም ሰጠ። ከዚህ በላይ ምን አለውና ምኑን ይስጥ?
(“ፈርጥ” መጽሔት ሐምሌ /1992 በተፈራ መኮንን )
ይኸውልዎት እንግዲህ ሕብረተሰቡ ለእርስዎ ያለውን ሁሉ ሰጥቷል። አንድ ሕዝብ ለመሪው መስጠት የሚችለውን ሁሉ ሰጥቷል። ድጋፉን ሰጥቷል፤ ሕይወቱን ሰጥቷል፤ ድምጹን ሰጥቶ መርጧል፤ “ጦር ሜዳ ገብቶ ፈረስ አይለወጥም “ ብሎ መመረጥ ያለባቸውን የተፎካካሪዎችዎን እጩዎች ትቶ መመረጥ ያልነበረባቸውን የእርስዎን እጩዎች መርጧል። ሙሾውንም፣ የሰርግ ዘፈኑንም ሰጥቶዎታል። ሕዝቡ ያልሰጠዎት የለም። ከሕዝቡ የቀረ የለም። አሁን ያለው ከእርስዎ የሚጠበቀው ነው።
መስከረም 24 ቀን 2014 ከተመሰረተው አዲሱ መንግሥት ሕዝቡ ብዙ ይጠብቃል። ሕዝብ ያለፉትን ሦስት ዓመታት ረሀቡንም ጥሙንም ችሎ ዝም ያለው፣ ሀገሪቷ እሷት ላይ መሆኗንና እርስዎም እሳት ማጥፋት ላይ መሆንዎን በማሰብ ነው። ሕዝብ በራሱ መሪዎች ሲበደልም ሲገደልም ዝም ያለው ይህን በመረዳት ነው። ስለዚህ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር መስከረም 24 ቀን 2014 ለእርስዎ የደስታ ሳይሆን የፈተና መጀመሪያ ቀን ነው። ከዚያ በኋላ በሀገራችን ታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ በሕዝብ የተመረጠ የመጀመሪያው መንግሥት ምስረታ ቀን ይሆናል። ይህ መንግሥት ከሌሎቹ የበለጠ እዳ የተሸከመ መንግሥት ነው። ይህን ጦርነት በድል ይወጡታል። ኢትዮጵያ ስለምታሸንፍ። ማሸነፍ ስላለባት። ከዚያ ግን ፈተናዎ ይብሳል። የረጋ ሀገርን መምራት ይከብዳል። ሙሾውንም የሰርግ ዘፈኑንም የሰጠዎት ሕዝብ ከእርስዎ የሚጠብቀው እስካሁን የሰጡትን ያህል ብቻ አይደለም። እጅግ ብዙ ነው። ሕዝቡን እንዲያክሉ ፈጣሪ ይርዳዎ። አሜን።



Wednesday, 13 October 2021 06:17

የፖለቲካ ጥግ

በአሜሪካ በሁለቱም ፓርቲዎች ውስጥ በርካታ የመርህ ሰዎች አሉ፤ የመርህ ፓርቲ ግን የለም።
አሌክሊስ ዲ ቶኩቪሌ
በጦርነት ልትገደል የምትችለው አንድ ጊዜ ብቻ ነው፤ በፖለቲካ ግን በተደጋጋሚ  ልትገደል ትችላለህ፡፡
ዊንስተን ቸርችል
በአብዛኛው ቋንቋ እውነትን መደበቂያ መሳሪያ ሆኖ ያገለግላል።
ጆርጅ ካርሊን
ቃላት ሃቀኛና መልካም ሲሆኑ ዓለምን ሊለውጡ ይችላሉ።
ቡድሃ
መጥፎ ባለሥልጣናት የሚመረጡት ድምጽ በማይሰጡ ጨዋ ዜጎች ነው፡፡
ጆርጅ ዣን ናትሃን
እኛ መንግስትን ስንዋሽ ወንጀል ነው። መንግስት እኛን ሲዋሸን ፖለቲካ ነው።
ቢል ሙዴይ
ዲሞክራሲ ድምጽ የመስጠት መብት ብቻ አይደለም፤ በክብር የመኖር መብትም ነው።
ናኦሚ ክሌይን
ፖለቲካ ፍልስፍናን በተካበት ዓለም ውስጥ ነው ያለነው፡፡
        ማርቲን ኤል.ግሮስ
የፖለቲካ ሥልጣን ከጠብመንጃ አፈሙዝ ይወለዳል።
ማኦ ዚዶንግ
ዎልስትሪት የበዛ ሃብትና የፖለቲካ ሥልጣን አለው።
ቻርሊ ሙንገር
ፖለቲካ ከሞራል ጋር ዝምድና የለውም።
ኒኮሌ ማኪያቬሊ
መንግስት ሲሳሳት ትክክል መሆን አደገኛ ነው።
ቮልቴር

Wednesday, 13 October 2021 06:07

የጸሐፍት ጥግ

ፀሐፊ መሆን ከፈለግህ፣ ከምንም በላይ ሁለት ነገሮችን ማድረግ ይገባሃል፡፡ ይኸውም፡- ብዙ ማንበብና ብዙ መፃፍ።
ስቲፈን ኪንግ
* በውስጥህ ያሉትን ድምጾች ካልፈራህ፣ ካንተ ውጭ ያሉትን ሃያስያን አትፈራም።
ናታሊ ጎልድበርግ
* ፀሐፊ፤ ለዓለም ጉዳይ ትኩረት የሚሰጥ ሰው ይመስለኛል፡፡
ሱዛን ሶንታግ
* ትልቅ መፅሐፍ ለመፃፍ፣ ትልቅ ጭብጥ መምረጥ አለብህ።
ሔርማን ሜልቪሌ
* የማንበቢያ ጊዜ ከሌለህ፣ የመፃፊያ ጊዜ አይኖርህም።
ስቲፈን ኪንግ
* በጭንቅላትህ ውስጥ ላሉ ታሪኮች ታማኝ ሁን።
ፓውላ ሃውኪንስ
* መፃፍ ለእኔ፣ በጣቶቼ በኩል ማሰብ ነው።
አይሳክ አሲሞቭ
* መፅሐፍ በእጅህ ላይ የሚገኝ ህልም ነው።
ኔይል ጌይማን
* ያልተነበበ ታሪክ፣ ታሪክ አይባልም፡፡
ዩርሱላ ኬ.ሌ ጉይን
* ፀሐፊ መሆን ትመኛለህ? እንግዲያውስ ፃፍ።
ኢፒክቴተስ
* ህይወትህ ባዶ ገፅ ነው፤ ፃፍበት።
ዶናልድ ሚለር

Wednesday, 13 October 2021 06:09

የታሪክ ጥግ

ያለፈ ታሪኩን፣ አመጣጡንና ባህሉን
የማያውቅ ህዝብ፣ ሥር እንደሌለው
ዛፍ ነው።
ማርከስ ጋርቬይ
. የቀድሞው ህብረተሰብ ታሪክ በሙሉ
የመደብ ትግል ታሪክ ነው።
ካርል ማርክስ
. ታሪክን መለወጥ አልችልም፤
መለወጥም አልፈልግም። እኔ
የምችለው ነገን መለወጥ ብቻ ነው።
ያንንም እየሰራሁ ነው።
ቦሪስ ቤከር
. ስለ መጪው ጊዜ አትፍራ፤ ስላለፈው
ዘመን አታልቅስ።
ፔርሲ ቢሼ ሼሊ
. ታሪክ ከስምምነት ላይ የተደረሰበት
ውሸት ነው።
ናፖሊዮን ቦናፓርቴ
. ታሪካችን ዕጣ ፈንታችን አይደለም።
አላን ኮኸን
. ታሪክ መፃፍ ያለበት እንደ ፍልስፍና ነው።
ቮልቴር
. ሳይንስን ለመረዳት ታሪኩን ማወቅ
አስፈላጊ ነው።
አጉስቴ ኮምቴ
. ታሪክ የሚጻፈው በአሸናፊዎች ነው።
ዊንስተን ቸርችል
. በሁሉም ሰዎች ህይወት ውስጥ ታሪክ
አለ።
ማርክ ትዌይን
. ጊዜ ለእኔ ትልቁ ጠላቴ ነው።
ኢቪታ ፔሮን


Wednesday, 13 October 2021 06:06

የስኬት ጥግ

. ትችትን ለማስወገድ ብቸኛው
መንገድ፡- ምንም አለመስራት፣ ምንም
አለመናገርና ምንም አለመሆን ነው።
አሪስቶትል
. እስከዛሬ ስታደርግ የቆየኸውን
ካደረግህ፣ እስከዛሬ ስታገኝ የቆየኸውን
ታገኛለህ።
ቶኒ ሮቢንስ
. የራስህን ህልም እውን ካላደረግህ፣ ሌሎች
የራሳቸውን ህልም እውን ለማድረግ
እንድታግዛቸው ይቀጥሩሃል።
ዲሂሩቢሃይ አምባኒ
. እያንዳንዱን ቀን በምታጭደው
አዝመራ አትለካ፤ በምትተክለው ዘር
እንጂ።
ሮበርት ሉዊስ ስቲቨንሰን
. ጥያቄው ማነው የሚፈቅድልኝ
አይደለም፤ ማነው የሚከለክለኝ ነው።
አየን ራንድ
. ዛፍ ለመትከል ትክክለኛው ጊዜ ከ20
ዓመት በፊት ነበር፡፡ ሁለተኛው
ትክክለኛ ጊዜ ደግሞ አሁን ነው።
የቻይናውያን አባባል
. የህይወት ዘመንህ ውስን ነው፤
የሌሎችን ህይወት በመኖር
አታባክነው።
ስቲቭ ጆብስ
. በአስከፊ ሁኔታ ለመውደቅ የሚደፍሩ፣
በአስደናቂ ሁኔታ ስኬት ይቀዳጃሉ፡፡
ጆን ኤፍ. ኬኔዲ
. የትላንት ውሳኔህ የነገ ውጤትህን
እንዲወስን አትፍቀድ።
ማርክ ዱድሌይ
. አቋራጮች ረዥም መዘግየትን
ይፈጥራሉ፡፡
ጄ.አር.አር.ቶልኪን
. ዓላማ ቢስ ህይወት ትርጉም የለሽ ነው።
ኤሚ ቶሬስ
.ህይወት ባለበት ሁሉ ተስፋ አለ።
አሊሰን ኖዕል

 በቀድሞው የኢህአፓ መሥራችና ደራሲ ሃማ ቱማ (እያሱ አለማየሁ) የተጻፉ የእንግሊዝኛ ግጥሞች በቤተማርያም ተሾመ  ወደ አማርኛ ተተርጉመው፣ "የሃማ ቱማ ስብስብ ግጥሞች" በሚል ርዕስ ታትሞ ለሽያጭ ቀረበ፡፡ በመጽሐፉ የእንግሊዝኛ ግጥሞችና ትርጉማቸው ጎን ለጎን መታተማቸው ታውቋል፡፡  
ሀማ ቱማ በእንግሊዘኛ ግጥሞቹ አለም አቀፍ ዕውቅናን የተቀዳጀ  ደራሲ ሲሆን በበርካታ የፖለቲካ ስላቅ  መጣጥፎቹም  ይታወቃል። ብዙዎች “የሶሻሊስቱ ጠንቋይ ታሪክ” በሚለው ስራው ይበልጥ ያውቁታል።
በሙያው መካኒካል መሀንዲስ የሆነው ቤተማርያም፤ ከዚህ ቀደም  “ሦስተኛው ቤተመቅደስ” የተሰኘ መጽሐፍ ለንባብ ማብቃቱ ይታወሳል፡፡ በቅርቡ ደግሞ “ጠያይም መላእክት" የተሰኘ አዲስ ስራውን ለንባብ እንደሚያበቃ ለማወቅ ተችሏል፡፡ ቤተማርያም በፌስ ቡክ ገፁ በሚያስነብባቸው ግጥሞቹም ይታወቃል።
የሃማ ቱማ ስብስብ ግጥሞች  በጃፋርና ሌሎች መጻህፍት መደብሮች እየተሸጠ ሲሆን መጽሐፉ  በቅርቡ በደማቅ ሥነስርዓት እንደሚመረቅም  ቤተማርያም ለአዲስ አድማስ ተናግሯል፡፡ ከዚህ በታች ከመጽሐፉ የተወሰደ አንድ የእንግሊዝኛ ግጥም ከእነ ትርጉሙ ቀርቧል፡፡
 ***
Just a Nobody
The dead man was no one,
just a man in tattered clothes,
no shoes,
just a coin in his pocket,
no id cards, no bus ticket.
He was a nobody,
dirty and skinny,
a no one, a nobody
who clenched his hand before he died?
When they pried open his fingers
this nobody,
they found a whole country.
***
ማንም ምንምነት
ቡትቶ የለበሰ አካሉ የገረጣ፣
ጫማ የማያውቀው እግሩ መጅ ያወጣ።
ምንም ‘ማይታወቅ “እከሌ” ‘ማይባል፣
ከስቶና ታርዞ አንድ ምስኪን ሞቷል።
አባከና ሊለው ማንም የማይደፍር፣
ኪሱ አንዳች የሌለው ከድንቡሎ በቀር።
ከቁብ የማይፃፍ ማንም ያልነበረ፣
ከመሞቱ በፊት ጣቶቹን ቆልፎ ጨብጦ ነበረ።
እጆቹን ፈልቅቀው ሲፈታ ጭብጡ።
ከጣቶቹ መሀል ሀገሩን አገኙ ፣ሀገሩን አወጡ።



መቀመጫውን በአሜሪካ ዳላ ቴክሳስ ያደረገው አድዋ የባህልና የታሪክ ህብረት፤  የአርአያ ሰው ሽልማት መስራች ነው፡፡
ከኢትዮጵያ የባህል አልባሳት ውጭ መልበስ፣ እራስን ካለማክበር ይቆጠራል  ይላል። ለሀገር ለወገን ብዙ የሰሩን ባመሰገንን ቁጥር፣ ብዙ የሚሰሩ ዜጎችን እንፈጥራለን ብሎ ያምናል ዲያቆን ፍሬው ሰይፉ፡፡  የአርአያ ሰው ሽልማት መርሃ ግብር ላለፉት አምስት ዓመታት በአሜሪካ ነበር የተካሄደው ስድስተኛው የአርአያ ሰው ሽልማት በኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ ይካሄዳል።  አዲስ አድማስ ጋዜጣ ከመስራቹ ዲያቆን ፍሬው ሰይፉ ጋር ተከታዩን ቃለመጠይቅ አድርጓል።



                  ከምን ያህል ጊዜ በኋላ ነው ወደ አገርህ ከመጣህ?
በመሃል አንድ ሁለቴ ብመጣ  ስድስት ዓመት ያህል  ሳልመጣ ቆይቻለሁ፡፡ ወደ ኢትዮጵያ ከተመለስኩ ሁለት ሳምንትንት ሆኖኛል። እስካሁን ነገሮች ጥሩ እየሄዱ ነው።
ባህላዊ አልባሳትን ታዘወትራለህ፡፡ ሁሌም ነው?
ይሄ ልምድ አስራ አራት አመታትን አስቆጥሯል፡፡ በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር ከ2000 ጀምሮ እነደዚህ ነው የምለብሰው፤ 365 ቀናት በአራት ዓመት አንዴም 366 ቀን ማለት ነው፡፡
ለስራና ለዕለት ተዕለት እንቅስቃሴ?
አይከብድም! ምክንያቱም ለኔ በጣም ተመችቶኝ ነው የምለብሰው፡፡ መመቸት ወይንም ያለመመቸት ጭንቅላት ውስጥ ነው የሚያልቀው፡፡ በትክክል አሁን ትውልዱ የሚያደርገው ነገር የሚመች ነው ወይ ካልን ብዙ ምቾት የሚነሱ ነገሮች እናያለን፤ ግን ትውልዱ ደግሞ ተመችቶኛል ብሎ እየለበሰ ነው፤ ስለዚህ መመቸት ወይንም ያለመመቸት መጀመሪያ ጭንቅላት ላይ ነው የሚሰራው። ዓለም የሚያከብርሽ መጀመሪያ ራሽን ስታከብሪ ነው የራስነ ጥሎ ስልጣኔ የለም፡፡ ስልጣኔ ማለት የራስን እያከበሩ መኖር ማለት ነው፡፡ ምን አልባት እኛ ያለን የህይወት ዘይቤ እንዳይመች አደርጎት ሊሆን ይችላል፡፡ የሆነው ሆኖ ግን ስራዬ ብለሽ ከያዝሽው ግን  ለዛ ነገር የሚያስፈልገውን እያበጀሽ ትሄጃለሽ፡፡ እርግጥ ቀላል አይደለም አብዛኞቹ ልብሶች ነጭ እንደመሆናቸው ጥንቃቄ በጣም ይፈልጋሉ ሲታጠቡ እነኳን ከሌላ ልብስ ጋር ተደባልቀው መታጠብ ላይኖርባቸው ይችላል። ደረቅ እጥበት ብቻ ሊፈልጉም ይችላሉ፡፡ እሱ ደግሞ ራሱን የቻለ ሌላ ወጪ ነው፡፡ ስለዚህ በጣም በጉዳዩ ላይ ማመን ያስፈልጋል፡፡
ወደ አርአያ ሰው ሽልማት እንምጣ። መቼ ተመሰረተ አላማውስ?
የተመሰረተው እንደ ኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር በ2006 ዓ.ም ነው አስካሁን ዘጠነኛው መሆን ነበረበት ግን በመሃል እኔ ወደ አሜሪካ ስሄድ እዛ ያለውን ማህበረሰብ እስካውቅና ማን አንዴት ነው የሚሸለመው የሚለው መልስ እስኪያገኝ ለሶሰት ዓመታት ተቋርጦ ቆይቷል፡፡ ዋና ዓላማም ምንድን ነው? እኛ እንዳለመታደል ሆኖ ከመመሰጋገን ከመከባበር ይልቅ መጠላለፍ ነው የሚቀናን። ብዙ ጊዜ ሰዎች ብዙ መልካም ነገሮችን ከማመስገን ይልቅ የተሳሳቷትን ጥቂት ነገር አጉልተን እያሳየን፣ ሰዎች ለተሻለ ነገር እራሳቸውን እንዳያዘጋጁ እናደርጋለን፡፡ ስለዚህ ይህን ለመቅረፍ ምን እናድር አርአያ ሰዎች፤ ምሳሌ የሚሆኑ ሰዎች ያስፈልጉናል፤ ቢኖሩንም ግን ሳናመሰግናቸው ሃሳባቸው ተቀብሮ እንዳለነ ሲገባን የአርአያ ሰው ሽልማት በ2006 ዓ.ም አርአያዎቻችን ለማመስገን ተወለደ፡፡ ያኔ እኔ ካለሁበት ነው የተነሳው። ለረጅም ዓመታት የኢትዮጵያን ባህላዊ አልባሳት ዲዛይን በማድረግ፣ የቆዩት እማማ ፅዮን አምዶም (ኮሎኔል አማረ ኣምዶም እህት)  በኢትዮጵያ የመጀመሪያዋ ሞዴልና ዲዛይነር የነበሩት፣ የክብር ፕሬዝዳንት ሳህለወርቅ ዘውዴ ወላጅ እናት እማማ ቅድስት የታወቁ ዲዛይነር ነበሩ። እሳቸው በህይወት ባይኖሩም፣ ይህንን መንገድ የክብርት ፕሬዚዳንቷ  እህት ወ/ሮ ራሔል አስቀጥለውት፣ አሁንም “ቅድስት ጥበብ” አለ፣ እማማ ደስታ (ዲዛይነር ደስታ) “የህዝብ ለህዝብን” ሙሉ ልብስ ያዘጋጁ እና ለ365 ቀናት የጥበብ ልብስ በመልበስ ከወንድ ፕ/ር ኤፍሬም ይስሀቅን ከሴት  ደግሞ የህሊና ገንቢ ምግቦች ፋብሪካ ባለቤት ወ/ሮ ገነት በለጠን በዛን ጊዜ ለ13 ዓመታት ጥበብ በመልበስ፣ ለ53 ዓመታት ብራና ዳምጠው ቀለም በጥብጠው፣ ብዕር ቀርፅው ታሪክን የዘገቡ መምህር ጌታ መክብብ የሚባሉ  ታዋቂ የብራና ፀሃፊ …. እነዚህ እነዚህን የመሳሰሉ የሙካሽ ሠራተኞች ከቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ጀምሮ ለነገስታቱ ይሠሩ የነበሩ ትልልቅ የሀገር ባለሙያዎችን ፈልጎ፣ እነሱን በማግኘት ያመሰገንበት ሁኔታ ነው የመጀመሪያው ሽልማት፡፡
በቀጣይ ዓመት ሁለተኛው ሽልማት ደግሞ መታሰቢያነቱን ለቱሪዝም አባት አቶ ሀብተስላሴ ታፈሰ እንዲሁም፣ ለኢትዮጵያ ጀግኖች አርበኞች፣ ለኢትዮጵያዊቷ ሆሜር ተብለው ለሚታወቁት ልበ ብርሃኗ እማሆይ ገላነሽ እና ለፊደል ገበታ አባት ተስፋ ወልደስላሴ እንዲሁም አወዘ ውስጥ እነ ጋሽ አበራ ሞላ፣ ጌታ መሳይ አበበ፣ ዮሐንስ አፈወርቅ፣ እነ አለሙ አጋ እና ሌሎችም ዘርፈ ብዙ የሆኑ ባለውለታዎች የተሸለሙበት ነበር፡፡
ከዛ ሶስተኛው ሽልማት ደግሞ በአሜሪካ ሀገር ተደረገ ኮሚኒቲውን በፍፁም ተህትና ሲያገለግሉ የነበሩ ከዛ እልፍ ሲል ደግሞ እንደ ማህበረሰብ እንደ ዜጋ ማህበራዊ ኃላፊነታቸውን ሲወጡ ለነበሩ እንደነ ታማኝ በየነ፣ የአምባሰሏ ንግስት ማሪቱ ለገሰ የመሳሰሉት ተሸልመዋል፡፡
ይኸው ዘንድሮ ስድስተኛው የአርአያ ሰው ላይ ደርሰናል፡፡ ዘንድሮስ ሽልማቱ በምን መስፈርት ነው የሚሰጠው?
እንደ ተቋም አድዋ የባህልና የታሪክ የሚባል አለ፤ መቀመጫውን አሜሪካን ሀገር ያደረገ ለትርፍ ያልተቋቋመ፣ መሰረቱ ቴክሳስ የሆነ፣ በሃገሩ እውቅና ያለው፤ አርአያ ሰው የዛ ተቋም አንድ አካል ነው፡፡ በዋናነት ታሪክ ባህልና ቅርስን ነው የሚያስተዋውቀው ተቋሙ፡፡ ይልቁንም አሜሪካን አገር ተወልደው ለሚያድጉ ህፃናት እራሳቸውን ወደ ማወቅ እንዲመጡ፣ በራሳቸው እውቀት ላይ ተመስርተው ታሪካቸውን እንዲያውቁ በትምህርት ቤት ከሚማሯቸው ልጆች ጋር ስለ ማንነታቸው በደንብ እንዲናገሩ፣ ክህሎታቸውን ማሳደግ ነው፡፡ በዘርፉ ደግሞ በባህል በቱሪዝም በቅርስ አይተኬ የሚባል ትልልቅ ስራዎች ሰርተው ያለፉ እንዲሁም በህይወት ያሉ ኢትዮጵያውያን በዚህ ዝግጅት ላይ የሚዘከሩበት የሚታሰቡበት ሁኔታ ነው ያለው፡፡ ወደ መስፈርት  ስንመጣ  የኛ ሽልማት ውስጥ ምንም አይነት የተለየ ማወዳደሪያ የለም የሚወዳደርም የለም ሲጀምር፡፡ ዋናው ነገር አይተኬነት ነው። ለዘርፉ ዋጋ እየከፈሉ የሚያገለግሉ፣ እየተከፈላቸው ሳይሆን አስከ ህይወት መስዋትነት እየከፈሉ የሚያገለግሉ ናቸው። እርግጥ እንደዚህ አይነት ሰዎች ኢትዮጵያ ውስጥ በብዛት አሉ ወይ ቢባል የሉም ነው መልሱ፡፡ ለዛም ነው በብዛት የማናወዳድረው። በጣም ትንሽ ከመሆናቸው አንጻር እንሳሳላቸዋለን። ድንገት በሆነ ዘርፍ ላይ  ሁለት ሰዎችን ብቻ ልናገኝ እንችላለን፤ እነዚህ ሰዎች ደግሞ በየተሰማሩበት የቱሪዝም መስክ በጣም የሚገርም አይነት አቅም ያላቸው እየተከፈላቸው ሳይሆን እየከፈሉ እንደዜጋ ኃፊነታቸውን እየተወጡ ያሉበት ሁኔታ ነው ያለው፡፡ ታዲያ እንደዚህ አይነት ዜጎችን ማወዳደር በራሱ የነሱን ድካም ዋጋ ማሳጣት ነው፡፡ የሚሰሩት ለገንዘብ ሳይሆን ለኢትዮጵያ ቱሪዝም እድገት ነው፡፡ ስለምንሳሳላቸው በአንደኛው አመት አንዱን ካመሰገንን በሚቀጥለው አመት አንደኛውን ከነሙሉ ክብራቸው እናመሰግናለን ማለት ነው፡፡ ለምሳሌ የዛሬ ሁለት ዓመት ተጓዡ ጋዜጠኛ ሔኖክ ስዩም ተሸላሚ ነበር በዘንድሮ ደግሞ የህይወት ዋጋ እስከመክፈል የደረሰው ታዋቂው የፎቶግራፍ ባለሙያ አዚዝ አህመድ በቱሪዝም ዘርፍ ተሸላሚ ነው፡፡ አዚዝን ከሄኖክ ጋር ማወዳደር አትችይም፡፡ ሁለቱንም በተሰማሩበት ዘርፍ  እንቁዎች ናቸው፡፡ ስለዚህ እንሳሳላቸዋለን፤ ለማወዳደር፤ እራሱ አንደፍርም! ሀበሻ ልብስ ላይ ብትሄጂ በጣት የሚቆጠሩ ናቸው፤ ሶስት አራት አይሞሉም፤ ሶስት መቶ ስልሳ አምስት ቀን የሚለብሱ፡፡ ለምሳሌ ወ/ሮ ገነት በለጠን ከዘንድሮ ዓመት ተሸላሚ ጋር ብናወዳድራት፣ ሁለቱም የየራሳቸው ነገር ስላላቸው ለማወዳደር ይከብዳል፡፡ ስለዚህ እነዚህን ሰዎቸ እየቆጠብን ነው ወደ ሽልማት የምናመጣቸው፡፡
የሽልማት ሥነ ሥርዓቱ መቼና የት ነው የሚደረገው?
ጥቅምት 11 ቀን 2014  በዮድ አቢሲንያ የባህል አዳራሽ ይከናወናል፡፡
በዕለቱ የአለባበስ ህግም እንዳለ ሰምቻለሁ?
እውነት ነው፡፡ አንዱና ዋናው አላማችን፣ የራሳችን የሆነውን ነገር ማስተዋወቅ ስለሆነ፣ በዕለቱ ከባህላዊ ልብስ ውጪ መልበስ አይፈቀድም፡፡
ውድድሩ  የዳኞችና የህዝብ ድምጽስ አለው?
የህዝብ ድምፅም ዳኝነትም የለውም፤ ምክንያቱም ቅድም እንደገለፅኩት ተሸላሚዎቹ አይወዳደሩም፡፡ በስራቸው ይመረጣሩ፡፡
የዘንድሮ ሽልማት ለሶስት ሰዎች መታሰቢያነት እንደሚውል ገልፀሃል..
አንደኛው የተሰበረ ልብን የሚጠግኑት የመጀመሪያው የልብ ማዕከል መስራች ዶ/ር በላይ አበጋዝ፤ በርግጥ እኛ ከተነሳንበት የቱሪዝም ሃሳብ ጋር ምንም አያገናኛቸውም፤ ግን አይተኬ የሚባል ክስተት ናቸው፡፡ ብዙ የተሻለ ነገር ወደሚያገኙበት ቦታ መሄድ እየቻሉ ኢትዮጵያ ሀገሬን ብለው እያገለገሉ ያሉ ናቸው፡፡ እነሱ ኢትዮጵያ ውስጥ ሳይሆን ኢትዮጵያ እነሱ ልብ ውስጥ ያለች እስኪመስል የሚያገለግሉ ናቸው፡፡ አንድ ልቡ የተሰበረ ህፃን ልቡ እየተጠገነ ያለው እሳቸው በጣሉት መሰረት ነው፡፡ ድንገት ዶ/ር በላይ አበጋዝ ባይኖሩ ኖሩ፣ የኢትዮጵያ ልብ ህሙማን መርጃ ህልም ሆኖ ይቀር ነበር፡፡  ሁለተኛው ብ/ጄኔራል ፍሬሰንበት አምዴንም ስንመለከት ትውልድና ትውልድን እንደ ድልድይ ያገናኙ ሰው ናቸው፤ ግን ያልተዘመረላቸው፡፡ ሌላው አለም ላይ ቢሆን አሁን የምናነሳቸው ሰዎች ሳስተው ሙዚየም ውስጥ  ያስቀምጧቸው ነበር፡፡ ግን ያልሆነ ቦታ ሆነና እነዚህን ሰዎች አጉልቶ ማውጣት አልቻልንም፡፡
ሌላ ሀገር ስትመለከቺ፤ መዝናኛ ፓርክ አበባና ዛፍ ብቻ ሳይሆን ለዛ ሀገር ውለታ የዋሉ ሰዎች ሁሉ መታሰቢያ ሐውልት ቆሞላቸው በየፓርኩ ቦታ አላቸው፡፡  ወደኛ ስንመጣ ለሀገር ውለታ የዋሉ ብዙ ሰዎች አሉን፤ ግን ለዛ የሚሆን እውቅና መስጠት ነው ያልቻልነው፡፡
ጠቅላይ ሚኒስተር ዶክተር ዐቢይም ያለፈው ዓመት ሰፊ ሽፋን ተሰጥቶት የርዕሰ ብሔሯ መኖሪያ የሆነው ቤተ መንግስት ውስጥ ያለውን ቅርስ ሲያስጎበኙን ነበር፡፡ በቀጣይ ልክ እንደ ላይኛው ቤተ መንግስት የቱሪዝም መዳረሻ እንዲሆን እየታደሰ ነው። እዛ ውስጥ ያየናቸው የጎበኘናቸው ቅርሶች ሁሉ  ለዚህ ትውልድ የደረሰው በብ/ጄ ፍሬሰንበት አምዴ ነው፡፡ እሳቸው 34 ዓመት ሙሉ አንድ ክፍል ቤት ተኝተው ነው ያንን ቅርስ ጠብቀው ያቆዩልን፡፡ ምን አልባት እሳቸው ያንን ስራ ባይሰሩ ኖሮ፣ ዛሬ ያሉት ቅርሰች ቦታቸው ላይ ላይገኙ ይችሉ ነበር። ግን አልተዘመረላቸውም! የኢትዮጵያን ነገር ማስቀደም አልቻልንም፤ ለዛም ነው እንዲህ ያሉ ሰዎችን በባትሪ ፈልገን ማግኘት ያልቻልነው፡፡ እሳቸው በሕይወት ባይኖሩም ልጆቻቸው ከአሜሪካ መጥተው ሽልማታቸውን ይቀበላሉ፡፡ ሶስተኛዋ የዘመን ክስተት፣ የእስክስታዋ ንግስት እንዬ ታከለ ናት፡፡ አሁን ላይ የባህል ውዝዋዜያችን የቱ ጋ ነው ያለው ብንል፤ ብዙ መወያያዎች ሊነሱ ይችላሉ፡፡ ስለዚህ እንደነዚህ ያሉ ሰዎች ምልክቶች ናቸው፡፡ የሆነ ጊዜ ይመጣሉ፤ ከዛ እንደ ቅርስ ነው የምታያቸው፡፡ ስለዚህ የዘንድሮ የአርአያ ሰው ሽልማት የእነዚህ ሶስት ሰዎች መታሰቢያ ይሆናል፡፡
የክብርና ልዩ ተሸላሚ ተብለው የየታሰቡ አሉ?
አዎ ከዚህ ዘርፍ ውጪ የሆነ ለሌሎች ምሳሌ የሚሆን ስራ የሰሩ  አሉ፡፡ ለምሳሌ ወደ ኪነጥበቡ ብንመጣ ፣ ህዝቡ እውቅና ሰጥቷቸው ህዝቡን የማያገለግሉ አሉ፤ በዛው ልክ ደግሞ በተሰጣቸው እውቅና ልክ ለህዝቡ የሚያገለግሉ ክብር ዝና ህዝብ እንደሆነ የሚያውቁ አሉ፡፡ ማህበራዊ ኃላፊነትን በመወጣት ግንባር ቀደም የሆኑ ሰዎችን በማመስገን፣ እነሱን በሚመስሉ ሰዎች ዙሪያ ንቃተ ህሊናን መፍጠር ነው። ከኪሳቸው አውጥተው የሚጠቀሙት ምንም ነገር የለም፤ እነሱ የሚጠቀሙት ስማቸውነ በቻ ነው፡፡ ህዝቡ ደግሞ ስምሽን ተጠቅሞ ሊደግፍሽ የሆነ ነገር ሊያደርግልሽ ይቆማል፡፡ ለምሳሌ “ዛሬ ልደቴ ነው፣ ልደቴን በማስመልከት አንድ ብር በማዋጣት ይህን ተቋም ይደግፉ” የሚል አናገኝም ግን ቀላሉ መንገድ ይህ ነው፡፡ በሚሊዮን የሚቆጠር የኢንስታግራም ተከታይ ኖሯቸው፣ ህዝብን የሚጠቅም ስራ ሳይሆን የሚሰሩት የራሳቸውን ፍላጎት የሚያሟሉ የኪነጥበብ ሰዎች በሞላባት ሀገር ውስጥ ጥቂት ብቅ ያሉትን አውጥተን ስናጎላቸው ስናመሰግናቸው፣ ሌሎችን ማንቂያ፡፡ ነው እነሱን ደግሞ በርቱ ከዚህ የተሻለም አንጠብቃለን ለማለት ነው፡፡ ስለዚህ የክብር ተሸላሚያችን ሲስተር ዘቢደር ነች፡፡ በበጎ አድራጎት ስራ ይልቁንም ራሳችን ለራሳችነ መፍትሄ እንደምንሆን ያሳያችን፣ ለ27 ዓመት ምንም የውጭ ተቋም ሳታስገባ ራሷን ችላ  በአገር ውስጥ ደጋፍ ብቻ  መስራት እንደሚቻል አረጋግጣለች፡፡
ሌላኛዋ በኪነጥበብ ዓለም ተፅእኖ ፈጣሪና የኢትዮጵያ ልብ ህሙማን ማዕከል አምባሳደር የሆነቸው  አርቲስት መሰረት መብራቴም ተሸላሚ ናት። በዚህም ሌሎች የኪነጥበብ ሰዎችን የበለጠ ለማነቃቃት ይረዳናል ብለን እናምናለን። ስራዎችን እያየን እንደሆነና ያ ስራ ደግሞ እንደ ሀገር እየጠቀመን እንደሆነ ለማሳየትም ለማመስገንም ይረዳናል፡፡
በሀገራችን ሰባት ያህል የሽልማት ተቋማት አሉ ሰስለዚህ ማመስገንን ስላሳዩን ስላመሰገኑን ሰባቱን የሽልማት ተቋማት እናመሰግናቸዋለን፡፡ የሰሩ ሰዎችን ባመሰገንን ቁጥሩ ብዙ የሚሰሩ ሰዎችን እናፈራለን  እንፈጥራለን፡፡
ብዙ ጊዜ እንዲህ አይነት ስራዎች ስፖንሰር (ድጋፍ) ሲያገኙ አይታይም፡፡ ለምን ይመስልሃል?
ድጋፍ የሚሰጡ ተቋማት የንግድ ተቋም እንደመሆናቸው ምንድነው የማገኘው ትርፍ ብለው ያስባሉ፡፡ ለምሳሌ አንድ የቢራ ፋብሪካ ስፖንሰር ቢያደርግ በዕለቱ ቢራውን ለታዳሚያን በነፃና በብዛት ማቅረብ ይፈልግ ይሆናል፡፡ ያ ደግሞ አርአያ ሰው ሽልማት ላይ የማይታሰብ ነገር ነው፡፡ ስለዚህ ሊያደርጉን አይፈልጉም፡፡ማህበራዊ ኃላፊነትን ከመወጣት ሳይሆን ትርፍን ብቻ  ስለሚያስቀድሙ እንዲህ አይነት ነገሮች አይሳኩም፡፡ የሆነው ሆኖ ሌሎች  የዚህ አይነት እሳቤ የሌላቸው ተቋማት አሉ፡፡ ለምሳሌ ዮድ አቢሲንያ ያለምንም ክፍያ አዳራሹን ሲፈቅድልን፣ የኛን ስራ እየሰራህ ነው ብሎ ነው፡፡ እንደዚህ አይነት ሽልማቶች ድጋፍ ካላገኙ ቀጣይነታቸው እራሱ አጠራጣሪ ነው የሚሆነው፡፡ በኛ በኩል ግን ለቀጣይ 5 ዓመታት ስፖንሰር ቢኖርም ባይኖርም ይቀጥላል፡፡ የኛ ተቋም ሲመሰረት ባለቤቴ 1000 የአሜሪካን ዶላር ሰጥታ ነው የተቋቋመው፡፡ ስለዚህ እንደዚህ የባሎቻቸውን ህልም የሚኖሩ ሚስቶችንና የሚስቶታቸውን ህልም የሚኖሩ ባሎችን ያብዛልን፡፡
ሰው ቤተሰቡ የሚሰራው ስራ ውስጥ እጁ ከሌለ በምትፈልጊው ልክ ሀሳብሽ አይሳካም። እና ሁሉን ነገር ፈቅዳና አምናበት “ያንተ ልፋት የኔ ልፋት ነው፤ ውጤትህ ውጤቴ ነው” ብላ የበኩሏን ስለምታደር ምስጋናዬ እጅግ ላቅ ያለ ነው፡፡


Page 5 of 556

Follow us on twitter

Due to an error, potentially a timed-out connection to Twitter, this user's tweets are unable to be displayed.