Administrator

Administrator

የኬንያው መሪ ራሳቸው ያወጡትን ህግ በመጣስ ተወቀሱ

            በሃይቲ የታጠቁ ቡድኖች ባለፈው ረቡዕ በአገሪቱ ፕሬዚዳንት መኖሪያ ቤት ባደረሱት ጥቃት ፕሬዚዳንት ጆቨኔል ሞይሴ ሲገደሉ ባለቤታቸው ቀዳማዊት እመቤት ማርቲን ሞይሴ የመቁሰል አደጋ ደርሶባቸው በህክምና እየተረዱ እንደሚገኙ ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
ባለፈው ረቡዕ ጠዋት የፕሬዚዳንቱን ቤት ሰብረው በመግባት ጥቃቱን የፈጸሙት ታጣቂዎች ማንነት ባይታወቅም አንዳንዶቹ የስፔን ቋንቋ ተናጋሪዎች መሆናቸውን ለማወቅ መቻሉን የጠቆመው ዘገባው፣ የአገሪቱ ጊዚያዊ ጠቅላይ ሚኒስትር ክላውድ ጆሴፍ ጉዳዩን አስመልክተው በሰጡት መግለጫ ድርጊቱን ኢሰብዓዊና ዘግኛኝ ነው ሲሉ በማውገዝ ህዝቡ እንዲረጋጋ ጥሪ ማቅረባቸውንም አስረድቷል፡፡
በተለይ ባለፉት ወራት በአደባባይ ተቃውሞ ሲደረግባቸውና የስልጣን ዘመናቸው አልፏል በሚል በተቃዋሚ ፓርቲዎች ስልጣናቸውን እንዲለቁ ሲጠየቁ የነበሩት ፕሬዚዳንቱ በታጣቂዎች መገደላቸውን ተከትሎ በአገሪቱ ብጥብጥና ሁከት እንዳይፈጠር ዝግጅት እየተደረገ እንደሚገኝ መግለጸቸውንና የአገሪቱ ብሔራዊ ፖሊስና የጦር ሃይልም ሰላምና መረጋጋትን ለማስፈን በንቃት እየሰሩ እንደሚገኙ ማስታወቃቸውንና የአሜሪካ መንግስትም ድርጊቱን በተመለከተ ምርመራ መጀመሩን እንደገለጸ አመልክቷል፡፡
ፕሬዚዳንት ጆቨኔል ሞይሴ በ201 በተካሄደው የሃይቲ ምርጫ አሸንፈው በአመቱ ወደ ስልጣን መምጣታቸውን ያስታወሰው ዘገባው፣ 11 ሚሊዮን ያህል ህዝብ ያላት ሃይቲ እጅግ ድሃ ከሚባሉት አገራት ተርታ እንደምትሰለፍም አክሎ ገልጧል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ፤ ኬንያውያን በአገሪቱ የተጣለውን የሰዓት ዕላፊ ገደብ ተላልፈው ከመሸ በኋላ ፕሮጀክት ሲያስመርቁ የታዩትን ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ራሳቸው ያወጡትን ህግ ራሳቸው በአደባባይ ተላልፈዋል በሚል በማህበራዊ ድረገጾች በስፋት መውቀሳቸውን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ባለፈው ማክሰኞ ምሽት በመዲናዋ ናይሮቢ የአምስት ሆስፒታሎች ግንባታ ፕሮጀክቶችን በይፋ ሲያስመርቁ መታየታቸውን ተከትሎ የአገሪቱ ዜጎች ድርጊቱን ማውገዛቸውን የጠቆመው ዘገባው፣ ፕሬዚዳንቱ በበኩላቸው ሆስፒታሎቹን በምሽት ለማስመረቅ የመረጡት በቀን ቢያደርጉት ግርግር ይፈጠራል ወይም የማህበራዊ ርቀት ህጎች ይጣሳሉ ብለው በመስጋታቸው መሆኑን በመግለጽ ምላሽ ሰጥተዋል፡፡
አንዳንድ ተሰሚነት ያላቸው ኬንያውያን አክቲቪስቶች ኡሁሩ የሰዓት ዕላፊ አዋጁን በመጣሳቸው በአፋጣኝ ፍርድ ቤት ቀርበው መቀጣት አለባቸው በሚል የድረገጽ ዘመቻ መጀመራቸው የተነገረ ሲሆን፣ አንዳንዶች ደግሞ የትርፍ ሰዓት ስራ ምን ያህል አስፈላጊ እንደሆነ ራሳቸው በተግባር አሳይተዋልና ኡሁሩ የሰዓት ዕላፊ አዋጁን ማስቆም ይገባቸዋል ሲሉ ተደምጠዋል፡፡


 የአገራትን አጠቃላይ ሁኔታ በመገምገም በየአመቱ የአገራትን የሰላምና ደህንነት ደረጃ የሚያወጣው ግሎባል ፋይናንስ መጽሄት ከሰሞኑ የ2021 ሪፖርቱን ይፋ ያደረገ ሲሆን፣ አስላንድ ደህንነት በእጅጉ የሰፈነባት ቀዳሚዋ የአለማችን አገር ተብላለች፡፡
134 የአለማችን አገራት በተካተቱበት በዘንድሮው የግሎባል ፋይናንስ ሪፖርት በደህነነት የሁለተኛነት ደረጃን የያዘችው የተባበሩት አረብ ኤሜሬትስ ስትሆን፣ ኳታር፣ ሲንጋፖር፣ ፊላንድ፣ ሞንጎሊያ፣ ኖርዌይ፣ ዴንማርክ፣ ካናዳ እና ኒውዚላንድ እንደቅደም ተከተላቸው ከሶስተኛ እስከ አስረኛ ያለውን ደረጃ ይዘዋል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ ከ134 የአለማችን አገራት መካከል በደህንነት የመጨረሻውን ደረጃ የያዘችው ፊሊፒንስ ስትሆን፣ ኮሎምቢያ፣ ጓቲማላ፣ ናይጀሪያ፣ ቦስኒያና ሄርዘጎቪኒያ፣ ብራዚል፣ ሜክሲኮ፣ ፔሩ፣ የመንና ሰሜን ሜቄዶኒያ ይከተሏታል፡፡
ግሎባል ፋይናንስ መጽሄት የአገራትን የደህንነት ሁኔታ ከሚገመግምባቸው መስፈርቶች መካከል የሰላምና ጸጥታ ሁኔታ፣ የጦርነትና የእርስ በእርስ ግጭቶች ክስተቶች፣ የግለሰቦች ደህንነት፣ የወንጀል ድርጊቶች፣ ሽብርተኝነትና ለተፈጥሮ አደጋ የመጋለጥ ዕድል እንደሚገኙበት የተነገረ ሲሆን፣ የኮሮና ቫይረስ ሁኔታ ዘንድሮ ለመጀመሪያ ጊዜ መስፈርት ሆኖ መቅረቡንና ይህም በአገራት የደህንነት ሁኔታ ላይ ከፍተኛ ለውጥ ለማምጣት መቻሉን ለማወቅ ተችሏል፡፡

 በመላው አለም ከሚገኙ የጉዞ መዳረሻዎች መካከል 29 በመቶ ያህሉ ከኮሮና ስጋት ጋር በተያያዘ ለአለማቀፍ የቱሪዝም መንገደኞች ሙሉ ለሙሉ ዝግ እንደሆኑ መቀጠላቸውን የተባበሩት መንግስታት የቱሪዝም ድርጅት ከሰሞኑ ባወጣው ሪፖርት ማስታወቁ ተነግሯል፡፡
በአለማችን ከሚገኙ የጉዞ መዳረሻዎች መካከል 34 በመቶ ያህሉ በከፊል ዝግ መሆናቸውን የጠቆመው ሪፖርቱ፣ 36 በመቶ የሚሆኑት ከኮሮና ቫይረስ ነጻ መሆናቸውን የሚያረጋግጥ ማስረጃ ለማያቀርቡ መንገደኞች ዝግ መሆናቸውን፣ 42 በመቶ ያህሉ ደግሞ ቫይረሱ በስፋት ከተሰራጨባቸው የተወሰኑ አገራት ለሚመጡ ቱሪስቶች ዝግ መሆናቸውን አመልክቷል፡፡
ብዛት ያላቸው የጉዞ መዳረሻዎች ከተዘጉባቸው የአለማችን አገራት መካከል የእስያና የፓሲፊክ አገራት እንደሚጠቀሱ የገለጸው የድርጅቱ ሪፖርት፣ በእነዚህ አገራት 70 በመቶ ያህሉ መዳረሻዎች ሙሉ ለሙሉ ዝግ መሆናቸውንና በአውሮፓ 13 በመቶ፣ በአፍሪካ 19 በመቶ፣ በመካከለኛው ምስራቅ ደግሞ 31 በመቶ መዳረሻዎች ለመንገደኞች ዝግ መሆናቸውን አመልክቷል፡፡


 ከሞባይል ስልኮች የሚወጡ ጨረሮች ለአንጎል ካንሰር፣ ለነርቭ ህመሞችንና የስነተዋልዶ ጤና እክሎችን ጨምሮ ለተለያዩ በሽታዎች የማጋለጥ ዕድላቸው ከፍ ያለ መሆኑን ከሰሞኑ የወጣ አንድ ጥናት አመልክቷል፡፡
የበርክሌይ ዩኒቨርሲቲ ተመራማሪዎች ይፋ ያደረጉት የጥናት ውጤት እንደሚለው ለ10 ተከታታይ አመታት በየቀኑ ለ17 ደቂቃ ያህል ሞባይል ስልኮችን መጠቀም፣ ለአንጎል ካንሰር የመጋለጥ እድልን በ60 በመቶ ያህል እንደሚጨምር ለማረጋገጥ ተችሏል፡፡
ዋይፋይ እና ብሉቱዝ አብርቶ ወይም ክፍት አድርጎ በብዛት ሞባይል መጠቀም ከአንጎል ካንሰር በተጨማሪ ለነርቭ ህመሞችና ለስነተዋልዶ ችግሮች እንደሚያጋልጥ የጠቆመው የጥናት ውጤቱ፣ ሞባይሎችን ከሰውነትና ከጭንቅላት በ10 ኢንች ያህል ማራቅ ለተጠቀሱት በሽታዎች ከመጋለጥ እንደሚከላከልም ገልጧል፡፡

 ድሮ በጣም ድሮ፣  አንድ በጣም ትልቅ ውሸታም ሰው ነበር። ውሸቱ ግን እንዲሁ ተራ ውሸት አልነበረም። “የዓለም መሪን እንኳን ውሸት ተናግሮ ያሳምናል” እየተባለ የሚነገርለት ዓይነት ነበር። አንዳንድ ሰዎች “እርሱ ዋሽቶ ማሳመን ያልቻለው ፈጣሪን ብቻ ነው” እያሉ አጋነው የሚናገሩለት ነበሩ። ስለዚህም “ስመ ገናናው ዋሾ” እያሉ የሚጠሩት ነበሩ። አንዳንድ ሰዎች ደግሞ “ሊቀ መኳስ ወናፍ” በሚል ስም ይጠሩት ነበር። የጀግና ማዕረግ የሰጡት ደግሞ “ግንባር ቀደሙ” ለማለት “ፊታውራሪ ቱልቱላ፣ ቱሪናፋ “ይሉት ነበር። ብቻ ምን አለፋችሁ፤ ወደ አንድ ስፍራ ሲሄድ “ዛሬ ደግሞ ምን ይዋሸን ይሆን?” የሚባል ነበር።
ሰውየው ውሸት ተናግሮ ስለሚያሳምንም ብዙ ታላላቅ ሰዎች ሁሉ በመወሽከት እንዲተባበራቸው ይለምኑት ነበር። እርሱም ቢሆን “ከፍተኛ ገንዘብ ካልተከፈለኝ ምን በወጣኝ እዋሻለሁ” የሚል የመደራደሪያ ዋጋ ያቀርብ ነበር ይባላል።
“የሰውየው የውሸት ዋጋ ጣራ የሚነካው የሀገሩ ንጉሥ ወደ ውጭ ሀገር  መልእክተኛ ሆኖ ሄዶ ዋሽቶ እንዲያሳምንለት ሲፈልግ ነው” የሚሉም ነበሩ። ታዲያ ለሀገሩ ንጉሥ እንደሚዋሽ ሁሉ ለውጭ መንግሥትም  ከንጉሡ ጋር ከተዋዋለው ጋር ያልተያያዘ ውሸት በማቀበል የታወቀ ነበር።
ለንጉሡም ቢሆን የሚፈልገውን ውሸት ከውጭ እያመጣ  ይመግበው ነበር። በተለይ ንጉሡን በሐሰት በመካብ ከሌሎች ወሽካቶች ውስጥ አንድም እንኳን የሚስተካከለው አልነበረም። ስለሆነም ማንም ተራ ሰው የሚሠራውን በዚች ምድር ላይ ከእርሱ በስተቀር የሚሠራው አለመኖሩን ምሎ ተገዝቶ በመንገር፣ ጥፋቱን ልማት አስመስሎ በማቅረብ፣ የሚይዘው ነገር ሁሉ ወደ ወርቅ የሚቀየር መሆኑን በመመስከር፣ ህዝብ ዘላለም እንዲነግሥ ሌት እንቅፉን አጥቶ ቀን ሥራ ፈቶ እንደሚጸልይለት በማብራራት፣ ከንቱ ውዳሴውን ዜማዊ በሆነ ጥበብ ይነግረው ነበር።
መቼም ሰው በጎ ሥራም ይሠራልና ዋሽቶ የሚያስታርቅ ሰው ሲፈለግ፣ በቅድሚያ የሚጠራው እርሱ ነበር። በዚህ ምክንያት በጣም የናጠጠ ሀብታም ሆነ። ቤተ መንግሥት የሚያህል ቤትም ሠራ። እንደፈለገ የሚያረባቸው፣ የሚመገባቸው ብዙ ከብቶችም ኖሩት። በዚህም ምክንያት በትልቁ ግቢ በኩል አድርገው ሲያልፉም ሆነ ሲያገድሙ “እንዲህ ያማረና የገዘፈው ቤት የማነው?” ብለው ቢጠይቁ “የቦልቧላው ከበርቴ” የሚል መልስ ያገኙ ነበር።
ሆኖም ልጆቹ ሲጫወቱም ሆነ ጓደኞቻቸው “የታላቁ ውሸታም ልጆች” ስለሚሏቸው ይከፋቸው ጀመር። ሚስቱም በባሏ ውሸታምነት ምክንያት በየደረሰችበት “የሊቀ ጠበብት ዋሾ ባለቤት” እያሉ በመጥራት መከራ ያበሏት ነበር። ስለሆነም ልጆቹና እናታቸው በአንድ ላይ ሆነው በእረፍቱ ቀን ሊያነገጋግሩት ወደ ማረፊያ ክፍሉ ሄዱ።
ከአጠገቡ እንደደረሱም ባለቤቱ ገለልተኛ በመምሰል “ልጆችህ ሊያነጋግሩህ ይፈልጋሉና አድምጣቸው” አለችው። ርዕሰ ውሸት የሆነው አባትም በፈገግታ ተቀብሎ “ደስ ይለኛል። ልጆቼ እንዲህ ተሰባስበው ሊጠይቁኝ ሲመጡ አጅግ በጣም ደስተኛ ነኝ። አንዳንድ ጥንታዊ ሊቀ ሊቃውንት በመጻሕፍቶቻቼው እንደሚገልጡት “አባት እንዲህ እንደናንተ ሊጠይቁት ሲመጡ እንኳንስ ዕድለኛው ተጠያቂ አባት፣ ባናያት ነው እንጂ መሬት እራሷ ትደሰታለች። ጨረቃና ጸሐይም የበለጠ ይደምቃሉ። ትልልቅ ዛፎች ይለመልማሉ”  በማለት ጥያቄያቸውን እንዲያቀርቡ ነገራቸው። 
አንጋፋው ልጅም “በእውነቱ አባዬ ባንተ ውሸታምነት እኛ ልጆችህ ተቸግረናል። ከጓደኞቻችን ጋር ስንጫወት፣ በአንዳንድ በዓላት ከሰው ጋር ስንቀላቀል፣ ስንሠራ ‘የጀኔራል በጥረቄ ልጅ’ እያሉ ይጠሩናል። ስለዚህ እባክህ የሚበላና የሚጠጣ አልጠፋ ምነው ይህን ውሸትህን ለኛ ብለህ ብትተው” አለው። አባትየው የቀረበው ሐሳብ የልጆቹ ሁሉ መሆኑን ጠይቆ፣ የሁሉም መሆኑን ሲረዳ ወደ ሚስቱ ዞሮ “አንቺስ ምን ትያለሽ?” በማለት ጠየቃት።
ሚስትም “እኔም ብሆን በእርስዎ ምክንያት ገበያ ሄጄ መሸመት፣ ለቅሶ ሄጀ መድረስ፣ ሠርግ ሄጄ የደስታ ተካፋይ መሆን  አልቻልኩም። ‘የቢትወደድ ዋሾ ሚስት መጣች’ ብለው የሚንሾካሸኩብኝ ከሩቁ ነው። የሚበላና የሚጠጣ አልጠፋ ምነው ይህ ውሸተዎን ቢተውት” አለችና ጨመረችለት።
አባትየውም “በመጀመሪያ ሐሳባችሁን ስለሰጣችሁኝና በህብረተሰቡ የደረሰባችሁን መሸማቀቅ ስለነገራችሁኝ አመሰግናለሁ።  በእርግጥም ውሸታም ነኝ። በውሸታምነቴም ታውቄያለሁ። በመታወቄም ከፍተኛ ገንዘብ አገኛለሁ። በማገኘው ገንዘብም እናንተ የበለጠ ተጠቃሚ ናችሁ።” ካለ በኋላ “ለመሆኑ በዚች ምድር ላይ በአንድ ወይም በሌላ መልኩ የማይዋሽ ማን አለ? ከባለቤቴ፣ካንቺ  ልጀምር። ከእለታት አንድ ቀን ወደማልፈልገው ቦታ ሄደሽ አልሄድኩም አላልሺም? እናንተ ልጆቼስ አታድርጉ ያልኳችሁን አድርጋችሁ አታውቁም? ጓደኞቻችሁስ እናንተ ለኔ እንደዋሻችሁኝ እነሱም ለወላጆቻቸው አይዋሹም? የሃይማኖት አባቱ አትዋሹ እያለ እራሱ አይዋሽም?” እያለ ስለ ውሸትና ውሸታምነት ሁለንተናዊነት ጥበብ በተሞላበት መንገድ አስረዳቸው። ሲጨርስም በመካከላቸው ጸጥታ ሰፈነ።
አባትየው በመቀጠልም “በመሠረቱ ውሸትና እውነት አይነጣጠሉም። እኔ ስዋሽ ሌላ የሚቀበል ካለ ውሸት እውነት ነው ማለት ነው። ጦርና አገር በውሸት እንደሚፈቱት ሁሉ በውሸት ሊተሣሠሩ ይችላሉ። ሌላውን ሁሉ ተውት የውሸትና የውሸታም ጠበቃ ሆነው፣ መንገድ ፈልገው፣ ውሸቱን እውነት በማስመሰል ሌላውን ለማሳመን የሚጥሩ የነገሥታት ወሽካቾች በጣም ትልልቅ ከሆነ ቤተ ሊቃውንት የተመረቁ አይደሉሞን? ያውም ትእዛዙ ፈጣን ስለሆነ  የሚዋሹት ጥበብን ባልተላበሰ፣ ማንም ሊረዳው የሚችል ደረቅ ውሸት አይደለምን? አስቡት እንግዲህ እነዚህ ሰዎችኮ “መጡ መጡ” ተብለው ከንጉሡ ቀጥሎ የሚከበሩ ናቸው። ‘እንደ ንጉሡ አጎንብሱ’ እንደሚባለው ሁሉ በአዋጅ ‘እንደ ንጉሡ ተንፍሱ’ የሚሉም አሉ። እኔም እንግዲህ የቀን ህልሜን እውን ለማድረግ መዋሸት፣ ቱልቱላና ጥሩምባ መሆን ተሰጥኦዬም ሥራዬም ነው። ከልጅነቴ ጀምሮ ጥርሴን ነቅዬ ያደግሁበት ጥበብ ነው።” ብሎ ከተናገረ በኋላ፣ ሁሉም በጥሞና እየሰሙ መሆናቸውን ሲረዳ እንዲህ አላቸው፡-
“እንድታውቁት ያህል ፀሐይ በመሬት ዙሪያ ትዞራለች ተብሎ በብዙዎች ይታመን ነበር፣ ቀላልና ከባድ ነገር እኩል አይወድቁም ተብሎ በጠቢባን ጭምር ይታመን ነበር። ዛሬ ያ ዕምነት ውሸት ሆኗል። ስለዚህ በአንድ በኩል ለመዋሸት ጥበብ የሚያስፈልግ ሲሆን ጠቢብም የውሸት ጥበብ ማወቅ አለበት። ስለዚህ ውሸት ጥበብም ጭምር ነው። እርግጥ ነው በሐቀኞች ዓይን ስነምግባር የጎደለው ተግባር ቢሆንም ጥበብ ነው። አዋራጅ ቢሆንም ጥበብ ነው።” ሲል አስረዳቸው።
የውሸት ጥበብነት ቆይቶ የገባቸው ልጆችም ሌላ ጥያቄ ለማቅረብ ወሰኑ። በስምምነትም የመጨረሻው ልጅ “አባዬ፣ ውሸት ጥበብ ከሆነ ለምን አታስተምረንም?” ሲል ጠየቀ።
አባታቸውም የሁሉ  ጥያቄ መሆኑን ከተረዳ በኋላ “መልካም፣ ውሸት ጥበብ መሆኑን አምናችሁ ለመሰልጠን ከፈለጋችሁ በመጀመሪያ የአእምሮ መመዘኛ ፈተና መውሰድ አለባችሁ። ከዚያም ለስልጠና ብቁ ከሆናችሁ ረቀቅ ያለው ትምህርት ይሰጣችኋል።” አለና መለሰላቸው።
እናትየው “ውሸትም ሥራ ሆኖ ልሰለጥን? በሉ ሥራ አለብኝ ልሂድ” ብላ ስትሄድ ልጆቹ የውሸት ጥበብ ለመማር የሚያስችለውን ስልጠና ለመውሰድ ይችሉ ዘንድ የመግቢያ ፈተና ለመውሰድ ተስማሙ።
በዚህ መሠረት አባትየው ከመጨረሻው ልጅ በመጀመር “ልጄ እዚያ በጭጋግ ከተሸፈነ ተራራ ምን ይታይሃል?” በማለት ከእነሱ ከሃያ ኪሎ ሜትር በላይ የሚርቀውን ተረራ አሳየው።
ትንሹ ልጅም ምንም ሳያሰላስል “አንዲት ጅግራ እንቁላል ከጣለች በኋላ ክንፎቿን ስታርገፈግፍ አየሁ። ካላመናችሁኝ ሄዳችሁ እዩ” ሲል መለሰ።
አባትየው የመጨረሻ ልጁን “ጎበዝ እንዲህ ነው ውሸት!” አለና ወደ ሁለተኛው ዞር አለና፣ በሆዴ ውስጥ ምን ድንቅ ነገር ይታይሃል?” አለና ጠየቀው።
ሁለተኛው ልጅም “ከአልማዝ  የተሠራ ዘውድ ይታየኛል።” ሲል መለሰ። አባትየውም ከውሸት ጥበብ ትርጉም አኳያ ሲታይ ይህ መልስ ሊሆን ይችል እንደሆነ ልጆቹን ጠየቀ። ልጆቹም ሆድ ያንን ያህል ዕቃ አይዝምና ሰው አያምነውም አሉ። ስለሆነም ሁለተኛው ልጅ “አንተ ከሐቀኞቹ ወገን  ስለሆንክ ጥበቡ አይገባህምና ከዚህ ጎራ መደመር አትችልምና ይቅርብህ” ተባለ።
አባታቸው ቀጠለና ሦስተኛውን ከፊት ለፊታችን ካለው ሜዳ በሬዎች እየታገሉ ነው። አየኻቸው? አሁን አንዱ ወደቀ። የወደቀበት ምክንያት ምንድነው ብለህ ትዋሻለህ? ሲል ጠየቀው። ሦስተኛው ልጅም፤ በዓይኔ በብረቱ እንዳየሁት የወደቀው በሬ በጣም ጉልበተኛ ነው። ጉልበቱ እንኳን አንድን በሬ ሁለት ሦስት በሬ ሊያሸንፍ ይችላል። ነገር ግን የገጠመው በሬ ጥሩ የእርሻ በሬ ስለሆነ እንዳይጎዳ ሲል ትንሽ አፈገፈገ። በዚህ ጊዜ ከኋላው የነበረው ጉቶ አደናቀፈውና ወደቀ። አወዳደቁም ለክፉ አሳልፎ አይሰጠውም፤ አንድ ሁለት ወር ከተቀለበ ጉዳቱ ሊድን ይችላል።” ሲል ጥበባዊ ውሸት ዋሸ።
ልጆቹና አባቱም ጥሩ ቀጣፊ ሊወጣው እንደሚችል ስላመኑ ስልጠናውን እንዲያገኝ ተወሰነ። አባትየው ቀጥሎም ወደ አምስተኛው ልጅ እያየ፤ “አንተ ደግሞ ስለ ውሸት ጥበብ ሐሳብህን በግጥም ገለጸ” አለው።
አምስተኛው ልጅም ትንሽ አሰበና፤
“እበጠረቃለሁ እንዳገሬ ልብስ፣
ምድረ ጉንጭ አልፌ የት እንዳትደርስ።
እተረተራለሁ እንደጥቅል ክር፣
ለኔ ሥራዬ ነው አንተ ተከራከር።
መዋሸት ጥበብ ነው፣ መበጥረቅ ጥበብ ነው፣
ሀብታም፣ ድሃ፣ ንጉሥ ሁሉ ‘ሚፈልገው።” አለና ገጠመ። በዚህ ጊዜ ሁሉም አጨበጨቡ።
ወደ ስድስተኛው ልጅ እያየም፤ “ላንተ ደግሞ አንድ ጥያቄ እጠይቅሃለሁ። ይህም ጥያቄ ጥንት የነበረ ልጅ አባቱን ውሸት እንዲያስተምረው ጠይቆ የመለሰው ነው።” ካለ በኋላ "በሰማይ ስለተወቃ አውድማ ሰምተሃል?” ሲል ጠየቀው። ልጁም እንዳልሰማ መለሰለት።
ስለሆነም አባትየው ወደ ሰማይ ቀና አለና “ሰማይ ላይ አውድማ ሲወቃ ታያለህ?” አለው። ልጁም በፍጥነት ዐይኑን ይዞ “ኧረ አባዬ እብቁ ዓይኔ ውስጥ ገባ። እስቲ እፍ ብለህ አውጣልኝ” አለና ወደ አባቱ ቀረበ። በዚህ ወንድሞቹ በጣም ሳቁ።
አባትዬውም “ጎበዝ የኔ ልጅ፤ ጥንታዊው ልጅም አንተ የሰጠኸውን መልስ ነበር የሰጠው።” ካለ በኋላ “በእውነቱ ውሸት እንዴት ጠቃሚ ጥበብ መሆኑን፣ ከእናታችሁና ከአንዱ ወንድማችሁ በስተቀር፣ በሚገባ ታውቃላችሁ። በመሠረቱ ብዙ ስልጠና አያስፈልጋችሁም። ትንሽ ሳይንሳዊ መንገዱን ባሳያችሁ ከኔ የበለጠ የውሸት ሊቃውንት ትሆናላችሁ። በመሆናችሁም ጠቃሚና ተጠቃሚ ትሆናላችሁ። ስልጠናው በቅርቡ ይጀመራል።” አለና አሰናበታቸው።
በዚህ ዓይነት የውሸት ጥበብ ተስፋፋ፡፡
አንደኛው ልጅ፡-
“እበጠረቃለሁ እንዳገሬ ልብስ፣
ምድረ ጉንጭ አልፌ፣ የት እንዳትደርስ።
እተረተራለሁ እንደጥቅል ክር፣
ለኔ ሥራዬ ነው አንተ ተከራከር።
መዋሸት ጥበብ ነው፣ መበጥረቅ ጥበብ ነው፣
ሀብታም፣ ድሃ፣ ንጉሥ ሁሉ ‘ሚፈልገው።”
ሲል የገጠመው ግጥም፣ ዜማ ወጥቶለት ተዘመረ ይባላል፡፡
ተረቴን መልሱ አፌን በዳቦ አብሱ፡፡
ከአዘጋጁ፡- ተረቱን በኢሜይል ያደረሰንን ተሾመ ብርሃኑ ከልብ እናመሰግናለን፡፡


 "ሀገርንና ሕዝብን ለመታደግ ሁሉም ባለድርሻ አካላት በጋራ ሊሰሩ የሚገባበት ወሳኝ ወቅት ላይ ደርሰናል!


         ሀገራችን  ኢትዮጵያ  በለውጥ  ሂደት  ውስጥ  ከገባች  ከሦስት  ዓመታት  በላይ  አስቆጥራለች።  በእነዚህ ሦስት  ዓመታት  በርካታ  የሀገርን ህልውና  እና  ቀጣይነት የተፈታተኑ  ችግሮች አጋጥሟታል።
ከነዚህ ችግሮች መካከል በዋነኛነት የሚጠቀሰው ባለፈው ጥቅምት ወር በሀገራችን ሰሜናዊ ክፍል
በትግራይ  ውስጥ የተከሰተው ግጭት ነው።
የሕወኃት አመራሮች የለውጡ ሂደት ከመጀመሩ በፊት  የነበራቸው  ድርጅታዊ   የበላይነት እየተሸረሸረ በመምጣቱ፣ ወደ ትግራይ ክልል በማፈግፈግ፣ አቅማቸውን ማጎልበትና የለውጥ አመራሩን በመፈታተን፣ በለውጡ አካሄድ ላይ ተጽዕኖ ለማሳደር
ሲዘጋጁ ነበር፡፡
በለውጡ አመራርና በሕወኃት መሪዎች መካከል ያለው ውጥረት በአደባባይ ወጥቶ መታየት የጀመረው ኢሕአዴግ የሚባለው ግንባር ፈርሶ፣ ብልጽግና በሚባል ፓርቲ ሲተካ ሕወኃት
የብልጽግና አካል ሳይሆን በቀረ ጊዜ ነበር፡፡  
የድርጅቶቹ ትንቅንቅ ከፍተኛ ደረጃ የደረሰው በኮቪድ 19 ወረርሽኝ ሳቢያ የ2012 ዓ.ም ምርጫ መራዘሙን ተከትሎ ነው።
ሕወኃት የምርጫውን መራዘም ሕገ ወጥ ተግባር ነው በማለት በአደባባይ አቋሙን አሳውቆ በራሱ ክልል የፓርላማው የአምስት ዓመት ዘመን ከማለቁ በፊት ምርጫ እንደሚያደረግ ሲያሳውቅ፣ የሕወኃትን በክልሉ ምርጫ የማድረግ ውሳኔ፣ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ፣ ሕጋዊ አይደለም
ብሎ ነበር። የሕወኃት መሪዎች ደግሞ "የትግራይን ሕዝብ ምርጫ የማድረግ መብት፣ ምርጫ ቦርድ ሊያግድ አይችልም፤ የምርጫ ቦርድ ምርጫን ለማስፈጸም የተቋቋመ ተቋም እንጂ የሕዝቦችን በመረጧቸው መሪዎች ለመተዳደር በሕገ መንግሥቱ የተሰጣቸውን መብት ለመከልከል ወይም ለመፍቀድ አይደለም" በማለት በጳጉሜ ወር 2012 ዓ.ም የራሳቸውን ምርጫ አድርገው፣ መንግሥት መስርተናል አሉ። የምርጫውን እወጃ ተከትሎ የፌዴሬሽን ምክር ቤት፣ በትግራይ ክልል የተደረገው ምርጫ ሕጋዊነት እንደሌለው በማሳወቅ፣ ለትግራይ ክልል ከማዕከላዊ መንግሥት የሚሰጠው የበጀት ድጎማ ተመረጥኩ ላለው የክልሉ አመራር አካላት በማይደርስበት ሁኔታ ለሕዝቡ እንዲደርስ ውሳኔ አሳለፈ።
2
የሕወኃት መሪዎች ከመስከረም 30 በኋላ በብልጽግና ፓርቲ የሚመራው የማዕከላዊ መንግሥት ሕጋዊነት ስለማይኖረው፣ ከማዕከላዊ መንግሥት የሚመጣን ምንም ዓይነት ውሳኔ እንደማይቀበል
አስታወቀ።  
ከዚሁ   ውሳኔ ጋር በተያያዘ ለተለያዩ ጉዳዮች ከማዕከላዊ መንግሥት ወደ ትግራይ ክልል የሚላኩ ኃላፊዎችን ማጉላላት፣ ሲፈልገውም "ትግራይ ክልል አትገቡም" በማለት መመለስ ጀመረ። ይህ የሕወኃት ተግባር በሕወኃትና በማዕከላዊ መንግሥት መካከል እየተካረረ የሄደው
ውጥረት ወደ መጨረሻ ደረጃ መድረሱን ያመላከተ ነበር።
በመጨረሻም ጥቅምት 24 ቀን 2013 ዓ.ም የትግራይ ልዩ ኃይልና ሚሊሻ ሠራዊት በትግራይ ክልል በሚገኘው የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት የሰሜን እዝ በሰፈረባቸው በተለያዩ ቦታዎች ላይ ጥቃት በመፈጸም ከፍተኛ ጉዳት አደረሰ። ይህ ተግባር ሕወኃት በ2010 ዓ.ም የፌደራል መንግሥት ውስጥ የነበረውን የበላይነት
ካጣ በኋላ አጠቃላይ ሀገራዊ አለመረጋጋት እንዲፈጠር፣ ሌሎች ፅንፈኛ ኃይሎችን ጭምር በተለያዩ
መንገዶች በመደገፍ ሲያደርግ የነበረው ሙከራን ወደ ሙሉ ውጊያ የወሰደ ነበር። ሕወኃት የመከላከያ ሠራዊታችን ላይ ያደረሰውን ጥቃት ተከትሎ፣ የፌደራል መንግሥት የሕግ የበላይነትን የማስከበር እርምጃ መውሰድ የጀመረ ሲሆን ከሦስት ሳምንት ውጊያ በኋላ የኢፌዲሪ መከላከያ ሠራዊት መቐለ ከተማን ተቆጣጥሮ ነበር። መከላከያ ሠራዊቱ መቐለን ከመቆጣጠሩ
በፊት የሕወሃት አመራሮች ወደ በረሃ የገቡ ሲሆን የመከላከያ ሠራዊት የመቐለ ከተማን
ከተቆጣጠረ በኋላ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 62/9  እና  የፌደራል  መንግሥት  በክልል  ጣልቃ የሚገባበትን አሠራር ለመደንገግ የወጣው አዋጅ ቁጥር 359/1995 መሰረት፤ ጊዜያዊ መንግሥት
ክልሉን እንዲያስተዳደር ተቋቁሞ ነበር።
የተቋቋመው ጊዜያዊ አስተዳደር ላለፉት ስምንት ወራት የክልሉን ሕዝብ ችግሮች ለመፍታት የሚያስችል ምንም ዓይነት የፖለቲካ ማረጋጋት ሥራ ያልሠራና ለችግሩ መባባስ ከፍተኛ
አስተዋጽኦ  ያደረገ መሆኑን  መገንዘብ  ይቻላል። እንደዚሁም ጊዜያዊ አስተዳደሩ ሕዝቡን ከማረጋጋትና ችግሩን ከመቅረፍ ይልቅ ብልጽግና ፓርቲን ለመትከል የተደረገው መፍጨርጨር ችግሩን አወሳስቦታል። የሕግ ማስከበር እርምጃው ከተጀመረ በኋላ በክልሉ ውስጥ ዘላቂ ሰላም
ለማስፈንና ዜጎች ወደ መደበኛ ሕይወታቸው በተቻለው አጭር ጊዜ እንዲመለሱ ለማስቻል
ሕወኃት ላይ እርምጃ ከመውሰድ ባሻገር ታስቦበትና ታቅዶ የተተገበረ የተቀናጀ ግልፅ ተግባር አለመኖሩ፣ ግጭቱን በተበታተነ መልኩ ወደሚደረግ ሽምቅ ውጊያ ስልት የቀየረው ሕወኃት ውጊያ መቀጠሉ፣ በክልሉ ውስጥ ያለው ሰብዓዊ ቀውስ እየጨመረ ከመሄዱ ጋር ተደማምሮ፣ በክልሉ ሰላምን ማረጋገጥና ዜጎችን ወደ መደበኛ እንቅስቃሴ መመለስ ሳይቻል ቆይቷል።
3
ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ ችግሩ ተባብሶ በቀጠለበት ሁኔታ ውስጥ የፌደራል መንግስት፣ የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር የተናጠል የተኩስ ማቆም ጥያቄን በመቀበል፣ መከላከያ ሠራዊቱን በቅጽበት ከአብዛኛው የክልሉ ክፍል አስወጣ። ይህ ሲሆንም በክልሉ ውስጥ የሚኖሩ ሰላማዊ ዜጎችን (ተማሪዎች፤ የጊዜያዊ መንግሥት የታችኛው መዋቅር ሰራተኞች. ..ወዘተ) እና የአገሪቱ ሰላምና ሉዓላዊነት ላይ ሊያመጣ የሚችለውን ችግር በቅጡ ከግምት ባላስገባና በተቻኮለ መልኩ መሆኑ፣ በትግራይ ክልል የደረሰው ቀውስ፣ ከክልሉም በላይ አንድምታ ወዳለው ከፍተኛ ምዕራፍ ሊሸጋገር
ችሏል፡፡
ከዚህ አንጻር የኢዜማ ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ፣ በወቅታዊ የትግራይ ክልል ሁኔታና ይበልጡንም ደግሞ ይህ የተፈጠረው አዲስ ሁኔታ ባጠቃላይ በሀገሪቱ ሰላም፤ የፖለቲካ መረጋጋት፤ ሀገራዊ አንድነት እንዲሁም በቀጠናው የወደፊት ሰላም ላይ ሊያስከትል የሚችለውን ሀገራዊ ፈተናዎችንና የሚያስከትላቸውን አንድምታዎች  ከገመገመ በኋላ የሚከተሉትን የ"ቢሆንስ" ግምቶችና መውጫ መንገዳቸውን አስቀምጧል።
1. ቢሆንስ 1፤ አንደኛውና ከሀገሪቱ ዘላቂ ጥቅም አንጻር ጥሩ ሊባል የሚችል የቢሆንስ ግምት (scenario)፤ መንግሥት እንደሚለው፤ ይህ የተናጠል የተኩስ ማቆም፣ በክልሉ ያለውን የሰብአዊ ቀውስ ለመታደግና የእርሻ ጊዜው እንዳያልፍና ወደ ከፋ የችጋር ሁኔታ ውስጥ እንዳይገባ
በማሰብ የተደረገ እርምጃ መሆኑን በትግራይ ያሉት ታጣቂዎችም ሆነ ማኅበረሰቡ ተረድቶና አምኖበት በክልሉ ምንም ዓይነት የኃይል እንቅስቃሴ ቆሞና ሁሉም አካላት (የፌደራል መንግሥት፤ እርዳታ ሰጪ ተቋማት፤ የትግራይን አስተዳደር የተረከበው አካል... ወዘተ) ትኩረታቸውን ወደዚያ አድርገው በተቻለ መጠን በአጭር ጊዜ ችግሩን መቅረፍ የሚችሉበት፤ ከዚያም በኋላ ቀጣይ የፖለቲካ ጉዳዮችን በውይይት ለመፍታት ፍላጎት የሚታይበትና ወደ
ሰላማዊ መፍትሄ የሚኬድበት ቢሆንስ ነው። ምንም እንኳን ይህ ቢሆንስ ባጠቃላይ ሰላምን ከማንገሥና  የሰብዓዊ ቀውሱን ለመታደግ ጥሩ
የሚባል  ቢሆንስ ቢሆንም፣ እስከ ዛሬ በተለይም ባለፉት ሦስት ዓመታት ካየናቸው የባለድርሻ አካላት ባሕርይ አንጻር ሲታይ (ከመንግሥት፤ ከሕወኃት፤ ከእርዳታ ሰጪ አካላት ...ወዘተ) በተለይም ደግሞ ሕወኃት በእኒህ ሦስት ዓመታትም ሆነ ከዚያ በፊት ለ27 ዓመታት በማዕከላዊ መንግሥት ሥልጣን ላይ በነበረበት ጊዜ ጭምር ሲጫወት የነበረውን አፍራሽ ሚና በቅርብ ለተመለከተ፤ እውን የመሆን ዕድሉ እጅግ የመነመነ ነው፡፡ ከሕወኃት ባለፈ ግን በትግራይ ውስጥ ሕወኀት ለረጅም ጊዜ ያሰረጸው ያስተዳደር ሥርዓት ነጻ አስተሳሰብ እንዲሰፍንና ይህንን መሸከም የሚችል ጠንካራ የሲቪክ ማኅበረሰብ ሊፈጠር አለመቻሉ፤ ይህ ቢሆንስ እውን እንዲሆን የሚያስፈልገው ማኅበራዊ ግፊት እንዲኖር ሁኔታው ስለማይፈቅድለት፣ ከሕወኃት
በተቃርኖ ለዚህ ቢሆንስ የሚሠራ ኃይል ለማየት አስቸጋሪ ያደርገዋል።
2. ቢሆንስ 2፤ በትግራይ ያለው ያልጠራ ሁኔታ እንደቀጠለና የትግራይ አማጺዎች ከትግራይ ውጭ ሊያደርጉ የሚሞክሩት ግጭቱን የማስፋት ሙከራ (ወደ አጎራባች ክልሎች ወይም ከዚያም ዘልቆ ለመግባት) በፌደራል መንግሥቱ እየተመከተና እየከሸፈ የሚቀጥልበት፤ ግልጽ አሸናፊ የማይኖርበት ሁኔታ። ሁለተኛውና ከመጀመሪያው የተሻለ የመሆን ዕድል ያለው የቢሆንስ ግምት፣ ሕወኃት በአማራና በአፋር ክልሎች እንዲሁም በኤርትራ በኩል መጠነኛ ትንኮሳዎችን የሚፈጽምበት፣ በትግራይ ውስጥም ከፍተኛ  ቀውስ  የሚከሰትበት  ሁኔታ ከተፈጠረ፣ የፌደራል መንግሥት መከላከያ ሠራዊት ተመልሶ ለመግባት ሊገደድ ይችላል፡፡ ይህ ሁኔታ ከሕውኀት ባሕሪና ካለው ተጨባጭ ሁኔታ አንጻር የመሆን እድሉ የማይናቅ ነው፡፡
በዚህ ሁኔታ፡-
- በአንዳንድ ከተማዎች ሕግና ሥርዓት የማስከበሩ ደረጃ ዝቅተኝነት የሚፈጥረውን አጋጣሚ በመጠቀም ዘረፋዎች ሊካሄዱ ይችላሉ።
-  የእለት  እርዳታ  የሚያስፈልጋቸው  የክልሉ ነዋሪዎች በሚፈለገው ደረጃ እርዳታ ሳያገኙ ቀርተው ለከፍተኛ አደጋ ሊጋለጡ ይችላሉ፣
- መሰረታዊ ለኑሮ የሚያስፈልጉ አገልግሎቶች፣ የውሃ፣ መብራት፣ ህክምና ግብዓቶች ማግኘት የማይቻልበት ሁኔታ ሊፈጠር የሚችልበት ዕድል ከፍተኛ በመሆኑ፣ የክልሉ ሕዝብ ለችግር የሚጋለጥበት ሁኔታ ሊኖር ይችላል፣
-  የክልሉን አስተዳደር እንደገና ለማቋቋም ጊዜ የሚወስድና አስቸጋሪ ሊሆን ስለሚችል፣ የክልሉ ሕዝብ ለረጅም ጊዜ ምንም ዓይነት አስተዳደራዊ አገልግሎት ሊያገኝ የማይችልበት ሁኔታ ሊፈጠር ይችላል።
-  የዚህ ዓይነት የማያቋርጥ ግጭት ለሀገሪቱ ኢኮኖሚ ብዙ ችግሮችን ስቦ ያመጣል፤ (ኢንቨስትመንትና ቱሪዝም ይቀንሳል፤ በዚህም የሥራ አጥ ቁጥር ይጨምራል፤) በሌላው የሀገሪቱ ክፍልም አለመረጋጋትን ያስከትላል።
-  ሕወኃት ታጣቂዎችንና  አባላቱን  መመገብ ስለማይችል፣ ህዝቡን ሊያስጨንቅና ሊዘርፍ
ይችላል፣
5
- መንግሥት የወሰደውን ክልሉን ለቆ የመውጣት እርምጃ የሚቃወሙና ተመልሶ እንዲገባ ጫና የሚያደርጉ ሀገራት ሊኖሩ ይችላሉ፣ ይህ ቢሆንስ የመሆን እድሉ የተሻለ ይሁን እንጂ በክልሉና ባጠቃላይ በሀገሪቱ ከብሄር ፖለቲካ ጋር ተያይዞ የመጣውን አደጋ በዘላቂነት የማይፈታ፤ ሀገሪቱን ቀስ እያለ ውስጧን እንደሚበላ በሽታ ከመግደሉ በፊት መፍትሄ የሚፈልግ ስለሆነ፣ ለሀገሪቱ የተሻለ መፍትሄ በፍጹም ሊሆን አይችልም። የተረጋጋ (stable) ሁኔታ ስላልሆነ የጊዜ ጉዳይ ነው እንጂ ወደ ከፍተኛ ግጭት ማምራቱ አይቀርም። ከዚህ የቢሆን ግምት በመነሳት የመፍትሄ ሃሳብ ይሆናሉ ያልናቸው ነጥቦች የሚከተሉት ናቸው፡-
• በብዝኃነት ዙሪያ የሚነሱም ሆኑ ሌሎች ችግሮችን ለማስተናገድና ተረጋግቶ ወደፊት ለመጓዝ በመጀመሪያ ሀገር በጠንካራ መሰረት ላይ መቆም እንዳለባት ሁሉም ባለድርሻ አካላት አምነው የሚያደርጓቸው እንቅስቃሴዎች በሙሉ ይህን ከግንዛቤ ያስገባ መሆን ይገባዋል።
• በአንድ አካባቢ ሕዝብ ኪሳራ ሀገርም ሆነ ሌላው ሕዝብ ተጠቃሚ በመሆን የሚገኝ ሰላምና
ጥቅም እንደሌለ፣ ይህ ሁኔታ ሀገሪቷን ወደ ማያልቅ ግጭትና ውድመት እንደሚመራ
ኢዜማ በጥብቅ ማስገንዘብ ይሻል፡፡
• ሕወኃት፤ ትግራይ የራሷን መንግሥት ማቋቋም አለባት በማለት ሊያነሳ የሚፈልገው ሀሳብ፣ የትግራይን ሕዝብ ፍላጎትና ጥቅም እንደማያስጠብቅ ኢዜማ ያሳስባል።
• በዜግነት ላይ የተመሰረት ዴሞክራሲያዊ ፌደራሊዝም ሀገርን ማስቀጠልም ሆነ የብዝሃነትን ጥያቄ በአግባቡ ሊያስተናግድ የሚችል ሀገራዊ የፖለቲካ ሥርዓት መሆኑን
ኢዜማ ያስገነዝባል።
• ለሁሉም ችግሮች መፍትሄ የሚሆነው፣ ሁሉንም ዜጎች በእኩልነት የሚያስተናግድ፤
ተጠያቂነት ያለበት እውነተኛ ዴሞክራሲያዊ መንግሥት የመመስረቱ ጥረት ላይ ሁሉም ባለ ድርሻ አካላት ብርቱ ርብርብ ሲያደርጉ ብቻ ነው።
3. ሦስተኛውና እጅግ የከፋው የቢሆንስ ግምት፤  ሕወሃት  ክልሉን፣  አገሪቱንና ቀጠናውን ለማተራመስ ከሌሎች አክራሪ ሃይሎች ጋር ጥምረት የሚፈጥርበት ሁኔታና አልፎም ለሀገሪቱ የውጭ ጠላቶች መሳሪያ በመሆን በሀገሪቱም ሆነ ባካባቢው ፍጹም አደገኛ የሆነ ሁኔታ ሊፈጠር የሚችልበት ሁኔታ ነው፡፡
ኢዜማ፤ የሀገርን ህልውና እና ቀጣይነት ችግር  ውስጥ  የጨመረው  በትግራይና  በተለያዩ የሀገሪቷ ክፍሎች በየጊዜው የሚከሰተው ግጭት ዋነኛው መንስኤ፣ ማንነትን መሰረት ያደረገ የፍትህና የእኩልነት ጥያቄ፣ በሂደት ወደ ዘር የጥላቻና የግጭት ፖለቲካ በመቀየሩ መሆኑን ያምናል።  
ምንም እንኳን ለ30 ዓመታት ሲሰበክ የከረመ፤ በዚህ እንጠቀማለን ብሎ የሚያምን የዘር ልሂቅ በተፈጠረበት ሀገር፣ እንዲህ ዓይነት አመለካከት ባጭር ጊዜና በቀላሉ ይጠፋል ማለት ባይቻልም፤ የአደጋውን እምቅ አስከፊነት በመመልከት፣ ድርጅታችን፣ ኅብረተሰቡን፣ ከዚህ አደጋ እንዲጠነቀቅ ሲያሳስብ ቆይቷል። ይህ ሁኔታ ከሕወኃት የፀብ አጫሪነት ባሕሪ የተነሳ፣ አሁን ክልሉ፣ አገሪቱና ቀጠናው ካሉበት ተጨባጭ ሁኔታ ጋር ሲታይና ከዚህም በተጨማሪ የውጭ አገራት፣ የአገራት ማኅበራት ሁኔታውን ባላገናዘበ መልኩ እያደረጉ ያሉት ጣልቃ ገብነት ሲታከልበት የመፈጠር ዕድሉ
አነስተኛ እንኳን ቢሆን፤ «የተሻለውን ተስፋ አድርግ፤ ግን ለመጥፎው ተዘጋጅ» እንደሚባለው፣ የኢትዮጵያ መንግሥት፤ ሕዝብም ሆነ በፖለቲካ ጉዳይ ከመንግሥት ጋር ልዩነት ያላቸው ግን የሀገሪቱን ሰላምና አንድነት የሚፈልጉ ኃይሎች ሁሉ፣ በመተባበርና ያለ የሌለ አቅማቸውን በማሰባሰብ፣ ችግሩ ከመፈጠሩ በፊት ሊቀጩት የሚገባ ፍጹም አደገኛ ቢሆንስ ነው። የዚህ አደጋ ተጨባጭ አመላካች አንኳር ነጥቦች የሚከተሉት ናቸው።
- በሀገሪቷ ሌሎች ክልሎች የሚገኙ አክራሪ ብሄርተኞች፣ የሕወኃት ተመልሶ ክልሉን መቆጣጠር፣ እነሱም ለማሳካት ለሚፈልጉት አክራሪ ብሄረተኛ አጀንዳ የመንፈስ ጥንካሬ ስንቅ በመሆን የአመጽ ትግላቸውን አጠንክረው እንዲቀጥሉ ሊያበረታታ ይችላል፤ ይህ ምልክት በማኅበራዊ ሚዲያው አሁንም እየተንጸባረቀ ነው፤
- ሕወኃት ተወሰዱብኝ የሚላቸውን የወልቃይትና የራያ አካባቢ በኃይል ለማስመለስ ሊሞክር ይችላል። ይህ ግምት ሳይሆን መቀሌ ከተለቀቀ ጀምሮ ሕወኀቶች ቀጣይ ሥራቸው እንደሆነ
እየተናገሩ ነው። ይህ ሁኔታ ከደህንነት አስከባሪ ተቋማት አልፎ ሕዝብ ለሕዝብ የሚጋጭበትና ከፍተኛ ጉዳት ሊደርስ የሚችልበትን ሁኔታ ሊያስከትል ይችላል፤
- በተለያዩ የሀገሪቷ ክፍሎች በአመጽ ለሚንቀሳቀሱ ኃይሎች ሕወኀት እገዛ በማድረግ የአመጽን ደረጃ ሊያሳድገው፤ ሀገራችንን ባጠቃላይ ለማተራመስ ሊጠቀምበት ይችላል፣ (ይህንን ባለፉት 3 ዓመታትም ያየነው ነው)
-  ውጭ ሀገር የሚገኙ የሕወኃት ደጋፊዎችን በመጠቀም፣ እንደተለመደው የተዛባ መረጃ በማቅረብ፣ የኢትዮጵያ መንግሥት ላይ የሚያደርጉትን ጫና አጠናክረው ሊቀጥሉ ይችላሉ፣
- ዓለም አቀፋዊ ድርጅቶች በእርዳታ ስም ሁኔታውን የሚያባብስ ሚና ሊጫወቱ ይችላሉ፣
-  የኤርትራ መንግሥት በራሱ ምክንያትም ሆነ ከህወኃት በሚደርስበት ትንኮሳ ከትግራይ ታጣቂዎች ጋር ግጭት ውስጥ ሊገባ ይችላል፣
በዚህ እጅግ ፈታኝ በሆነ ወቅት ላይ በሀገራችን ላይ የተደቀነውን አደጋ ለማለፍ ሁሉም ባለ ድርሻ አካላት የሚያስፈልጋቸውን ትዕግስት፣ ጥበብ፣ አርቆ አሳቢነትና ቁርጠኝነት ከግምት ማስገባት ያስፈልጋል። በዚሁ መሠረት ኢዜማ የሚከተሉት ባለ ድርሻ አካላት መወጣት የሚገባቸውን ኃላፊነትና ሚና ማስገንዘብ ይሻል።
1. የመንግሥት ኃላፊነት 1.1 መንግሥት ሀገርን በመምራት ሂደት ውስጥ በየቦታው የሚዝረከረኩ አሠራሮችን መስመር በማስያዝ ጥበብ በተሞላበት መልኩ ሀገርን ማስተዳደር ይጠበቅበታል፡፡ ከዚህ አንጻር ሁሉንም ባለ ድርሻ አካላትን ያካተተ ፖለቲካዊ መፍትሄ በሚያስፈልጋቸው አጀንዳዎች ላይ ለሀገራዊ ውይይት በሩን ክፍት ማድረግ ይጠበቅበታል። ለዚህም እንዲረዳ ከሚመለከታቸው ባለ ድርሻ አካላት ጋር የሚታዩትን ልዩነቶች በማጥበብ፣ በመቀራረብና በመመካከር፣ ሀገር የመምራት ኃላፊነቱን በአግባቡ እንዲወጣ በጥብቅ ማሳሰብ እንወዳለን፡፡
1.2 ከሁሉ በፊት ሀገር እየመራ ያለው መንግሥት ቅድሚያ መስጠት የሚገባው ለሀገር ሕልውና እና ለዜጎች ደህንነት መሆኑን በሚገባ ማጤን ይኖርበታል፡፡
1.3   መንግሥት  ለዜጎች መግለጽ የሚገባውን ወቅታዊና ሀገራዊ ሁኔታዎች በየጊዜው እየተከታተለ በግልጽነት ማሳወቅ ይገባዋል።
1.4 መንግሥት ሀገራዊ ጉዳዮችን በሚገልጽበት ጊዜ ሀገርን የመምራት ኃላፊነት እንዳለበት አካል የሚመጥን ቋንቋ መጠቀም አለበት፣
2. የፖለቲካ ፓርቲዎች ኃላፊነት
2.1 የገዢውን ፓርቲ ጨምሮ ሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች፣ የፖለቲካ ፉክክር ሊኖር የሚችለው የሀገር ህልውና ሲረጋገጥ አና የሕዝብ ደህንነት ሲጠበቅ በመሆኑ፣ ለዚህ አላማ ሁሉም በጋራና በመቀራረብ መንቀሳቀስ ይጠበቅብናል።
2.2 በትግራይ የተፈጠረው ችግር፣ የሁላችንም ሀገራዊ ችግር በመሆኑ፣ ችግሩን በጋራ ከመወጣት ውጭ የዘር ማንነትን መሰረት ያደረገ የችግሩ አፈታት፣ ችግሩን ከማባባስ በቀር መፍትሄ ሊሆኑ እንዳማይችሉ መገንዘብ ይኖብናል፣
8
3. የሕዝብ ኃላፊነት
ሀገራችንን አሁን የገጠማት ሁኔታ እጅግ አሳሳቢና በብርቱ የሚፈትነን በመሆኑ ለከፋ አደጋ ተላልፈን እንዳንሰጥ በጥንቃቄ የምንራመድበት ወቅት ላይ እንገኛለን፡፡ በዚህ ወቅት የሀገሪቱ ባለቤትና የችግሩ ገፈት ቀማሽ ሕዝቡ በመሆኑ፡-
3.1 መላው የኢትዮጵያ ሕዝብ በያለበት መሠረቱን ዜግነት ባደረገ መልኩ ተደራጅቶ ራሱን፣ ቤተሰቡን፣ አካባቢውንና ሀገርን ከተለያዩ ጥቃቶች መጠበቅ ግድ ይለዋል፡፡
3.2 ሀገርን ከመበታተን ለመታደግ በሥልጣን ላይ ያለው መንግሥት የሚያደርገውን ብሔራዊ ጥሪ ተቀብሎ በመከላከያ፣ በፖሊስና በሌሎች የፀጥታ ተቋማት በመሳተፍ የዜግነት ድርሻውን ሊወጣ ይገባዋል፡፡
3.3 ከምን ጊዜውም በላይ ይህንን እጅግ ፈታኝ ወቅት በጥበብ ለማለፍ መላው የሀገራችን ሕዝብ ጥቃቅን ልዩነቶችን አስወግዶ፣ ከቀድሞ በበለጠ ተሳስቦና ተከባብሮ በአንድ እንዲቆም ሀገራዊ ጥሪያችንን እናስተላልፋለን፡፡
በመጨረሻም፤ በየደረጃው የምትገኙ የኢዜማ አባላትና ደጋፊዎች፤ በዚህ እጅግ ፈታኝ በሆነ ወቅት ከፓርቲያችን የሚጠበቀው የተለየ ኃላፊነት፣ ከምንጊዜውም ይልቅ የገዘፈ መሆኑን ልብ ልንል
ይገባል፡፡
ከዚህ አንጻር፣ ኢዜማ የሀገርና የሕዝብን ሰላምና ደህንነት ባስቀደመ መልኩ ከመቼውም ጊዜ በላይ ተጨማሪ ዋጋ ለመክፈል ዝግጁ መሆኑንና ሀገርንና ሕዝብን ከሚያስቀድሙ ማናቸውም አካላት ጋር ተባብሮ ለመሥራት የአንበሳውን ድርሻ ለመውሰድ ቃል የምንገባበት ይሆናል፡፡
ሰኔ 26 ቀን 2013 ዓ.ም አዲስ አበባ - ኢትዮጵያ

  በጥንት ጊዜ በቀዝቃዛው ጦርነት ዘመን፣ በአሜሪካው ፕሬዚዳንትና በራሺያው ፕሬዚዳንት ላይ የተቀለደ አንድ ተረት ቢጤ ዕውነት ነበር፡፡ እነሆ፡-
የሁለቱ አገሮች ፕሬዚዳንቶች፤ ወታደራዊ ኃይላቸውን ያወዳድራሉ፡፡ የእኔ ይበልጥ፣ የእኔ ይበልጥ፣ ይፎካከራሉ። በመጀመሪያ የሩሲያው ፕሬዚዳንት፣ አሜሪካንንና የአሜሪካን ወታደራዊ ኃይል ሊጎበኙ ይሄዳሉ! ከዚያም አንድ ጉዳይ ያነሳሉ፡፡
“የአንድ አገር ወታደራዊ ኃይል የሚለካው፤ ወታደሩ ለፕሬዚዳንቱ ባለው ታዛዥነት መጠን ነው!”
“እርግጥ ነው!” አሉ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት፡፡
“በል እንግዲያው ወታደሮችህ ምን ያህል ለአንተ ታማኝ እንደሆኑ አሳየኝ?”
የአሜሪካው ፕሬዚዳንት የሩሲያውን ፕሬዚዳንት ይዘው፣ ወደ ወታደሮቻቸው ይሄዱና አንዱን ወታደር ጠርተው፤ ወደ አንድ ገደል አፋፍ ይወስዱትና፤
“በል ወደዚህ አዘቅት ገደል ተወርወር” ይሉታል፡፡
ወታደሩም፤
“አይ አላደርገውም” ይላል፡፡
“ለምን?” ይሉታል፡፡
“ጌታዬ፤ በእኔ ደሞዝ የሚተዳደሩ ቤተሰቦች” አሉኝ፤ (I have a family to support!) ይላል፡፡
የሩሲያው ፕሬዚዳንት በአሜሪካኑ ወታደር ታዛዥ አለመሆን እየሳቁ፤
“ቆይ የእኔን ወታደር ታማኝነት አሳይሃለሁ!” ይሉና የአሜሪካውን ፕሬዚዳንት ወደ ሩሲያ ይዘውት ይሄዳሉ፡፡ ከዚያም አንዱን ወታደር ጠርተው፤
“ወደዚህ አዘቅት ገደል ተወርወር!” ይሉታል፡፡
ወታደሩም፤ “ታዛዥ ነኝ ጌታዬ!” ብሎ ወደ ገደሉ ይወረወራል፡፡
እንዳጋጣሚ ግን አንድ የዛፍ ቅርንጫፍ ላይ ያርፍና ከሞት ይተርፋል፡፡ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ወደሳቸው እንዲመጣና ጥያቄ እንዲያቀርቡለት ይጠይቃሉ፡፡
ወታደሩ ተጠርቶ መጣ! የአሜሪካው ፕሬዚዳንትም፤
“የእኔ ወታደር ወደ ገደል ተወርወር” ብለው፣ ‹የማስተዳድረው ቤተሰብ አለኝ› አለ፡፡ አንተስ እንዴት ልትወረወር ቻልክ?” አሉና ጠየቁት፡፡
ወታደሩም፤ “I too, have a family to support (እኔም የማስተዳድረው ቤተሰብ ስላለኝ ነው)” አለ፡፡
“እንዴት?” ቢሉት፤ “እኔ አልወረወርም ብል፤ እኔንም ቤተሰቤንም ነው የሚፈጁን!” ሲል መለሰ!
* * *
የአንድ ሰው ጥፋት ለቤተሰብና ለዘመድ አዝማድ ከሚተርፍበት ስርዓት ይሰውረን፡፡ ባለፈው ዘመን የመናገር ነፃነት ባልነበረበት ሁኔታ ውስጥ “አፍ-እላፊ” የሚባል ወንጀል ነበር - የአፍ ወለምታ! “ክብረ ነክ ንግግር” ነበር የሚባለው- ከወታደሩ ዘመን በቀደመው የንጉሱ ዘመን! አፍ - እላፊ ባለስልጣንን፣ መሪን፣ ሥርዓትን፣ አስተዳደርን ከመተቸት እስከ አገርን ማንቋሸሽ ድረስ የሚሰፋ ወንጀልን ያካትት ነበር፡፡ ልዩ ትርጉም የሚሰጠው አነጋገርም ያስቀጣ ነበር፡፡ ለምሳሌ፡- “ጓድ ሊቀመንበር መንግሥቱ ኃይለማርያም ሀቀኛ ኮሚኒስት ናቸው!” እያለ ቀኑን ሙሉ ይለፈልፍ የነበረ ንክ ሰው፣ ታስሮ ነበር! ወንጀሉ፤ “ማንም የሚያውቀውን ሀቅ እየደጋገምክ የምታናገረው ነገር ቢኖርህ ነው!” ተብሎ ነው! “አለፈልሽ ባሮ!” እያለም የባሮን ወንዝ አስመልክቶ መፈክር ያሰማ ሰው፤ ሽሙጥ ነው ተብሎ የታሰረበት አጋጣሚም ነበር!
ዋናው ጉዳይ ሰው ሲታፈን፤ መናገሪያ፣ መተንፈሻ…፣ ዘዴ መሻቱ አይቀሬ ነው የሚለው ዕውነታ ነው!
ያሰበ ጭምር ይቀጣል በሚባልበት ሥርዓት የተናገረ፤ መወንጀሉና መቀጣቱ አይገርምም! ሰብዓዊ መብትና
ዲሞክራሲያዊ መብት በማይከበሩበት አገር ምሬቶች ይጠራቀማሉ፡፡ መውጫ ቀዳዳ ይፈልጋሉና ሥርዓት
ወዳለው አመፅ አሊያም ወደ ሥርዓተ - አልበኝነት ሊያድጉ ይችላሉ፡፡ የገዢዎችን የመግዛት አቅም ይፈታተናሉ፡፡ ምላሽ የሌላቸው ጥያቄዎች ይበዛሉ!! ዓለም የጋዝ ታንክ ለመሙላት ሲሯሯጥ፣ ደሀ አገሮች ሆዳቸውን ለመሙላት ይፍረመረማሉ፡፡ “የምግብ ፍላጎት አለመሟላት ከነፃነት ረሀብ ጋር ከተዳመረ፤ የህዝቦች ህልውና ጥያቄ ውስጥ  ይገባል” ይባላል፡፡ የኢኮኖሚ ህመምና የፖለቲካ ህመም ከተደራረቡ፣ ከማስታገሻ ያለፈ በሽታን ይፈጥራሉ! ፍትሕ-አልባ ሁኔታን ይቀፈቅፋሉ፡፡ ሌብነት እንደ ሥራ ይቆጠራል፡፡ አንድ መገንዘብ ያለብን ነገር ግን፤ ሰላም -አልባ ሁኔታ ውስጥ ከገባን የሰረቅነውን የምንበላበት ጊዜም ይጠፋል! ያደለብነው ኪስ ያፈሳል! የገነባነው ቪላ ይፈርሳል! የደረደርነው ፎቅ ይሰወራል! ለሌሎች የቆፈርነው ጉድጓድ፣ የእኛው መቀበሪያ ይሆናል!
 በድሮ ጊዜ አንድ ባለስልጣን እሥር ቤት ሲጎበኙ፣ እስር ቤቱን የማስፋፋት ሰፊ እቅድ መያዙን አስተዳዳሪው ያስረዷቸዋል፡፡ ባለስልጣኑም፤ “ጥሩ ሀሳብ ነው፡፡ በደምብ ገንቡና አስፋፉት፡፡ ዞሮ ዞሮ የእኛም የወደፊት ቤታችን ነው!” አሉ ይባላል፡፡
 ያሉት አልቀረም - ገቡበት! ዘንድሮም ለሁለት አስርት ዓመታት ሲያስርቡትና ሲያሰቃዩበት በነበረ ወህኒ ቤት በተራቸው የገቡ የትላንት ጌቶች አልጠፉም፡፡ ሎሬት ፀጋዬ ገብረመድህን፤ በአንድ ተውኔቱ ውስጥ፤ ንጉሡ እሥር ቤት መርቀው ሲከፍቱ ባደረጉት ንግግር፤ “የአባታችን እርስተ - ጉልት የሆነውን ይህንን የሀገር ወህኒ ቤት መርቀን ስንከፍትላችሁ፤ በተለመደው ባህላችሁ እንድትተሳሰሩበት ነው” ይለናል፡፡
ዛሬ፤ ከፊውዶ-ቡርዥዋው ስርዓት ወደ ሶሻሊዝም፤ ከዚያም ወደ ካፒታሊዝም አድገናል እያልን፤
የግሎባላይዜሽን ቅርቃር ውስጥ የገባን ይመስላል፡፡ በጥናት ያልተደገፈ ሥርዓት፣ መላ-አጥ መንገድ ላይ በትኖናል ቢባል ማጋነን አይሆንም!
ጌቶቻችንን በቅጡ አለማወቅ፣ የነገ ዕቅዳችንን በግልፅ እንዳናይ እንዳደረገን ይኖራል! ከዚህ ያውጣን!! ለችግሮቻችን ምላሽ ፍለጋ ወደ ውጭ ጌቶቻችንም ሆነ ወደ አገር ውስጥ ሹሞቻችን ማንጋጠጥ፣ ዘላቂና ሁነኛ መፍትሔ አያመጣም! ችግሮቹ የራሳችን የመሆናቸውን ያህል መፍትሔም ከእኛው መፍለቅ ይኖርበታል፡፡ በዲሞክራሲያዊና በፍትሐዊ መንገድ ያላፈራናቸው አለቆች፤ መልካም አስተዳደርን ያጎናፅፉናል ብለን ማሰብ “ላም አለኝ በሰማይ ወተቷንም አላይ” ነው፡፡  ለዕለት ኑሯችን አስፈላጊ የሆኑ ነገሮችን እንኳ ሸምተን ማደር እያቃተን፤ ነው፡፡ ያም ሆኖ ስለ ዕድገት አሀዞች ማውራት አልገደደንም፡፡ አለቆቻችን መፍትሔ-ሰጪ አካላት መሆን ካቃታቸው መሰንበታቸውን እያወቅን፣ ሁነኛ ምላሽ ካልሰጣችሁን እያልን እነሱን ደጅ እንጠናለን፡፡ እንደ ሲቪልም፣ እንደ ተቃዋሚ ፓርቲም ዕሳቤያችን ያው ነው! አያሌ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ የቤት-ጣጣ እያለብን፤ ነቅተን፣ በቅተን፣ ተደራጅተን፣ በአንድነት ፈጥረን የበሰለ መፍትሔ ከውስጣችን ማግኘትን ትተን፣ የሌላ ደጃፍ እናንኳኳለን! “ላም አለኝ በሰማይ ወተቷንም አላይ” ነው ነገሩ፡፡  


Ethiopia resumes filling Nile mega-dam reservoir, angering Egypt

CAIRO — Ethiopia has started the second phase of filling the reservoir of its mega-dam on the upper Blue Nile, Egypt and Sudan said, raising tensions Tuesday ahead of an upcoming UN Security Council meeting on the divisive project.
Both Cairo and Khartoum said they had been notified by Addis Ababa that the second phase of filling had begun at the Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD).
Egypt's irrigation ministry late Monday expressed its "firm rejection of this unilateral measure" and Sudan's foreign ministry on Tuesday followed suit, labeling the move a "risk and imminent threat".
In Addis Ababa, the offices of Prime Minister Abiy Ahmed and Irrigation Minister Seleshi Bekele did not respond to AFP's requests for comment.
The huge dam, set to be Africa's largest hydroelectric project when completed, has sparked an almost decade-long diplomatic stand-off between Addis Ababa and downstream nations Egypt and Sudan.
Ethiopia says the project is essential to its development, but Cairo and Khartoum fear it could restrict their citizens' water access.
Both governments have been urging Addis Ababa to ink a binding deal over the filling and the dam's operations, and calling on the UN Security Council to take up the matter.
Thursday's Security Council meeting was requested by Tunisia on behalf of Egypt and Sudan, a diplomatic source told AFP.
But France's ambassador to the UN said last week that the council itself can do little apart from bringing all the sides together.
"We can open the door, invite the three countries at the table, bring them to express their concerns, encourage them to get back to the negotiations and find a solution," he told reporters.
Egyptian Foreign Minister Sameh Shoukry said in a note to the UN that negotiations are at an impasse, and accused Ethiopia of adopting “a policy of intransigence that undermined our collective endeavours to reach an agreement.”
Relations between Cairo and Addis Ababa have been icy over the past decade. Tensions have also risen between Ethiopia and Sudan as the Tigray conflict has sent refugees fleeing across the border into Sudan.
Shoukry and his Sudanese counterpart Mariam Al Mahdi met in New York ahead of the Security Council talks and reiterated their “firm rejection” of Ethiopia’s move, Cairo said.
Addis Ababa had previously announced it would proceed to the second stage of filling in July, with or without a deal.
Ethiopia argues that adding water to the reservoir, especially during the months of July and August which typically enjoy heavy rainfall, is a natural part of the construction process.
“Filling goes in tandem with the construction,” said a senior official at the water ministry. “If the rainfall is as you see it now in July, it must have begun.”
The Nile, which at some 5954 kilometres  is one of the longest rivers in the world, is an essential source of water and electricity for a dozen East African countries.
Egypt, which depends on the Nile for about 97 per cent of its irrigation and drinking water, sees the dam as an existential threat.
Sudan hopes the project will regulate annual flooding but fears its own dams would be harmed without agreement on the Ethiopian operation.
The 145 metre tall mega-dam, construction of which began in 2011, has a reservoir with a capacity of 74 billion cubic metres.
Filling began last year, with Ethiopia announcing in July 2020 it had hit its target of 4.9 billion cubic metres — enough to test the dam’s first two turbines, an important milestone on the way to producing energy.
The goal is to add 13.5 billion cubic metres of water this year.
Reaching that target would be a political boon for Ethiopia’s Abiy as he strains to end the brutal war in Tigray, said Costantinos Berhutesfa Costantinos, a public policy expert at Addis Ababa University.

“This is a unifying factor for Ethiopians in the middle of so many ethnic conflicts you see here, and therefore it’s important for the country and the leadership of the country to complete the dam in accordance with the schedule,” Costantinos said.
Egypt and Sudan wanted a trilateral agreement on the dam’s operations to be reached before any filling began. But Ethiopia says it is impossible to postpone.
Last year, Sudan said the process had caused water shortages, including in the capital Khartoum — a claim Ethiopia disputed.
Costantinos dismissed the notion that further reservoir-filling would be harmful.
“I don’t think it will have an impact. If anything it will have a positive impact as it will prevent flooding in Sudan, and this water is going to be available to them. It is not going to be withheld permanently,” he said.
(THE JORDAN TIMES)

Wednesday, 07 July 2021 19:46

የእረኛ የብሶት ግጥሞች

  ግጥም የብዙ ስሜቶች መግለጫ ነው፤ የደስታም የሀዘንም። እረኞች ለውደሳ እንደሚገጥሙ ሁሉ ለእርግማን እና ውስጣዊ ብሶትን ለመግለጽም ይገጥማሉ። እንዲህ አይነት ውስጣዊ ስሜቶች በቀጥታ አይነገሩም፤ የሚነገሩት በዘፈን ውስጥ ነው። በነገራችን ላይ በንጉሣዊውም ሆነ በወታደራዊው (ደርግ) ሥርዓቶች አንዳንድ ዘፈን በመገናኛ ብዙኃን እንዳይተላለፍ ይታገድ ነበር  የሚታገድበት ምክንያት የሚያስተላልፈው መልዕክት የመንግሥትን ጥፋት የሚገልጽ ሲሆን ነው። በዘፈኖቹ ውስጥ በቀጥታ የመንግሥትን ስም በመጥራት ሳይሆን በቅኔ ለበስ በማድረግ ነው፤ ያም ሆኖ ግን እንዲህ ማለት ተፈልጎ ነው በሚል ይተረጎምና ይታገዳል። በእንዲህ አይነት የመንግሥት የጥርጣሬ ክልከላ መንግሥት የባሰ ወቀሳ ውስጥ ይገባል። ህዝብ በዘፈኑ ፖለቲካዊ መልዕክት ክርክር ውስጥ ይገባል። አንዳንዱ ይሄ ነው ትርጉሙ ሲል ሌላው የለም እንዲህ ለማለት ተፈልጎ ነው ይላል። በዚህም ምክንያት ዘፋኙ ያላሰበው ትርጉም ሊሰጥበት ይችላል። ይሄን በመፍራት ሀገርን በተቃራኒ ፆታ (በሴት) በመወከል መዝፈን የተለመደ ነበር።
የእረኛ ስነ ቃልም እንደዚሁ ነው። ሀሳብ የሚገለጸው ለሆነ ነገር ውክልና በመስጠት ነው። የሌላውን ብሶት ለማሰማት ራስን በቦታው በማድረግ ይገለጻል። ጭቆናን ለመግለጽ ነፃነት ናፋቂዎች ራሳቸውን የድርጊቱ ተሳታፊ ያደርጋሉ። ይህን ብሶታቸውን ለመግለጽ የሚመቻቸው ዘፈን ነው። በዘፈን ካልሆነ በቀጥታ መናገር አይችሉም። ለምሳሌ በሰው ቤት ተቀጥራ የምትሰራ ሴት ቀጣሪዎቿን ‹‹እንዲህ በደላችሁኝ!›› አትልም። ወፍጮ እየፈጨች ግን እንዲህ ብላ ትዘፍናለች።
ወፍጮው ውረድ ውረድ
ቋቱ ሙላ ሙላ
በዋዛ አይገኝም የሰው ቤት እንጀራ
ይህቺ ብሶተኛ ሴት  እንጀራዋ ያለው በሰራችው ሥራ ብዛት ላይ ነው። ጉልበቷ ሲደክም ቁጣና ማመናጨቅ ይደርስባታል። ቋቱ ካልሞላ እንጀራ ላትበላ ትችላለች። እንደ እናቷ ቤት በፈለገች ጊዜ ‹‹እንጀራ ስጡኝ›› ማለት አትችልም።
በተመሳሳይ በሰው ቤት ተቀጥሮ የሚሰራ እረኛ ብሶቱን የሚገልጸው በከብቶች ስም ነው። ከጓደኞቹ ጋር የሚነጋገር መስሎ ነው። እግረ መንገዱንም ነፃ መውጣትን ይሰብካል። ከድህነት ነፃ መውጣት ማለት ነው። ከድህነት ነፃ ለመውጣት ደግሞ ጠንክሮ መስራት ማለት ነው። ለዚህም ነው እንዲህ እያለ የሚያንጎራጉረው።
ከብቶችን ላኳቸው ወደ ጥቁር መሬት
የሰው ቤት እንጀራ ይመራል እንደ እሬት
ቀጣሪዎች (ባለሀብቶች) በተቀጣሪዎቻቸው ላይ የሚያደርሱት ግፍ እንጀራን ከእሬት ጋር የሚያወዳድር ነው ማለት ነው። ተቀጣሪ እረኛ የቀጣሪዎቹን የቁጣ ፊት ሲያይ የሚበላው እንጀራ እንደ እሬት ይመረዋል ማለት ነው። ልጃቸው ግን እንዲህ እየተሳቀቀ አይበላም፤ ልጃቸው የቱንም ያህል ሰነፍ ቢሆን እንደፈለገው ይናገራል፣ ይሞላቀቃል። ይሄ ተቀጣሪ ግን አመመኝ እንኳን ማለት አይችልም። ከእንዲህ አይነቱ ግዞት ነፃ ለመውጣት ነው የሚያንጎራጉረው።
እረኞች ብዙ ጊዜ ተቀጥረው በሚሰሩበት ቤት የሚደርስባቸውን በደል የሚገልጹት  በእንጉርጉሮ ነው ። አንጎራጓሪው  በውስጡ የታመቀውን ብሶትና ወደፊት ይሆናል ብሎ የሚገምተውን ችግር ከአዕምሮው አውጥቶ በመናገሩ ከችግሩ የተላቀቀ እየመሰለው ይረካል።
እረኞች ከብቶችን ሩቅ ቦታ ይዘው የሚሄዱ ከሆነ በጠዋት ተነስቶ ለእነሱ ምግብ አይሰራላቸውም። በጠዋት ሳይበሉ ከብቶችን ይዘው ይሄዳሉ። ምሳ የሚላክላቸው ከራባቸውና ከደከማቸው በኋላ ነው። በዚህ ጊዜ በርሃብ አንጀቱ ቢጠበስ
የሰው ቤት እንጀራ ምን ቢጋገር ብዙ
ሳይርብ አይገኝም ሳይቅበዘበዙ
እያለ ብሶቱን ይገልጻል። እረኛ በአካባቢው ነዋሪ ዘንድ ዝቅ ያለ ቦታ የሚሰጠው በመሆኑ ለእረኛ ተብሎ ምግብ አይሰራም። እረኛ ቤት ያፈራውንና የተገኘውን በልቶ ይውላል። ወጥ ከቤት ውስጥ አልቆ ከሆነ በአዋዜ ወይም በድልህ ተደርጐ በደረቅ እንጀራ ይሰጠዋል። ይህ አዋዜ መደጋገሙ ያሰለቸው እረኛ የውስጡን እንደሚከተለው በእንጉርጉሮ ቅሬታና ብሶቱን ይገልፃል።
ማታ በጨው በላሁ እንዲያው በደረቁ
ምሳም በጨው በላሁ እንዲያው በደረቁ
የሰው ቤት እንጀራ ይሄ ነበር ጠንቁ
ራቡና ጥሙ በዛብኝ ሁልጊዜ
የሚቀርበው ምግብ ወጥ የለው አዋዜ
እረኞች በተቀጠሩበት ቤት ውስጥ ከቀጣሪዎቻቸው ልጆች እኩል ምግብ አያገኙም። ለእረኞች ትንሽ ለዚያውም የልጆች ትርፍራፊና ያደረ ምግብ  ይሰጣቸዋል። በዚህ ጊዜ የከፋው እረኛ ብሶቱን ኦንዲህ ሲል  ይገልፃል።
እህቴ ትፍጭና እናቴ ትጋግረው
ይህን በልቷል ብላ የማትናገረው
አንቺ የሰው እናት ይብላሽ አረመኔ
ትኩሱን ለልጅሽ ያደረውን ለኔ
አንቺ የሰው እናት ጠባይሽ ግመኛ
አይቡን ለልጅሽ አጓቱን ለእረኛ
እያለ ያንጎራጉራል ።
እረኛው ቀኑን ሙሉ  የሚውለው ከብት ሲያግድ ነው። በተጨማሪም ይጎለጉላል ያርማል፣ ያጭዳል፣ ያበራያል እንዲሁም ሌሎች የቤት ውስጥ ሥራዎችንም ይሰራል። ይሄን ሁሉ ሲሰራ ውሎና ደክሞም ሰዎቹ የሰራ ስለማይመስላቸው ልፋቱን በሙሉ ገደል ይከቱበታል። በዚህ ጊዜ
ውሃ ወርዶ ወርዶ መቆሚያው አባይ
እናት ወልዳ ወልዳ ለሰው አገልጋይ
እውሃ ቢዶሉት አይሟሟም ኩበት
አይመሰገንም የድሃ ጉልበት
በማለት ብሶቱን  ያሰማል። በተጨማሪ በአካባቢው ብዙ መሬት ያለው ነገር ግን ጉልበቱ ከመድከሙ የተነሳ መሬቱን ማረስ ያልቻለ ሰው መሬቱን ማረስ ለሚችል ሰው በመስጠት አዝመራውን እኩል ይካፈላል። እነዚህን ሰዎች የተመለከተ እረኛ ቢከፋው ጊዜ ጉልበት ካለኝ የእኩል እየሰራሁ፣ እየተዘዋወርኩ እኖራለሁ ለማለት በግጥም ሃሣቡን ይገልጻል።
ሚስትም አላገባ ላሳብም አልቸኩል
የደከመ እያየሁ እገባለሁ የኩል
እያለ ከዚህ ሁሉ ችግር ዕድሜው ለእርሻ ሲደርስ የእኩል እየሰራ መኖር እንደሚችል ይገልጻል። ግጥሙን በብዛት የሚጠቀሙት በችግር ምክንያት ኑሮ የከበዳቸው፣ ትዳር መያዝ ያልቻሉ ሰዎች ናቸው። እርግጥ ነው የሀብታም ልጅ የሆኑትም ትዳር ስለመያዝ ስለማግባት ያንጎራጉራሉ። ለምሳሌ ቤተሰቦች ‹‹ገና ልጅ ነው ሲያድግ ነው የሚያገባው›› ሲሉ የሰማ እረኛ ጉርምስና ከተሰማው እንዲህ ይላል።
አፋፍ ለአፋፍ ስሄድ አገኘሁ እንኳይ
ያላደኩ እንደሆን አላገባም ወይ
እንኳይ ማለት የዛፍ አይነት ሲሆን ፍሬው የሚበላ እና በእረኞች የሚወደድ ነው። ይሄን ዘፈን በቁመታቸው አጭር ሆነው ትልቅነታቸው ያልታወቀላቸው እረኞችም ያንጎራጉሩታል። ‹‹ከዚህ በላይ የማላድግ (ቁመቴ የማይረዝም) ከሆነ ላላገባ ነው እንዴ?›› ብለው እየጠየቁ ነው። በነገራችን ላይ እረኞች ብሶታቸውን የሚገልጹት በድህነት የሚደርስባቸውን ብቻ አይደለም። ምናልባት አሳዛኝ ስለሆነ እና ችግሩም የከፋ ስለሆነ አንጀት ስለሚበላ እሱ ላይ አተኮርን እንጂ በፍቅርም ብሶታቸውን ይገልጻሉ። ፍቅር ግን እንደ ቅንጦት ስለሚታይ፤ በዚያ ላይ ድሃ እና ሀብታም፣ የተቸገረ እና ያልተቸገረ… ብሎ ስለማይለይ ከመዝናኛነት ያለፈ ብዙም ልብ አይባልም። ያም ሆኖ ግን የፍቅር ብሶትም በጥበብ ስሜትን መግለጽን ይጠይቃል። ደግሞስ ፍቅርን ተራ ነገር ያደረገው ማነው? ስለእረኞች የፍቅር ብሶትም ጥቂት እንበላችሁ።
እረኞች የጉርምስና ስሜት ላይ ሲደርሱ ፆታዊ ፍላጎት ይጀምራሉ። ይሄ ማለት ተቃራኒ ፆታቸውን ለማናገር መፈለግ፣ ፆታዊ መልዕክት ማስተላለፍ ማለት
ነው። ደግነቱ ግን እንደ አዋቂዎች አይደለም። አዋቂዎች በቀጥታ ለወሲባዊ ግንኙነት ሲሆን እረኞች ግን ልጅነትም ስላለ መልዕክቱን ብቻ ነው የሚያስተላልፉት። ልጃገረድና ባል ያላትን ሴት ግን  ደፍረው አይናገሩም፤ ነውርም ነው። ባል ያላትን ሴት ቀና ብሎ ማየት ትልቅ ነውር እንደሆነ ያምናሉ። ለዚህም ነው እንዲህ እያሉ ይጫወታሉ።
አጋሙን ግራሩን የፈጠርከው ጌታ
ሸጋ ሸጋውን ሴት አርገው ጋለሞታ
ጋለሞታ ማለት አግብታ የፈታች ማለት ነው። በአዋቂዎች ሲወራ እንደሚሰሙት ደግሞ ጋለሞታዎች ካገኙት ወንድ ጋር ሁሉ ይወሰልታሉ የሚል ሀሜት አለ። ለዚህ ሀሜት የዳረጋቸው የድርጊቱ ፈፃሚ ሆነው ሳይሆን ሁኔታው ነው። ሁኔታው ማለት፤ ለምሳሌ ባለትዳሮች ከባላቸው ጋር ስለሆኑ ይፈራሉ  ይከበራሉ፤ ይሄን አልፎ የሚሄድ ካለ ዱላ (ሲከፋም ጥይት) ይቀምሳል።  ያላገባችን ሴት ወይም ልጃገረዲቱን ደግሞ ለትዳር ካልሆነ በስተቀር ለውስልትና የሚጠይቅ ሰው የለም። ጋለሞታ የሚባሉት ግን ከሁለቱም ውጭ ናቸው። ቢያደርጉትም ባያደርጉትም ሁኔታውን መሰረት በማድረግ ይሄው እረኞች ሁሉ ይመኟቸዋል። ‹‹ሸጋ ሸጋውን ሴት አርገው ጋለሞታ›› ሲሉ እንደፈለገን እንናገር  ምኞታችንን እንግለጽ ማለታቸው ነው።
አንድ እረኛ የእረኝነት ጊዜው የሚያልቅበት የተቀመጠ የዕድሜ ገደብ የለም። ከእረኝነት የሚወጣው የጉርምስና ዕድሜ ላይ ደርሶ ሲያገባ ነው። ከማግባቱ በፊት ግን ከእረኝነቱ ወጣ እያለ ወደ ግብርና ሥራው ያመዝናል። በተለይም በገጠሩ የአገሪቱ ክፍል ደግሞ ከ18 ዓመት በታች ሆኖም ሊያገባ ይችላል። እናም ጉርምስና ሲጀማምረው አለማግባቱን መውቀስ ይጀምራል። ካገባ በኋላ እረኛ አይደለም። የሚመገበውና የሚተኛበት ሁሉ እንደበፊቱ የተገኘውን አይደለም። ሲያገባ የራሱ ጎጆ ይሰራል፤ አልጋ ይሰራል። ከዚያ በፊት ግን የሚተኛው መደብ  ላይ ነው። እናም ባልንጀሮቹ አግብተው እሱ ከቀረ እንዲህ ሲል ብሶቱን ይገልጻል።
አባት አልረገመኝ
እናት አልረገመኝ
የመደብ መኝታ ምነው ደጋገመኝ
የፍቅር ብሶት በወንዶች ብቻ ሳይሆን በሴቶችም ይገለጻል፤ እንዲያውም የሴቶች ንፁህ ፍቅር ነው። የወንዶች አንዳንዱ ፆታዊ ግንኙነትን መሰረት ያደረገ ነው፤ የሴቶች ግን ፍቅርን ብቻ የሚገልጽ ነው።
አንዲት ኮረዳ ያፈቀረችው ጎረምሳ ካለ እሷም ስሜቷን በእንጉርጉሮ ትገልጻለች። ከብት ጥበቃም ይሁን ሰብል ጥበቃ አብረው ይሄዳሉ። የሚሄዱት ተጠራርተው ነው። ይሄ ምናልባትም ልጅ እያሉ ነው፤ እየጎረመሱ ሲሄዱ እንዳይታወቅባቸው አይጠራሩም፤ ሌላ የመግባቢያ ኮድ ይጠቀማሉ።
አፋፉ ላይ ቆሜ ፉጨቴን ብለቀው
ወጣች ከነ ሊጧ ሳትለቃለቀው
እንዲሉ። ፉጨቱ የሚግባቡበት ቋንቋ መሆኑ ነው፤ በፉጨቱ ውስጥ ራሱ የሚግባቡበት ሌላ የተለየ ዜማ ይኖራል። ወደ ሴቶች እንመለስ።
አንዲት ኮረዳ የምትወደውን ልጅ ለማግኘት ሞክራ አልሳካላት ሲል እንዲህ በእንጉርጉሮ ስሜቷን ትገልፃለች።
አፋፉ ላይ ቆሜ ሸግዬ ብልህ
‹‹የለም ቆላ ወርዷል›› አሉኝ እባትህ
‹‹የማናት ምላሳም!›› አሉኝ እናትህ
ሸግዬ ደማሙ እኔን ወዳጅህ!
መጪዎቹ የሐምሌና የነሐሴ ወራት በተለይም ለልጃገረዶች እና ለጎረምሶች ልዩ የፍቅር ወራት ናቸው። እጅግ ይናፈቃሉ።  እነ አሸንዳ፣ አሸንድዬ፣ ሻደይ፣ ሶለል፣ ከሴ አጨዳ፣ እንቁጣጣሽ…. መጣን መጣን እያሉ  ነው። በሰላም ያድርሰን።


            መስፈንጠሪያ
ሐገራችን ኢትዮጵያ የረጅም ዘመን ታሪክ ባለቤት ብትሆንም የእድሜዋን ያህል ያላደገች፤ በስልጣኔ ወደ ኋላ የቀረች፤ ዲሞክራሲ የማይነካካት፤ ለውጥ የምትፈራ፤ ህዝቧ  በድህነት በረሃብ በችጋርና ቸነፈር የሚሰቃይባት፣ መሪ የማይወጣላት  በእልፍ አዕላፍ ችግር የተተበተበች ኋላ ቀር ሐገር ነች፡፡ የዲሞክራሲ ነገር ስሙ አይነሳ። ሕዝቡም መሪዎቹም የሚፈሩት ነገር ቢኖር ዲሞክራሲን ነው፡፡ አጠቃቀሙን አንችልበትም፡፡ አያያዙ አልሆነልንም፡፡ ቃሉ ያስፈራናል፡፡
የዚህ መፅሐፍ ዋና አላማ የሶስት ሺህ ዘመን ታሪክ አለን ብላ የምትፎክር ሐገር ለምን ዲሞክራሲያዊ የሆነ ስርዓት መገንባት ተሳናት የሚለውን ጥያቄ መፈተሽ ነው። ሐገሪቱ በጣም ብዙ ጊዜ ዲሞክራሲን አርግዛ ጽንሱ እየጨነገፈ እዚህ ደርሳለች። አንዳንዴ ደግሞ በአዋላጆቹ አላዋቂነት፣ ችኮላ፣ ትምክህት፣ ጥበት፣ እኔ ብቻ አዋቂ ነኝ ባይነት… የተገኘው የታሪክ አጋጣሚና የዲሞክራሲ ጭላንጭል ወዲያው ታይቶ ወዲያው ይጨልማል፡፡ ሕዝቡም ሌላ ለውጥን ይናፍቃል፤ ምክንያቱም ጨቋኝን እንጂ ጭቆናን አይታገልም፡፡ ለመሆኑ ዲሞክራሲን በኢትዮጵያ ማን አከሸፈው? ማን ቀኝ ኋላ ዙር አለው?
ቀኝ ኋላ ዙር!! ወታደራዊ ትዕዛዝ ነው፤፤ ጉዞን የሚገታ ትዕዛዝ፡፡ ወደ ኋላ መመለስ ነው- ወደ መነሻህ፡፡ ብዙም ሳትጓዝ ባለህበት ተመላለስ ነው፡፡ ኢትዮጵያም በረዥም ታሪኳ ብዙ ቀኝ ኋላ ዙር ገጥሟታል፡፡ ባለህበት እርገጥን ተለማምደነዋል፡፡ አንድ እርምጃ ወደ ፊት፣ አራት ወደ ኋላ ስንጓዝ ካለንበት ፈቅ ሳንል እዛው ስንዳክር ቆመን ተርተናል፡፡ እንደ ሐገርም፤ እንደ ሕዝብም የኋሊት ጉዞው ተጠቂዎች ነን፡፡ ወደ ደፊት መራመድ መሻሻል፣ መሰልጠንና መዘመን አቅቶን ከእነ ችግሮቻችን 21ኛውን ክፍለ ዘመን አገባደድን፡፡
***
የግራ - ዘመሞች ፍትጊያ-ፓርቲ
ወይም ሞት!!!
ከግራ ዘመሞቹም ይሁን ከደርግ ቀድሞ ቀድሞ ማን የመጀመሪያውን ጥይት  ተኰሰ የሚለውን መመለስ በጣም ያዳግታል፡፡ ምክንያቱም ሁሉም ፓርቲዎችም ጣታቸውን ሌሎች  ላይ ከመቀሰርና ከመጠቆም  አልፈው እውነቱን አምነው ለመቀበልና ሃላፊነት ለመውሰድ አለመፈለጋቸው ነው። ሁሉም ክህደት  ዓለም ውስጥ ናቸው፡፡ ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና፣ ይህን ጣት የመጠቋቆም ፖለቲካ፤ “የቡዳ ፖለቲካ” ሲሉ ይጠሩታል፡፡
ጋዜጣ ቢያሳትሙ፣ መጽሐፍ ቢጽፉ፣ መጽሔት ቢያሰራጩ፣ ቃለ መጠይቅ ቢያካሂዱ፣ ምን አለፋችሁ፤ ምንም ቢያደርጉ አላማቸው አንድና  አንድ ነው፤ ከደሙ ነጻ መሆናቸውን ማሳመን- ከደሙ ነጻ ነኝ ለማለት፡፡ እነሱ ይሄንን ለማድረግ ብዙ ቢጥሩም ቅሉ፣ እኛ ግን ራሳቸው ከጻፉት  ተነስተን የሚከተለውን ማለት የሚቻለን ይመስለኛል፡፡
ከመነሻው ኢሕአፓ በትጥቅ ትግልና በከተማ አብዮት ልቡ የተሰለበ  ፓርቲ ነበር። መኢሶን ደግሞ የዚህን ተቃራኒ ሐሳብ ያራምዳል፡፡ ደርግ ወታደርና ነገሮችን በአፈ-ሙዝ ኃይል የመፍታት ልምድ ያካበተ፣ የታጠቀና የተደራጀ ኃይል ነበር፡፡ የኃይል አሰላለፋቸው ግራ ዘመሞቹ የነበራቸው ነገር  የሕዝብ ድጋፍ ፤ የአባላት ቆራጥነትና የበላይ አካላት ወይም የአመራሩ አይጠየቄና አይደፈሬ ውሳኔ ሰጪነት ነበር፡፡ ከዚህም ከዚያም ከለቃቀሙት ቀላል የጦር መሳሪያ ላይ ያላቸውን የተማረ ወጣት ኃይል ቢጨምሩበትም፣ ደርግ ከነበረው ኃይል ጋር መወዳደር የሚችሉ አይነቶች አልነበሩም። እነሱ በትምህርት ደርግ ደግሞ በመሳሪያ ይበላለጣሉ፡፡
ጠብ አጫሪው ማን ነበር?
ይህ ጥያቄ በቡዳ ፖለቲካ ውስጥ ባሳለፈችና እያለፈች ባለች ሐገር ውስጥ እንዲህ በቀላሉ መልስ አያገኝም፡፡ ለመመለስ መሞከሩ ግን ሀጥያት የለውምና ትንሽ አንሞክር፡፡ ኢሕአፓ የከተማ ታጣቂ ክንፍ ያዘጋጀው ገና ደርግ ወደ ስልጣን ከመምጣቱ ቀደም ብሎ ነበር- በ1966 ዓ.ም፡፡
“እነዚህ ታጣቂ አሃዶች ላለፉት ሁለት ዓመታት የረባ እንቅስቃሴ ሳያደርጉ ቆዩ” ይለናል ክፍሉ ታደሰ፡፡ ቀጠል አድርጎም “እስከ 1968 ዓ.ም መጨረሻ ወራት ድረስ የነዚህ ታጣቂ ክንፍ አሃዶች ራሳቸውን ሲያሰለጥኑና የወደፊት ኢላማዎችን ሲጠኑ ቆተዋል፡፡” በማለት ይነግረናል፡፡ ክፍሉ ወደፊት ኢላማዎች ሲለን ምን ማለቱ ነው? ወደፊት የሚገደሉትን ለማለት ይሆን? ወደ ፊት እርምጃ የሚወሰድባቸውን ሰለባዎች ለማለት ነው? የቀድሞው የኢህአፓ በኋላ የማሌሪድ መስራች ተስፋዬ መኮንን ደግሞ “ከፋሺዝም (ከደርግ) መጥፋት በፊት  መቅድም ያለባቸው “ባንዶች” ናቸው ተብሎ ይመስላል፣ የስም ሊስታቸው ወጥቶ በተገኙበት እንዲገደሉ ታዘዘ” ይለናል፡፡
እነዚህን ገዳይ አሃዶች ከማዘጋጀት ውጪ ኢህአፓ ራሱን ማጠናከሪያ ይሆኑኛል ያላቸውን ዘረፋዎች በተለያዩ ባንኮችና የመንግስት ተቋማት ላይ አካሂዷል፡፡ ለአብነትም ያህል ክፍሉ “መንጠቅ” ሲል የሚጠራው የሰንዳፋው ፖሊስ ማሰልጠኛ ተቋም የተሳካ የጥይትና የመሳሪያ ዝርፊያ ነው፡፡ ታክሎ ተሾመ በበኩላቸው፤ “በ1969 ዓ.ም የሰንዳፋ ፖሊስ ማሰልጠኛ የመሳሪያ ግምጃ ቤት ዘረፋ ተካሄደ” በማለት ያለ ምንም የዳቦ ስም በግልፅ ያስቀምጡታል። ሌላው በመስከረም ወር 1969 ዓ.ም የተከናወነውና ከ1.2ሚ ብር በላይ የሚሆን ገንዘብ የተዘረፈበት “ኦፕሬሽን” ነው። እርግጥ ክፍሉ ታደሰ የባንክ ዘረፋውን “የባንክ ገንዘብ ምርኮ” ሲል ነው የሚጠራው።  “ዘረፍን” የሚለውን ቃል ላለመጠቀም ይመስላል፡፡ “ከ1.2 ሚ. ብር በላይ የሚሆን ገንዘብ አገኘን” ይለናል፡፡ ወድቆ ያገኙት ነው የሚያስመስለው፡፡
ከስንት ዓመት በኋላም የቃላት ጨዋታውን አረሳውም፡፡ በ”እናሸንፋለን” እና “እናቸንፋለን”፣ “በወዛደር” እና “ላብ አደር” … ተመሳሳይ ነገር የሚገልጹ ቃላት መቆራቆስ የለመደ ልብ፣ በቀላሉ አመሉን ይተዋል ተብሎ ስለማይታሰብ፣ ይህ የሚገርም ነገር ላይሆን ይችላል፡፡
ሌላው የታሪክ ሀቅ፣ ኢህአፓ የመኢሶንና የደርግ ከፍተኛ አመራሮችን ለመግደል ሲያሴር የነበረው፤ ደርግ ከ60ዎቹ ውጭ በአብዮቱ ወገን በሆኑት ቡድኖች አባላት ላይም ሆነ አመራሮች ላይ ምንም አይነት እርምጃ ባልወሰደበት ጊዜ እንደነበር ነው፡፡ ይህንን ብዙ ሰበቦች ቢደረድሩም ሊክዱት የማይችሉት ሀቅ ነው፡፡ እንዲህ ያደረኩት እንዲህ ሊደረግ መሆኑን መረጃ ስለደረሰኝ ወይም ስለሆነ ነው ብሎ መከራከር ውሃ አያነሳም፡፡
ኢህአፓ አንድ ብሎ የታጣቂ ኃይሉን ብትር ያሳረፈው፣ ስኳዱን መንግስቱ ኃይለማርያምን ለመግደል መጠቀምን በተቃወመውና ጣጣው የበዛ መሆኑን አጥብቆ በተከራከረው በራሱ ሰው ላይ ነበር-ጌታቸው ማሩ፡፡ በእርጥ እሱ የመጀመሪያው የኢህአፓ መስዋዕት ነበር-ቢያንስ እስካሁን በተነገረን መሰረት፡፡
(ምንጭ፡- “ያላሻገረን ዲሞክራሲ” ከተሰኘው ከምንተስኖት ጢቆ ነዲ መፅሐፍ የተቀነጨበ)

Page 4 of 536