Administrator

Administrator

እናት ፓርቲ በአዲሱ የዶ/ር ዐቢይ አህመድ መንግስት ቅድሚያ ሊሰጣቸው  ይገባል ያላቸው 6  መሰረታዊ ጉዳዮች ይፋ አደረገ፡፡
ፓርቲው በመግለጫው በቀዳሚነት  የጠቆመው የዜጎች ወጥቶ የመግባት ዋስትና የማረጋገጥ ጉዳይ ሲሆን በዚህ  ረገድ መንግስት የህዝብንና የዜጎችን ደህንነት በማንኛውም መልኩ መጠበቅና የዜጎችን ወጥቶ የመግባት ዋስትና የማረጋገጥ፣ ችግሮች ከመከሰታቸው በፊት አስቀድሞ የመከላከል ተግባር ላይ እንዲያተኩር፣ ከተከሰተ በኋላም በአፋጣኝ ህይወትን የመታደግ ተግባር እንዲያከናውን መክሯል።
በሁለተኛነት ያስቀመጠው የሃገር ሉአላዊነትን የማስከበርና ቀጠናዊ ሁነቶችን የመከታተል ጉዳይ ሲሆን በዚህ ረገድ መንግስት ኢትዮጵያ ካለችበት ቀጠናዊ ሁኔታና የሃይል ሽሚያ አንፃር ተገቢውን ትንተና በማድረግ ጊዜውን የሚመጥን ተለዋዋጭ መፍትሄ ማስቀመጥ ይገባል ብሏል።
ከዚሁ ጋር በተያያዘ  በሰሜኑ የሃገራችን ክፍል ያለው ቶርትም በሉአላዊነታን ላይ ተግዳሮትን የደቀነ እንደመሆኑ በጊዜ የሚቋጭበት መንገድ እንዲፈለግ ጠይቋል።
በሶስተኝነት ትኩረት ይሰጠው ያለው ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳይ ሲሆን አሁን  ባለው የኑሮ ውድነት ማህበረሰቡ ወገቡ እየጎበጠ ነው፤ ስለዚህም ተመሳሳይ ክስተት ካስተናገዱ ሃገራት ልምድ ተቀስሞ ከዚህ ችግር መውጫ አፋጣኝ መፍትሄ ካልተበጀለት ሌላ የጦር ግንባር መሆኑ አይቀሬ ነው ብሏል።
በአራተኛነት የተመለከተው ህግና ፍትህ ነክ ጉዳዮች ሲሆን “በሃገራችን  ውስጥ ያሉ ግጭቶች ከአቅም አነስ ሴረኛ አመራሮች የሚነሱ ሆነው ዋናው ምንጫቸው ግን ህገ መንግስቱ ላይ ያሉ አንዳንድ አደገኛ አንቀጾች ናቸው” ያለው ፓርቲው፤ በመሆኑም ህገ መንግስቱ በጥሞና ታይቶ ማስተካከያ ሊደረግበት ይገባል ብሏል። ከዚህ አንጻር እየታየ ያለው የፍትህ እጦት ከወዲሁ አፋጣኝ እርምጃ ተወስዶ ካልተስተካከለ ወዳልተፈለገ አቅጣጫ ሊወስደን ይችላል ብሏል።
ሌላኛውና 5ኛቀው ፓርው ያመላከተው የትኩረት አቅጣጫ  የማህበረሰባዊ መስተጋብር ጉዳይ ሲሆን የኢትዮጵያ ህዝብ ከልዩነቱ አንድነቱ የበረታ ሆኖ ሳለ አሁን እየታዩ ያሉ የልዩነት ግንብ የሚያሳድጉ ክስተቶች ከእለት እየጨመሩ በመሆኑና እነዚህ ጉዳች የኢትዮጵዊነት እሴቶችን ከመሸርሸራቸው በፊት መፍትሄ ሊበጅላቸው ይገባል ብሏል። ለዚህም ሃገራዊ መግባባት ላይ የተያዙ ውጥኖች በአፋጣኝ ወደ መሬት ወርደው እንዲተገበሩ ፓርቲው ጠይቋል።
በመጨረሻም ፓርቲው የትኩረት አቅጣጫ እንዲሆን በሞከረ ሃሳብ ያቀረበው የመልካም አስተዳደር ጉዳይ ሲሆን አዲስ አበባን ጨምሮ በመላ ሃገሪቱ ያው ኢ-ፍትሀዊና አድሏዊ አሰራርን የሚያስወግድ መፍትሄዎች ያሻሉ ብሏል።
እጅ መንሻ የሚጸየፉ፣ ህዝብ የማገልገል ትርጉም የገባቸው አገልጋዮች፣ በየስራ መደቡ የሚቀመጡበት አሰራር እንዲፈጠርም  ፓርቲው አስገንዝቧል።
በአጠቃላይ አሁን ያለው አብዛኛው ችግር የመጣው ከኢትዮጵያና ኢትጵያውያን  ስነልቦና ውጪ ከባዕድ በተኮረጁ ቅንጥብጣቢ እውቀቶችና በእኛ ልክ ባልተሰፋ ርዕዮት አለማዊ ተፋልሶ ነው ለው ፓርቲው፣ በዚህም ርዕዮተ አለሙን በኢትዮጵያዊ መነጸር እንደ አዲስ ማሽትና ማረቅ ተገቢ ነው ብሏል።
ፓርቲው በመግለጫው ማጠቃለያም ለተመሰረተው መንግስትና በየደረጃው በአገልጋይነት ለተሾሙ ሁሉ “እንኳን ደስ አላችሁ መልካም የአገልግሎት ዘመን ይሁንላችሁ” ብሏል።


የባቢሎን ቋንቋ የተበተነው ወደኛ ነው?

“ምድርም ሁሉ፣ በአንድ ቋንቋና በአንድ ንግግር ነበረች። ከምስራቅም ተነስተው በሄዱ ጊዜ፣ በሰናዖር ድምር፣ አንድ ሜዳ አገኙ። በዚያም ተቀመጡ። እርስበርሳቸውም፣ ኑ ጠብ እንስራ፤ በእሳትም እንተኩሰው ተባባሉ። ጠቡም እንደ ድንጋይ ሆነላቸው።”…
ትረካው፤ በዚህች አጭር ገለፃ፣ የጥንቱን ታሪክ ይዘጋል። የአዲስ ታሪክ መነሻ እርሾም ይዟል- የታሪክ ችግኝ።
የባቢሎን የስኬት ታሪክ፣ ከአዲስ እውቀትና ሃሳብ በመነሳት፣ በአዲስ የአላማ እቅድ፣ ወደ አዲስ የአኗኗር ታሪክ የሚያሸጋግር ትረካ ነው። እንዴት?
ከባቢሎን በፊት፣ ታሪክ ሳይፈጠር
በፊት ነበረው ታሪክ፤ ብዙ ሺ ዓመታትን ቢያስቆጥርም እንኳ፤ ብዙ ትረካ የለውም። አነሳስና አወዳደቅ፣ ስኬትና ጥፋት፣ ቅርስና ጠባሳ ተብሎ የሚዘረዘር ብዙ ታሪክ ያልተፈጠረበት ዘመን ነው- የጥንቱ ዘመን።
ወፍ ዘራሽ ቅጠላ ቅጠልን እየበጠሰ፣ ስራስርን እየማሰ፣ ፍራፍሬዎችን እንደልብ እየሸመጠጠ፣… ከተቸገረም እየቃረመና እየለቀመ ይበላል። ከቻለ እንስሳትን ያጠምዳል። ወንዝ ወርዶ ይጠጣል። ዛፍ ስር ይጠለላል። ዋሻ ውስጥ ይተኛል፤ ይሸሸጋል።
ወቅቱ ሲለዋወጥ፣ ጎርፍ ሲንር፣ ዝናብ ሲጠፋ፣ መሬቱ ሲሰነጣጠቅ፣ ሳር ቅጠሉን ድርቅ ሲመታው፣… የድሮ ሰዎች መፍትሄ የላቸውም። ወደሌላ አካባቢ መፍለስ፣ ከተራራው ጀርባ፣ ከሸለቆው ማዶ ተሻግረው እድላቸውን ይሞክራሉ። የሚበሉት የሚጠጡት ነገር ካገኙ፣ ፍራፍሬና ቅጠላ ቅጠል፣ ምንጭና ወንዝ፣ መደበቂያና መጠለያ፣ ተራራና ዋሻ ካገኙ፣ መኖሪያቸው ይሆናል።
ነገር ግን፣ የያኔ “መኖሪያ”፣ ለጊዜው ብቻ ነው። መቆያ ነው። ከወቅት ፍርርቆሽ ጋር፣ መኖሪቸውን ይቀይራሉ። እንስሳትን ማላመድና ማርባት ከመጀመሩም በኋላ፣ አኗኗራቸው አልሰከነም። ግጦሽና ውሃ ፍለጋ ይጓዛሉ። ከተቀናቃኝ ከአጥቂ ይሸሻሉ።
የተቀናቃኝን ከብት ለመዝረፍ ይዘምታሉ። በአነስተኛ ቡድን ወይም በጎሳ፣ ከቦታ ቦታ እየተጓዙ፣ በዋሻ በጊዜያዊ መቆያ ውስጥ እየተጠለሉ ነው- የያኔው ኑሮ።
በሚቀጥለው ዓመት የሚቀጥለከው ክረምት- ዋሻው ባዶ ነው። የቅርስ ወይም የጠባሳ ምልክት አይኖርም። አሻራቸው የለም። ወደ ሌላ ቦታ ሄደዋል፤ ወይም ልጆቻቸውን ትተው ከዚህ ዓለም ተለይተዋል።
በቃ፤ ይሄው ነው። ከትውልድ ትውልድ ይደጋገማል። ሌላ የአኗኗር ዘዴና የሕይወት ዋስትና አልነበረም። ለዚህም ነው፤ በጥንታዊ መጻህፍት ውስጥ፣ የዘላንነት አኗኗርና የእንስሳት እርባታ በትልቅ ክብር የሚጠቀሰው። የእርሻ፣ የሸክላና የብረታብረት ሥራ ደግሞ፣ በበጎ አይን አይታይም። በተለይ የከተማ አኗኗር፣ ለረዥም ዓመታት በጥላቻ ይታይ ነበር። የአዳም ልጆችን አስታውሱ። አንዱ የተባረከ፣ ሌላው የተረገመ።
አቤል፣ እንስሳት አርቢ እረኛ ነው- የበግ መሥዋዕት ያቀርባል። ቃየን ግን፣ አራሽ ነው። የምድር ፍሬ ይዞ መጣ። ምድርን ባረሰህ ጊዜ፣ ንፉግ ትሆንብሃለች ተብሎ ተረግሟል። የእርሻ ሥራብቻ ሳይሆን፣ የብረታ ብረትና የሸክላ ስራ፣ ከዚህም ጋር የከተማ አኗኗር የተጀመረው በቃየን ትውልድ እንደሆነ ተተርኳል።
ታዲያ፣ ይሄ ሁሉ፣ ከቃየን ሃጥያት ጋር ተያይዞ ነው የተተረከው። የቃየን ሃጥያት፣ አቤልን መግደሉ ብቻ አይደለም። የአቤል የእንስሳት እርባታና የዘላንነት አኗኗርን “የሚገድል” አዲስ አኗኗር የመጣው በቃየን በኩል ነው። እርሻ፣ ድንኳን፣ ከተማ… እነዚህ ሁሉ፣ ከእርግማን ጋር የተዳበሉ፣ ከቃየን የፈለቁ ናቸው።
በአጭሩ፣ በመጀመሪያዎቹ የመጽሐፍ ቅዱስ ትረካዎች ውስጥ፣ እርሻና ሸክላ፣ ብረትና ከተማ፣ በገናና ወይን፣… በጥሩ አይጠቀሱም።
የታሪክ ዋዜማ- እርሻና ወይን ጠጅ
ከጎርፍ ጥፋት በኋላ፣ የዛሬ 5000 ዓመት ገደማ ነው፤ የእርሻ ሥራና ኑሮ በበጎ የተነሳው። ኖህ ወደ እርሻ ስራ ገባ። “የድህረ ጎርፍ አዲስ ታሪክ “መሆኑ ነው- አዲስ የአኗኗር ታሪክ ዋዜማ።
ታዲያ፤ እንከን አላጣውም። አዎ፤ ስኬት ነው። ለእለት ጉርስ፣ ለአመት አስቤዛ ብቻ ሳይሆን፣ ከዚያ ያለፈና የተትረፈረፈ ምርት አግኝቷል- ከእርሻ።
ነገር ግን፣ ገና ከድንኳን ኑሮ አልተላቀቀም። ሌላም ነገር አለ። ከወይን ምርቱ፣ ወይን ጠጅ ጠምቆ ጠጣ። ጠጥቶም ሰከረ። በስካር መንፈስም፣ እርቃኑን አጋለጠ።
ማምረትና መፈብረክ አንድ ቁም ነገር ነው። ነገር ግን፣ ከዚህ ጋር አብሮ፣ ምርትን አሳምሮ በልኩ የመጠቀምና የማጣጣም ጥበብም ያስፈልጋል። አለበለዚያ፣ አናት ላይ ይወጣል፤ የሚያደርጉትን ያሳጣል። ለአዲሱ የእርሻ አኗኗር፣ ተስማሚ መላና ልክ ለማበጀት፣ ተጨማሪ ጥበብና ልምድ ከየት ይምጣ? ጊዜ ይፈጃል። ከትውልድ ወደ ትውልድ፣ ጥበብና ልምድ የሚያደረጁ ብልሆች ይመጡ ይሆናል። ግን ደግሞ፣ በመጠጥና በስካር እየተማረከ መረን የሚወጣ የጋጠወጥነት ትውልድ ሊበረክትም እንደሚችል ትረካው ይጠቅሳል። አንዱ የኖህ ልጅ ስለ አባቱ ስካር ወሬ እየነዛ እርግማን ወርዶበት የለ?
ለቴክኖሎጂና ለከተማ የሚመጥኑ፣ የእውቀት፣ የስነምርባርና የሕይወት መርሆች።
በዚህ ተባለ በዚያ፣ ለጥፋትም ለልማትም፣ የአዲስ ታሪክ ዋዜማው፣ ወደ መባቻው መሸጋገሩ አልቀረም- ከነአደጋው።
ከዋሻ ወደ እርሻ፣ ከድንኳን ወደ ከተማ ነው ጉዞው። ግን፣ ችግሮች አሉት።
አዎ፤ ጉዞው፣ የስልጣኔና የብልፅግና እመርታ ነው። ግን በዚያው ልክ፣ የግል የማንነትና የሃላፊነት እመርታን ይጠይቃል።
ስልጣኔ፣ ስልጡንነትን ይጠይቃል። ብልጽግና የሰብዕና ብቃትን ይሻል። ቴክኖሎጂና ከተማ፣ ጎን ለጎን የእውቀትና የስነምግባር ብቃት ያስፈልገዋል።
ለመኪና የማይመጥን አሽከርካሪ ሞልቶ የለ። በዚህም ሳቢያ ብዙ ሰው ይሞታል። ለድምጽ ማጉያ የማይመጥኑ ሰዎችም ጥቂት አይደሉም። ልብን የሚያደልቅ ግድግዳውን የሚያንቀጠቅጥ ዘፈን እያስጮኸ መንደር ይረብሻል። ከሬድዮ እስከ ኢንተርኔት ቴክኖሎጂው በሽ ሆኗል። ነገር ግን፣ ለቴክኖሎጂው የማይመጥኑ ሰዎች ሞልተዋል። እንቶ ፈንቶ የሚያወሩ፣ የጥላቻ ቅዠት እየተራጩ፣ በየፊናቸው በእልፍ አቅጣጫ አገርን የሚንጡ፣ በየቀኑ ይፈለፈላሉ።
የአቅጣጫና የፍጥነት መቆጣጠሪያ የላቸውም። እውነትና እውቀት፣ ጥሩና መጥፎ፣ መልካምና ክፉ፣ ነጻነትና ወንጀል፣ ጀግናና ወራዳ፣ ጨዋና ባለጌ… የሚሉ የሃሳብና የንግግር፣ የተግባርና የባሕርይ… በአጠቃላይ የስምግባርና የሕይወት መርህ የላቸውም።
መልክም ልክም የሌለው፤ የዘፈቀደና የተዘበራረቀ የቅዠት አለም ይመስላል- ነገረ ስራቸው። ይሄ መርህ አልባ የቅዠት ቅብዝብዝነት፣ አዲስ አይደለም። በባቢሎን ዘመን ታይቷል። ዛሬም በሰፊው ይታያል- እጅጉን እየተንሰራፋ ከቀን ወደቀንም እየጦዘ።
መርህ አልባ ቅዠት፣ ከስልጣኔ፣ ከቴክኖሎጂና ከከተማ ጋር አያዛልቅም። ወደ ጥፋትና ወደ ትርምስ ነው የሚያመራው። ለከተማ አኗኗር አይመጥንም።
ድሮ በጥንቱ በጥዋቱ፣ ከታሪክና ከስልጣኔ ዋዜማ በፊት፣ የዘፈቀደ የተዘበራረቀ ነገር አልነበረም። የጥንት ሰዎች፣ እውቀትና መርህ ባይኖራቸውም፣ ያን ያህል ችግር አይፈጥርባቸው። በትንሽ ቡድን፣ በትንሽ መንደር ነው፣ እድሜ ልካቸውን የሚያሳልፉት። እያንዳንዱ ሰው፣ ይተዋወቃል።
በክፉም በደጉም፣ ብዙ ጊዜ ተሞካክሮ ተፈታትሾ፣ መልኩና ልኩን በተግባር ተያይቷል። የመከባበር መርህ ባይኖራቸውም፣ ተደባድበው ትግል ገጥመው፣ ማን እንደሚያሸንፍ ተለይቶ ነው፤ የሰላምና የመከባበር ቅደም ተከተል ላይ የሚደርሱት።
በእውቀትና በመርህ ባይሆንም፣ ምን የተፈቀደ፣ ምን የተከለከለ እንደሆነ፣ እያንዳንዱ የመንደሩ ሰው ይገባዋል። ውዝግብ የለም። በትዕዛዝና በግዴታ፣ ተገርፎም ተመክሮም ተላምዷል- ተግባርና አኳሃን፣ ንግግርና አነጋገር ሁሉ ተወቅሮበታል- ቢያምንበትም ባያምንበትም። ሁሉም ነገር ከትዕዛዝ ጋር በቅጣትና በልማድ ነው። እናት ለልጇ ምጥ ታስተምራለች። ሌላ አማራጭ የለም። አለመግባባትም የለም። እያንዳንዱ መንደር የራሱ ዓለም ነው።
የመንደሩ ሰዎች፣ ይተዋወቃሉ፤ ይግባባሉ። ይህንም ለመግለጽ ይመስላል፤
“ምድርም ሁሉ፣ በአንድ ቋንቋና በአንድ ንግግር ነበረች” ይላል ትረካው። በቡድን ይጓዛሉ፣ ይነጋገራሉ፣ ይግባባሉ።
“ከምስራቅም ተነስተው በሄዱ ጊዜ፣ በሰናዖር ምርድ፣ አንድ ሜዳ አገኙ። በዝያም ተቀመጡ።”
እርስ በርሳቸውም፤ “ኑ፣ ጠብ እንስራ፣ በእሳትም እንተኩሰው ተባባሉ። ጡቡም እንደ ድንጋይ ሆነላቸው። የምድር ዝፍት፤ እንደ ጭቃ ሆነላቸው።…
በማለት ትረካው ወደ አዲስ የታሪክ ምዕራፍ ይደርሳል። (ዝፍት፣ አስፋልት ለመስራት እንደሚውለው “ሬንጅ” ቁጠሩት)።
ከዚያስ?
የጡብ (የሸክላ) ስራ፣ አዲስ የቴክኖሎጂ ፈጠራ ነው። የቴክኖሎጂ ነገር፤ ብዙ ነው ቅርንጫፍና መልኩ። ስራን ያበረክታል- እንደማባዣ ነው። ያፈጥናል። ጉልበት ይጨምራል። ይህም ብቻ አይደለም። የማይቻል የነበረ ነገር ለመስራት፣ አዲስ እድል ይከፍታል። እናም አዲስ ሃሳብ መጣ።
“ኑ፣ ለኛ ከተማ እንስራ፣ አናቱ ወደ ሰማይ የሚደርስ ግንብ እንስራ። በምድር ላይ ሳንበተንም፤ ስማችንን እናስጠራው” አሉ።
ድሮ፣ እንደዚህ አይነት ነገር ተሰምቶም ተሞክሮም አያውቅም። ከቴክኖሎጂና ከከተማ በፊት፣ የሰዎች ሃሳብና ተግባር፣ ውሎና አዳር፣ ከምድር ጋር የተጣበቀ ነበር። በውንም በህልምም፣ ለክፉም ለደጉም፣ ከምድር የሚያላቅቅ፣ ከፍ ዝቅ የሚያሰኝ እድል አልነበረም። ወደ ከፍታ የማደግ ታሪክ አይፈጠርም።
ቅርስ አይተርፈውም።
ግን ደግሞ ወድቆ የመፈጥፈጥ አደጋና ጠባሳ አይገጥማቸውም ነበር። ንብረት ማፍራት ከሌለ፣ ንብረት ማጣት አይኖርም። አሁን ግን፣ “የኛ” የሚሉት ቋሚ መኖሪያ ለመስራት አለሙ። በዚያ ላይ፤ ሰማይ ጠቀስ ግንብ መስራት አማራቸው፤ ቴክኖሎጂው ተፈጥሯላ።
ምንም አይጠረጠርም። ሰው፣ ሃሳብና አላማ ከያዘ፤ ሃላፊነት ከወሰደና ከሰራ፤ ወደ ስኬትና ወደ ከፍታ ይጓዛል። ቴክኖሎጂ እና ከተማ ደግሞ፣ የስኬት ውጤት የመሆናቸው ያህል፤ ለላቀ ስኬትና ከፍታ ያንደረድራሉ። የሰውን አቅም በብዙ እጥፍ ይበዛሉ፤ ያፈጥናሉ።
እውነትም፤ በሰው ልጅ የህልውና ዘመናት ውስጥ፣ ለመጀመሪያ ጊዜ፤ አዲስ የሚጨበጥ ታሪክ ተሰራ ለቅርስ የሚተርፍ አዲስ ከፍታ ተገነባ።
የባቢሎን ጠቢባን፣ አስበውና ተናግረው አልቀሩም። ያሰቡትን ሰርተዋል፤ ያለሙትን ገንብተዋል። ስመ ጥሩዋና ገናናዋ ባቢሎን ተወለደች።
በ50ሺ ዐመታት የሰው ልጅ ህልውና ውስጥ፣ ታይቶ የማይታወቅ ነገር ተፈጠረ። “የሰው ልጅ ታሪክ ተጀመረ” ብንል፤ እንደ ማጋነን አይቆጠርም።
አዲስ አለም፣ አዲስ ሰው ከመፍጠር ይተናነሳል?
ኮከቦች ሲገጣጠሙ- ቴክኖሎጂ፣ ከተማ፣ ኢንተርኔት።
ችግሩ ምንድነው፤ በአዲስ አለም፣ በአዲስ መሳሪያና በአዲስ ከፍታ ላይ ሆኖ፣ እንደ ድሮው መቀጠል የሚችል ይመስለዋል ብዙ ሰው።
የእርሻው ፍሬ በርክቶለታል። ግን፣ መልክና ልኩን ካላወቀ መስከርና መዋረድ አለ።
ተባብሮ ለመስራት ይመቻል፣ ያበለጽጋል ቴክኖሎጂ። ነገር ግን ለመደባደብም ይውላል። በባዶ እጅ ወይም በዱላ መደባደብ ለምዶ፣ የጦርና የጎራዴ ቴክኖሎጂ ከታጠቀ በኋላም፣ እንደ ዋዛ መደባደብ ቢያምረው አስቡት። ሽጉጥና ጠመንጃ ላይ ሲደርስ አስቡት። በእሩምታ ደርዘን ሰዎችን የሚያጭድ ክላሽንኮቭ፣ በአንድ ፍንዳታ ቤተሰቡን ሁሉ የሚፈጅ ቦምብ፣ በመላው አገር በመላው አለም ሲትረፈረፍ ይታያችሁ።
በዱላና በድንጋይ ከመፈነካከት ጋር አነፃፅሩት። እነ መድፍ እነ ሚሳኤል በገፍ ሲታከሉበትማ፣ አደጋው እልቂት ነው።
በእርግጥ፣ አብዛኛው ሰው በየተራራውና በየሸለቆው ተበታትኖ የሚኖር ከሆነ፤ አደጋው ይቀንሳል። ታጣቂና ዘማች የሚበረክተው፤ ኢላማና ሟች በገፍ የሚበዛው፤ ከተሞች ሲስፋፉ ነው።
እንዲያም ሆኖ፣ እርስ በርስ የመነጋገርና የመገናኘት እድል እንደ ልብ ካልተትረፈረፈ በቀር፣ አለመግባባትን የማራባትና ውዝግብን የማራገብ፣ ጥላቻን የማቀጣጠልና መጠፋፋትን የመቀስቀስ እድል ይቀንሳል።
የተራራቀና የተበታተነ የገጠር አኗኗር ውስጥ፣ እውነትም ሆነ ሀሰት፣ ለብዙ ሰው በፍጥነት ማሰራጨትና ማናፈስ ይከብዳል። እውቀትንም ሆነ ጭፍን እምነትን የማስፋፋትና የማዛመት፣ አላማ በገጠር አኗኗር ያስቸግራል። መከባበርን ወይም ፀብን የመኮትኮትና የማቀጣጠል፤ ለስራ ወይም ለመጠፋፋት የማነሳሳት ህልምና ጥማት በቀላሉ አይሳካም።
ለእድገት የማስቸገሩ ያህል ለጥፋትም ያስቸግራል-የተበታተነ የተራራቀ የጥንት አኗኗር። ብዙ መገናኘትና መነጋገር የለም -ለነገር ፍለጋም፣ ለቁም ነገርም።
ከተማ ግን፣ ብዙዎችን ያገናኛል። ሬድዮና ቲቪ፣ ኢንተርኔትና ሞባይል ደግሞ፤ ቀን ከሌት እያገናኘ እልፍ አእላፍ ነገር ያናግራል።
ይሄኔ፣ ለቁም ነገር ከሆነ፤ በረከት ነው፤ ሲሳይ ነው። ለነገር ፍለጋ ሲሆን ደግሞ፤ አደጋው ታይቶ የማይታወቅ መዐት ነው።
ካሁን ቀደም፣ በሰው የህልውና ዘመናት ውስጥ፣ እንደ ዛሬ አይነት ሚሊዮኖችን የሚያገናኝና ጥዋት ማታ ለፀብ የሚያናግር ቴክኖሎጂ ታይቶ አይታወቅም። አዲስ ታሪክ ነው። ለቁም ነግር ሲውል፣ ድንቅ ታሪክ ነው፤ በዚያው መጠን አደገኛ።
የዛሬው ድንቅ ዘመን፤ ከባቢሎን ድንቅ ዘመን ጋር ይመሳሰላል። ታይቶ ከማይታወቅ አዲስ ፈጠራ ጋር፤ ታይቶ የማይታወቅ የትርምስ አደጋ ይፈጠራልና።
ይህን በቅጡና ከምር አለመገንዘብ፤ ከባቢሎን ታሪክ አለመማርና ታላቅ ጥፋትን መጋበዝ ይሆናል።
“ጌታም፣ የአዳም ልጆች የሰሩትን ከተማና ግንብ ለማየት ወረደ። ጌታም አለ፤ ”እነርሱ አንድ ወገን ናቸው። ለሁሉም አንድ ቋንቋ አላቸው። ይህንም ለማድረግ ጀመሩ። ያሰቡትን ሁሉ ለመስራትም አይከለከሉም። ኑ እንውረድ። አንዱ የአንዱን ነገር እንዳይሰማው ቋንቋቸውን እንደባልቀው…’’
ይላል ትረካው።
ከተማ ሰርተዋል፤ ሰማይ ጠቀስ ህንፃ ገንብተዋል። የከተማ ስራ ግን አያልቅም። እየጨመረ እየፈጠነ ይሄዳል እንጂ። ግን ምን ዋጋ አለው። ከተማ ቢገነቡም፤ ለከተማ ኑሮ አልመጠኑም። መግባባት አቃታቸው። ብትንትናቸው ወጣ። ባቢሎን እንዳልተፈጠረች ሆና ጠፋች።

የባቢሎን ቋንቋ የተበተነው ወደኛ ነው?



“ምድርም ሁሉ፣ በአንድ ቋንቋና በአንድ ንግግር ነበረች። ከምስራቅም ተነስተው በሄዱ ጊዜ፣ በሰናዖር ድምር፣ አንድ ሜዳ አገኙ። በዚያም ተቀመጡ። እርስበርሳቸውም፣ ኑ ጠብ እንስራ፤ በእሳትም እንተኩሰው ተባባሉ። ጠቡም እንደ ድንጋይ ሆነላቸው።”…
ትረካው፤ በዚህች አጭር ገለፃ፣ የጥንቱን ታሪክ ይዘጋል። የአዲስ ታሪክ መነሻ እርሾም ይዟል- የታሪክ ችግኝ።
የባቢሎን የስኬት ታሪክ፣ ከአዲስ እውቀትና ሃሳብ በመነሳት፣ በአዲስ የአላማ እቅድ፣ ወደ አዲስ የአኗኗር ታሪክ የሚያሸጋግር ትረካ ነው። እንዴት?
ከባቢሎን በፊት፣ ታሪክ ሳይፈጠር
በፊት ነበረው ታሪክ፤ ብዙ ሺ ዓመታትን ቢያስቆጥርም እንኳ፤ ብዙ ትረካ የለውም። አነሳስና አወዳደቅ፣ ስኬትና ጥፋት፣ ቅርስና ጠባሳ ተብሎ የሚዘረዘር ብዙ ታሪክ ያልተፈጠረበት ዘመን ነው- የጥንቱ ዘመን።
ወፍ ዘራሽ ቅጠላ ቅጠልን እየበጠሰ፣ ስራስርን እየማሰ፣ ፍራፍሬዎችን እንደልብ እየሸመጠጠ፣… ከተቸገረም እየቃረመና እየለቀመ ይበላል። ከቻለ እንስሳትን ያጠምዳል። ወንዝ ወርዶ ይጠጣል። ዛፍ ስር ይጠለላል። ዋሻ ውስጥ ይተኛል፤ ይሸሸጋል።
ወቅቱ ሲለዋወጥ፣ ጎርፍ ሲንር፣ ዝናብ ሲጠፋ፣ መሬቱ ሲሰነጣጠቅ፣ ሳር ቅጠሉን ድርቅ ሲመታው፣… የድሮ ሰዎች መፍትሄ የላቸውም። ወደሌላ አካባቢ መፍለስ፣ ከተራራው ጀርባ፣ ከሸለቆው ማዶ ተሻግረው እድላቸውን ይሞክራሉ። የሚበሉት የሚጠጡት ነገር ካገኙ፣ ፍራፍሬና ቅጠላ ቅጠል፣ ምንጭና ወንዝ፣ መደበቂያና መጠለያ፣ ተራራና ዋሻ ካገኙ፣ መኖሪያቸው ይሆናል።
ነገር ግን፣ የያኔ “መኖሪያ”፣ ለጊዜው ብቻ ነው። መቆያ ነው። ከወቅት ፍርርቆሽ ጋር፣ መኖሪቸውን ይቀይራሉ። እንስሳትን ማላመድና ማርባት ከመጀመሩም በኋላ፣ አኗኗራቸው አልሰከነም። ግጦሽና ውሃ ፍለጋ ይጓዛሉ። ከተቀናቃኝ ከአጥቂ ይሸሻሉ።
የተቀናቃኝን ከብት ለመዝረፍ ይዘምታሉ። በአነስተኛ ቡድን ወይም በጎሳ፣ ከቦታ ቦታ እየተጓዙ፣ በዋሻ በጊዜያዊ መቆያ ውስጥ እየተጠለሉ ነው- የያኔው ኑሮ።
በሚቀጥለው ዓመት የሚቀጥለከው ክረምት- ዋሻው ባዶ ነው። የቅርስ ወይም የጠባሳ ምልክት አይኖርም። አሻራቸው የለም። ወደ ሌላ ቦታ ሄደዋል፤ ወይም ልጆቻቸውን ትተው ከዚህ ዓለም ተለይተዋል።
በቃ፤ ይሄው ነው። ከትውልድ ትውልድ ይደጋገማል። ሌላ የአኗኗር ዘዴና የሕይወት ዋስትና አልነበረም። ለዚህም ነው፤ በጥንታዊ መጻህፍት ውስጥ፣ የዘላንነት አኗኗርና የእንስሳት እርባታ በትልቅ ክብር የሚጠቀሰው። የእርሻ፣ የሸክላና የብረታብረት ሥራ ደግሞ፣ በበጎ አይን አይታይም። በተለይ የከተማ አኗኗር፣ ለረዥም ዓመታት በጥላቻ ይታይ ነበር። የአዳም ልጆችን አስታውሱ። አንዱ የተባረከ፣ ሌላው የተረገመ።
አቤል፣ እንስሳት አርቢ እረኛ ነው- የበግ መሥዋዕት ያቀርባል። ቃየን ግን፣ አራሽ ነው። የምድር ፍሬ ይዞ መጣ። ምድርን ባረሰህ ጊዜ፣ ንፉግ ትሆንብሃለች ተብሎ ተረግሟል። የእርሻ ሥራብቻ ሳይሆን፣ የብረታ ብረትና የሸክላ ስራ፣ ከዚህም ጋር የከተማ አኗኗር የተጀመረው በቃየን ትውልድ እንደሆነ ተተርኳል።
ታዲያ፣ ይሄ ሁሉ፣ ከቃየን ሃጥያት ጋር ተያይዞ ነው የተተረከው። የቃየን ሃጥያት፣ አቤልን መግደሉ ብቻ አይደለም። የአቤል የእንስሳት እርባታና የዘላንነት አኗኗርን “የሚገድል” አዲስ አኗኗር የመጣው በቃየን በኩል ነው። እርሻ፣ ድንኳን፣ ከተማ… እነዚህ ሁሉ፣ ከእርግማን ጋር የተዳበሉ፣ ከቃየን የፈለቁ ናቸው።
በአጭሩ፣ በመጀመሪያዎቹ የመጽሐፍ ቅዱስ ትረካዎች ውስጥ፣ እርሻና ሸክላ፣ ብረትና ከተማ፣ በገናና ወይን፣… በጥሩ አይጠቀሱም።
የታሪክ ዋዜማ- እርሻና ወይን ጠጅ
ከጎርፍ ጥፋት በኋላ፣ የዛሬ 5000 ዓመት ገደማ ነው፤ የእርሻ ሥራና ኑሮ በበጎ የተነሳው። ኖህ ወደ እርሻ ስራ ገባ። “የድህረ ጎርፍ አዲስ ታሪክ “መሆኑ ነው- አዲስ የአኗኗር ታሪክ ዋዜማ።
ታዲያ፤ እንከን አላጣውም። አዎ፤ ስኬት ነው። ለእለት ጉርስ፣ ለአመት አስቤዛ ብቻ ሳይሆን፣ ከዚያ ያለፈና የተትረፈረፈ ምርት አግኝቷል- ከእርሻ።
ነገር ግን፣ ገና ከድንኳን ኑሮ አልተላቀቀም። ሌላም ነገር አለ። ከወይን ምርቱ፣ ወይን ጠጅ ጠምቆ ጠጣ። ጠጥቶም ሰከረ። በስካር መንፈስም፣ እርቃኑን አጋለጠ።
ማምረትና መፈብረክ አንድ ቁም ነገር ነው። ነገር ግን፣ ከዚህ ጋር አብሮ፣ ምርትን አሳምሮ በልኩ የመጠቀምና የማጣጣም ጥበብም ያስፈልጋል። አለበለዚያ፣ አናት ላይ ይወጣል፤ የሚያደርጉትን ያሳጣል። ለአዲሱ የእርሻ አኗኗር፣ ተስማሚ መላና ልክ ለማበጀት፣ ተጨማሪ ጥበብና ልምድ ከየት ይምጣ? ጊዜ ይፈጃል። ከትውልድ ወደ ትውልድ፣ ጥበብና ልምድ የሚያደረጁ ብልሆች ይመጡ ይሆናል። ግን ደግሞ፣ በመጠጥና በስካር እየተማረከ መረን የሚወጣ የጋጠወጥነት ትውልድ ሊበረክትም እንደሚችል ትረካው ይጠቅሳል። አንዱ የኖህ ልጅ ስለ አባቱ ስካር ወሬ እየነዛ እርግማን ወርዶበት የለ?
ለቴክኖሎጂና ለከተማ የሚመጥኑ፣ የእውቀት፣ የስነምርባርና የሕይወት መርሆች።
በዚህ ተባለ በዚያ፣ ለጥፋትም ለልማትም፣ የአዲስ ታሪክ ዋዜማው፣ ወደ መባቻው መሸጋገሩ አልቀረም- ከነአደጋው።
ከዋሻ ወደ እርሻ፣ ከድንኳን ወደ ከተማ ነው ጉዞው። ግን፣ ችግሮች አሉት።
አዎ፤ ጉዞው፣ የስልጣኔና የብልፅግና እመርታ ነው። ግን በዚያው ልክ፣ የግል የማንነትና የሃላፊነት እመርታን ይጠይቃል።
ስልጣኔ፣ ስልጡንነትን ይጠይቃል። ብልጽግና የሰብዕና ብቃትን ይሻል። ቴክኖሎጂና ከተማ፣ ጎን ለጎን የእውቀትና የስነምግባር ብቃት ያስፈልገዋል።
ለመኪና የማይመጥን አሽከርካሪ ሞልቶ የለ። በዚህም ሳቢያ ብዙ ሰው ይሞታል። ለድምጽ ማጉያ የማይመጥኑ ሰዎችም ጥቂት አይደሉም። ልብን የሚያደልቅ ግድግዳውን የሚያንቀጠቅጥ ዘፈን እያስጮኸ መንደር ይረብሻል። ከሬድዮ እስከ ኢንተርኔት ቴክኖሎጂው በሽ ሆኗል። ነገር ግን፣ ለቴክኖሎጂው የማይመጥኑ ሰዎች ሞልተዋል። እንቶ ፈንቶ የሚያወሩ፣ የጥላቻ ቅዠት እየተራጩ፣ በየፊናቸው በእልፍ አቅጣጫ አገርን የሚንጡ፣ በየቀኑ ይፈለፈላሉ።
የአቅጣጫና የፍጥነት መቆጣጠሪያ የላቸውም። እውነትና እውቀት፣ ጥሩና መጥፎ፣ መልካምና ክፉ፣ ነጻነትና ወንጀል፣ ጀግናና ወራዳ፣ ጨዋና ባለጌ… የሚሉ የሃሳብና የንግግር፣ የተግባርና የባሕርይ… በአጠቃላይ የስምግባርና የሕይወት መርህ የላቸውም።
መልክም ልክም የሌለው፤ የዘፈቀደና የተዘበራረቀ የቅዠት አለም ይመስላል- ነገረ ስራቸው። ይሄ መርህ አልባ የቅዠት ቅብዝብዝነት፣ አዲስ አይደለም። በባቢሎን ዘመን ታይቷል። ዛሬም በሰፊው ይታያል- እጅጉን እየተንሰራፋ ከቀን ወደቀንም እየጦዘ።
መርህ አልባ ቅዠት፣ ከስልጣኔ፣ ከቴክኖሎጂና ከከተማ ጋር አያዛልቅም። ወደ ጥፋትና ወደ ትርምስ ነው የሚያመራው። ለከተማ አኗኗር አይመጥንም።
ድሮ በጥንቱ በጥዋቱ፣ ከታሪክና ከስልጣኔ ዋዜማ በፊት፣ የዘፈቀደ የተዘበራረቀ ነገር አልነበረም። የጥንት ሰዎች፣ እውቀትና መርህ ባይኖራቸውም፣ ያን ያህል ችግር አይፈጥርባቸው። በትንሽ ቡድን፣ በትንሽ መንደር ነው፣ እድሜ ልካቸውን የሚያሳልፉት። እያንዳንዱ ሰው፣ ይተዋወቃል።
በክፉም በደጉም፣ ብዙ ጊዜ ተሞካክሮ ተፈታትሾ፣ መልኩና ልኩን በተግባር ተያይቷል። የመከባበር መርህ ባይኖራቸውም፣ ተደባድበው ትግል ገጥመው፣ ማን እንደሚያሸንፍ ተለይቶ ነው፤ የሰላምና የመከባበር ቅደም ተከተል ላይ የሚደርሱት።
በእውቀትና በመርህ ባይሆንም፣ ምን የተፈቀደ፣ ምን የተከለከለ እንደሆነ፣ እያንዳንዱ የመንደሩ ሰው ይገባዋል። ውዝግብ የለም። በትዕዛዝና በግዴታ፣ ተገርፎም ተመክሮም ተላምዷል- ተግባርና አኳሃን፣ ንግግርና አነጋገር ሁሉ ተወቅሮበታል- ቢያምንበትም ባያምንበትም። ሁሉም ነገር ከትዕዛዝ ጋር በቅጣትና በልማድ ነው። እናት ለልጇ ምጥ ታስተምራለች። ሌላ አማራጭ የለም። አለመግባባትም የለም። እያንዳንዱ መንደር የራሱ ዓለም ነው።
የመንደሩ ሰዎች፣ ይተዋወቃሉ፤ ይግባባሉ። ይህንም ለመግለጽ ይመስላል፤
“ምድርም ሁሉ፣ በአንድ ቋንቋና በአንድ ንግግር ነበረች” ይላል ትረካው። በቡድን ይጓዛሉ፣ ይነጋገራሉ፣ ይግባባሉ።
“ከምስራቅም ተነስተው በሄዱ ጊዜ፣ በሰናዖር ምርድ፣ አንድ ሜዳ አገኙ። በዝያም ተቀመጡ።”
እርስ በርሳቸውም፤ “ኑ፣ ጠብ እንስራ፣ በእሳትም እንተኩሰው ተባባሉ። ጡቡም እንደ ድንጋይ ሆነላቸው። የምድር ዝፍት፤ እንደ ጭቃ ሆነላቸው።…
በማለት ትረካው ወደ አዲስ የታሪክ ምዕራፍ ይደርሳል። (ዝፍት፣ አስፋልት ለመስራት እንደሚውለው “ሬንጅ” ቁጠሩት)።
ከዚያስ?
የጡብ (የሸክላ) ስራ፣ አዲስ የቴክኖሎጂ ፈጠራ ነው። የቴክኖሎጂ ነገር፤ ብዙ ነው ቅርንጫፍና መልኩ። ስራን ያበረክታል- እንደማባዣ ነው። ያፈጥናል። ጉልበት ይጨምራል። ይህም ብቻ አይደለም። የማይቻል የነበረ ነገር ለመስራት፣ አዲስ እድል ይከፍታል። እናም አዲስ ሃሳብ መጣ።
“ኑ፣ ለኛ ከተማ እንስራ፣ አናቱ ወደ ሰማይ የሚደርስ ግንብ እንስራ። በምድር ላይ ሳንበተንም፤ ስማችንን እናስጠራው” አሉ።
ድሮ፣ እንደዚህ አይነት ነገር ተሰምቶም ተሞክሮም አያውቅም። ከቴክኖሎጂና ከከተማ በፊት፣ የሰዎች ሃሳብና ተግባር፣ ውሎና አዳር፣ ከምድር ጋር የተጣበቀ ነበር። በውንም በህልምም፣ ለክፉም ለደጉም፣ ከምድር የሚያላቅቅ፣ ከፍ ዝቅ የሚያሰኝ እድል አልነበረም። ወደ ከፍታ የማደግ ታሪክ አይፈጠርም።
ቅርስ አይተርፈውም።
ግን ደግሞ ወድቆ የመፈጥፈጥ አደጋና ጠባሳ አይገጥማቸውም ነበር። ንብረት ማፍራት ከሌለ፣ ንብረት ማጣት አይኖርም። አሁን ግን፣ “የኛ” የሚሉት ቋሚ መኖሪያ ለመስራት አለሙ። በዚያ ላይ፤ ሰማይ ጠቀስ ግንብ መስራት አማራቸው፤ ቴክኖሎጂው ተፈጥሯላ።
ምንም አይጠረጠርም። ሰው፣ ሃሳብና አላማ ከያዘ፤ ሃላፊነት ከወሰደና ከሰራ፤ ወደ ስኬትና ወደ ከፍታ ይጓዛል። ቴክኖሎጂ እና ከተማ ደግሞ፣ የስኬት ውጤት የመሆናቸው ያህል፤ ለላቀ ስኬትና ከፍታ ያንደረድራሉ። የሰውን አቅም በብዙ እጥፍ ይበዛሉ፤ ያፈጥናሉ።
እውነትም፤ በሰው ልጅ የህልውና ዘመናት ውስጥ፣ ለመጀመሪያ ጊዜ፤ አዲስ የሚጨበጥ ታሪክ ተሰራ ለቅርስ የሚተርፍ አዲስ ከፍታ ተገነባ።
የባቢሎን ጠቢባን፣ አስበውና ተናግረው አልቀሩም። ያሰቡትን ሰርተዋል፤ ያለሙትን ገንብተዋል። ስመ ጥሩዋና ገናናዋ ባቢሎን ተወለደች።
በ50ሺ ዐመታት የሰው ልጅ ህልውና ውስጥ፣ ታይቶ የማይታወቅ ነገር ተፈጠረ። “የሰው ልጅ ታሪክ ተጀመረ” ብንል፤ እንደ ማጋነን አይቆጠርም።
አዲስ አለም፣ አዲስ ሰው ከመፍጠር ይተናነሳል?
ኮከቦች ሲገጣጠሙ- ቴክኖሎጂ፣ ከተማ፣ ኢንተርኔት።
ችግሩ ምንድነው፤ በአዲስ አለም፣ በአዲስ መሳሪያና በአዲስ ከፍታ ላይ ሆኖ፣ እንደ ድሮው መቀጠል የሚችል ይመስለዋል ብዙ ሰው።
የእርሻው ፍሬ በርክቶለታል። ግን፣ መልክና ልኩን ካላወቀ መስከርና መዋረድ አለ።
ተባብሮ ለመስራት ይመቻል፣ ያበለጽጋል ቴክኖሎጂ። ነገር ግን ለመደባደብም ይውላል። በባዶ እጅ ወይም በዱላ መደባደብ ለምዶ፣ የጦርና የጎራዴ ቴክኖሎጂ ከታጠቀ በኋላም፣ እንደ ዋዛ መደባደብ ቢያምረው አስቡት። ሽጉጥና ጠመንጃ ላይ ሲደርስ አስቡት። በእሩምታ ደርዘን ሰዎችን የሚያጭድ ክላሽንኮቭ፣ በአንድ ፍንዳታ ቤተሰቡን ሁሉ የሚፈጅ ቦምብ፣ በመላው አገር በመላው አለም ሲትረፈረፍ ይታያችሁ።
በዱላና በድንጋይ ከመፈነካከት ጋር አነፃፅሩት። እነ መድፍ እነ ሚሳኤል በገፍ ሲታከሉበትማ፣ አደጋው እልቂት ነው።
በእርግጥ፣ አብዛኛው ሰው በየተራራውና በየሸለቆው ተበታትኖ የሚኖር ከሆነ፤ አደጋው ይቀንሳል። ታጣቂና ዘማች የሚበረክተው፤ ኢላማና ሟች በገፍ የሚበዛው፤ ከተሞች ሲስፋፉ ነው።
እንዲያም ሆኖ፣ እርስ በርስ የመነጋገርና የመገናኘት እድል እንደ ልብ ካልተትረፈረፈ በቀር፣ አለመግባባትን የማራባትና ውዝግብን የማራገብ፣ ጥላቻን የማቀጣጠልና መጠፋፋትን የመቀስቀስ እድል ይቀንሳል።
የተራራቀና የተበታተነ የገጠር አኗኗር ውስጥ፣ እውነትም ሆነ ሀሰት፣ ለብዙ ሰው በፍጥነት ማሰራጨትና ማናፈስ ይከብዳል። እውቀትንም ሆነ ጭፍን እምነትን የማስፋፋትና የማዛመት፣ አላማ በገጠር አኗኗር ያስቸግራል። መከባበርን ወይም ፀብን የመኮትኮትና የማቀጣጠል፤ ለስራ ወይም ለመጠፋፋት የማነሳሳት ህልምና ጥማት በቀላሉ አይሳካም።
ለእድገት የማስቸገሩ ያህል ለጥፋትም ያስቸግራል-የተበታተነ የተራራቀ የጥንት አኗኗር። ብዙ መገናኘትና መነጋገር የለም -ለነገር ፍለጋም፣ ለቁም ነገርም።
ከተማ ግን፣ ብዙዎችን ያገናኛል። ሬድዮና ቲቪ፣ ኢንተርኔትና ሞባይል ደግሞ፤ ቀን ከሌት እያገናኘ እልፍ አእላፍ ነገር ያናግራል።
ይሄኔ፣ ለቁም ነገር ከሆነ፤ በረከት ነው፤ ሲሳይ ነው። ለነገር ፍለጋ ሲሆን ደግሞ፤ አደጋው ታይቶ የማይታወቅ መዐት ነው።
ካሁን ቀደም፣ በሰው የህልውና ዘመናት ውስጥ፣ እንደ ዛሬ አይነት ሚሊዮኖችን የሚያገናኝና ጥዋት ማታ ለፀብ የሚያናግር ቴክኖሎጂ ታይቶ አይታወቅም። አዲስ ታሪክ ነው። ለቁም ነግር ሲውል፣ ድንቅ ታሪክ ነው፤ በዚያው መጠን አደገኛ።
የዛሬው ድንቅ ዘመን፤ ከባቢሎን ድንቅ ዘመን ጋር ይመሳሰላል። ታይቶ ከማይታወቅ አዲስ ፈጠራ ጋር፤ ታይቶ የማይታወቅ የትርምስ አደጋ ይፈጠራልና።
ይህን በቅጡና ከምር አለመገንዘብ፤ ከባቢሎን ታሪክ አለመማርና ታላቅ ጥፋትን መጋበዝ ይሆናል።
“ጌታም፣ የአዳም ልጆች የሰሩትን ከተማና ግንብ ለማየት ወረደ። ጌታም አለ፤ ”እነርሱ አንድ ወገን ናቸው። ለሁሉም አንድ ቋንቋ አላቸው። ይህንም ለማድረግ ጀመሩ። ያሰቡትን ሁሉ ለመስራትም አይከለከሉም። ኑ እንውረድ። አንዱ የአንዱን ነገር እንዳይሰማው ቋንቋቸውን እንደባልቀው…’’
ይላል ትረካው።
ከተማ ሰርተዋል፤ ሰማይ ጠቀስ ህንፃ ገንብተዋል። የከተማ ስራ ግን አያልቅም። እየጨመረ እየፈጠነ ይሄዳል እንጂ። ግን ምን ዋጋ አለው። ከተማ ቢገነቡም፤ ለከተማ ኑሮ አልመጠኑም። መግባባት አቃታቸው። ብትንትናቸው ወጣ። ባቢሎን እንዳልተፈጠረች ሆና ጠፋች።

3 የተቃዋሚፓርቲአመራሮችበሚኒስትርነትተሹመዋል
ጠ/ሚኒስትርዶ/ርዐቢይአህመድበዛሬውዕለት22የካቢኔአባሎቻቸውንለህዝብተወካዮች ም/ቤትበማቅረብየሚኒስትርነትሹመታቸውንያስጸደቁሲሆንከእነዚህመካከልሦስቱየተሾሙትከተቃዋሚፓርቲዎችነው፡፡

የኢዜማውመሪፕሮፌሰርብርሃኑነጋ-የትምህርትሚኒስትር፣የአብንሊቀመንበር

አቶበለጠሞላጌታሁን-የኢኖቬሽንናቴክኖሎጂሚኒስትር፣እንዲሁም

የኦነግምክትልሊቀመንበርአቶቀጀላመርዳሳ - የባህልናስፖርትሚኒስትርሆነውተሹመዋል፡፡
የቀድሞሃላፊነታቸውንመልሰውከተሾሙትመካከልምክትል ጠ/ሚኒስትርእናየውጭጉዳይሚኒስትር

ደመቀመኮንንእንዲሁምየጤናሚኒስትሯዶ/ርሊያታደሰገ/መድህንይገኙበታል፡፡

የኢኖቬሽንናቴክኖሎጂሚኒስትርየነበሩትዶ/ር አብርሃምበላይየአገርመከላከያሚኒስትርሆነውተሹመዋል፡፡
በዛሬውዕለትየተሾሙት 21 ሚኒስትሮችየሚከተሉትናቸው፡-
1. ምክትልጠ/ሚኒስትርናየውጭጉዳይሚኒስትር – አቶደመቀመኮንን
2. የመከላከያሚኒስትር – ዶክተርአብርሃምበላይ
3. የግብርናሚኒስትር – አቶዑመርሑሴን
4. የኢንዱስትሪሚኒስትር – አቶመላኩአለበል
5. የንግድናቀጣናዊትስስርሚኒስትር – አቶገብረመስቀልጫላ
6. የማዕድንሚኒስትር – ኢንጂነርታከለኡማ
7. የቱሪዝምሚኒስትር – አምባሳደርናሲሴጫሊ
8. የሥራናክህሎትሚኒስትር – ወይዘሮሙፈሪሃትካሚል
9. የገንዘብሚኒስትር – አቶአሕመድሽዴ
10. የገቢዎችሚኒስትር – አቶላቀአያሌው
11. የፕላንናልማትሚኒስትር – ዶክተርፍጹምአሰፋ
12. የኢኖቬሽንናቴክኖሎጂሚኒስትር – አቶበለጠሞላ
13. የትራንስፖርትናሎጂስቲክስሚኒስትር – ወይዘሮዳግማዊትሞገስ
14. የከተማናመሠረተልማትሚኒስትር – ወይዘሮጫልቱሳኒኢብራሂም
15. የውኃናኢነርጂሚኒስትር – ዶክተርኢንጂነርሃብታሙኢተፋ
16. የመስኖናቆላማአካባቢሚኒስትር – ኢንጂነርአይሻመሐመድ
17. የትምህርትሚኒስትር – ፕሮፌሰርብርሃኑነጋ
18. የጤናሚኒስትር – ዶክተርሊያታደሰ
19. የሴቶችናማኅበራዊጉዳይሚኒስትር – ዶክተርኤርጎጌተስፋዬ
20. የባህልናስፖርትሚኒስትር – አቶቀጀላመርዳሳ
21. የፍትህሚኒስትር – ዶክተርጌዲዮንጢሞቲዎስ
22. የሰላምሚኒስትር – አቶብናልፍአንዱዓለም


By Associated Press

ADDIS ABABA, Ethiopia — Ethiopian Prime Minister Abiy Ahmed was sworn in Monday for a second five-year term running a country in the grip of a nearly year-long war against Tigray forces he described as “hateful” toward the nation, while a handful of visiting African leaders urged him to hold things together.

The Tigray conflict “has made us pay a heavy price,” Abiy told a crowd in the capital, Addis Ababa. And he bristled at international pressure as concerns grow over the war’s human toll, saying “there are those who showed us their true friendship and those who betrayed us.” He didn’t name names.

Abiy’s Prosperity Party was declared the winner of parliamentary elections earlier this year in a vote criticized and at times boycotted by opposition parties, but described by some outside electoral observers as better run than those in the past.

The prime minister, the 2019 Nobel Peace Prize winner for restoring ties with neighboring Eritrea and for pursuing sweeping political reforms, now faces major challenges as war in the Tigray region spreads into other parts of the country, deadly ethnic violence continues and watchdogs warn that repressive government practices are on the return.

Abiy said the country will start an “inclusive national dialogue that includes everyone who believes in a roundtable discussion,” led by Ethiopians.

The 11-month war is weakening Ethiopia’s economy, once one of Africa’s fastest-growing, and threatening to isolate Abiy, once seen as a regional peacemaker. Six African heads of state — from Nigeria, Senegal, Uganda and neighboring Somalia, Djibouti, Kenya and South Sudan — attended Monday’s ceremony.

“Today, more than ever before, we hope to see an Ethiopian nation that is at peace with itself,” Djibouti’s president, Ismail Omar Guelleh, told the crowd. “We all know how fragile peace is in our region. ... We remain certain that the Ethiopian nation is bigger and stronger than whatever ails her.”

Kenyan President Uhuru Kenyatta added that “Ethiopia is our mother. If our mother is not at peace, neither can the family be at peace.”

Eritrean President IsaiasAfwerki, in a message shared by his information minister, expressed hope that the trajectory of his country and Ethiopia “will be further enhanced and consolidated ... in spite of efforts by negative external forces of regression.” The president, who has never

የአፍሪካ ፖለቲካዊ-ኢኮኖሚ ተንታኙ ሎውረንስ ፍሪማን፣ ፕሬዚዳንት ባይደን በኢትዮጵያ ላይ ለመጣል ያቀዱት ተጨማሪ ማዕቀብ የሚያስከትለውን መዘዝ ከኦሮሚያ ብሮድካስቲንግ ኔትዎርክ (OBN) ጋር ባደረጉት የ36 ደቂቃ ቃለ ምልልስ  በስፋት ያስረዳሉ፡፡ በኢትዮጵያ ላይ ተጨማሪ ማዕቀብ በመጣል፣ የጠ/ሚኒስትር ዐቢይ አህመድን መንግስት ማዳከም፣ የአዲስ አበባውን መንግስት ለመጣል የሚታትሩ ተጨማሪ አማፂ ገንጣይ ቡድኖችን የመፍጠር አደጋ እንዳለው ስጋታቸውን ይገልጻሉ፡፡ ማዕቀቡን ተከትሎ ኢትዮጵያ እንደ አገር ከፈረሰች ዳፋው ለአፍሪካውያንም ይተርፋል የሚሉት ፍሪማን፤ በአፍሪካ ቀንድ በመቶ ሚሊዮኖች የሚቆጠሩ አፍሪካውያ ህይወት ለአደጋ ይጋለጣል ሲሉ ያስጠነቅቃሉ፡፡
ፕሬዚዳንቱ ህወሓትን የሚደግፉና የአገዛዝ ለውጥን የሚያቀነቅኑ አማካሪዎቻቸውን ከመስማት መታቀብ  እንዳለባቸው የሚመክሩት አሜሪካዊው ፍሪማን፤ ህወኃትና የሎቢስት ቡድኑ በአሜሪካ የተሳካለት  የአሜሪካ ኮንግረስ ስለ ኢትዮጵያ ምንም ነገር የማያውቅ በመሆኑ ነው ይላሉ፡፡ የኢትዮጵያ ወዳጅ የሆኑት አሜሪካዊው ሎውረንስ ፍሪማን ከኦሮሚያ ብሮድካስቲንግ ኔትዎርክ (OBN) ጋር ሴፕቴምበር 24 ቀን 2021 ዓ.ም ካደረጉት ቃለ-ምልልስ ጥቂቱን እንደሚከተለው ተርጉመን አቅርበነዋል።
የፕሬዚዳንት ባይደን ፖሊሲ አንደምታ
…ወደ ዓመት ገደማ ያስቆጠረው የትግራይ ጦርነት አስከፊ ነው። ሰዎች እየሞቱ ነው። ሰዎች እየተሰቃዩ ነው። ሰዎች እየተራቡ ነው። በመቶ ሺዎች… ምናልባትም ከዚያም በላይ፡፡ ይሄ ደግሞ እንዳለመታደል ሆኖ የጦርነት ውጤት ነው። ጦርነት በራሱ የሰብአዊ መብት ጥሰት ነው። አሁን በትግራይ እየተሰቃዩ ያሉት በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሊሆኑ ይችላሉ። ኢትዮጵያ ከፈረሰች ግን በአፍሪካ በሚገኙ በመቶ ሺዎች የሚገመቱ ህዝቦች ላይ ምስቅልቅል ይፈጠራል። --- በትግራይ ስላለው ስቃይ ተገቢ የሆነ ስጋት ያላቸው ወገኖች ቢኖሩም፣ የባይደን ፖሊሲ፣ በአፍሪካ ቀንድ፣ በመቶ ሚሊዮን ህዝቦች ላይ ሊያስከትል የሚችለውን አስከፊ፣ አደገኛና አጥፊ ውጤት ማንም አልተረዳውም፡፡
… በመሰረቱ ሁለት ትላልቅ ችግሮች አሉ። አንደኛው፣ እኔ እስከማውቀው ድረስ ፕሬዚዳንት ባይደን ስለ አፍሪካ ምንም የሚያውቀው ነገር የለም። አብዛኞቹ የኮንግረስ አባላትና ሴናተሮችም ስለ አፍሪካ አያውቁም፡፡ ኢትዮጵያን ላለፉት አንድ ምዕተ ዓመት ከግማሽ፣ ከአድዋ ድል በኋላ፣ በአንድነት አስተሳስሮ ያቆያት ምስጢር ምን እንደሆነ አያውቁም፡፡ ነገር ግን ሁለተኛ ችግርም አለ። ኢትዮጵያ ላይ በአሜሪካ ወይም በሌላ አገር ወታደራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ማዕቀብ በመጣል ተጽዕኖ መፍጠር ትክክለኛ አካሄድ ነው ብለው የሚያምኑ ሰዎች አሉ። ይሄ ደግሞ የዚህችን አገር ጥፋት ያስከትላል።… ቻይናን ከአፍሪካ ማስወጣትም ይፈልጋሉ። አፍሪካን እንዲሁም በራሳቸው መንገድ በነጻነት የሚጓዙ ማናቸውንም አገራት መቆጣጠር የሚፈልጉ የፖለቲካና ኢኮኖሚ ከበርቴዎች አሉ። እነዚህ አገራትን ያወድማሉ፤ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ህዝቦችን ይገድላሉ። ሊቢያ ከ10 ዓመት በኋላ እንደምናያት ነው --- ኢራቅን ተመልከታት … ከ20 ዓመት በኋላ (አንድ ትውልድ ማለት ነው)  አሜሪካ ያልነበረ ጅምላ ጨራሽ መሳሪያ  አለ በማለት በአገሪቱ ላይ በወሰደችው የጣልቃ ገብነት እርምጃ የተነሳ፣ አሁንም ደካማ አገር ሆና ቀርታለች። ሶሪያን ተመልከት…… በነገራችን ላይ ፕሬዚዳንት ባይደን … ወታደሮቻችንን ከአፍጋኒስታን በማስወጣቱ---እንኳን ደስ ያለህ ልለው እፈልጋለሁ። በ20 ዓመታት  ቆይታችን ምንም ያሳካነው ነገር የለም፡፡
አሁን ደግሞ ወታደራዊ ሃይላችንን በሌላ አቅጣጫ እያሰማሩ ነው። የባይደን አስተዳደር፣  ቻይና  ቁጥር 1 የአሜሪካ ጠላት ናት ብሎ ያስባል። በውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ቶኒ ብሊንከንና በሌሎች የሚመራው የባይደን አስተዳደር፣ የሊብራል ዲሞክራሲ አምባገነናዊ እሳቤውን ሌላው አገር ላይ የመጫን መብት እንዳለው ያምናሉ። ጠ/ሚኒስትር ዐቢይ አስደናቂ የአመራር አቅሙን አሳይቷል።
በኢትዮጵያ ደፋር ባለራዕይ  የኢኮኖሚ ዕድገት ፖሊሲ ቀርጿል። ኢትዮጵያ 37 ሺ ተጨማሪ ሜጋዋት የኤሌክትሪክ ሃይል ለማመንጨት ማቀዷን አንብቤአለሁ። ይህ ነው ዕድገት ማለት! አሜሪካና ፕሬዚዳንት ባይደን ዕድገትን በመቃወም ነው አቋም የያዙት፤ በብልፅግና ፓርቲ ከሚመራው የኢትዮጵያ መንግስት ጥቅም፣ ፍላጎት፣ አቅጣጫና ዓላማ በተቃራኒው በመቆም።
የህወሓት ብልጣብልጥነት
ህወኃትና የሎቢስት ቡድኑ ውጤታማ የሆኑበት ብቸኛው ምክንያት፣ የአሜሪካ ኮንግረስ ስለ አፍሪካና ኢትዮጵያ ምንም ነገር የማያውቅ በመሆኑ ነው። በዚህም የተነሳ እንደፈለጉ ይጠመዝዟቸዋል፤ እንዳለመታደልም ሆኖ ራሱ ፕሬዚዳንት ባይደንን ጨምሮ።
እያንዳንዱ የኢትዮጵያ  ክልላዊ መንግስት በ1995 (እ.ኤአ) የወጣውን ህገ መንግስት ከተቀበለ በኋላ፣ የኢትዮጵያ መንግስት ላይ ጥቃት መፈጸም የህገመንግስቱን ጥሰት ነው። ህውሐቶች በጥቅምት ወር መጨረሻ  በመቀሌ በመከላከያ ሰራዊቱ ላይ ጥቃት ሲፈጽሙ፣ የኢትዮጵያን ህገ መንግስት የጣሱ ከዚያን ጊዜ አንስቶ ከኢትዮጵያ ሌሎች አሸባሪ ቡድኖች ጋር በመቀላቀል፣ የኢትዮጵያ መንግስት ከሥልጣን መውረድ እንዳለበት… ነፃ አገር እንደሚመሰርቱ በግልፅ ይናገሩ  ጀመር። ይሄ የህገ መንግስት ጥሰት ነው።ራሳቸውን ያፀደቁትን ህገ መንግስት ነው የጣሱት። ከዚያም በሰኔ ወር 6ኛው አገራዊ ምርጫ ተካሂዶ፣ 40 ሚሊዮን ገደማ ህዝብ ድምፁን ለብልፅግና ፓርቲ… ለኢትዮጵያ መንግስት፤ ለኢትዮጵያ ህገመንግስት ሰጥቷል። ይህ በአሜሪካ መንግስት  ትኩረት ተነፍጎታል፡፡ ተዘንግቷል፤ ችላ ተብሏል። በጥቅምት መጨረሻ የኢትዮጵያ መንግስት በገንጣዩ አማፂ ቡድን፣ በተጠቃ ጊዜ፣ አሜሪካ ኢትዮጵያን በመደገፍ ምላሽ አለመስጠቷን ስመለከት ወዴት እያመራን እንደሆነ አውቄው ነበር። ለነገሩ አሜሪካ በሰኔ የተካሄደውንና ጠ/ሚኒስትር ዐቢይና ብልፅግና ፓርቲ ያሸነፈበትን ምርጫ አልደገፈችም፤ አላወደሰችም። ያን ጊዜ ነው አሜሪካ  ነገር ማሰቧ የገባኝ። አሜሪካ እስከ ዛሬም ድረስ የኤሌክትሪክ ሃይል ለማመንጨት ኢትዮጵያ የምትገነባውን፣ በምስራቅ አፍሪካ የሚሊዮኖች ህይወት የሚያሻሽለውን የታላቁን ህዳሴ ግድብ አትደግፍም። የኤሌክትሪክ ሃይል ለልማት ያለውን ፋይዳ ዕውቅና ያልሰጠው የባይደን አስተዳደር፤ ለኢትዮጵያም ሆነ ለአፍሪካ መጪ ዘመን እንደማይጨነቅ አሳይተዋል።
አዲስ ስለሚመሰረተረው የኢትዮጵያ መንግስት
…ጠ/ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ጥሩ ያደረገው ነገር፣ የብልፅግና ፓርቲን ሲመሰረት ብሔር ተኮር አለመሆኑ ነው። ይሄ በጎ ነገር ነው። ህዝቡ ኢትዮጵያ በሚለው እሳቤ ዙሪያ  መሰባሰብ አለበት።  ክልሌ… አካባቢዬ… ትውልዴ ወዘተ የሚሉ ውዝግቦች መቆም አለባቸው፤ አደገኛ ናቸው። …ዲሞክራሲ በራሱ መፍትሄ አይደለም። ያለ ኢኮኖሚ ዕድገት ዲሞክራሲን እውን ማድረግ አይቻልም። የኢኮኖሚ ዕድገት፣ ኢነርጂ፣ ኢንዱስትሪ፣ ማምረቻዎች፣ የባቡር ትራንስፖርት፣ ንፁህ የመጠጥ ውሃ… መሰረተ ልማቶች ወዘተ እነዚህ መሰረታዊ የሰብአዊ መብቶች ናቸው። የዲሞክራሲ አቀንቃኞች እኒህን ጉዳዮች አያነሷቸውም፤ አሳስቧቸውም እንኳ አያውቅም። በቀን ምን ያህል ኢትዮጵያውያንና፤ ምን ያህል አፍሪካውያን …በንፁህ ውሃ እጦት፣ በውሃ ወለድ በሽታዎች፣ በኤሌክትሪክ ሃይል… በመሰረተ ልማት ችግር ለሞት ይዳርጋሉ። እነዚህ ጉዳዮች ለምንድነው የማያነሳቸው? ለምንድነው ፕሬዚዳንት ባይደን የማያሳስቧቸው?  የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ብሊንከንና የአሜሪካ ሴኔት እኒህ ጉዳዮች ለምን አያሳስባቸውም? ዲሞክራሲ በራሱ መፍትሄ አይሆንም ከዚያ በፊት መሟላት ያለባቸው ነገሮች አሉ። የእያንዳንዱን ግለሰብ አቅም ማሳደግ ይጠይቃል።
የመኖሪያ ቤት ይፈልጋል። የኤሌክትሪክ ሃይል ይጠይቃል፤ በቂ የአኗኗር ደረጃ ይጠይቃል። ቁጭ ብሎ ስለ ኢትዮጵያ ፖሊሲ ለመወያየት ትርፍ ጊዜ ይጠይቃል። ምግብ፣ ሥራ፣ ውሃ ወዘተ ፍለጋ እየኳተኑ የሚሆን አይደለም። እንዳለመታደል ሆኖ ባለፉት 15 ዓመታት ዲሞክራሲ በምዕራቡ ዓለም በተሳሳተ መንገድ ጥቅም ላይ ውሏል። የእኔ መለኪያ ከዚህ ላቅ ያለ። ኢትዮጵያ ወደፊት በዚህ መልኩ ብሄራዊ ውይይት ታደርጋለች ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ…።


Sunday, 03 October 2021 18:26

አባባሎች

 የአዲስ አበባ የትራፊክ አደጋ
ግኝቶች - በ2013
በ2013 ዓ.ም በትራፊክ  አደጋ የሞቱ ሰዎች ቁጥር ከ2012 ጋር ሲነፃፀር፣ በ13 በመቶ ቀንሷል፤ በዚህም የ58 ሰዎች ህይወትን መታደግ ተችሏል፡፡
በዚሁ በጀት ዓመት በትራፊክ አደጋ ህይወታቸውን ካጡ አጠቃላይ የመንገድ ተጠቃሚዎች መካከል 83 በመቶ (3/4) የሚሆኑት እግረኞች ሲሆኑ አደጋው የተከሰተውም በተለይ መንገድ በሚሻገሩ ወቅት ነው፡፡
በዓመቱ 87 በመቶ ያህሉ የትራፊክ አደጋ ሞት ተጠቂዎች ወንዶች ነበሩ፡፡
ግማሽ ያህሉ የትራፊክ አደጋ ሞት የተከሰተው ከ30 እስከ 59 ዕድሜ ክልል ውስጥ ነው፡፡
ከፍተኛው የትራፊክ አደጋ የሞት ቁጥር የተከሰተው ከምሽቱ 1 ሰዓት እስከ 6 ሰዓት ነው፡፡
ከፍተኛው የትራፊክ አደጋ የሞት ቁጥር የተከሰተው በሚያዝያ ወርና በአርብ ቀን ነው፡፡
75 በመቶ የሚሆነው የአካል ጉዳት የደረሰው በወንዶች ላይ ነው፡፡
(ምንጭ፡- በአዲስ አበባ አስተዳደር የትራንስፖርት ቢሮ)


Sunday, 03 October 2021 18:41

የፖለቲካ ጥግ

የፖለቲካ ጥግ
ነፃነት በማንኛውም ሁኔታ እውን የሚሆነው ሳያሰልሱ በመታገል ብቻ ነው፡፡
አልበርት አንስታይን
ዕድሜ ልክ በባርነት ከመኖር ይልቅ ለነፃት ሲዋደቁ መሞት በስንት ጣዕሙ፡፡
     ቦብ ማርሌይ
እኔን የሚቆጨኝ፤ ለአገሬ የምሰጣት አንድ ህይወት ብቻ ያለኝ በመሆኑ ነው፡፡
ናታን ሃሌ
ዜጎች ሲተባበሩ የማይፈቱት አንዳችም  ችግር የለም፡፡
                   ያልታወቀ ሰው
ጀግኖች የሌላት አገር ጨርሶ ደስተኛ  ልትሆን አትችልም፡፡
                     ቤርትሎት ብረሽት
አገሬ ምን ታደርግልኛለች ሳይሆን ለአገሬ ምን አደርግላታለሁ ብለህ ጠይቅ፡፡
ጆን ኦፍ ኬኔዲ
የማንኛውም አገራት ስኬት፣ መሪዎቻቸው ሌሎችን ለማገልገል ባላቸው ቁርጠኝነት ላይ የተመሰረተ ነው፡፡     
ጊፍት ሞና
ደስተኝነት ነፃ በመሆን ላይ የተመረኮዘ ነው፤ ነፃነት ደግሞ በደፋርነት ላይ ይመረኮዛል፡፡
ነፃነት፤ ከጥንካሬና ራስን ከመቻል ይመነጫል፡፡
      ሊዛ ሙርኮውስኪ

አዲስ አበባን ራስ ገዝ የማድረግ አላማ አንግቦ የሚንቀሳቀሰው ባልደራስ ለእውነተኛና ለዲሞክራሲ ፓርቲ በ6ኛው አገራዊ ምርጫ ውጤት አልቀናውም። የአዲስ አበባን ም/ቤት ሙሉ በሙሉ ያሸነፈው ብልጽግና ፓርቲ እንደሆነ ይታወቃል። ከሰሞኑ ወ/ሮ አዳነች አበቤን ከንቲባ አድርጎ በሰየመው አዲሱ የአዲስ አበባ አስተዳደር ምስረታ ላይ ፓርቲው ምን ይላል? ተቀዋሚዎች በመንግስት አስተዳደር ውስጥ መካተታቸው ፋይዳው ምንድን ነው? ከአስተዳደሩ ጋር ምን አይነት  የሥራ ግንኙነት ይኖረዋል? ባልደራስ ከአዲሱ የፌደራል መንግስት ምን ይጠብቃል? የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ፣ ከባልደራስ ስራ አስፈፃሚ ኢ/ር ጌታነህ ባልቻ ጋር ተከታዩን ቆይታ አድርጓል። እነሆ፡-


  አዲስ የተመሰረተውን የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በተመለከተ ምን አስተያየት አለዎት…?
እንደሚታወሰው፤ እኛ ከምርጫው ጋር ተያይዞ ስናነሳቸው የቆዩ ነበሩ። ከዚህ አንፃር፤ ይሄ አስተዳደር ወደ ስልጣን የመጣበት ምርጫ፣ ምን ያህል ፍትሃዊ ነው የሚለውን ስንመለከት፣ ብዙ ጥያቄዎች ያሉበት ነው፡፡ ነገር ግን አሁን ኢትዮጵያ ከተጋፈጠችው የህልውና አደጋ አንፃር፣ መጀመሪያ በሃገሪቱ ላይ የተጋረጠው አደጋ በርብርብ ይስተካከልና ቀሪውን ጉዳይ ወደፊት እንነጋገርበታለን በሚል ትተነው ነው። በአዲስ አበባ  ያነሳናቸው ጥያቄዎች በርካታ ናቸው፡፡ ኢኮኖሚያዊ ፖለቲካዊና ማህበራዊ ጥያቄዎቻችን አሁንም እንዳሉ ናቸው፡፡ አሁን በተመሰረተው የከተማ አስተዳደር ውስጥም አዲስ አበቤ በአግባቡ ተወክሏል ብለን አናምንም፡፡ የከተማዋን ነዋሪዎች የፖለቲካ፣ ኢኮኖሚና ማህበራዊ ጥያቄዎች የሚፈታ አይመስለንም። እንደሚታወቀው የአዲስ አበባ ነዋሪ በርካታ የኢኮኖሚ ማነቆዎች አሉበት፣ የትራንስፖርት የስራ አጥነት የመሳሰሉት ሰፊ ችግሮች አሉ፡፡ እነዚህ ሁሉ ጥያቄዎች መመለስ አለባቸው። ለእነዚህ ጥያቄዎች ይሄ አስተዳደር ምን ያህል መልስ ይሰጣል የሚለውን በሂደት የምናየው ይሆናል። በፖለቲካው ረገድ አሁንም የዘረኝነት ችግር አለ ብለን እናምናለን። አሁንም ቁልፍ የከተማ አስተዳደሩ የስልጣን ቦታዎች በውግንና የተያዙ ናቸው፡፡ በባለሙያዎች የተዋቀረ አስተዳደር ለመፍጠር ጥረት አልተደረገም፡፡ ወደፊት እነዚህን ሁሉ ጥያቄዎች ማንሳታችን፣ የመታገያ አጀንዳችን ማድረጋችን አይቀርም፡፡ ነገር ግን አስቀድሞ እንዳልኩት፣ አሁንም ይሄን ለማድረግ ጊዜው ምቹ አይደለም፡፡ አሁን በአንድነት ቆመን ልንታገለው የሚገባን በሃገሪቱ ላይ የህልውና አደጋ የጋረጠ ሃይል አለ፡፡ ሌላውን በኋላ እንደርስበታለን።
አዲስ በተዋቀረው የከተማዋ አስተዳደር ውስጥ ሁለት የተቃዋሚ ፓርቲ በተመለከተ ምን ይላሉ? የባልደራስ አመራሮች ተመሳሳይ እድል አልገጠማቸውም?
በዚህ ላይ ብዙ መናገር የምችለው ነገር የለም፡፡ ነገር ግን አንድ አካል ተመርጫለሁ ብሎ ስልጣን ከያዘ በኋላ ስልጣን ማደላደልና ማደል፣ የሱ ሥልጣን ነው የሚሆነው። ሊታዘዝልን ከእኛ ጋር አብሮ ሊሰራ ይችላል የሚሉትን የመምረጥ ስልጣኑ የእነሱ ስለሆነ አድርገውታል፡፡ ከዚህ ባለፈ ተቃዋሚዎች ስልጣን ማግኘታቸው ምን ውጤት ያመጣል ከተባለ፣ ብዙም ውጤት አያመጣም ነው መልሱ፡፡ የሚያስፈፅሙት የብልፅግናን ፖሊሲና ፕሮግራም ነው የሚሆነው፡፡ ይሄ ማለት ተግባራቸው እንደ ብልፅግና ሰው ይሆናል ማለት ነው፡፡ እንደ ባልደራስ እኛ ህዝባችንን ምረጡን ብለን አደባባይ የወጣነው፣ የራሳችንን ፖሊሲ ይዘን መጥተን ለማስፈፀም ነው እንጂ በብልጽግና ውስጥ ለመሾም አይደለም፡፡ እንዲህ አይነቱ ፍላጎትም የለንም፡፡ ብልጽግናዎች እኛን ባለማካተታቸውም የሚቀርብን ነገር የለም። እኛ አሁንም እንደ በፊቱ የህዝባችን ድምጽ ሆነን እንቀጥላለን፡፡ ከዚህ ዓላማችን ወደ ኋላ አንልም፡፡ እኛ መሰረታዊ ጉዳያችን ማንም በስልጣን ላይ ይቀመጥ፤ የህዝቡ ጥያቄ ትክክለኛውን መልስ እንዲያገኝ እንጥራለን። ከዚህ ቀደም እንደሚያደርገው ሁሉ ባልደራስ የህዝባችንን ድምጽ እያሠማና፣ ስልጣን ላይ ያለውን አካል እየሞገተ ይቀጥላል፡፡
የተቃዋሚ ፓርቲ አባላት በመንግስት አስተዳደር ውስጥ መካተት፣ ለሃገሪቱ የፖለቲካ ባህል አዲስ ነገር ይዞ የመጣ ነው የሚሉ ወገኖች አሉ። ከዚህ አንፃርስ እርስዎ ምን ይላሉ?
ምናልባት ወደ ኋላ መለስ ብለን ብንመለከት፣ በ1997 ዓ.ም ከ100 በላይ የተቃዋሚ ፓርቲ አባላት ፓርላማ ውስጥ ገብተው ነበር፡፡ እነዚህ ሰዎች በገቡበት ወቅት የሀገሪቱ ዲሞክራሲ ተሻሽሏል? የሃገሪቱ የፖለቲካ ባህል ተለውጧል? እንዲያውም ወደ ዜሮ ነው የወረደው፡፡ ስልጣን ቆነጣጥሮ ማደላደል ዲሞክራሲያዊ አያስብልም ህዝብ በነፃነት ሲመርጥ ብቻ ነው ፖለቲካው ዘምኗል፤ ዲሞክራሲያዊ ሆኗል የሚባለው እንጂ ስልጣን ተቆነጣጥሮ ስለተከፋፈለ አይደለም፡፡ እነዚህ ሹመት ያገኙ ሰዎች እኮ በፓርቲያቸው በኩል ሲታገሉ የራሳቸውን አላማ ይዘው ነው። አሁን ታዲያ ሲሾሙ የማንን አላማ ሊያስፈጽሙ ነው? ሹመት ተለዋዋጭ መሆኑ እንዳለ ሆኖ የተቃዋሚዎች ሹመት ማግኘት ለኢትዮጵያ ዲሞክራሲ አንዳች ነገር ያመጣል ማለት ስህተት ነው። ለመላው የኢትዮጵያ ህዝብም ምንም የሚያመጣው የዲሞክራሲ ለውጥ አይኖርም፡፡
ከአዲሱ የከተማዋ አስተዳደር ምን አዳዲስ ለውጦችን ይጠብቃሉ?
ምንም አልጠብቅም፡፡ ምክንያቱም በህወኃት ዘመን ከነበረው አስተዳደር ምኑ ተለወጠ? መዋቅሩ ላይ ምን ተለወጠ? ምርጫ የህዝብ ውክልና ነው፤ ታዲያ እነዚህ ሰዎች በትክክለኛ ምርጫ የተወከሉ ናቸው? እኛ ትክክለኛ የህዝብ ወኪሎች ናቸው ብለን አናምንም። አስቀድሜ እንዳልኩህ፤ አሁን ያለንበት ጊዜ ለሃገር ህልውና ቅድሚያ የሚሰጥበት በመሆኑ ነው ነገሮቹን እያለፍን ያለነው እንጂ ብዙ የሚነሱ ጥያቄዎች አሉ፡፡
ባልደራስ ከሚያነሳቸው ጥያቄዎች አንጻር፣ ከአዲሱ የአዲስ አበባ አስተዳደር ጋር ምን አይነት ግንኙነት ይኖረዋል?
ሁለት ተግባራትን እናከናውናለን። አንደኛው፣ አስተዳደሩ የሚሰራቸውን ተግባራት በሙሉ በአንክሮ እንከታተላለን። ትኩረት የሚደረግባቸውን አንስተን ከህዝባችን ጋር እንወያያለን፡፡ በየትኛውም መስክ ላይ አስተዳደሩ የሚያደርጋቸውን አሉታዊ እንቅስቃሴዎች ለህዝቡ እናጋልጣለን፡፡ እንተቻለን ህዝባችን በውሳኔዎችና በተግባሮቹ እንዳይጎዳ ጥረት እናደርጋለን፡፡
ሁለተኛው፤ ህዝባችንን ከምንጊዜውም በተሻለ ተንቀሳቅሰን እናደራጃለን፡፡ በተለይ አዲስ አበባ በራሷ ልጆች መመራት እስክትችል ድረስ ትግላችን ይቀጥላል፡፡ በራሷ ተወላጆች እንዲሁም አዲስ አበቤዎች በመረጡት ሰው እስክትመራ ከተማዋ የምናደርገውን ትግል በሰላማዊ መንገድ አጠናክረን እንቀጥላለን፡፡ ማንኛውንም ኢ-ፍትሃዊ ተግባራት እያጋለጥን እንቀጥላለን ማለት ነው፡፡
የፌደራል መንግስቱ ሰኞ ይመሰረታል… ይሄ አዲስ የሚመሰረተው መንግስት ምን ጉዳዮችን ቅድምያ ሰጥቶ እንዲከውን ትሻላችሁ?
እንግዲህ አሁን ሃገሪቱ ለገባችበት ጦርነትና ቀውስ በእጅጉ የዳረገን የህገ መንግስት ማሻሻያ አለማድረግና የብሔራዊ መግባባት ሂደት ውስጥ አለመገባቱ ነው የሚል ግምገማ አለን፡፡ ከዚህ ሃገራዊ ቀውስ እንድንወጣ እንግዲህ በወሳኝነት መፍትሔው ላይ መስራት ያስፈልጋል ማለት ነው፡፡ ትናንት ዳተኛ የተሆነበት የብሔራዊ መግባባትና እርቅ ጉዳይ ቅድሚያ ሊሰጠው ይገባል፡፡ ለዚህ ፖለቲካዊ ቁርጠኝት ያስፈልጋል፡፡ ከዚህ ወር በኋላ ይጀመራል ይባላል፤ ግን በትክክል ይሄ ጉዳይ ትኩረት ሊሰጠው ይገባል፡፡

Sunday, 03 October 2021 18:25

የግጥም ጥግ

መልሱ አልተሰጠም
አንተነህ ግዛው

ምን ይረባታል፣ መልሱ ቢጠፋኝ
እያዟዟረች፣ የምታለፋኝ

አጉል ጠያቂ - ልክ የለው ሲጠም
ያደናግራል - እያማረጠም
ልማድ ሆኖበት - ዙሪያ መጠምጠም
መልስ ነው ይላል - መልስ አልተሰጠም

መላም የለው፣ መልስም የለው፣ መላም የለው፣ የሷስ ነገር
ሆነ ብሎ ማወናበድ፣ ሆነ ብሎ ማደናገር

የአንዳንዱ ጠያቂ፣ ንፍገትስ ይደንቃል
መርጠህ መልስ ብሎ፣ መልሱን ይደብቃል
ትክክል የመሆን - ዕድልን ነፍገሽኝ
ምረጥ ትይኛለሽ - መልሱን ሸሽገሽኝ

መላም መልስም የለው - መላም የለው የሷስ ነገር
ሆነ ብሎ ለማሳሳት - በጥያቄ ማደናገር
አስመርጣ መጣል ሲያምራት - ታዞራለች ዙሪያ ጥምጥም
መልስ ብላ ስታስጨንቅ - ልከኛውን መልስ አትሰጥም

ያንቺ ቢጤ ፈታኝ፣ አውቆ ሲያሰናክል
መልስ አልተሰጠምን፣ ያደርጋል ትክክል
ፈትነሺኝ ላላልፍ፣ አልወጣም አልወርድም
ጠማማ ጥያቄሽ፣ ቀና መልስ አይወልድም።

Sunday, 03 October 2021 18:23

የስኬት ጥግ

ህልም በአንዳች ተዓምር እውን አይሆንም፤ ትጋት ቁርጠኝነትና  ላብን ይጠይቃል፡፡
ኮሊን ፖውል
ስኬትህም ሆነ  ደስታህ ያለው በእጅህ ላይ ነው፡፡
ሔለን ከለር
ስኬት ፈጽሞ የአጋጣሚ ጉዳይ አይደለም፡፡
ጃክ ዶርሴይ
ልታልመው ከቻልክ፣ መተግበር አይሳንህም፡፡
ዋልት ዲዝኒ
ስኬት ጉዞ ወይም ሂደት እንጂ መዳረሻ አይደለም፡፡
አርተር አሼ
ስኬት መቀዳጅት የምትሻ ከሆነ፤ ህልምህን ፈጽሞ አትጠራጠረው፡፡
ሪያን ዲ ሶውዛ
ስኬት የሚጣፍጠው ከሌሎች ጋር ሲጋሩት ነው፡፡
ሆርድ ሹልትዝ
ዝናና ስኬትን አታምታታ፡፡ ማዶና አንዷ ናት፤ ሔለን ከለር ደሞ ሌላዋ፡፡
ኢርማ ቦምቤክ
ስኬት ወዳንተ አይመጣም፤ አንተ እሱ ወዳለበት ትሄዳለህ እንጂ፡፡
ያልታወቀ ሰው

Page 7 of 556

Follow us on twitter

Due to an error, potentially a timed-out connection to Twitter, this user's tweets are unable to be displayed.