Administrator

Administrator

     በኦሮሚያ የእስረኞች አያያዝ እጅግ አሳሳቢና በአፋጣኝ ሊሻሻል የሚገባው መሆኑን የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን አሳስቧል፡፡
ኮሚሽኑ በኦሮሚያ የእስረኛች አያያዝን ሁኔታ በክልሉ በተመረጡ 21 ፖሊስ ጣቢያዎች መከታተሉን ጠቁሞ፤ በሁሉም ፖሊስ ጣቢያዎች ያለው የእስረኞች አያያዝ ሠብአዊ መብትን ያላከበረና አሳሳቢ ነው ብሏል፡፡
የአርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ግድያን ተከትሎ  በወቅታዊ ጉዳይ የታሰሩ በሚል በርካቶች ያለ ፍርድ ሂደት ታስረው እንደሚገኙ ያመለከተው ኢሠመኮ፣ በርካቶች  “ከኦነግ ሸኔ ጋር  ግንኙነት  አላችሁ” በሚል እንደሚታሰሩና ከፍርድ ሂደት ይልቅ የፖለቲካ ውሳኔ ሰለባ እንደሚሆኑ አስታውቋል ባወጣው የምርመራ ሪፖርቱ፡፡
ፍ/ቤት የቀረቡና  የተጠረጠሩበት ጉዳይ አያስከስስም ተብለው በነፃ የተሰናበቱ ግለሰቦች “በሌላ ወንጀል ይፈለጋሉ” በሚል ታስረው እንዲቆዩ እንደሚደረግም በመግለፅም፤ ይህም ፈፅሞ ህጋዊ አሰራር እንዳልሆነ ኢሠመኮ አመልክቷል፡፡
ኮሚሽኑ ከጎበኛቸው እስረኞች መካከል የተወሰኑት በፖሊስ በተያዙበት ወቅት መደብደባቸውን  ማረጋገጡን በሪፖርቱ ጠቁሟል፡፡ በተወሰኑ የክልሉ አካባቢዎች ደግሞ “ባልሽ  ወይም የቤተሰብ አባልሽ የኦነግ ሸኔ አባል ነው” በማለት እናትን፣ ሚስትን፣ አባትንና የቅርብ ቤተሰቦችን ለእስር የመዳረግ ሁኔታ ማጋጠሙን አስታውቋል። ኢሰመኮ በተወሰኑ አካባቢዎች ሰዎችን ያለ አግባብ በማሰር “ኦነግ ሸኔ ነው ብለን እንከሳችኋለን” በሚል በማስፈራራት ገንዘብ የመቀበል ሁኔታዎች መኖራቸውን ከእስረኞች መገንዘቡን  አመልክቷል፡፡
ኮሚሽኑ ክትትል ካደረገባቸው ፖሊስ ጣቢያዎች መካከል ሴት እስረኛ ከ5 ወር እስከ 10 ዓመት ከሚደርሱ ህፃናት ልጆቻቸው ጋር መታሰራቸውን ማረጋገጡን እንዲሁም ከ9 እስከ 18 ዓመት የሚሆናቸው ታዳጊዎች ከአዋቂዎች ጋር ተቀላቅለው እንዲታሰሩ መደረጉን ጠቁሟል፡፡
በአብዛኛው የፖሊስ ጣቢያዎች በቂ የምግብና  መጠጥ እንዲሁም ንፅህና አቅርቦት አለመኖሩን ማረጋገጡንም ነው ኢሰመኮ ያስታወቀው፡፡


  “ህውኃት” እና “ሸኔ” በአሸባሪነት መፈረጃቸው ተገቢነት ያለው እንዲያውም የዘገየ ውሳኔ ነው ሲሉ የህግ ባለሙያዎች የገለጹ ሲሆን ፖለቲከኞች በበኩላቸው የተለያየ አቋም አንፀባርቀዋል።
የህዝብ ተወካዮች ም/ቤት ከትናንት በስቲያ ባካሄደው ስብሰባው፣ የቀድሞውን ዋና ገዥ ፓርቲ “ህውሃት” እና “ሸኔ”ን በ2012 በፀደቀው አዲሱ የፀረ ሽብር አዋጅ  መሰረት የሽብር ድርጅቶች ሲል ፈርጇል።
ይኼን ተከትሎም ከሚያዚያ 28 ቀን 2013 ዓ.ም ጀምሮ ከእነዚህ ድርጅቶች ጋር የተገናኘ፣ ድጋፍ ያደረገና አላማቸውን ለማስፈጸም የተንቀሳቀሰ ሁሉ በሽብርተኝነት ተጠያቂ ይደረጋል ተብሏል።
የድርጅቶቹን በሽብርተኝነት መፈረጅ በተመለከተ አዲስ አድማስ ያነጋገራቸው የህግ ባለሙያና የሰብአዊ መብት ተሟጋቹ አቶ ተሻለ ሁነኛው፤ በአዋጁ የተቀመጡ ዝርዝር የሽብርተኛ ድርጊቶችን በሙሉ ሁለቱ አካላት ሲፈጽሙ እንደነበር በቂ ማስረጃ እንዳለ ይገልፃሉ።
“ህውኃት” እና “ሸኔ” በዋናነት ሰላማዊ ሰዎችን ዒላማ አድርገው የፖለቲካ አላማቸውን ለማስፈጸም መንቀሳቀሳቸው በገሀድ ሲታይ የከረመ ነው የሚሉት የህግ ባለሙያው፤ ይህም ከፍተኛውን የሽብርተኛነት ተግባር መስፈርት የሚያሟላ ወንጀል ነው ብለዋል።
“መንግስት ዘገየ ካልተባለ በስተቀር ድርጊቱን ፈጻሚዎቹን በሽብርተኝነት መፈረጅ ተገቢ ነው፤ በድርጅቶቹና አባሎቻቸው ላይ የሽብር ክሶችን ለማደራጀት የሚያስችሉ በቂ ማስረጃዎች አሉ” ብለዋል- የህግ ባለሙያው።
ሌላኛው የህግ ባለሙያና ጠበቃ አቶ ወንድሙ ኢብሣ በበኩላቸው፤ ድርጅቶቹ በሽብርተኝነት መፈረጃቸው ተገቢ መሆኑንና ሽብርተኛ ተብለው ለመሰየምም በአዲሱ የጸረ ሽብር አዋጅ መሰረት በቂ ማስረጃ የተገኘባቸው መሆኑን አስረድተዋል።
ሁለቱ በሽብርተኝነት የተፈረጁት ድርጅቶች የፖለቲካ አላማቸውን ለማስፈጸም ንፁሃንን እንደ ማስያዣ የሚጠቀሙ መሆናቸውን በመጥቀስም፣ ሽብርተኛ ለሚለው ፍረጃ በቂ ማስረጃ አለ ይላሉ።
ድርጅቶቹ ሽብርተኛ ተብለው መሰየማቸውም የወንጀል ድርጊቱን ለመቀነስ በእጅጉ ጠቃሚ መሆኑን ነው የህግ ባለሙያዎቹ የሚገልጹት። የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ሊቀ መንበር ፕ/ር መረራ ጉዲና ግን የእነዚህ ድርጅቶች በሽብርተኝነት መፈረጅ በፀጥታ ጉዳዮች ላይ መሰረታዊ ለውጥ ያመጣል የሚል እምነት እንደሌላቸው ይናገራሉ።
መንግስት ከዚህ  ቀደምም በተመሳሳይ አጥፊ ያላቸውን ድርጅቶች በሽብርተኝነት መፈረጁን፣ ነገር ግን ያመጣው ለውጥ እንዳልነበር የሚያስታውሱት ፕ/ር መረራ፤ ይህም ውሳኔ ከዚህ ቀደም ከነበረው የተለየ ይሆናል ብዬ አላምንም ብለዋል።
“በተለይ “ሸኔ” በሚል ስም  ራሱን የሚጠራ ድርጅት በሌለበት “ሸኔ” ብሎ መሰየም በኦሮሞ አካባቢ የሚንቀሳቀሱ ድርጅቶችን ዒላማ ያደረገ ይመስለኛል ብለዋል።
ከዚህ ቀደም “ኦነግ” ተፈርጆ የኦፌኮም አባላት በኦነግ ስም ሲታሰሩ እንደነበር ያወሱት ፕ/ር መረራ፤ አሁንም የሚቀጥለው ተመሳሳይ ድርጊት ነው ባይ ናቸው።
የህግ ባለሙያው አቶ ወንድሙ ግን የእነዚህ ድርጅቶች በሽብር መፈረጅ በአላማም ሆነ በሚያመጣው ውጤት ከዚህ ቀደም ከነበረው ፍረጃ በእጅጉ የተለየ ነው ሲሉ ይከራከራሉ።
የቀድሞው ተቃዋሚዎችን ዒላማ ያደረገ ሲሆን የአሁኑ ግን ንፁሃንን ከጥቃት ለመከላከል  ያለመ ፍረጃ ነው ሲሉም የህግ ባለሙያው ያስረዳሉ።

 "-ስለዚህ የሃሳቦችን ትክክለኛነትና ጠቃሚነትን ለይተን ማወቅ የምንፈልግ ከሆነ፤ የሰዎች ግንኙነት ከጥቃት ትንኮሳ የፀዳ መሆን ይኖርበታል። አሁንም፤ የሰዎችን ሃሳብና የሰዎችን ግንኙነት ለብቻ ነጣጥሎ፤ አንደኛውን ብቻ በቁንፅል ማየት የለብንም። አንዱ ከሌላው ውጭ ሊኖር አይችልም።--"
          ሰው “ሁሉም ሃሳቦችና ስርዓቶች እኩል ናቸው” ብሏል በግድ የለሽነት። ነገር ግን፤ ነፃነትን የሚያከብር ስርዓትና እንዳሰኘው እያሰረ የሚገድል ስርዓት በጭራሽ እኩል አይደሉም። እኩል እንዳልሆኑ በራሱ ህይወት ላይ ካየ በኋላ ደግሞ፤ “እኔ ከምደግፈው ሃሳብና ስርዓት ውጭ ሌሎቹ መጥፋት አለባቸው” ብሎ በስሜት ጦዞ ያስፈራራል። ግን ይህም መፍትሄ አያመጣም። አንዱ የሌላውን ሃሳብ ለማጥፋት በጭፍን ስሜት ሲናቆሩ ከፍተኛ ጥፋት ይደርሳል። ያኔ፤ “ሁሉም ሃሳቦችና ስርዓቶች እኩል ናቸው” ወደ ማለት እየዞረ ዥዋዡዌው ወይም አዙሪቱ ይቀጥላል። እና ምን ይሻላል?
እንዲህ፤ አንዴ ወዲህ አንዴ ወዲያ እየወላወልን፤ በአላስፈላጊ አጣብቂኝ አዙሪት ውስጥ እንድንሰቃይ የሚያደርጉ ክስተቶች በርካታ ናቸው። ግን መፍትሄ አለው። አዙሪቱን በጥሰን መውጣት የምንችለውም፤ ስረ-መንስኤውን በአግባቡ በማጤን ነው። በፖለቲካዊ የሃሳብ ልዩነቶች ምክንያት እርስበርስ የመናቆርና የመጠፋፋት አባዜ ሲያስጨንቀው፤ “ሁሉም የፖለቲካ ሃሳቦች እኩል ናቸው” ይላል-መፍትሄ1
ነገር ግን ሁሉም ሃሳቦች (ተቃራኒ ሃሳቦችም ጭምር) በእኩል ደረጃ ትክክል ሊሆኑ አይችሉም። በተግባርም ሲታዩ በውጤታቸው እኩል አይሆኑም፤ እንደ ትክክለኛነታቸው ወይም እንደ ስህተትነታቸው መጠንም ስኬትን ወይም ውድቀትን፤ ጥቅምን ወይም ጉዳትን ያስከትላሉ።
ጠቃሚና ጎጂ ሃሳቦችን እንደ እኩል መቁጠር፤ ህይወትን ውጥንቅጡ በወጣ ቀውስ ውስጥ በማስገባት ወደ ውድቀት ያወርዳል- ምግብንና መርዝን እንደመቀላቀል ነውና። ህይወቱ በዚህ ሲጨነቅ፤ “እኔ ጠቃሚ ነው ብዬ ከምደግፈው ሃሳብ ውጭ ሌሎች መጥፋት አለባቸው፤ ሌሎች ሰዎችም የግድ የኔን ሃሳብ መከተል ይኖርባቸዋል” ይላል- መፍትሄ2። እንዱ የሌላውን ሃሳብ ለማጥፋትና ለማደን ሲጣጣር፤ እንደገና በሃሳብ ልዩነት ሳቢያ እርስበርስ የመጠፋፋት አዙሪት ይጀምራል።
ሁለቱም መፍትሄዎች አልሰሩም፤ ስህተቱ የቱ ጋ ነው? ሁለት ተያያዥ ስህተቶች አሉ።
ሀ. አንድን ነገር ለብቻ ነጥሎ የመመልከት ቁንፅልነት
ለ. ነገሮችን በደፈናው አደባልቆ የማየት ብዥታ
ለምሳሌ በሃሳቦች ዙሪያ ያነሳነው ጉዳይ፤ ቢያንስ ሁለት ዋና ዋና ጉዳዮችን ያካትታል።
1.  የሃሳቦችን ትክክለኛነትና ጠቃሚነት እንዴት ለይቶ ማወቅ ይቻላል?
2. የተለያዩ ሃሳቦችን በያዙ ሰዎች መካከል ሊኖር የሚገባው ግንኙነት ምን አይነት ነው?
ከድፍን ብዥታ በራቀ ሁኔታ ፤ የሁለቱን ጥያቄዎች ልዩነትና ድንበር ለይቶ መረዳት፤ እንዲሁም ከግንጥል ቁንፅልነት በራቀ ሁኔታ የሁለቱን ጥያቄዎች ትስስርና መስተጋብር አቀናጅቶ መገንዘብ ያስፈልጋል። በአንድ በኩል ፤ የሃሳቦች ትክክለኛነትና ጠቃሚነት ተለይቶ ሊታወቅ የሚችለው በሪዝን ወይም በአእምሮ ነው። በሌላ በኩል ደግሞ፤ የሰዎች ግንኙነት የጥቃት ስንዘራን የማይፈቀድ፣ የመከባበር ግንኙነት መሆን ይኖርበታል። እነዚህን ሁለት ጉዳዮች፤ በድፍን ብዥታ ሳይሆን በግልጽ ድንበራቸውን ለይቶ መረዳት ያስፈልጋል። ግን ተነጣጥለው በቁንጽል መታየት የለባቸውም። እንዴት?
አንደኛ፤ እርስበርስ ከመጠፋፋት ለመዳንና  በፈቃደኝነት ተባብሮ ለመበልጸግ ከፈለግን፤ የሰዎች ግንኙነት ቢያንስ ቢያንስ፤ ከጥቃት ትንኮሳ ነፃ መሆን ይገባዋል፤ የጡንቻ፤ የስድብ፤ የጠመንጃና የአሉባልታ ጥቃት ከማነሳሳት የፀዳ። ይሄው ነው፤ ነጻነት ወይም መብት የሚባለው። ግን፤ ሰዎች በየጊዜው የተለያየ ሃሳብ ይይዛሉ፤ በሃሳቦች ልዩነት ምክንያትም በሰዎች መካከል አለመግባባት ይፈጠራል። በቁንጽልነት ከተመራን፤ የሰዎችን ግንኙነት የሚያሳምር መስሎን በሃሳቦች ልዩነት ሳቢያ አለመግባባት እንዳይፈጠር በመመኘት ፤ “ሁሉም ሃሳቦች እኩል ናቸው” እንላለን። ይሄም በጣም ቀሽም የማምለጫ አባባል ነው-የማያዛልቅ ከሻፊ ጥገና። እንዴት? የሰዎች ግንኙነት ከጡንቻና ከአሉባልታ ጥቃት የጸዳ መሆን አለበት” የሚለው ሃሳብ፤ “በጡንቻም ሆነ በአሉባልታ፤ ሳይቀድምህ ቅደመው” ከሚለው ሃሳብ ጋር እኩል ነው ወደማለት እናመራለን። “ሳይቀድምህ ቅደመው” በሚል ሃሳብ፤ የሰዎችን ግንኙነት ማሳመር እንችላለን? አንደኛው ሃሳብ እውነት ነው- ወደ ሰላም የሚወስድ። ሌላኛው ሐሰት ነው- ወደ ጥፋት የሚያወርድ። ልዩነታቸው የብርሃንና የጨለማ፣ የክብርና የውርደት ያህል ነው። እና፣ የሰዎችን ሃሳብና የሰዎችን ግንኙነት ለብቻ ነጣጥሎ፤ አንደኛውን ብቻ በቁንጽል ማየት አያዋጣም።
ሁለተኛ፤ የሃሳቦችን ትክክለኛነት ማወቅ የሚቻለው፤ ሃሳቦቹን ከተፈጥሮ ጋር (ከእውኑ አለም ጋር) በማመሳከር ብቻ ነው (በሪዝን)። ጠቃሚነታቸው የሚፈተሸው፤ ለህይወት ከሚያስገኙት ውጤት አንፃር በማመዛዘን ብቻ ነው (በሪዝን)። ከሪዝን ውጭ ሌላ የማወቂያ መንገድ የለም። በጡንቻ ወይ በስድብ፤ በጠመንጃ ወይ በአሉባልታ አማካኝነት፤ አንድን ሃሳብ እንድንቀበል የሚያስገድደን ሃይል መኖር የለበትም ማለት ነው- ሪዝንን እንዳንጠቀም ማለትም እንዳናገናዘብና እንዳናመዛዝን ፤ በአጠቃላይ እንዳናውቅ የሚያግደን ስለሆነ።
ስለዚህ የሃሳቦችን ትክክለኛነትና ጠቃሚነትን ለይተን ማወቅ የምንፈልግ ከሆነ፤ የሰዎች ግንኙነት ከጥቃት ትንኮሳ የፀዳ መሆን ይኖርበታል። አሁንም፤ የሰዎችን ሃሳብና የሰዎችን ግንኙነት ለብቻ ነጣጥሎ፤ አንደኛውን ብቻ በቁንፅል ማየት የለብንም። አንዱ ከሌላው ውጭ ሊኖር አይችልም። ለዚህም ነው አንዱን ብቻ ነጥለን በቁንጽል በማየት የምንፈጥራቸውና የምንተገብራቸው መፍትሄዎች ከስኬት ይልቅ የውድቀት ምህዋር ውስጥ እንድንዳክር የሚያደርጉን።
እውነታ ላይ በመመስረት እውቀትን መገንባት እንዲሁም፤ ያማረ የሰዎች ግንኙነትን ማስፈን እንፈልጋለን? እንግዲያውስ፤ የሃሳቦችን ትክክለኛነትና ጠቃሚነት የምንመረምርበት ሪዝን እንዲሁም የሰዎችን ግንኙነት የምንመራበት የነፃነትና የመብት መርሆዎችን አቀናጅተን የምንገነዘብበት ቅንብራዊ አስተሳሰብ ያስፈልጋል።
ነገሮችን በግልፅ ምንነታቸውንና ድንበራቸውን ለይቶ በመገንዘብ፤ እንዲሁም ትስስርና መስተጋብራቸውንም በማጤን አዙሪቱን በቀላሉ መፍታት እንድንችል ብቃት ያጎናጽፈናል- በእውነታ ላይ የተመሰረተ ቅንብራዊ አስተሳሰብ።
(“ኑሮ MAP” ከሚለው መፅሐፍ የተቀነጨበ)

"--በግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴና በእቴጌ መነን ለመጀመሪያ ጊዜ የተዋወቀውን ባህላዊ ካባችንንም፣ ደማቅ ቀለማት ፣ የተዋቡና የረቀቁ ጥልፎችን በመጠቀም በዘመናዊ መንገድ ነበር የሰራሁት። የማስታወቂያ መርኼ፤ “ዘመናዊና ፍፁም ኢትዮጵያዊ ለመሆን ከፈለጉ፣ ምርጫዎ የፅዮን ጥበብ ይሁን” የሚል ነበር።--"
 
               የፋሽን ሥራዬን እንደ ጉድ ነበር የምወደው። ምንም እንኳን “ጽዮን ጥበብ” የተሰኘውን የንግድ ድርጅቴን ያቋቋምኩት በ43 ዓመት ዕድሜዬ ላይ ቢሆንም፣ ከዚያ በፊት በነበሩት ጊዜያትም የጥልፍና የልብስ ዲዛይነሮችን ማውጣትና መስራት ያስደስተኝ ነበር። የልብስ ስፌት ስራን አሃዱ ብዬ የጀመርኩት፣ ለአሻንጉሊቶቼ ትንንሽ ልብሶችን በመስፋት ነበር። በኋላ ላይ ደግሞ የራሴን ልብሶች እየሰፋሁ መልበስ ጀመርኩኝ። አባቴ ገና የ12 ዓመት ልጅ ሳለሁ፣ የሰጠኝ ቆንጆ የስፌት መኪና ዛሬም ድረስ አብሮኝ አለ። ሰዎች ሁሌም አለባበሴን ያደንቁልኝ ነበር። በየእለቱ በዘመናዊ መንገድ ተሽቀርቅሬ መልበሴ፣ ንግድ ከመጀመሬ በፊት ለ25 ዓመታት ገደማ ያከናወንኩትን ገንዘብ የማሰባሰብ የበጎ ፈቃደኝነት ሥራ ጨምሮ በብዙ ነገሮች ስኬታማ እንድሆን አግዞኛል ብዬ አምናለሁ። አንድ ወዳጄ በአንድ ወቅት፣እኔ የምለብሳቸውንና የማደርጋቸውን ባርኔጣዎች ለማየት ስትል ብቻ ቤተ-ክርስቲያን ትመጣ እንደነበር ነግራኛለች።
የንግድ ስራዬን ከመጀመሬ በፊት ባሉት ጊዜያት ግን ፣ የኢትዮጵያን ባህላዊ ዲዛይነሮችና ጥሬ እቃዎች በመጠቀም ዘመናዊና ተመራጭ አልባሳትን ለመፍጠር እንደምችል አስቤ አላውቅም። ፅዮን ጥበብን ከከፈትኩ በኋላ የፈጠርኩትን ዓይነት ሞድ (ስታይል) ማለቴ ነው። ይሄንንም የጀመርኩት በ1946 ዓ.ም ባለቤቴ በዲፕሎማትነት በተመደበበት በለንደን የቤኪንግሃም ቤተ-መንግስት የእራት ግብዣ ላይ በተከሰተ አጋጣሚ ነው። በእለቱ ድንቅ ቪልቬትና የሐር ቀሚስ ነበር የለበስኩት። ራሴ በቪክቶሪያን ሞድ ዲዛይን አድርጌ የሰራሁት ነበር። የህንዱ ኮሚሽነር ሚስት ወደ እኔ መጣችና፣ “ኦ! በጣም ተውበሻል!” አለችኝ። እኔ ደግሞ ማድነቋ መስሎኝ ነበር። “ባህላዊ የሀገር ልብስ የላችሁም እንዴ?” ብላ ስትጠይቀኝ ነው፣ ለማለት የፈለገችው በደንብ የገባኝ። እሷና በህንድ ቡድን ውስጥ የተካተቱት ሴቶች በሙሉ፣ የአገራቸውን ባህላዊ ልብስ “ሳሪ” ነበር የለበሱት። ያን ጊዜ ነው የኢትዮጵያ ባህላዊ ጥሬ እቃዎችንና ሞዶችን ተጠቅሜ እንዴት ዘመናዊ የፋሽን ልብሶችንም መፍጠር እንደምችል ማሰብ የጀመርኩት።
“ፅዮን ጥበብ”ን ስከፍት የኢትዮጵያ ዕፁብ ድንቅ የእጅ ፈታዮች፣ ሽማግሌዎችና የእጅ ጥልፍ ሙያተኞች በአስደናቂ ክህሎት የሚሰሩትን ግሩም ንድፍ በመጠቀም፣ ዘመናዊ ልብሶችን ዲዛይን ማድረግ ጀመርኩ። ባህላዊ ቀሚሶችና ነጠላዎች ጥለት ላይ የምናየውን ውብ የእጅ ጥልፎች እየተጠቀምኩ በባህላዊው የኢትዮጵያ ጥበብ ተራቀቅሁበት። በእርግጥ የቀሚሱን ቅርፅ ዘመናዊ ገፅታ  አላብሻለሁ። ቀለማቱን፣ ዲዛይኖቹንና ጥበቡን አጠቃቀም ኢትዮጵያዊ መልኩን እንደጠበቀ ከዘመኑ ጋር እንዲጣጣም ለማድረግ ጥሬአለሁ።
በግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴና በእቴጌ መነን ለመጀመሪያ ጊዜ የተዋወቀውን ባህላዊ ካባችንንም፣ ደማቅ ቀለማት ፣ የተዋቡና የረቀቁ ጥልፎችን በመጠቀም በዘመናዊ መንገድ ነበር የሰራሁት። የማስታወቂያ መርኼ፤ “ዘመናዊና ፍፁም ኢትዮጵያዊ ለመሆን ከፈለጉ፣ ምርጫዎ የፅዮን ጥበብ ይሁን” የሚል ነበር። እጅግ ብዙ ሠርገኞችን በጥበብ ሥራዎቼ ሞሽሬ ድሬአለሁ። የንጉሳውያን ቤተሰቦችን ጨምሮ አብዛኞቹ የአዲስ አበባ ቱጃር ወይዛዝርት፣ የጥበብ አልባሳትን ለመግዛት ወደ እኔ ይመጡ ነበር። ብዙ ጊዜ ሱቄ እየመጡ ይጎበኙኝም ነበር። እኔም እስከ ሌሊቱ አጋማሽ ድረስ  በትጋት ነበር የምሰራው።
ያኔ ሃሳቤ ሥራዬ ላይ ብቻ ነበር ማለት እችላለሁ። በሥራ  የማሳልፋትን እያንዳንዷን ደቂቃ፣ በጣም ነበር የምወዳት። ለዚያም ይመስለኛል በህልሜ ሳይቀር የተለያዩ የጥበብና የጥልፍ ንድፎችን የማየው፣ ጠዋት የምነቃው ደግሞ ዲዛይኖቹ በአዕምሮዬ ቅርፅ ይዘው ነበር። የቀጠርኳቸው ሃምሳ የሽመና ባለሙያዎች፣ እኔ በተከራየሁትና ሁላችንም በምንሰራበት ግቢ ውስጥ ነበር የሚኖሩት። በሳምንት አንዴ በግ እያረድንም አብረን ምሳ እንበላለን። በእውነቱ ጥሩ ጊዜ ነበር ያሳለፍነው። ጥልፎቹ ሙሉ በሙሉ የሚሰሩት ለዚሁ ተብለው በተመረጡ ወንድ የጥልፍ ሙያተኞች እጅ ነበር። እያንዳንዱን ልብስ የምሰፋው ደግሞ ራሴ ነበርኩ። ያኔም እንደ አሁኑ  በስራዬ ቅንጣት እንከን ማየት አልፈልግም ነበር። እንደሚመስለኝ ይሄንን ባህርይ የወረስኩት ከአባቴ ነው። አባቴ አይበገሬና ጠንካራ ሰው ነበር። አብዛኛውን የአዋቂነት ህይወቱን ባሳለፈበት በሱዳን ሃገር “ጥቁር አንበሳ” እያሉ ይጠሩት ነበር። በደርግ አገዛዝ ለሰባት ዓመታት በታሰርኩበት ጊዜ ካልሆነ በቀር፣ የንግድ ሥራዬን ለአርባ ዓመታት ያህል አንዴም ላላቋርጥ ገፍቼበታለሁ። በ2003 ዓ.ም በ89 ዓመት እድሜ ላይ ነው የመጨረሻ ልብሶቼን የሰፋሁት።
ወላጆቼ በእኔ ብቻ ሳይሆን በወንድሞቼና በእህቴ ሕይወት ውስጥም አዎንታዊ ተፅእኖአቸው ከፍተኛ ነው። አባቴ በወጣትነቱ ከኤርትራ በመሸሽ ትምህርቱን ለማጠናቀቅ በሄደባት የካርቱም ከተማ ውስጥ ነበር በ1914 ዓ.ም የተወለድኩት። እስከ 18 ዓመቴ የኖርኩትም እዚያው ነበር። አባትና እናቴ እስከ አራተኛ ክፍል የተማሩት፣ ኤርትራ አስመራ አቅራቢያ በሚገኘው ቤሌዛ የተባለ የስውዲናውያን ሚሽን ትምህርት ቤት ውስጥ  ሲሆን አምስት ቋንቋዎችን የሚናገረው እጅግ ብሩህና ብልሁ አባቴ፣ ሱዳን ውስጥ በቅኝ ገዢው የእንግሊዝ መንግሥት የመቀጠር እድል አግኝቷል። መጀመሪያ በደህንነት አገልግሎት ውስጥ የሰራ ሲሆን፣ በመቀጠልም የሱዳን ገዢ ቤተ-መንግስት ዳሬክተር በመሆን አገልግሏል። በመጨረሻም የሱዳን  አንድ ክፍለ ሃገር ዋና አስተዳዳሪ ሊሆንም በቅቷል። እናቴም የቀለም ትምህርት የዘለቃት ነበረች። ለሃይማኖቷ ያደረችና መጽሐፍ ቅዱስ አስተማሪም ስለነበረች፣ አምስታችንንም ታታሪዎችና ሃይማኖተኞች አድርጋ ነው ያሳደገችን፤ ከእንቅልፋችን ስንነሳ ጸሎት አድርሰን መዝሙር እንዘምራለን። በምግብ ሰዓት እንጸልያለን። ማታ ፀሎትና መዝሙር እናደርሳለን። ብዙዎቹን የቤት ውስጥ ስራዎች እናቴ ራሷ ነበረች የምትሰራው። ምግብ ታበስላለች፣ ልብስ አጥባ ትተኩሳለች፣ ቤት ታፀዳለች… ብቻ የሚቀራት ነገር አልነበረም። እኔም ተግቶ መስራትን የተማርኩት ከእሷ ነው። ዛሬም እንኳን በ90 ዓመት ዕድሜዬ ምግቤን የማበስለው ራሴው ነኝ። ብረት ድስቶችንና መጥበሻዎችን እስኪያብረቀርቁ ድረስ እፈትጋለሁ። ቤት አፀዳለሁ። እተጣጠባለሁ። እንደ ወንድሞቼ ሁሉ ለሀገር የማገልገል ፋይዳን ከአባቴ ተምሬአለሁ።
“ልጆቼ በውጭ ሀገር ትምህርታቸውን ከጨረሱ በኋላ፣ ወደ ሀገራቸው ተመልሰው ኢትዮጵያን ለመገንባት የበኩላቸውን አስተዋጽኦ ያበረክታሉ” በማለት አባቴ ለንጉሱ ቃል ገብቶላቸው ስለነበር፤ ኢትዮጵያ ነጻነቷን ከጣሊያን ስትቀዳጅ ሁላችንም ተሰባስበን አገራችን ገባን።
በ1933 ዓ.ም ትዳር ይዤና የበኩር ልጄን እርጉዝ ሆኜ ለመጀመሪያ ጊዜ ወደ ኢትዮጵያ ስመጣ፣ አዲስ አበባ ከአሁኑ ፍጹም የተለየች ነበረች። አንዳንድ ሰዎች ግን ያንን እውነታ ለማስታወስ የሚፈልጉ አይመስሉም። ሆኖም ሀቁን ማወቅ በጣም አስፈላጊ ነው ብዬ አምናለሁ። ከተማዋ በጣም ድሃ፣ ያልሰለጠነችና ያላደገች ነበረች። አብዛኛዎቹ ነዋሪዎች ያልተማሩና መሀይማን ነበሩ። ህጻናት ፊደል የሚቆጥሩት ዛፍ ስር ነበር። የግል ንጽህናን በመደበኛነት መጠበቅ፣ ለጥቂቶች ካልሆነ በቀር ለአብዛኛው ህዝብ ቅንጦት ነበር። ሀገሪቱን በመገንባት ረገድ እጅግ በርካታ የሚከናወኑ ስራዎች ቢኖሩም፣ ብዙዎች  ልብ አላሏቸውም ነበር። ሀገሬን በምን መልኩ መርዳት እንደምችል እስክገነዘብ ድረስ፣ እኔም እንደነዚህ ሰዎች ነበርኩ። የማታ የማታ ግን፣ ከፋሽን ዲዛይን ባሻገር ሌላውን ትልቁን ተሰጥኦዬን ለማወቅ ችያለሁ። ይኸውም ሌሎች ትኩረት የተነፈጋቸው ማህበራዊ ጉዳዮችን ለማገዝ የሚውል ገንዘብ በእርዳታ ማሰባሰብ ነበር።  አዲስ አበባ ከገባሁ በኋላ በነበሩት የመጀመሪያዎቹ 25 ዓመታት  የሰራሁት ይሄንን ነው።
ለንደን የተመደበው ባለቤቴ፣ ሀገሬ ገብቼ ጥቂት እንደቆሁ ነበር፣ ለእኔና ለህጻኑ ልጃችን ከእንግሊዝ ጥቂት ስጦታዎችን ከጣሊያን ወረራ በፊት በነበረው የእንግሊዝ አምባሳደር ሚስት በእመቤት ባርተን በኩል የላከልኝ። ባርተን ወዲያው ነበር ለበጎ አድራጎት ስራ የመለመለችኝ። ልክ እንደ እሷ የቆርቆሮ ኩባያ አንገቴ ላይ አስራልኝ፣ በኢትዮጵያ የቀይ መስቀል ቻርተርና የሴቶች ማህበር እንዲቋቋም ለማገዝ፣ ተዟዙሬ ገንዘብ እንዳሰባስብ አሰማራችኝ። እኔ ግን ገንዘብ ለማሰባሰብ ምን ማድረግ እንዳለብኝ የማውቀው ነገር አልነበረም፡፡ አንዳንድ ነገሮች እንዲነግረኝ ብዬ ወደ ወንድሜ አማን ቢሮ አመራሁ። ከዚያም የጦር ሰራዊቱ አዛዥ ጋ ሄድኩኝ። የመጀመሪያውን የድጋፍ ገንዘብ የሰጠኝ ይሄው አዛዥ ሲሆን፣ ተጨማሪ ድጋፍ ማግኘት እንድችል ወደ ሌሎች ጓደኞቹ ወሰደኝ። ከዚያ በፊት ከወንዶች ጋር አውርቼም ሆነ ውዬ ባላውቅም፣ ገንዘብ በመለመን በኩል ግን እጅጉን የተዋጣልኝ ሆንኩኝ። ከዚያ በኋላማ ማን ይቻለኝ! እየተሽቀረቀርኩ ወደ ንግድ ተቋሟት፣ ሱቆችና ልሂቃን መኖሪያ ቤት እየሄድኩ ድጋፍ መጠየቅ፣ የገንዘብ ማሰባሰቢያ ፕሮግራሞችንና ፓርቲዎችን በበጎ ፈቃደኝነት ማዘጋጀት ቀጠልኩ። “ፍቃድ ያልወጣለት ልመና” እያልኩ በምጠራው በዚህ የበጎ አድራጎት ስራ ላይ፣ ለ25 ዓመታት ገደማ ከቆየሁ በኋላ፣ ለብዙዎቹ መዲናዋ ነዋሪዎች ዘንድ ታዋቂ ሆንኩ፤ ይህም ለፋሽን የንግድ ድርጅቴ ደንበኞችን በማፍራት ረገድ በእጅጉ ጠቅሞኛል።
ከእነዚያ ጊዜያት ሁሉ በኋላ አገራችን በከፍተኛ ሁኔታ ተለውጣለች። አገሪቱ እያደገችና እየዘመነች ነው። እኔ ግን ያ አይደለም ትኩረቴን የሚስበው፤ በቤት ውስጥ ያለው ጉዳይ እንጂ። በወላጆቼም ሆነ በእኔ ጊዜ፣ ወንዶች እኛ ሴቶች ላይ ጉልበተኛ ነበሩ። ያ ጥሩ አልነበረም። አሁን ወንዶች እንደ ቀድሞ ዘመን ሴቶችን ባለመጨቆናቸው በጣም ደስተኛ ነኝ። ሆኖም አሁን ደግሞ ነገሩ መረን የለቀቀ ይመስላል። ሴቶቹም ከወንዶቹ እኩል ውጪ እየዋሉ ነው የሚገቡት። በዚህም የተነሳ የቤቱ ነገር ሙሉ በሙሉ ተዘንግቷል። ቤቱ ሲዘነጋ ደግሞ ቤተሰቡም አብሮ ይዘነጋል። ሴት ልጅ የቤተሰቡ ዘውድ ናት፤ ቤት ውስጥ በጣም ትፈለጋለች። እኛ ሴቶች ትኩረት ነፍገነው የቆየነውን የቤተሰብ ጉዳይ መልሰን ትኩረት እንሰጠዋለን ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ። ያለ ቤተሰብ ባህል የለንም፤ያለ ቤተሰብ ሀገር የለንም፤ ያለ ቤተሰብ የወደፊት ተስፋ የለንም።
ሴቶች ለህብረተሰብ ግንባታና ለልማት የሚያበረክቱትን እጅግ ከፍተኛ አስተዋጽኦ፣ ፓርላማው በቅጡ ይረዳው ዘንድ ብገዳደረው ደስ ይለኛል። በሀኪምነት፣ በህግ ባለሙያነት፣ በኢንጅነርነት፣ በንግድ ስራ ፈጣሪነት ወዘተ... ከቤት ውጭ የሚሰሩ ሴቶች ግማሽ ቀን እየሰሩ፣ የሙሉ ቀን ክፍያ ሊታሰብላቸው ይገባል ብዬ አምናለሁ። ያኔ ግማሹን ቀን ለቤታቸውና ለቤተሰባቸው ያውሉታልና።
"--አሁን ደግሞ ነገሩ መረን የለቀቀ ይመስላል። ሴቶቹም ከወንዶቹ እኩል ውጪ እየዋሉ ነው የሚገቡት። በዚህም የተነሳ የቤቱ ነገር ሙሉ በሙሉ ተዘንግቷል። ቤቱ ሲዘነጋ ደግሞ ቤተሰቡም አብሮ ይዘነጋል--"


  የአለማችን አጠቃላይ ወታደራዊ ወጪ ባለፈው በፈረንጆች አመት 2020 ወደ 2 ትሪሊዮን ዶላር ከፍ ማለቱንና ከሰሞኑ የወጣ አንድ ሪፖርት አስታውቋል፡፡
ስቶክሆልም ኢንተርናሽናል ፒስ ኢንስቲቲዩት የተባለው ተቋም ከሰሞኑ ባወጣው አለማቀፍ ሪፖርት እንዳለው፣ በአመቱ ከፍተኛውን ወታደራዊ ወጪ ያደረገቺው ቀዳሚዋ የአለማችን አገር አሜሪካ ስትሆን 778 ቢሊዮን ዶላር ያህል ወጪ አድርጋለች፡፡
ላለፉት 26 ተከታታይ አመታት ወታደራዊ ወጪዋ ማደጉን የቀጠለው ቻይና፤ በ252 ቢሊዮን ዶላር ሁለተኛ ደረጃ ላይ ስትገኝ፣ ህንድ በ72.9 ቢሊዮን ዶላር ሶስተኛ፣ ሩስያ በ61.7 ቢሊዮን ዶላር አራተኛ፣ ብሪታኒያ በ59.2 ቢሊዮን ዶላር አምስተኛ ደረጃን መያዛቸውንም ሪፖርቱ ይጠቁማል፡፡
በአመቱ ከተመዘገበው አጠቃላይ አለማቀፍ ወታደራዊ ወጪ ውስጥ 2 በመቶ ያህሉን ያወጡት አሜሪካ፣ ቻይና፣ ህንድ፣ ሩስያና ብሪታኒያ መሆናቸውንም አመልክቷል፡፡

    የአለማችን አየር መንገዶች 47.7 ቢሊዮን ዶላር እንደሚያጡ ይጠበቃል

          ታዋቂው የቴክኖሎጂ ኩባንያ አልፋቤት የሚያስተዳድረው ጎግል፣ ባለፉት 3 ወራት ብቻ 17 ቢሊዮን ዶላር የተጣራ ትርፍ ማግኘቱንና ይህም በታሪኩ ያስመዘገበው ከፍተኛው የሩብ አመት ትርፍ መሆኑን ከሰሞኑ ባወጣው  መግለጫ አስታውቋል፡፡
ጎግል በተጠቀሰው ጊዜ ያገኘው ትርፍ ባለፈው አመት ተመሳሳይ ጊዜ ካገኘው ጋር ሲነጻጸር የ162 በመቶ ዕድገት ማሳየቱን የዘገበው ቢቢሲ፤ ለትርፋማነቱ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያበረከተው፣ ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ በመላው አለም በተጣሉ የእንቅስቃሴ ገደቦች ሳቢያ የጎግል ተጠቃሚዎች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ ማደጉ መሆኑንም አመልክቷል፡፡
ጉግል ባለፉት ሶስት ወራት ያገኘው አጠቃላይ ገቢ 31 ቢሊዮን ዶላር ሲሆን ገቢው ካለፈው ሩብ አመት በ30 በመቶ መጨመሩንም አስታውቋል፡፡
በሌላ የቢዝነስ ዜና ደግሞ፣ በያዝነው የፈረንጆች አመት 2021፣ የአለማችን አየር መንገዶች ገቢ በ47.7 ቢሊዮን ዶላር ያህል ይቀንሳል ተብሎ እንደሚጠበቅ አለማቀፉ የአየር ትራንስፖርት ማህበር አያታ አስታውቋል፡፡ የአመቱ የአየር መንገዶች ገቢ ካለፈው አመት ጋር ሲነጻጸር በመጠኑ መቀነስ እንደሚኖረው ያመለከተው ተቋሙ፤ በ2020 የአለማችን አየር መንገዶች ያጡት አጠቃላይ ገቢ 126.4 ቢሊዮን እንደነበርም አስታውሷል፡፡
የአለማችን አየር መንገዶች በያዝነው አመት 2.4 ቢሊዮን ያህል ሰዎችን ያጓጉዛሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ የገለጸው አያታ፤ ባለፈው አመት ያጓጓዟቸው መንገደኞች ግን 1.8 ቢሊዮን ብቻ እንደነበሩ አስታውሷል፡፡


  የሶማሊያው መሪ ለ2 አመታት የተራዘመላቸውን ስልጣን ገፍተው የምርጫ ጥሪ አቀረቡ

            የግብጹ ፕሬዚዳንት አብዱልፈታህ አልሲሲ በመላ አገሪቱ ከ4 አመታት በፊት የተጣለውና ለ15 ጊዜያት የተራዘመው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ለተጨማሪ ቀጣይ ሶስት ወራት መራዘሙን ባለፈው እሁድ በሰጡት መግለጫ አስታውቀዋል፡፡
የአገሪቱ መንግስት እ.ኤ.አ በ2017 የተከሰተውንና 44 ሰዎችን ለሞት የዳረገውን የሽብር ጥቃት ተከትሎ የጣለው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ፤ ከወቅታዊው የአገሪቱ የደህንነት ስጋትና የጤና አደጋ ጋር በተያያዘ መራዘም እንዳለበት በመታመኑ  ለ16ኛ ጊዜ እንዲራዘም መወሰኑን ይፋ ማድረጉን አልጀዚራ ዘግቧል፡፡
በሌላ የጎረቤት አፍሪካ ዜና ደግሞ፣ የሶማሊያ ምክር ቤት ለቀጣይ ሁለት አመታት ስልጣናቸውን ያራዘመላቸው የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ሞሃመድ አብዱላሂ ፎርማጆ፤ ጉዳዩ ተቃውሞና ቀውስ መፍጠሩን ተከትሎ በስልጣን ላይ የመቆየት ሃሳባቸውን መሰረዛቸውን በማስታወቅ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ እንዲደረግ ጥሪ አቅርበዋል፡፡
የስልጣን ዘመናቸው በየካቲት ወር ላይ ቢያበቃም ምርጫ መካሄድ ባለመቻሉ በአገሪቱ ምክር ቤት ውሳኔ ስልጣናቸውን ለሁለት አመታት ለማራዘም ተስማምተው የነበሩት ፎርማጆ፣ ውሳኔው በእሳቸው ደጋፊዎችና ተቃዋሚዎች መካከል በዋና ከተማዋ ሞቃዲሾ ውጊያ መቀስቀሱን የዘገበው ሮይተርስ፤ ይህን ተከትሎም ፕሬዚዳንቱ ባለፈው ረቡዕ በይፋ በሰጡት መግለጫ ምርጫ እንደሚደረግ አስታውቀዋል፡፡
በታጣቂዎች መካከል የተፈጠረው ውጊያና ግጭት ያሰጋቸው ከ100 ሺህ በላይ የመዲናዋ ነዋሪዎች ከተማዋን ለቅቀው ወደ ሌሎች አካባቢዎች መሰደዳቸውን የጠቆመው ዘገባው፤ አሸባሪው ቡድን አልሻባብ እየተባባሰ በመጣው ግጭትና አለመረጋጋት ተጠቅሞ የከፋ ጥፋት እንዳያደርስ መሰጋቱንም ገልጧል፡፡

     በህንድ ባለፈው ረቡዕ ብቻ ወደ 361 ሺህ የሚጠጉ ሰዎች በኮሮና ቫይረስ መጠቃታቸውንና 3 ሺ 293 ሰዎችም ለህልፈት መዳረጋቸውን ተከትሎ፣ በአገሪቱ በቫይረሱ የተጠቁ ሰዎች ቁጥር ወደ 18 ሚሊዮን መጠጋቱንና ለሞት የተዳረጉ ሰዎች አጠቃላይ ቁጥር ደግሞ ከ200 ሺህ ማለፉን ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡
በህንድ ባለፈው ረቡዕ የተመዘገበው የ360 ሺህ 960 የቫይረሱ ተጠቂዎች ቁጥር፣ ወረርሽኙ ከተቀሰቀሰበት ጊዜ አንስቶ በመላው አለም በአንድ ቀን የተመዘገበው ከፍተኛ የኮሮና ቫይረስ ተጠቂዎች ቁጥር ነው መባሉን ዘገባው አመልክቷል፡፡
በአገሪቱ ባለፉት ሳምንታት የቫይረሱ ስርጭት በከፍተኛ ሁኔታ ማደጉንና በየዕለቱ የሚመዘገቡ ተጠቂዎች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ እየጨመረ እንደሚገኝ የጠቆመው ዘገባው፤ ይህን ተከትሎም ሆስፒታሎች በከፍተኛ ሁኔታ መጨናነቃቸውን፣ የህክምና አገልግሎት ለመስጠት ማዳገቱንና የኦክስጂን እጥረት መፈጠሩንም አክሎ ገልጧል፡፡
በሌላ የኮሮና ቫይረስ ዜና ደግሞ፣ ደቡብ ሱዳንና ማላዊ የመጠቀሚያ ጊዜያቸው በማለፉ አንጠቀምባቸውም ያሏቸውን 78 ሺህ ያህል የኮሮና ክትባቶች ሊያስወግዱ ማቀዳቸውን የገለጹ ሲሆን የአለም የጤና ድርጅት በበኩሉ፤ አገራቱ ውሳኔያቸውን ተግባራዊ እንዳያደርጉ ቢያስጠነቅቅም፣ አገራቱ ግን ማስጠንቀቂያውን ውድቅ ማድረጋቸውን ኦል አፍሪካን ኒውስ ዘግቧል።
ደቡብ ሱዳን ጊዜው ያለፈበት ነው ያለቺውን 60 ሺህ የኮሮና ቫይረስ ክትባት ለማስወገድ ማቀዷን የጠቆመው ዘገባው፤ ማላዊ በበኩሏ ከአንድ ወር በፊት ከተረከበችው 360 ሺህ የአስትራዜኒካ ክትባት ውስጥ 16 ሺህውን አስወግዳለሁ ማለቷን የገለጸ ሲሆን የአለም የጤና ድርጅት ግን ክትባቶቹ ከተመረቱበት ጊዜ አንስቶ እስከ 36 ወራት ጥቅም ላይ መዋል እንደሚችሉ በመግለጽ አገራቱ ክትባቱን ከማስወገዳቸው በፊት በአግባቡ ሊያጤኑትና አማራጮችን ሊፈልጉ ይገባል ማለቱን አመልክቷል፡፡


 አንዳንድ ተረት ተደጋግሞ ካልተነገረን አንጀት አይደርስም።
የሚከተለውን ተረት ከአመታት በፊት ተርከነዋል። ዛሬም ይሄው እንተርከዋለን።  ትምህርታዊነቱ ደግ ነው ብለን ነው። እነሆ!
ከእለታት አንድ ቀን ሌሊት በጠፍ ጨረቃ ሶስት አህዮች ሳር ይግጣሉ።
እንዳጋጣሚ የተራቡ ጅቦች በዚያው ገደማ ያልፉ ኖሮ አህዮቹን አዩአቸው። ከበቧቸውና “ለመሆኑ ማንን ተማምነው ነው በጠፍ ጨረቃ በኛ ግዛት እንዲህ እየፈነጩ ሳር የሚግጡት? ችሎት ተቀምጠን እንጠይቃቸው” ብለው ጅቦቹ ለዳኝነት ተሰየሙ።
የመጀመሪያዋ አህያ ቃል ልትሰጥ መጣች። የመሃል ዳኛው፤ “እሜቴ አህያ፣ ለመሆኑ ማንን ተማምነሽ ነው በኛ ግዛት በጠፍ ጨረቃ ሳር የምትግጭው?”
አህያይቱም፡- “ፈጣሪዬን አምላኬን ተማምኜ ነው፤በእኔ ላይ ጉዳት የሚያደርሱን ሁሉ ፈጣሪዬ ይበቀልልኛል” ስትል መለሰች።
ሁለተኛዋ አህያ ቀረበች፡፡ መሃል ዳኛው፡- #አንችስ ማንን ተማምነሽ ነው በጠፍ ጨረቃ በእኛ ግዛት የምትግጭው?; ብሎ ጠየቃት።
አህያይቱም፡- “ጌታዬን፤ ሀብት የሆንኩትን ባለቤት፤ ለእኔ ክፉ የሰራን ሁሉ የገባበት ገብቶ ይበቀለዋል” አለች።
በመጨረሻም ሶስተኛዋ አህያ ቀረበችና አስረጅ ተባለች። ሶስተኛዋ አህይትም፡- “እኔ በጠፍ ጨረቃ የወጣሁት እናንተኑ ጌቶቼን ተማምኜ ነው” ስትል መለሰች።
ዳኞቹም መከሩና “የመጀመሪያዎቹን ሁለቱን ብንበላ እውነትም አደጋ አለው። ይህቺን እኛን የተማመነችውን ብንበላት ግን ማን ይጠይቀናል!” አሉና ከመቅጽበት ወረዱባት ይባላል።
*   *   *
እነሆ መተማመኛችንን አጥርተን ሳናውቅ መጓዝ ለአደጋ ሊያጋልጠን ይችላል። ሁሉ ነገር ከየጀርባው የስጋት ባለቤት አለው። ያም ሆኖ እጅግ ከባዱን አደጋ ከመካከለኛው አደጋ አመዛዝነን ማጤን ይገባናል። መካከለኛውንም ከትንሹ ማመዛዘን አለብን።
ጉዳዮቻችንን በእውቀትና በብልሃት መከወን ይጠበቅብናል። ነገር ግን የእነ ቶሎ ቶሎ ቤት ግድግዳው ሰንበሌጥ እንዳይሆን በጥንቃቄ መራመድን ግድ ይለናል።
በተለይ ወጣቶች ይህንን ያስተውሉ ዘንድ አዋቂዎችና በሳሎች ሳይታክቱና ሳያሰልሱ ሊያስይዟቸው ይገባል። ሁነኛ ቦታ እንዲውሉም የመንግስት ተዋጽኦ በቅጡ ሊታከልበት ይገባል። ከወዲሁ ካልታሰበበት ይረፍዳል። ሳይቃጠል በቅጠል የሚባለው ይኸው ነው። ይኸውም በዘመነ ኮሮና ያሰፈሰፈውን መአት (The Impending Catastrophi እንዲሉ) አለማየት የእውር የድንብር ጉዞ ነው። ግብዝነትም ነው። ግልጽነትና ተጠያቂነት አይቀሬ መንገድ ነው።
ዛሬ ቢላላ ነገ ይጠብቃል። ቆራጥነትን ግን ይጠይቃል። ሳይታክቱ መታተርን ነግ ሰርክ ማሰብ ወሳኝ ነው። ከጦርነት ወቅት ይልቅ የሰላም ወቅት የሴራና የተንኮል መቀፍቀፊያ ነው። አይንን ገልጦ ማየትና አለመተኛት፤ ጎረቤቶቻችንን ሳንፈራም ሳንዘነጋም ማዳመጥና ማየት ዋና መሆኑን ሌት ተቀን የምንገፋበት ሀገራዊ ሃላፊነት ነው።  ይቅርታ እናደርጋለን። ነገር ግን አንረሳም። We forgive but we don’t forget የምንለው ለዚህ ነው።
መልካም የትንሳኤ በዓል ይሁንላችሁ!
የኢትዮጵያን ትንሳኤም ያፍጥንልን!

ሚያዚያ 12 ቀን 2013 (ኢዜአ) ቢ.ጂ.አይ ኢትዮጵያ ጣና ሀይቅን ከጥፋት ለመታደግ በ5 ነጥብ 9 ሚሊዮን ብር ወጪ የተመረተ የእንቦጭ አረም ለማስወገጃ ማሽን ለጣና ሃይቅና ሌሎች ውሃማ አካላት ጥበቃና ልማት ኤጀንሲ ዛሬ በድጋፍ አበረከተ።
የቢ.ጂ.አይ ኢትዮጵያ የህዝብ ግንኙነት ሃላፊ አቶ ገብረሥላሴ ስፍር በርክክብ ስነ ስርዓቱ ላይ እንዳሉት፤ ቢ.ጂ. አይ ኢትዮጵያ በማህበራዊ አገልግሎቶች በስፋት ተሳትፎ እያደረገ ይገኛል።
በማህበራዊ ዘርፍ ከሚያከናውናቸው ስራዎች መካከል የጣና ሀይቅን ለከፍተኛ ችግር የዳረገና ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብን የሚፈታተን እንቦጭን ለማጥፋት የሚያስችል ስራ ላይ በመሳተፍ የበኩሉን ድርሻ ማበርከት አንዱ መሆኑን ጠቅሰዋል።
ማሽኑ ሀገር በቀል ከሆነው ሙላት ኢንዱስትሪያል ኢንጅነሪንግ ጋር በመተባበር የተሰራ መሆኑን የጠቆሙት አቶ ገብረስላሴ፤ "ማሽኑን ለማሰራት የአራት ወራት ጊዜ ፈጅቷል" ብለዋል።
ማሽኑ በራስ አቅም መሰራቱ በአዋጭነቱና የሀገር ውስጥ አምራቾችን በማበረታታት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንዳለው ተናግረው፤ ማሽኑ የታለመለትን አላማ እንዲያሳካ በጥንቃቄ ስራ ላይ መዋል እንዳለበት ጠቁመዋል።
ማሽኑ የተሰራበት የሙላት ኢንዱስትሪያል ኢንጅነሪንግ ሃላፊነቱ የተወሰነ የግል ኩባንያ ባለቤትና ስራ አስኪያጅ አቶ ሙላቱ ባሳዝነው በበኩላቸው "ቢ.ጂ.አይ ኢትዮጵያ በራስ አቅም የተሻለ ቴክኖሎጂ እንዲሰራ ከማድረጉ በላይ 120 ሺህ ዶላር የውጭ ምንዛሬ ለሀገር ውስጥ ጥቅም እንዲውል አግዟል" ብለዋል።
የጣና ሃይቅን ለመታደግ ሁሉም አካል የተቻለውን ማድረግ እንደሚጠበቅበት ያስገነዘቡት ደግሞ የጣና ሃይቅና ሌሎች ውሃማ አካላት ጥበቃና ልማት ኤጀንሲ ምክትል ስራ አስኪያጅ አቶ ዘላለም ልየው ናቸው።
Page 9 of 531