Administrator

Administrator

 ከዕለታት አንድ ቀን አንድ አዝማሪ መሰንቆውን ይዞ ያንጎራጉራል። ለአንድ ባለፀጋ ሰው ነው የሚገጥመው።
“የኔማ ጌትዬ  ዘረ መኳንንት
ስጋ አልበላም አለ ትከሻው ከብዶት…”
ጌትዬውም፤
“ይበል ይበል…
ንሳ አንተ አሽከር፣አንድ ብርሌ ስጠው…” አሉ።
አዝማሪው ብርሌውን ተቀበለ።  ጎርጎጭ፣ ጎርጎጭ አደረገና፤ እንደገና አቀነቀነ፡-
“አንተ ሰው ጥርስህን አኑረው በዋንጫ የሷው ይበቃል ለእህል ማላመጫ…” አለና ገጠመ።
“ይበል ይበል…
ንሳ አንድ ብርሌ ጨምርለት” አሉ ጌትዬው።
አዝማሪው ተቀበለና ግጥም አድርጎ ጠጣና፣ ማሲንቆውን በዕጣን አዋዛ። ከዚያም ቀጠለና፤
“አንተ ሰው ጥርስህን፣ አንቆርቁረው በቅል፤
እንዘራዋለን ምናልባት ቢበቅል” አለ ሞቅ አድርጎ።
ጌትዬውም በድምፁ ማማርና በዜማው አወራርድ እጅግ አድርገው ተደሰቱና፤
“ንሣ አንተ አሽከር አንድ እጀ-ጠባብ አምጣና ስጥልኝ…” አሉና ከጠጁ እሳቸውም ደጋገሙ።
እዝማሪው ፊቱን ወደ እመቤትዬው አዙሮ፤
“እሜቴ ጥሩወርቅ ውጪ ተከስሻል
እንዲህ ያለ መኳንንት ማን ውደጅ ብሎሻል”
*   *   *
“ጫማውን አውልቆ በእግሩ አይመጣም ወይ
አንቺ ልከሽበት ሊቀር ነበር ወይ?!”
ቀጥሎ
ወደ ጌትዬው ዞረና፡-
የአገር ሁሉ አዋይ
እሜቴ ሲጠሩ ዝም ይላሉ ወይ?
መውዜርዎ ሳያንስ
ጎራዴዎ ሳያንስ
ሽጉጥዎ ሳያንስ
ሻቦላዎ ሳያንስ
ምነው መርጠው ዋሉ፣ የዝምታ ድግስ?” አላቸው። ይሄኔ ጌትዬው እልህም የንሸጣ ስሜትም ተሰማቸውና፤
“ከንግግር በፊት የአርምሞ ዝምታ
ከጦርነት በፊት የዝግጅት ፋታ
ዛሬም የልባም ልጅ ያንድ አፍታ ፀጥታ።
ነገ ግን ይዋጋል መፋለሙ አይቀርም
ታሎ ያሸንፋል ጥርጥር የለኝም” ብለው አዝማሪውን ረቱት ይባላል።
ከልቡና አንቅቶ ቅፅበታዊ ምላሽ ለመስጠት መቻል ታላቅ ተሰጥኦ ነው። ይህን ዓይነቱ ክህሎት ከባድና የረዥም ጊዜ የአዕምሮ ዝግጁነት ይጠይቃል። ይህ ማለት ግን ለሁሉም በጥድፊያ ምላሽ ካልሰጠሁ ብሎ መሯሯጥ አይደለም። “የእነቶሎ ቶሎ ቤት ግድግዳው ሰምበሌጥ” የሚል ድንቅ ተረትና ምሳሌ አለመዘንጋት ነው! ብዙዎች ሁሉን በፍጥነት እንሰራለን ብለው፣ “ሲሮጡ የታጠቁት፣ ሲሮጡ ሲፈታባቸው” ተስተውለዋል።”
“Rome was not built a day “ የሚለውን አባባ በጥልቀት ማጤን ነው። “ሮሜም በአንድ ቀን አልተገነባችም” እንደ ማለት ነው። የሮማ አወዳደቅን ላወቀ የተባለ ጭንቅላት ያለው ሰው ከፍርስራሽም ውስጥ ቢሆን ህንፃ ሊያም እንደሚችል ያያል። ይህ ለሀገራችን ቁልፍና አመርቂ ልህቅና የሚያበረክት ዕውቀት ነውና የሁላችንን ማህበረ-ሱታፌ (Social Participation) የሚፈልግ ነውና ልብ ሊባል ይገባዋል።


    “የውጭ ጣልቃ ገብነት ችግሩን ያባብሰዋል

              የተባበሩት  መንግሥታት  ድርጅት  የፀጥታው  ምክር  ቤት  በሰሜን  ኢትዮጵያ  የተከሰተውን  ግጭት  በተመለከተ  ሐሙስ ነሐሴ  20 ቀን 2013  ዓ.ም ውይይት አድርጓል።
ምክር ቤቱ የትግራይ ግጭት ከተቀሰቀሰ በኋላ ለበርካታ ጊዜ በኢትዮጵያ ጉዳይ በዝግና በይፋ ውይይት ማድረጉ ይታወሳል። የአሁኑ ስብሰባም በከፊል ክፍት የነበረ ሲሆን ከመጀመሪያው ዙር ውይይት በኋላ ውይይቱ በዝግ ተደርጓል።
በዚህ ስብሰባ ላይ የምክር ቤቱ አባላት በሰሜን ኢትዮጵያ ስላለው ቀውስ አስተያየት ሰጥተዋል። ማን ምን አለ?
አንቶኒዮ ጉቴሬዝ
የተባበሩት መንግሥታት ዋና ጸሐፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝ፤ ከትግራይ ተነስቶ ወደ አማራና አፋር ክልሎች የተስፋፋው ጦርነት ቆሞ፣ ሁሉም ወገኖች ወደ ድርድር መምጣት አለባቸው ሲሉ ለፀጥታው ምክር ቤት ተናግረዋል።
ሁሉም አካላት ተኩስ አቁመው ለግጭቱ ሰላማዊ መፍትሔ እንዲፈልጉ በተደጋጋሚ የጠየቁት ዋና ጸሐፊው፤ በትላንቱ የመንግሥታቱ ድርጅት የፀጥታው ምክር ቤት ጉባኤም ይህንኑ አቋም አንጸባርቀዋል።
“ሁሉም ወገን ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ ተኩስ አቁሞ ወደ ድርድር መምጣት አለበት። ስለ ኢትዮጵያ ሲሉ ሰላማዊ መንገድን አማራጭ ማድረግ አለባቸው። ሁሉን አካታች የፖለቲካ ውይይት ያስፈልጋል። የውጭ ኃይሎችም ከአገሪቱ መውጣት አለባቸው” ብለዋል።
ከአንድ ሳምንት በፊትም ያለ ቅድመ ሁኔታ የተኩስ አቁም ላይ እንዲደረስ የጠየቁት ጉቴሬዝ፤ ከጠቅላይ ሚንስትር ዐቢይ አሕመድ ጋር እንደተነጋገሩና ራሱን የትግራይ ክልል ሕጋዊ አስተዳዳሪ እያለ የሚጠራው አካል የሆኑት ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ደብዳቤ እንደላኩላቸው ተናግረዋል።
የተባበሩት መንግሥታት ከአፍሪካ ሕብረትና ሌሎችም አጋር ድርጅቶች ጋር በመሆን ሁሉን አቀፍ ውይይት እንዲካሄድ ድጋፍ እንደሚሰጥ ጨምረው ገልጸዋል።
“ወታደራዊ ግጭት መፍትሔ እንደማያመጣ ሁሉም ወገኖች መገንዘብ አለባቸው” ሲሉም ዋና ጸሐፊው ተናግረዋል።
የተባበሩት መንግሥታት የሰብአዊ መብት ኮሚሸን ከኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን (ኢሰመኮ) ጋር በመጣመር እያካሄደ ያለው ምርመራ እየተጠናቀቀ እንደሆነ ጉቴሬዝ ጠቁመዋል።
ጉቴሬዝ ያነሷቸው ሦስት ቁልፍ ነጥቦች ሁሉም ወገኖች በአፋጣኝ ተኩስ እንዲያቆሙ፣ ያልተገደበ የሰብአዊ እርዳታ እንዲዳረስ መንገድ አመቻችተው ለሕዝብ አገልግሎት የሚሰጡ መሠረተ ልማቶች መልሰው እንዲከፈቱና በኢትዮጵያ የሚመራ ፖለቲካዊ ውይይት እንዲጀመር ነው።
“የኢትዮጵያ አንድነትና የቀጠናው ሰላም አደጋ ውስጥ ወድቀዋል” ያሉት ዋና ጸሐፊው፣ ጦርነቱ ከትግራይ ክልል ወደ አማራና አፋር ክልሎች ከመስፋፋቱ ባሻገር ሌሎች ቀጠናዊ ኃይሎች እንደገቡበትም አክለዋል።
“ነገሮችን የሚያቀጣጥል ትርክትና ብሔርን ተመርኩዞ ሰዎችን ኢላማ ማድረግ ተባብሷል። ሴቶችና ሕፃናትም ወሲባዊ ጥቃት እየደረሰባቸው ነው። ይህን እጅግ በጣም አወግዛለሁ” ሲሉ ለምክር ቤቱ ተናግረዋል።
ከሰብአዊ ቀውሱ ባሻገር የኢትዮጵያ ምጣኔ ሀብት እየተሽመደመደ መምጣቱንም ተናግረዋል። የአገሪቱ እዳ እየጨመረ፣ ብድር የማግኘት እድል እየቀነሰ፣ የዋጋ ንረት እየተባባሰ፣ መሠረታዊ ምግብ አቅርበት እያለቀ ነው ብለዋል።
ኢትዮጵያ
በተባበሩት መንግሥታት የኢትዮጵያ ቋሚ መልዕክተኛ አምባሳደር ታዬ አጽቀሥላሴ ለፀጥታው ምክር ቤት ባደረጉት ንግግር፤ “የኢትዮጵያ መንግሥት ሰላም ለማስፈን የወሰነውን የተናጠል ተኩስ አቁም ህወሓት እንዲቀበል ጫና መረደግ አለበት” ብለዋል።
ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነት አክብሮ በገንቢ መንገድ ብቻ አገሪቱን ማገዝ እንደሚገባው ተናግረዋል።
“የእኛ ግብ ሰላም ነው። ህወሓት ግን በሰላምና በኢትዮጵያ መካከል ቆሟል። ህወሓት ተጎጂ ሳይሆን አጥቂ ነው” ያሉት አምባሳደር ታዬ፤ በኢትዮጵያ ሰላም እንዲወርድ ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በህወሓት ላይ ጫና እንዲያደርግ አሳስበዋል።
ሰብአዊ እርዳታ በሚተላለፍባቸው ቦታዎች ያለውን ፍተሻ ለመቀነስና ፍተሻውን በዘመናዊ መሣሪያ ለማድረግ ኢትዮጵያ እንደምትፈልግ ተናግረዋል። በተጨማሪም ሰብአዊ በረራ እንደተፈቀደም አክለዋል።
አምባሳደሩ ይህንን ያሉት የተመድ ዋና ጸሐፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝና የአሜሪካው ተወካይ በኢትዮጵያ ያለውን የሰብአዊ እርዳታ አቅርቦት መስተጓጎል ከተቹ በኋላ ነው።
እንደ መብራትና ስልክ ያሉ መሠረተ ልማቶችን መተመለከተ “አገልግሎቱ የሚጀመረው ሰላምና ሕግ ሲሲፍን ነው” ሲሉ ምላሽ ሰጥተዋል።
መንግሥት የተናጠል ተኩስ አቁም ያወጀው ሰብአዊ እርዳታ ወደ ትግራይ እንዲደርስና ለክልሉ ሕዝብ ሰላም ለመስጠት ቢሆንም፤ ህወሓት ጦርነቱን ወደ አፋር እና አማራ ክልሎች አስፋፍቶ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ከቤት ንብረታቸው እንደተፈናቀሉ ለምክር ቤቱ ተናግረዋል።
ህወሓት የሰብአዊ እርዳታ እንዳይደርስ አድርጓል ያሉት አምባሳደር ታዬ፤ ቡድኑ በአገሪቱ አለመረጋጋት እንደፈጠረና መንግሥትም ሰላም ለማስፈን ኃላፊነቱን እየተወጣ እንደሆነ አስረድተዋል።
ብሔርን መሠረት ያደረገ ጥቃት እየተሰነዘረ እንደሆነ በኢትዮጵያ ላይ የሚሰነዘረውን ክስ በተመለከተ “ብሔርን መሠረት ያደረገ አድልዎ የለም። መርህ አለን። ለዓመታት ማኅበረሰባዊ መስተጋብራችን የቀጠለው ልዩነትን መሠረት አድርጎ ነው” ሲሉ ምላሽ ሰጥተዋል።
የምክር ቤቱን ውይይት አስመልክተውም “ጉዳዩን ማግነን እና ፖለቲካዊ ቅርጽ መስጠት የኢትዮጵያን መንግሥት ውሳኔ እንደማይለውጥ” አስታውቀዋል።
አሜሪካ
ለተኩስ አቁምና ለብሔራዊ ውይይት ጥሪ ቢደረግም፣ የኢትዮጵያ መንግሥት ሠራዊት እያንቀሳቀሰ መሆኑንና ህወሓትም ጥቃቱን ወደ አፋርና አማራ ክልል በማስፋት በመቶ ሺዎች እንዲፈናቀሉ እያደረገ መሆኑን በመግለጽ፣ ይህም በአስቸኳይ እንዲቆም የጠየቁት የአሜሪካው ተወካይ ናቸው።
የኤርትራ ኃይሎች ወደ ትግራይ ተመልሰው ገብተዋል በማለት በተለያዩ አካባቢዎች ባሉ ታጣቂ ቡድኖች መካከል የተፈጠረው ወታደራዊ ትብብር ሰፊ ጦርነትን የመቀስቀስ ስጋት ይፈጥራል ብለዋል።
አሜሪካ እየተካሄደ ያለው ጦርነትና የሚፈጸሙ ጥቃቶች በእጅጉ እንዳሳሰባት ያመለከቱት ተወካዩ፤ ሁሉም ኃይሎች ተኩስ እንዲያቆሙ፤ መንግሥትና ህወሓት የሰብአዊ እርዳታ አቅርቦት እንዲፈቅዱ፣ በድርድር ላይ የተመሰረተ ተኩስ አቁም እንዲደረግና የኤርትራ ኃይሎች ካለ ምንም ቅድመ ሁኔታ አሁኑኑ እንዲወጡ ጠይቀዋል።
ሚሊዮኖች እርዳታ በሚፈልጉበትና በመቶ ሺህ የሚቆጠሩ በረሃብ አፋፍ ላይ ባሉበት ሁኔታ የኢትዮጵያ ባለሥልጣናት ሆን ብለው የእርዳታ አቅርቦት ወደ ትግራይ እንዳይገባ አደንቅፈዋል ሲሉ የአሜሪካው ተወካይ የከሰሱ ሲሆን ይህም በአስቸኳይ ተስተካክሎ እርዳታ እንዲቀርብ መደረግ አለበት ብለዋል።
የሰብአዊ መብት ጥሰትን በተመለከተም በኤርትራውያን ስደተኞች ላይ ጥቃት እንደሚፈጸም ሪፖርቶች እንዳሉ ጠቅሰው፣ አማራ ክልል ውስጥ አንድ የእርዳታ ሠራተኛ በህወሓት ኃይሎች መገደሉን እንዲሁም የእርዳታ መጋዘን በህወሓት መዘረፉን ገልጸዋል።
ኤርትራ በኢትዮጵያ ውስጥ የተከሰተውን ቀውስ በማባባስ በኩል ያላትን ሚና አሜሪካንን በእጅጉ እንደሚያሳስባት የተናገሩት ተወካዩ፤ ይህም ተኩስ አቁም ለማድረግና በድርድር ፖለቲካዊ መፍትሔ ለመፈለግ እንቅፋት ሆኗል ብለዋል።
የኤርትራ ሠራዊትን በሰብአዊ መብቶች ጥሰት የከሰሱት ተወካዩ በቅርቡ የጦሩ ኤታማዦር ሹም ላይ አሜሪካ የጣለችውን ዕቀባ በማስታወስ ተጨማሪ እርምጃ ከመወሰዱ በፊት የኤርትራ ጦር ከሰሜን ኢትዮጵያ በአስቸኳይ እንዲወጣ ጠይቀዋል።
ሁሉም ወገኖች ወታደራዊ እርምጃ መፍትሔ እንደማያመጣ ተቀብለው፤ ተኩስ አቁም ለማድረግና ፖለቲካዊ መፍትሔ ለመፈለግ በአስቸኳይ ወደ ድርድር ጠረጴዛ እንዲመጡ ጠይቀዋል።
ሕንድ
ጦርነቱ በህወሓት አማካይነት ወደ አማራና አፋር ክሎች እንደተዛመተና ይህም በሰላማዊ ሰዎች ላይ የሚደርሰውን የሰብአዊ መብት ጥሰትና እንዲሁም ልጆችን በተዋጊነት የማሰማራት ከባድ ችግር ማስከተሉን የሕንዱ ተወካይ ገልጸዋል።
በሰኔ ወር የኢትዮጵያ መንግሥት የወሰደው የተናጠል ተኩስ አቁም እርምጃ ያለውን የሰብአዊ ቀውስ ለማሻሻል ወሳኝ እርምጃ እንደነበር አስታውሰው፤ ነገር ግን በሌላኛው ወገን የተኩስ አቁሙ ተቀባይነት ሳያገኝ ጦርነቱ ወደ ሌሎች አካባቢዎች በመስፋፋቱ የሚደርሰው ጉዳት መጨመሩን ጠቅሰዋል።
ስብሰባውን የመሩት የሕንድ ተወካይ ጨምረውም መንግሥት ችግሩን ለመቅረፍ ከተባበሩት መንግሥታት ተቋማትና ከሌሎች የሰብአዊ እርዳታ አጋሮች ጋር እየሰራ መሆኑን በመግለጽ፣ ባደረገው ጥረትም የሰብአዊ እርዳታ አቅርቦት እየተሻሻለ መሆኑ በመረጃ መደገፉን ጠቅሰዋል። ይህም የእርዳታ አቅርቦት ተጠናክሮ መቀጠል አለበት ብለዋል።
በዚህም ኢትዮጵያ ለምታደርገው ጥረት ከዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ አስፈላጊው ድጋፍ ሊደረግላት እንደሚገባና በተለይ የተባበሩት መንግሥታትና የአፍሪካ ሕብረት ችግሩን ለመፍታት ድጋፍ ማድርግ እንዳለባቸው ተናግረዋል።
በኢትዮጵያ ለተፈጠረው ችግር መፍትሔ ለማምጣት በኢትዮጵያ በእራሷ የሚመራና በሕገ መንግሥቷ ማዕቀፍ ውስጥ መሆን እንዳለበት በመግለጽ፤ ዘላቂ ሰላምና መረጋጋት ለማምጣት መተማመን፣ እርቅና ውይይት መኖር እንዳለበት አመልክተዋል።
በማጠቃለያቸውም አገራቸው ለኢትዮጵያ አንድነት፣ ነጻነት፣ ሉዓላዊነትና የግዛቷ መከበር ህንድ ያላትን ቁርጠኝነት ገልጸዋል።
ኬንያና ሌሎች
በተባበሩት መንግሥታት የፀጥታው ምክር ቤት ሐሳብ ያቀረቡት የኬንያው ተወካይ ከእራሳቸው አገር በተጨማሪ የኒጀር፣ የሴንት ቪንሰንትና ግሪናዲስን እንዲሁም የቱኒዚያን ጭምር መሆኑን አመልክተው፤ የመንግሥታቱ ድርጅት ዋና ጸሐፊ ያደረጉትን ጥረት አድንቀዋል።
ተወካዩ በኢትዮጵያ የተከሰተውን ጦርነት በተመለከተ ሰፋ ያለ ማብራሪያ ከሰጡ በኋላ ሁሉም ወገኖች ሰላማዊ ሰዎች በተለይ ሴቶች ላይ የሚደርስ ጉዳትን እንዲያስቆሙ፣ እርዳታ ለተቸገሩ ሰዎች እንዲደርስ እንዲፈቅዱ፣ ተኩስ እንዲቆም፣ ለድርድር መንገድ ለመክፈት የአገሪቱ ምክር ቤት ህወሓትን ሽብርተኛ ያለበትን ውሳኔ እንዲያነሳና ሁሉም ወገኖች ለድርድር ፈቃደኛ እንዲሆኑ ጠይቀዋል።
ጨምረውም፤ የኤርትራ ወታደሮች ከኢትዮጵያ እንዲወጡ፣ ሀብታም አገራት ለሰብአዊ እርዳታ በቂ ገንዘብ እንዲያቀርቡ፣ ዓለም አቀፍ ተቋማት ለኢትዮጵያ ምጣኔ ሀብት አስፈላጊውን ድጋፍ እንዲሰጡ፣ በኢትዮጵያ ምጣኔ ሀብት ላይ ድቀትን ሊያስከትል ከሚችል ማንኛውንም የተናጠል ማዕቀብ ከመጣል እንዲቆጠቡ እንዲሁም የአፍሪካ ሕብረት ሰላም በማምጣት በኩል የሚጠበቅበትን እንዲወጣ ጠይቀዋል።
ቻይና
የቻይናው ተወካይ በኢትዮጵያ መረጋጋት ማስፈንና የተለያዩ ብሔር ተወላጆች በሰላም እንዲኖሩ ማስቻል ከአገሪቱ ባለፈ ለቀጠናውም አስፈላጊ ነው ብለዋል።
“ሁሉም ወገኖች ችግሩን በፖለቲካዊ ውይይት ይፈቱታል ብለን ተስፋ እናደርጋለን። የኢትዮጵያ መንግሥት ችግሩን ለመፍታት የወሰደውን እርምጃ ቻይና ትደግፋለች” ብለዋል።
ሰብአዊ ቀውሱ እየተባባሰ እንደመጣና በአማራና በአፋር ክልሎች እርዳታ የሚፈልጉ ሰዎች ቁጥር እየጨመረ እንደሆነ ተናግረው፤ ሁሉም አካሎች ሰብአዊ እርዳታ እንዲዳረስ ኃላፊነታቸውን እንዲወጡ አሳስበዋል።
በትግራይና በሌሎችም ቦታዎች ሰብአዊ እርዳታ የሚሰጡ ድርጅቶች የኢትዮጵያን ሉዓላዊነት እንዲያከብሩና የተባበሩት መንግሥታት መርህን እንዲከተሉም የቻይናው ተወካይ ጠይቀዋል።
ቻይና እያደረገች እንዳለችው የዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ የኢትዮጵያን መንግሥት በመደገፍ ለዘላቂ ሰላምና ብሔራዊ እርቅ እንዲቆም ጠይቀዋል።
“በሰብአዊ እርዳታ ስም የውጪ ጣልቃ ገብነት መኖር የለበትም። የአፍሪካ ችግር በአፍሪካውያን ይፈታ” ሲሉም ለምክር ቤቱ ተናግረዋል።
ኢትዮጵያ ላይ የተጣሉ ማዕቀቦች ዓለም አቀፍ ሕግን የሚጻረሩና ችግሩን ከመፍታት ይልቅ የሚያባብሱ እንደሆኑ በንግግራቸው ጠቅሰዋል።
ሩሲያ
የሩስያዋ ተወካይ በበኩላቸው፤ ወደ ትግራይ እርዳታ ለመላክ በሰመራ የተቋቋመው መተላለፊያ ተገቢውን አገልግሎት ይሰጣል ብለው ተስፋ እንደሚያደርጉ ተናግረዋል።
አይይዘውም፤ “በሰሜን ኢትዮጵያ ያለውን ሰብአዊ ሁኔታ ከፖለቲካ ጉዳይ መነጠል ያስፈልጋል። በትግራይ በሚደረገው ሰብአዊ እርዳታ መድልዎ መኖርም የለበትም። አማራ፣ ኦሮሚያና ሶማሌ ክልሎችም ድጋፍ ያስፈልጋቸዋል” ሲሉ ለምክር ቤቱ የሩሲያን አቋም አስታውቀዋል።
በኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ውይይት እንደሚያስፈልግና ይህም በኢትዮጵያውያን መሪነት መካሄድ እንዳለበት ተናግረዋል።
“የውጭ ድጋፍ የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የፖለቲካ ነጻነት በጠበቀ መልኩ ነው መሰጠት ያለበት” ሲሉም ገልጸዋል።
የኢትዮጵያ ፌደራል መንግሥት አገሪቱን በአንድነት ወደ ሰላም የመውሰድ አቅም እንዳለው አክለዋል።
እንደ ቻይናው ተወካይ ሁሉ ኢትዮጵያ ላይ የተጣሉ ማዕቀቦችን አውግዘው፤ የፀጥታው ምክር ቤት አባላት ምክረ ሐሳብ መካተት እንዳለበት አጽንኦት ሰጥተዋል።
(ቢቢሲ አማርኛው)


   የቱርክ ፕሬዝዳንት ረጂብ ጣይብ ኤርዶኻን በድንበር ይገባኛል ውዝግብ የከፋ መቃቃር ውስጥ የገቡትን ኢትዮጵያ እና ሱዳን ለማሸማገል ሐሳብ አቀረቡ። ፕሬዝዳንት ኤርዶኻን ለትግራይ ውጊያ በለዘብተኛ አካሄድ መፍትሔ ሊፈለግለት እንደሚገባ ተናግረዋል።
ኤርዶኻን ኢትዮጵያ እና ሱዳንን የማሸማገል ሐሳብ ያቀረቡት፤ ከጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ ጋር ባለፈው ረቡዕ ነሐሴ 12 ቀን 2013 በአንካራ በሰጡት መግለጫ ነው።
በጉብኝቱ ማጠቃለያ ላይ ሁለቱ መሪዎች በጋራ በሰጡት መግለጫ፤ የትግራይና የኢትዮ-ሱዳን የድንበር ጉዳይ ተነስተዋል። “ኢትዮጵያ በስሱ ሒደት ውስጥ እያለፈች ነው” ያሉት ኤርዶኻን፤ በአፍሪካ አላት ያሉትን ስትራቴጂካዊ አቀማመጥና ጠቀሜታ ጠቅሰው ለሀገሪቱ ሰላም፣ ጸጥታ እና አንድነት ትኩረት እንደሚሰጡ ገልጸዋል።
“የቀጠናውን ሰላም እና መረጋጋት ከመጠበቅ አኳያ ለወቅታዊው ችግር በለዘብተኛ አካሄድ መፍትሔ ማበጀት ያስፈልጋል ብለን እናምናለን” ያሉት የቱርኩ ፕሬዝዳንት፤ ከዘጠኝ ወራት በላይ ያስቆጠረው ውጊያ ከተባባሰ ዳፋው በአካባቢው አገራት ሊዳረስ እንደሚችል አስጠንቅቀዋል።  
ኢትዮጵያ እና ሱዳን የሚወዛገቡበትን የአል-ፋሽጋ አካባቢ ጉዳይን በጋዜጣዊ መግለጫው ያነሱት ኤርዶኻን፤ ሀገራቸው ሁለቱን ጎረቤታሞች ለማደራደር ፍላጎት እንዳላት ጠቆም አድርገዋል። ፕሬዝዳንቱ “ውዝግቡ በሁለቱ አገሮች መካከል በሚደረግ ውይይት በመልካም ጉርብትና ላይ በመመስረት እንዲፈታ የልብ ፍላጎቴ መሆኑን ገልጪያለሁ። ቱርክ ጉዳዩ በሰላም እልባት እንዲያገኝ ሽምግልናን ጨምሮ ማናቸውንም አስተዋጽኦ ለማድረግ ዝግጁ ናት” ብለዋል።
ኤርዶኻን ከጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ጋር ከመገናኘታቸው አንድ ሳምንት ገደማ በፊት፤ ወደ አንካራ ከተጓዙት የሱዳኑ ሉዓላዊ ምክር ቤት ሊቀ-መንበር አብደል ፈታህ አል-ቡርሃን ጋር ተመሳሳይ ውይይት አድርገው ነበር። ከሁለቱ መሪዎች ውይይት በኋላ ኤርዶኻን በሰጡት መግለጫ፤ በኢትዮጵያ እና በሱዳን መካከል የተቀሰቀሰው ውዝግብ “በጋራ ውይይት እና መግባባት” ሊፈታ ይገባል ብለው ነበር። ሀገራቸው በመጪዎቹ ጊዜያት ከካርቱም ጎን እንደምትቆም ማስታወቃቸውም ይታወሳል።
በጉብኝቱ፤ ቱርክ እና ኢትዮጵያ በውሃ ዘርፍ፣ በገንዘብ ዕገዛ እና ወታደራዊ የገንዘብ ትብብርን የተመለከቱ አራት ስምምነቶች መፈራረማቸው ተገልጿል። ኢትዮጵያ እና ቱርክ 125 አመታት የዘለቀ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት አላቸው። በረጂብ ጣይብ ኤርዶኻን መንግስት ላይ ተሞክሮ ከከሸፈው መፈንቅለ መንግስት በኋላ የሁለቱ ሀገራት ግንኙነት ይበልጥ መጠናከሩን በቅርበት የሚከታተሉ ባለሙያዎች ተናግረዋል።
የቱርኩ ፕሬዝዳንት ሀገራቸው ሽብርተኛ ብላ ከፈረጀችው የሃይማኖት መምህሩ ፌቱላህ ጉለን በምታደርገው ውጊያ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ እና ኢትዮጵያ ላደረጉት ድጋፍ ምስጋና አቅርበዋል። በፌቱላህ ጉለን ንቅናቄ በኢትዮጵያ ተከፍተው የነበሩ ትምህርት ቤቶች ለቱርኩ ማሪፍ ፋውንዴሽን መተላለፋቸውንም ፕሬዝዳንት ኤርዶኻን አረጋግጠዋል።
በአወዛጋቢው የፌቱላህ ጉለን ንቅናቄ አማካኝነት በአዲስ አበባ ተከፍተው አገልግሎት ሲሰጡ የቆዩ አራት ትምህርት ቤቶች በቱርክ መንግስት ስር ላለው ማሪፍ ፋውንዴሽን ተላልፈው የተሰጡት ሰሞኑን። በአዲስ አበባ ከተማ አፍሪካ ህብረት፣ ሳር ቤት፣ ፈረንሳይ እና ሲ ኤም ሲ አካባቢዎች የሚገኙት አራቱ ትምህርት ቤቶች ለማሪፍ ፋውንዴሽን የተላለፉት በፍርድ ቤት ትዕዛዝ ነው።
 (ኢትዮጵያ ኢንሳይደር)

 መንግስት በአሸባሪነት የፈረጀው የህወሓት ቡድን ሶስት ወንድማማቾችን በአሰቃቂ ሁኔታ ገድሏል።
ቡድኑ ወደ ጋይንት ገብቶ በቆየባቸው አስር ቀናት በሀይል ከተደፈሩ ሴቶች÷ ከዘረፈው ንብረት ውጭ ንፁሃንን በመረሸን ዘመን የማይሽረው ጠባሳ በነዋሪዎች ላይ አሳድሯል።
ሟቾቹ በደቡብ ጎንደር ዞን ላይ ጋይንት ወረዳ የነፍስ መውጫ ከተማ ነዋሪዎች ነበሩ።
በወቅቱ መንገድ ላይ የነበሩትን ሙላት መንገሻ፣ ይበልጣል ባየ እና ገብሬ ተስፋ የተባሉትን የአንድ ቤተሰብ አባላት ቤተሰብ ጠይቀው ሲመለሱ መሳሪያ ሳይታጠቁ ‘‘ተማርካችኋል እጅ ስጡ’’ በማለት በአሰቃቂ ሁኔታ ረሽኗቸዋል።
የሟች ቤተሰቦች ለፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት እንደገለጹት÷ ‘‘የሶስቱን አስከሬን አናስነሳም፣ አታለቅሱም’’ በማለት ለሶስት ቀን ሜዳ ላይ ወድቀዋል።
ከሟቾቹ መካከል ሙላት መንገሻ በግል ድርጅት ተቀጥሮ የሚሰራ እና ሟቾችን ጨምሮ ሌሎች አናት አባት የሌላቸውን ቤተሰቦች ያስተዳድሩ ነበር።
የሽብር ቡድኑ ንፁሃንን በአሰቃቂ ሁኔታ ከገደለ በኋላም ወደ መኖሪያ ቤታቸው በመሄድ ንብረታቸውን ሙሉ በሙሉ ዘርፏቸዋል።
የሟች ሙላት መንገሻ ባለቤት ወይዘሮ ቦሴ ገላው በአሁኑ ሰዓት ምንም አይነት የተረፈ ሀብት ስለሌለ መንግስት አስፈላጊውን ድጋፍ እንዲያደርግላቸው ጠይቀዋል።
(ፋና ድሮድካስቲንግ ኮርፓሬት)

  የኢትዮጵያ ዜጎች ለማኅበራዊ ፍትህ (ኢዜማ) ከፍተኛ አመራሮች በአፋርና አማራ ክልል ጉዳት የደረሰባቸውን ዜጎችና አካባቢዎች ጎብኙ፡፡
 በአፋር ክልል በኩል ጉብኝት ያደረጉት አመራሮች ሰመራ ከተማ በመገኘት ከክልሉ አደጋ መከላከልና የምግብ ዋስትና ማስተባበሪያ ጽሕፈት ቤት እንዲሁም ከክልሉ ጸጥታ ዘርፍ ኃላፊዎች ጋር በክልሉ ያሉ ወቅታዊ ጉዳዮች ላይ የተወያዩ ሲሆን ወደ ጭፍራ በማምራት ሕወሃት በፈፀመው ጥቃት ከቤት ንብረታቸው የተፈናቀሉ ዜጎች የሚገኙበትን ሁለት ጊዜያዊ መጠለያ ጣቢያዎችን ጎብኝተው፣ ያለውን ሁኔታ ለመረዳት ችለዋል። ከዚህ በተጨማሪም በጭፍራ ከሚገኙ የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት አመራሮች ጋር ውይይት አድርገዋል።
 በጭፍራ አንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤትና በጭፍራ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተጠልለው የሚገኙ ዜጎች የክልሉ አደጋ ዝግጁነትና ምግብ ዋስትና ማስተባበሪያ ጽሕፈት ቤት ከፌደራል አደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን ጋር በመተባበር፣ የተባበሩት መንግሥታት የምግብ ፕሮግራምና የቀይ መስቀል ማኅበር በኩል እገዛ እያገኙ ቢሆንም ተጨማሪ የምግብና የሕክምና እርዳታ እንደሚያስፈልጋቸው ለመረዳት ተችሏል።
በደሴ በኩል የተጓዙት አመራሮች ሕወሃት ጥቃት ከፈፀመባቸው የሰሜን ወሎ አካባቢዎች ተፈናቅለው በደሴ ከተማ በሚገኙ አምስት ጊዜያዊ መጠለያ ጣቢያዎች ውስጥ የሚገኙ ዜጎችን የጎበኙ ሲሆን በግዳጅ ላይ እያሉ አደጋ ደርሶባቸው በሕክምና ላይ የሚገኙ የመከላከያ ሠራዊት አባላትን አግኝተው አበረታተዋል።
 ሕወሃት ባደረሰው ጥቃት ከመኖሪያቸው ተፈናቅለው በደሴ ከተማ የሚገኙ ዜጎች ከደሴ ከተማ ነዋሪዎች  ድጋፍ እያገኙ የሚገኙ ሲሆን የከተማው ነዋሪ በራሱ ተነሳሽነት እያደረገ ያለውን ድጋፍ በተደራጀ መልኩ የሚፈፀም እንዲሆን ተጨማሪ ሥራ መሥራት እንደሚገባ በቦታው የተገኙት አመራሮች ተረድተዋል። መንግሥትና ግብረሰናይ ድርጅቶችም በመጠለያ የሚገኙ ዜጎች የሚያስፈልጋቸውን እገዛ ለማድረስ በበለጠ ፍጥነት መሥራት እንደሚገባቸው ታዝበዋል።
በጎንደር በኩል የተጓዙት አመራሮች በደብረ ታቦር፣ ጎንደርና ባሕር ዳር ከተሞች በመገኘት ከመኖሪያቸው የተፈናቀሉ ዜጎችንና በግዳጅ ላይ እያሉ ጉዳት ደርሶባቸው በሕክምና ላይ የሚገኙ ወገኖችን የጎበኙ ሲሆን እነዚህን ወገኖች ለማገዝ የሚሠራው ሥራ የተቀላጠፈና የተቀናጀ መሆን እንደሚገባው ታዝበዋል። አመራሮቹ በየአካባቢው ያሉ የኢዜማ አባላት በቀበሌና በወረዳ ደረጃ ሕዝብን ለማንቃት፣ አካባቢው ተደራጅቶ እንዲጠብቅ እንዲሁም የደጀንነት ሥራዎችን ከመንግሥትና ሌሎች ባለድርሻዎች ጋር በቅንጅት በመሆን እያደረጉ ያሉትን ተሳትፎ አበረታተዋል።  
ኢዜማ በአፋር፣ አማራና ትግራይ ክልሎች ከመኖሪያቸው ለተፈናቀሉና እገዛ ለሚያስፈልጋቸው ዜጎች የሚሆን ብር 250 ሺ ብር  በኢትዮጵያ ቀይ መስቀል ማኅበር በኩል ለመስጠት ቃል መግባቱ ይታወሳል።

ስንቅነህ እሸቱ (ኦ‘ታም ፑልቶ) “40 ጠብታዎች” የግጥም መድብል፣ "የፈላሱ መንገድ”፣“የኤላን ፍለጋ” “ኬክሮስና ኬንትሮስ” ጽሐፊ፣ “ሺህ የፍቅር ዲቃላዎች” “Catch With Thunder” የተሰኙ መጻህፍትን ለንባብ አብቅቷል፡፡ ለብዙ ጊዜያት ግን ጠፍቷል፡፡ ለመሆኑ የት ጠፋ? ከአዲስ አድማስ ጸሃፊ ሳሙኤል በለጠ (ባማ) ጋር በሕይወቱና የድርሰት ሥራዎቹ ዙሪያ አጭር ቆይታ አድርጓል፡፡

          እስቲ ስለ ልጅነትህ አጫውተን?
የተወለድኩት ኮንሶ ነው። ደብዛዛ ምሥሎች ኮንሶ ላይ ይታዩኛል። አንዳንዴ የማስታውሰውን ነገር ስናገር፣ "ይህንን ልታስታውስ አትችልም" ይሉኛል። ልጅ ሆኜ ኮንሶ ላይ አመጽ ያለ ይመስለኛል። ለአባቴ ስነግረው፤ "ከእኛ ሰምተህ ነው" ይለኝ ነበር፤ እኔ ግን አስታውሳለሁ፤ ፍዝዝ ብሎ ምሥሉ አሁንም አዕምሮዬ ላይ አለ፤ አባቴ ወታደር ነበር፤ ከቦታ ቦታ ይዘዋወራል። ኮንሶ ብዙ ሳንቆይ ወደ ጂንካ ሄድን፤ እስከ 3ኛ ክፍል ጂንካ ነው የተማርኩት። ጣፋጩን የልጅነት ጊዜዬን ያሳለፍኩት ጂንካ ነበር፤ ከተፈጥሮ ጋር ቅርበት ነበረኝ፤ አንዲት ትንሽ አበባ ነበረች፤ መሬት ተጠግታ የምትበቅል፤ አጠገቧ ሄደህ ስትዘፍንና ስታጨበጭብ አበባዋ ይዘጋል። የሆነ ዘፈን አለ እሱን ካልዘፈንክ አትሰበሰብም ይባላል። ቡልጋር ነው ዘፈኑ.. እኔ ግን በማጨብጨብ ሌላ ዘፈን እየቀየርኩ፣ በተለያየ መንገድ እሞክር ነበር፤ ትሰበሰባለች፤ ስለዚህ ሰዎች የሚሉት ነገር ልክ ላይሆን ይችላል ማለት ጀመርኩ፤ ”Catch with thunder” መጽሐፌ ላይ ሞኛሞኝ ገጸ ባህሪ አለ፤ ዝም ብሎ የከለከሉትን የሚሞክር ገጸ ባህሪ ነው። ገጸ ባህሪውን የሳልኩት ከራሴ የሕይወት ተሞክሮ ተነስቼ ነው። ለምሳሌ ወደ ሙሉ ጨረቃ ፊትህን አዙረህ ከሸናህ "መሽኒያህ ይደፈናል" ይባላል፡፡ እኔ ወደ ሙሉ ጨረቃ ፊቴን አዙሬ እሸና ነበር፤ ያው ሞኝነት ነው። ከተደፈነ ከሰርክ ማለት ነው! ግን በድፍረት እሞክረው ነበር፡፡ አንድ ኪንታሮት የነበረበት የጎረቤት ልጅ ነበር፤ "ኪንታሮት ከቆጠርክ ኪንታሮት ይወጣብሃል" ይለኛል፤ እኔ ግን እቆጥርለት ነበር፡፡ ወደ ወንዝ እንሄድ ነበር፤ "ገበሎ ዲንጋይ ላይ ቁጭ ብሎ አንገቱን ካሰገገ ሴቶችን እየመረቀ፣ ወንዶችን እየረገመ ነው" ይባላል፣ "ገበሎውን የገደለ ሠይጣን ይወጣበታል" ይባላል፤ እኔ ለመግደል እሞክር ነበር፤ እነዚህ የማረሳቸው የልጅነት ትውስታዎቼ ናቸው።
የትምህርት ቤት ቆይታህስ?
ሃይስኩል የተማርኩት አርባ ምንጭ ነው። አሁን ላለኝ አመለካከት መሠረት የሆነኝ ትምህርት ቤት ገብቼ የተማርኩት ትምህርት ሳይሆን፣ ከተፈጥሮ ጋር የነበረኝ ትስስር ነው። አባቴ ከቦታ ቦታ ሲሄድ ለእኔ ትልቅ ትምህርት ነበር፤ ምክንያቱም ከተረት ወደ ተረት፣ ከአንድ ባህል ወደ ሌላ ባህል፣ ከአንድ ጊዜ ወደ ሌላ ጊዜ እየተጓዝኩ ነበር። ጊዜን እንደ ተራራ ብታየው -- የሆነ ማሕበረሰብ ግርጌ ላይ ቢሆን፣ ሌላው አናት ላይ ቢሆን፣ አንድን አመት እየኖርክ የተለያየ ጊዜ ላይ ነው የምትኖረው፤ ይህ ነገር ሳስበው ያስገርመኛል። የተረት ዓለም ከትምህርቱ ዓለም ይስበኝ ነበር፤ አያቴ አተቴ ታመልክ ነበር፤ አንድ ጊዜ ታማ ከግድግዳ ጋር ያጋጫታል። "ገበያ ላይ አውጥቼ ዛፍ ላይ ሰቅዬ አሰቃያታለሁ" እያለ ይጮኻል። ከጎረቤት ሰዎች መጥተው ምስ ጠይቀው፣ ባሩድ ስታሸት ዳነች፤ አሁን ሳስበው ይደንቀኛል። ሙጼ የሚባል ስርዓትም ነበር፤ በሽታ መጦ ያወጣል ይባላል፡፡ እናቴ በሙጼ ስርዓት ትታከም ነበር፤ አንድ ቀን ሙጼውን አየሁት፤ እንዴት ይሆናል? ብዬ ተደምሜ ነበር፤ በመንፈሳዊ ዓለም ምንም ገደብ የለም ማለት የጀመርኩት ያኔ ነው። እኒህን ነገሮች ወደ ታሪክ እቀይራቸዋለሁ፤ በትምህርት ቤት ተማርኩኝ አልልም፤ ገብስና ስንዴን ሳልለይ ነው ግብርና ተማርኩ የምል የነበረው፡፡ ትምህርቱ ብዙም ስለማይስበኝ አነብ ነበር፡፡
ድርሰት የሙሉ ጊዜ  ሥራህ ነው?
አይደለም፤ ተጨማሪ ሥራ እሰራለሁ። መቀሌን ጨምሮ በተለያዩ ክፍለ አገራት እየተዟዟርኩ ሰርቻለሁ፤ በእነዚህ ቦታዎች ላይ መስራቴ ጠቅሞኛል። ግብርናን የተፈጥሮ ሃብትን በደንብ ያወቅኩበት ጊዜ ነበር፤ የገጠሩ ሕይወት ያስደንቀኝ ነበር፤ ጽሑፎቼ ላይም ይንጸባረቃል፤ ያጠናሁት “Landscape architecture” ነው። አሁን የምሰራው በዚሁ ዘርፍ ነው።
"40 ጠብታዎች" የግጥም መድበልህ  ከታተመ በኋላ፣ ወደ ቻይና ሄድክ፤ እዚያ ምን ሰራህ?
ይገርምሃል፤ በወቅቱ ለውጥ ፈልጌ ነበር፤ ዲቪ  ሞላሁ፤ ቻይና አገርም እስኮላርሺፕ ሞላሁ (ያኔ ወደ ቻይና መሄድ እምብዛም አይታወቅም) ዲቪውም የቻይና እስኮላሩም እኩል መጡ፤ ዲቪውን ትቼ በ1997 ዓ.ም ወደ ቻይና ሄድኩ፤ ቻይናን ማወቅ እፈልግ ነበር፤ እዚህ ሆኜም አነብ ነበር፤ "ግማሽ እስኮላርሺፕ እየከፈልክ ትማራለህ" ተብዬ ነበር፤ ነገር ግን እዛ ስሄድ እየተቸገርኩ የምበላው እያጣሁ ነው የተማርኩት፡፡ እንደዛም ሆኖ የሰውና የተፈጥሮ ትስስርን፣ ባህልንና ተፈጥሮን በቅጡ የተረዳሁት እዛ ነው። የቻይናውያን “Landscape History” ያስገርማል። ፍልስፍናቸው ይደንቃል። በአኗኗራቸው፣ በአለባበሳቸው፣ በሕክምናቸው Abstract (ሥውር አስተኔ) የሆኑ ነገሮች ሥጋ ይዞ ታያለህ፤ አጸዳቸውን ብትመለከት የብዙ ሃሳቦች ጥምር ነው። ቅኔያቸው ሰፊ ነው። ቻይናውያን “በጀበና ውስጥ ዓለምን መስራት” የሚል አመለካከት አላቸው፤ ቻይና መሄዴ እና “Landscape architecture” መማሬ ሰውና ተፈጥሮ የሚለውን ቃል ሰጠኝ። (ፊትም ሳላቀው እጠቀመው ነበር) የባህልና የተፈጥሮ ግንኙነትንም ድርሰቶቼ ላይ ታያለህ (ለምሳሌ የአርባ ምንጭን አቀማመጥ) ለምሳሌ ጉልቻ ሊኖር ይችላል፤ አንተ ምግብ ታበስልበታለህ በዛ ብቻ አይወሰን ጉልቻ ትዳር ነው። አድባርን ውሰድ መንፈስ ነው፣ የምትማማልበት፣ የምትታረቅበት ነው። ጋሞ ውስጥ አንዲት ሴት በአድባር አጠገብ ወተት ይዛ ስታልፍ ወተት ጠብ አድርጋ ነው። የምታልፈው ስለዚህ ይህ ዛፍ ውጪ ብቻ ያለ ዛፍ አይደለም ውስጣችንም ውስጥ ያለ ዛፍ ነው። ግንኙነቱ ይህ ነው።
እንዲህ ያሉ ባህሎች እየጠፉ መምጣታቸው--- ?
በጣም ጎድቶናል፤ የኔም ስራዎች ላይ ሰውና ተፈጥሮ ርዕሶቼ የሆኑት ለዛ ነው። አንዱ ወደዛ የወሰደኝ ነገር “Australian Aborigines practice" ነው። የኤላን ፍለጋ ላይም ጠቅሼዋለሁ፤ አገረ አውስትራሊያውያን አገራቸውን በተረት ቀድመው ካርታ ሰርተዋል። "Dream line Song line" የሚሉት ነገር አለ፤ አጠቃላይ ታሪኩ የሚያወራው ከሕልም ዓለም ወደ ምድር እንዴት እንደመጡ ነው። ለምሳሌ ስለ ተራራው ዘፈን ወይ ተረት አለ፤ ይህንን ካወክ የትም ብትሄድ አትጠፋም፤ በተረት አንተና ተፈጥሮ የአንድ ትልቅ ሕይወት የተለያዩ ገጽታዎች ናችሁ ማለት ነው። ይህንን ሳስብ ሰው ከተፈጥሮ ጋ ሲኖር አንዳች ትስስር መፍጠሩ አይቀርም፤ አስበው የተረትን ጉልበት፤ ይህንን ሃሳብ ወደ እኛ አገር ማምጣት እፈልጋለሁ፤ እኛም ያለውን እውነታ መመርመር አለብን፤ ከየት ተነስተን ወዴት እንደምንሄድ ማወቅ አለብን!
አንዳንዶች--- ሥራዎችህን ግራ ያጋባሉ ይላሉ፤ አንተ ምን ትላለህ ?
 እኔ በእድሜ ብዙ ከሄድኩ በኋላ ነው ወደ ሥነ ጽሑፍ ዓለም የገባሁት፤ ሥነ ጽሑፍ ባህል መፍጠር እንደሚችል ስላመንኩ ነው የምጽፈው፡፡ ጽሑፍ የግድ ትርጉም መስጠት አለበት ብዬ አስባለሁ፤ የገጠር ተረቶችን ስትሰማ ትርጓሜ ካልፈለክላቸው ስሜት ላይሰጡ ይችላሉ፤ ሥነ ጽሑፍ ለውበት ይጻፍ በሚለው አላምንም፤ የሰውንም ሕይወት መቀየር መቻል አለበት፤ ያለዛ አልጽፍም፤ ስለዚህ የምጽፈው- የሰውን አስተሳሰብ ያበለጽጋል ብዬ ስለማምን ነው። ወይም አንባቢ ካነበበ በኋላ “ውቅያኖስ ሃሳብና ራዕይ አዕምሮው ውስጥ ባይፈጥር እንኳን ጠብታ መፍጠር አለበት” ብዬ ስለማምን ነው። እንዲህ ካልሆነ መጻፍ ዋጋ አለው ብዬ አላስብም፤ ስለዚህ አንባቢ የራሱን ትርጓሜ መፈለግ አለበት!
ምን አይነት አጻጻፍና ጸሐፊ ይማርክሃል?
እኔ መጽሐፍ የሚማርከኝ በእያንዳንዱ መስመር ላይ የተጠቀመው ቃልና አገላለጽ ሃይል ሲኖረው። ቅኔ ሲኖረው፣ ውበት ሲኖረው--- እንዲህ ዐይነት ጽሑፎች ደስ ይሉኛል፡፡ አንድ ወዳጄ የጻፈውን ልንገርህ፡- ይሁዳን እንደ ቅዱስ አድርጎ ስሎታል። ከይሁዳ አንጻር የክርስቶስን ታሪክ ይተርክልናል። ጽሑፉ ላይ ይሁዳ ራሱን ልክዳ አልክዳ እያለ ሲያቅማማ ታያለህ፤ ይህ ለእኔ ከሚጮኸለት ታሪክ ባሻገር የማየት ችሎታ ነው። እንዲህ ዐይነት አጻጻፍ እወዳለሁ፤ ነገር ግን  አጻጻፉ ውበት ከሌለው ምንም ጥሩ ታሪክ ቢኖረው ለማንበብ ልቸገር እችላለሁ።
ለጥቂት ዓመታት ጠፍተሃል፤ በደህና ነው?
በድሮ ሂሳብ ከግማሽ ሚሊዮን ብር በላይ የትም ቀርቶብኛል። (ብሩ የኔ አልነበረም፤ ከቤተሰብ የተበደርኩት ነው።) አሁን መጽሐፍ የማሳትምበትም ገንዘብ የለኝም! ላሳትምልህ ብሎም የመጣ የለም እንጂ ይዤው የምቀርበው ስራ አላጣሁም! ይህ ነው ያጠፋኝ፡፡
መሰናበቻ "40 ጠብታዎች” ከሚለው የግጥም መድበል ----
- ሕብረ - ነፍስ
ሕብረ - ነፍስ
ተንሰቅሳቂ ልቤን
ፈረሰኛ ደስታ
አፍነከነከልኝ፤
በዓለም አንድ ጥግ
አንዲት ነፍስ አዜመች
ዘመረች መሰለኝ።

Saturday, 14 August 2021 00:00

የፖለቲካ ጥግ

ፖለቲካ ጨዋታ አይደለም፤ ኃይለኛ ቢዝነስ እንጂ።
   ዊንስተን ቸርቺል
 ፖለቲከኞችን በቃላቸው ሳይሆን በተግባራቸው መዝናቸው።
   www.Idlehearts.com
 የምንኖረው ፖለቲካ ፍልስፍናን በተካበት ዓለም ውስጥ ነው፡፡
   ማርቲን ኤል.ግሮስ
 ፖለቲካ ከፊዚክስ የበለጠ አስቸጋሪ ነው።
   አልበርት አንስታይን
 ትልቁ ሃይል የገንዘብ ሃይል አይደለም፤ የፖለቲካ ሃይል እንጂ።
   ዋልተር አኔንበርግ
 የመንግስት የመጀመሪያ ሃላፊነት ህዝብን መጠበቅ ነው፤ ህይወታቸውን መምራት አይደለም።
   ሮናልድ ሬገን
 ፖለቲካ የገንዘብ ወይም የሥልጣን ጨዋታ ጉዳይ አይደለም፤ የሰዎችን ኑሮ የማሻሻል ጉዳይ ነው።
   ፖል ዌልስቶን
 የፖለቲካ ሥልጣን ከጠብመንጃ አፈሙዝ ውስጥ ይወለዳል።
   ማኦ ትሱ-ቱንግ
 መንግስት ሲሳሳት ትክክለኛ መሆን አደገኛ ነው።
   ቮልቴር
 የፌደራል መንግስት የሰሃራ በረሃን እንዲቆጣጠረው ከተደረገ፣ በ5 ዓመት ውስጥ የአሸዋ እጥረት ይከሰታል።
   ሚልተን ፍሪድማን
 አክቲቪስት ወንዙ ቆሻሻ ነው የሚል ሰው አይደለም። አክቲቪስት ወንዙን የሚያፀዳ ሰው ነው።
   ሮስ ፔሮት
 አንድ ሳምንት ለፖለቲካ ረዥም ጊዜ ነው።
   ሃሮልድ ዊልሰን
 የሚቆሙለት ነገር የሌላቸው ሰዎች፣ ለማንኛውም ነገር ይወድቃሉ።
   ጄፍ ሪች
 በፖለቲካ ውስጥ በፍርሃት የተጀመረ በሽንፈት ይቋጫል።
   ሳሙኤል ቴይለር ኮልሪጅ

Sunday, 22 August 2021 13:08

የግጥም ጥግ

ጸሐይ ከንፈር አላት፥ እንጆሪ ሚመስል
ጨረቃ ጣት አላት፥ ቀጭን እንዳለንጋ
ሰማይ አለው እሳት፥ ምድርን የሚያከስል
ከጥጥ የተሰራ፥ ደመና አለው አልጋ።
ተራራ አንገት አለው፥ መቃ የመሰለ
አለቱ ሕብስት ነው፥ በጣይ የበሰለ
ዛፍ አለው ቁንዳላ፥ የተመሳቀለ
ድንጋይ ብርሃን አለው፥ የተንቀለቀለ
ጨለማ ግርማ አለው፥ እጅግ ሚያንፀባርቅ
ሰይጣን እምነት አለው፥ ከእግዜር የሚያስታርቅ
ሰው ባለግብር ነው፥ መልዓክ ሚተካከል
ብሳና ወይን ነው፥ ገነት የሚተከል።
ይኼ ነገር…
እንዴትም ብታስብ፥
የማይሆን ነው ብለህ እንዳትሞግተኝ
እንዴት ሆነም? ብለህ፥
ምስጢር እንዳወጣ እንዳትወተውተኝ።
የማይሆነው ሁሉ፥
ታምራቱ ሁሉ
በኢምንት ልኬት፥ ፊቴ የሚፈፀም እየተሰፈረ
ታምርን ያደርጋል፥ ፍቅሬ አፍቅሩ አንሶ፥ እግዜር እያፈረ።
ሳስብህ ይሆናል፥ ይኼ ሁሉ ታምር
ና ላሳይህ አንዴ፥ (ሚወደንን ሳይሆን፥)
ሚጠላንን ማፍቀር፥ እንዴት  እንደሚያምር
    ከዳግም ሕይወት

___________________


         ነጭ ገደል ሰካራም

ቅጂልኝ!
ትርፍ እማታሳዪ
ደንበኛ ‘ማትረሺ
አንቺ ቸር ኮማሪት፤
ሲሻሽ በሽክናሽ
በጅ ካልሽም በገንቦሽ።
እኔማ -’ንኮላሽ ነኝ
እኔማ ነጭ ገደል
ሰካራም ገደል ነኝ፤
ባንቆረቆርሽልኝ ቁጥር
መሞላት ‘ማይበቃኝ
ከስንቅነህ እሸቱ (ኦ ‘ታም ፑልቶ)


Saturday, 14 August 2021 00:00

የዘላለም ጥግ

ከራስህ በቀር ማንም ሰላምን አያመጣልህም።
   ራልፍ ዋልዶ ኢመርሰን
 የሌሎች ባህርይ የውስጥ ሰላምህን እንዲያጠፋብህ አትፍቀድ።
   ዳላይ ላማ
 ሰላም የሚጀምረው ከፈገግታ ነው።
   ማዘር ቴሬዛ
 ከራስህ ጋር ሰላም ስትፈጥር፣ ከዓለም ጋር ሰላምን ትፈጥራለህ።
   ማሃ ግሆሳናንዳ
 ሰላምና ፍትህ የአንድ ሳንቲም ሁለት ገጽታዎች ናቸው።
   ዲዋይት ዲ.አይዘንሃወር
 ከራሷ ጋር ሰላም የሆነች አፍሪካን አልማለሁ።
   ኔልሰን ማንዴላ
 እስላም ማለት ሰላም ማለት ነው።
   ማላላ ዮሳፍዛይ
 ድንቁርና አሳዳሪያችን ሲሆን የእውነተኛ ሰላም ዕድል አይፈጠርም።
   ዳይላይ ላማ
 ሰላም ካጣን፣ አንዳችን ለሌላችን መፈጠራችንን ዘንግተነዋል ማለት ነው።
   ማዘር ቴሬዛ
 የሁሉም ጦርነቶች ዓላማ ሰላም ነው።
   ሴይንት ኦጉስቲን
 ሁላችንም በ ሰላም እ ንኖር ዘ ንድ ሁላችንም ሰላምን መፍጠር አለብን።
   ዣን በርትራንድ አሪስቲዴ
 በሰላም ጊዜ ልጆች አባቶቻቸውን ይቀብራሉ። በጦርነት ጊዜ አባቶች ልጆቻቸውን ይቀብራሉ።
   ሔሮዶተስ
 ልብህን ካላዳመጥክ የአዕምሮ ሰላም አትቀዳጅም።
   ጆርጅ ማይክል
 ፈጣሪ አፍሪካን ይባርክ፤ ህዝቦቿን ይጠብቅ፤ መሪዎቿን ይምራ፤ ሰላም ይስጣት።
   ትሬቨር ሁደልስተን


Saturday, 14 August 2021 00:00

የስኬት ጥግ

የምትሰራው ገንዘብ የምትፈጥረው እሴት ተምሳሌት ነው።
   አይዶው ኮዬኒካን
 ገንዘብ ሁሉን ነገር ይለውጣል።
   ሲንዲ ላዩፐር
 ገንዘብን በአግባቡ የማትይዘው ከሆነ፣ ካንተ ይርቃል።
   ሮበርት ቲ.ኪዮሳኪ
 የገንዘብ እጥረት የሃጢያቶች ሁሉ ሥር ነው።
   ጆርጅ በርናርድ ሾ
 ገንዘብ ለሁሉም ነገር መልስ ነው።
   ሶሎሞን
 ባለፀጋነት በአብዛኛው የልማድ ውጤት ነው።
   ጆን ጃኰብ አስቶር
 ገንዘብ ሊገዛው የሚችል ምርጡ ነገር የፋይናንስ ነፃነት ነው።
   ሮብ በርገር
 ገንዘብ እወዳለሁ፤ ገንዘብም ይወደኛል።
   ሪቨረንድ አይክ
 ፍቅር የቱንም ያህል ገንዘብ ቢኖርህ ደንታው አይደለም።
   ሩመር ዊሊስ
 ጓደኝነትና ገንዘብ፤ ዘይትና ውሃ ናቸው።
   ማሪዮ ፑዞ
 ገንዘብ ሁሉን ነገር መግዛት ይችላል፤ “ደስታንም” ጭምር።
   ኦም ቢሃት
 ገንዘብ ማብቂያ የሌለው ችግር ነው።
   አልቪን አይሌይ
 ሰውን ከእንስሳ የሚለየው ነገር ገንዘብ ነው።
   ጌርትሩድ ስቴይን
 ገንዘብ መቆጠብ ስህተት ከሆነ፤ ትክክል መሆን አልፈልግም።
   ዊሊያም ሻትነር


Page 13 of 553