Administrator

Administrator

 ዮንሴ ዓለም አቀፍ የጤና ማእከል በ1.7 ሚሊዮን ዶላር፣ ከ40 ሚሊዮን በላይ ኢትዮጵያውያንን ተጠቃሚ የሚያደርግ ፕሮጀክት ለማከናወን  ከጤና ሚኒስቴር ጋር ሐምሌ 1 ቀን 2013 ዓ.ም የመግባቢያ ስምምነት መፈራረሙን በላከው መግለጫ አስታወቀ፡፡
በተደረሰው የመግባቢያ ስምምነት መሰረት ዮንሴ ዓለም አቀፍ የጤና ማዕከል፤ “ብሔራዊ ዘመቻ ለእውቀት አመለካከትና ባህሪ ለውጥ ስለ ህዝብ ብዛትና ተዋልዶ ጤና (በኢትዮጵያ ውስጥ የተመጠነ፣ደስተኛና ውጤታማ የሆነ ቤተሰብ ፕሮጀክት ሁለት)ን እ.ኤ.አ 2023 ዓ.ም መጨረሻ ድረስ ተግባራዊ ያደርጋል ተብሏል፡፡
ፕሮጀክቱ የሚያከናውነው ከኮሪያ ዓለማቀፍ የትብብር ኤጀንሲ፤(ኮይሳ) በተገኘ 1.7 ሚሊዮን ዶላር ሲሆን በአዲስ አበባና ድሬዳዋ የከተማ አስተዳደሮች እንዲሁም በአማራ፣ኦሮሚያ፣ሶማሊያ፣ትግራይና የደቡብ ብሔሮች፣ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልሎች ውስጥ የሚተገበር መሆኑ ተጠቁማል፡፡
ፕሮጀክቱ ዮንሴ ዓለም ዓቀፍ የጤና ማዕከል በ12 ሚሊዮን ዶላር እየተገበረ የሚገኘው ጥቅል ፕሮጀክት አንድ ክፍል ነው፡፡ የዚህ ፕሮጀክት ሌላኛው ክፍል በልማት ዕቅዱ ፑል ፈንድ አማካኝነት በኦሮሚያና ደቡብ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልሎች ስድስት ወረዳዎች እንዲሁም በጌዲዮና ጉጂ ዞኖች ውስጥ በመተግበር ላይ  ሲሆን የዚሁ ፕሮጀክት ሌላኛው ክፍል በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የሕዝብ ፈንድ በተመደበለት 2 ሚሊዮን  ዶላር እየተገበረ እንደሚገኝ ማዕከሉ በላከው መግለጫ አስታውቋል፡፡
ዮንሴ ዓለም አቀፍ የጤና ማዕከል የካቲት 22 ቀን 2006 ዓ.ም ደቡብ ኮሪያ ውስጥ በሚገኘው ዮንሴ ዩኒቨርስቲ ዎንጁ ካምፓስ ውስጥ የተመሰረተና በዓለም አቀፍ የህብረተሰብ ጤና ላይ ልዩ ትኩረት አድርጎ የሚሰራ ኢንስቲቲዮት ሲሆን ዓለማቀፍ ድህነት እንዲቀንስና በዓለማቀፍ የሕዝብ ጤና ላይ ከ2030 የልማት ግቦች ጋር በተገናዘበ መንገድ አስተዋፅኦ ማድረግን ዓላማው ያደረገ ተቋም ነው፡፡


 (ከኢዜማ የተሰጠ መግለጫ)


             መንግሥት በትግራይ ያለው ግጭት ቆሞ ለሰብዓዊ ድጋፍ ለማድረስ የተሻለ ሁኔታ ለመፍጠርና ሌሎች ምክንያቶችን ጠቅሶ የተናጥል ተኩስ አቁም ማወጁን ተከትሎ፣ ሰኔ 26 ቀን 2013 ዓ.ም የኢትዮጵያ ዜጎች ለማኅበራዊ ፍትህ (ኢዜማ) ባወጣው የቢሆንስ ትንተና ሊሆን ይችላል ብለን ያስቀመጥነው ሁለተኛው ቢሆንስ (Scenario)፣ መንግሥት በትግራይ ክልል የተናጠል ተኩስ አቁም ካወጀ በኋላ የትግራይ አማጺዎች ግጭቱን ለማስፋት የሚያደርጉት ሙከራ ቀጥሎ ግልፅ አሸናፊ የማይኖርበት ሁኔታ ይከሰታል የሚል ነበር። ይህም ከቀጠለ በክልሉ ሕግና ሥርዓትን ማስከበር አዳጋች መሆኑ የሚፈጥረውን አጋጣሚ በመጠቀም ዘረፋዎች ሊበራከቱ እንደሚችሉ፣ የእለት እርዳታ የሚያስፈልጋቸው የክልሉ ነዋሪዎች በሚፈለገው ደረጃ እርዳታ ሳያገኙ ቀርተው ለከፍተኛ አደጋ ሊጋለጡ እንደሚችሉ፣ መሰረታዊ ለኑሮ የሚያስፈልጉ አገልግሎቶችና ግብዓቶች (የውሃ፣ የመብራት፣ ህክምና) ማግኘት የማይቻልበት ሁኔታ ሊፈጠር የሚችልበት ዕድል ከፍተኛ በመሆኑ የክልሉ ሕዝብ ለከፍተኛ ችግር የሚጋለጥበት ሁኔታ ሊበራከትና ለረጅም ጊዜ ምንም ዓይነት አስተዳደራዊ አገልግሎት ሊያገኝ የማይችልበት ሁኔታ ሊፈጠር እንደሚችልና የዚህ ዓይነት የማያቋርጥ ግጭት ለሀገሪቱ ኢኮኖሚ ብዙ ችግሮችን ስቦ በማምጣት (ኢንቬስትመንት ይቀንሳል፤ ቱሪዝም ይቀንሳል፤ በዚህም የሥራ አጥ ቁጥር ይጨምራል)፣ በሌሎች የሀገሪቱ ክፍሎችም አለመረጋጋትን ያስከትል ይችላል የሚል ትንተና አስቀምጠን ነበር። በትንተናችን ውስጥ ይህ ቢሆንስ (Scenario) የመሆን ዕድሉ ከሌሎቹ የበለጠ መሆኑን ጠቅሰን፣ በክልሉና ባጠቃላይ በሀገራችን ከብሔር ፖለቲካ ጋር ተያይዞ የመጣውን አደጋ በዘላቂነት የማይፈታ፣ ሀገሪቱን ቀስ እያለ ውስጧን እንደሚበላ በሽታ ከመግደሉ በፊት መፍትሄ የሚፈልግ እንደሆነ ገልፀን ነበር። በተጨማሪም በዚህ ሁኔታ ውስጥ መረጋጋትን ማስፈን ስለማይቻል የጊዜ ጉዳይ ነው እንጂ ወደ ከፍተኛ ግጭት ማምራቱ እንደማይቀር በትንታኔያችን ውስጥ አስቀምጠን ነበር።
የፌደራል መንግሥቱ የተናጠል ተኩስ አቁም አውጆ የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት በይዞታው ስር የነበሩ ቦታዎችን ለቆ ከወጣ በኋላ ሳምንት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ ያስተዋልነው እንቅስቃሴ በቢሆንስ (Scenario) ትንተናችን ውስጥ ከሁሉም የተሻለ የመከሰት ዕድል አለው ብለን ያስቀመጥነው ሁለተኛው ቢሆንስ (Scenario) እውን እየሆነ እንደሆነ የሚያመላክት ነው።
በእርግጥ ከላይ በጠቀስነው ትንተናችን ውስጥ ሕወኃት የሚያደርሳቸው ትንኮሳዎች በኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት እየተመከቱና እየከሸፉ ሊሄዱ ይችላሉ የሚል ግምታችንን ብናስቀምጥም፣ በተግባር ያየነው ግን የፌደራል መንግሥት ሕወኃት ግጭቱን ለመቀጠል የወሰዳቸውን እርምጃዎች በግንባር ቀደምነት አመራር እየሰጠ ለማክሸፍ ከመሞከር ይልቅ ግጭቱን በክልሎች መካከል ያለ ግጭት እስኪመስል ድረስ የወሰደው ግልፅ ያልሆነ አቋም እጅግ አስደንጋጭ ሆኖ አግኝተነዋል።
ከዚህም በላይ ግጭቱን በተመለከተ በፌደራል መንግሥቱ በኩል የሚወሰዱ እርምጃዎች የተጣደፉና በቅጡ ያልታሰበባቸው መምሰላቸው፣ በአጭር ጊዜ ከሕወኃት የተደቀነውን አደጋ በማንኛውም መንገድ ከማክሸፍ ባለፈ እርምጃዎቹ ለሀገራችን ሰላምናና አንድነት በዘላቂነት የሚኖራቸውን አንድምታን ያልገመገሙ ስለመሆናቸው አመላካች ሆነው አግኝተናቸዋል።
መንግሥት የሚወስዳቸው እርምጃዎችን በተመለከተ ጊዜውን የጠበቀና ትክክለኛ መረጃ ለሕዝብ ባለማድረሱ በሕዝብ ዘንድ ከፍተኛ መደናገጥ ከመፍጠሩም ባለፈ በመንግሥት ላይ ያለው እምነት እንዲሸረሸር ምክንያት ሆኗል። በተጨማሪም ሕወኃት ያደረሳቸውን ወንጀሎችና የሚፈጽማቸውን ኢ-ሰብዓዊ ድርጊቶች ከተራ ክስ ባለፈ በተጨባጭ ማስረጃዎች አስደግፎ ለዜጎችና ለዓለምአቀፉ ማኅበረሰብ እንዲደርስ በማድረግ ረገድ ከፍተኛ ክፍተት እየተስተዋለ ይገኛል። እነዚህ ክፍተቶች በጊዜ መፍትሄ ካልተበጀላቸው ችግሩን የበለጠ እያባባሱት እንደሚሄዱ እናምናለን።
መንግሥት በተጨባጭ ማስረጃዎች ላይ ተመስርቶ ለሕወኃት የሚደረግ ማንኛውንም ዓይነት ድጋፍ ለማስቆምና ተጠያቂነትን ለማስፈን ያለበትን ኃላፊነት ሙሉ በሙሉ የምንደግፍ ቢሆንም፣ በሌሎች የሀገራችን አካባቢዎች ሕወኃትን ትደግፋላችሁ በሚል ምክንያት የሚወሰዱ እርምጃዎች ማስረጃ ላይ የተመሰረቱ ከመሆን ይልቅ እንዲሁ በጅምላ የሚወሰዱ መሆናቸው የዜጎችን ሰብዓዊ መብት የሚጋፉና በትግራይ ያለውን ችግር የበለጠ የሚያወሳስቡ ድርጊቶች ናቸው። ለአብነት
በአዲስ አበባ ከተማ ቂርቆስ ክፍለ ከተማ ብቻ በተመሳሳይ ወቅት ቢያንስ 60 የንግድ ተቋማት/ሱቆች ከግጭቱ ጋር በተያያዙ ምክንያቶች ታሽገው ላለፉት ሁለት ሳምንታት ተዘግተው ቆይተዋል። ከግጭቱ ጋር በተያያዘ ሰላማዊ ዜጎች ላይ የሚደርስ እንግልት፣ ከሕግ አግባብ ውጪ የሆነ እስርና ጥቃት በአፋጣኝ መቆም እንደሚገባው የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን
ሐምሌ 8 ቀን 2013 ዓ.ም ባወጣው መግለጫ መጠየቁ ይታወሳል። ከላይ የተጠቀሱትን መሰረት በማድረግ የሚከተሉት ምክረ ሀሳቦች ተግባራዊ እንዲደረጉ
እንጠይቃለን፥
1. በሁሉም የሀገራችን አካባቢዎች የሚገኙ የፀጥታ አስከባሪዎች ሕወኃት የደቀነው አደጋን ለማክሸፍ እያደረጉ ያሉትን መረባረብ በከፍተኛ አክብሮት እናደንቃለን። ሕወኃት የፌደራል መንግሥቱን በበላይነት ይቆጣጠር በነበረበት ጊዜ ኢትዮጵያና ኢትዮጵያዊያን ላይ በሙሉ ግፍ ሲፈጽም እንደነበረ ሁሉ አሁንም የደቀነው አደጋ በሀገር አንድነትና ሰላም ላይ እንጂ በአንድ ወይንም በጥቂት ክልሎች ላይ ብቻ ያነጣጠረ እንዳልሆነ በመረዳት አደጋውን ለመከላከል የሚወሰደው እርምጃ አንድ ወጥ የዕዝ ሰንሰለት ኖሮት በፌደራል መንግሥትና በኢፌዲሪ መከላከያ ሠራዊት አመራር ሰጪነት ብቻ እንዲወሰድ፤
2. በትግራይ ክልል ያለውን ችግር አሁን ከፊታችን ሕወኃት ከደቀነው አደጋ እንፃር ብቻ በማየት ሕወኃትን ማሸነፍን ብቻ ዓላማ ያደረገ የአጭር ጊዜ ስልት ይዞ ከመንቀሳቀስ ባለፈ በዘላቂነት ክልሉ ወደተረጋጋ ሰላምና ዜጎች ወደ መደበኛ ሕይወታቸው ሊመለሱ የሚችሉበት እንዲሁም ግጭቱ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ተቋጭቶ የሀገር ህልውና እና
አንድነትን በዘላቂነት ማረጋገጥ የሚቻልበት ስልት የአካባቢውን ተወላጆች በማሳተፍ እንዲነደፍና ተግባራዊ እንዲደረግ፤
3. አሁን ያለው ግጭት ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ እንዲያበቃና ዘላቂ ሰላም እንዲረጋገጥ በትግራይ ክልልም ሆነ በሌሎች የሀገራችን አካባቢዎች የምትገኙ የሀገር ሽማግሌዎችና ሌሎች ልሂቃን ከመቼውም ጊዜ በበለጠ የምታስፈልጉበት ወቅት ላይ መሆናችሁን ተረድታችሁ የሚጠበቅባችሁን ኃላፊነት እንድትወጡ፤
4. የሰብዓዊ ድጋፍ የሚያስፈልጋቸው ዜጎች ድጋፍ እንዲደርሳቸው የሚደረገው ጥረት አሁን ከምንዜውም በላይ ተጠናክሮ እንዲቀጥልና መንግሥት የሰብዓዊ እርዳታ በክልሉ ለሚኖሩ ዜጎች እንዲዳረስ የሚያደርገውን ጥረት በግልፅ እንዲያሳውቅ፤ እንዲሁም በዚህ ተግባር የሚሳተፉ የሰብዓዊ ድርጅቶች በግልፅነት እንዲንቀሳቀሱ ተገቢው ክትትል እንዲደረግ፤
5. የተለመዱ መንግሥትን የሚያሞግሱ የፕሮፓጋንዳ ሥራዎችን እየደጋገሙ ሕዝብን ከማሰልቸት ይልቅ መንግሥት የወሰዳቸውን እርምጃዎች በተመለከተ ትክክለኛና ወቅታዊ መረጃ ለሕዝብ እንዲደርስ እንዲደረግና ሕወኃት የሚፈፅማቸውን ኢ-ሰብዓዊ ድርጊቶችና ታዳጊዎችን በወታደርነት መመልመልና በጦርነት ማሳተፍን የመሳሰሉ ወንጀሎችን በተገቢው ፍጥነት በተጨባጭ ማስረጃዎች እያስደገፉ ይፋ የማድረግ ሥራ ተገቢው ትኩረት ተሰጥቶት እንዲሠራ፤
6. ዜጎች ለሕወኃት የሚደረግ ማንኛውም የሞራልም ሆነ ቁሳዊ ድጋፍ በሕዝብ ሠላም፣ በሀገር ደህንነትና ሕይወቱን ለመስዋዕትነት አዘጋጅቶ በተሰለፈው የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት ላይ የሚደረግ ክህደት መሆኑን በመረዳት ከተመሳሳይ ድርጊቶች እንዲታቀቡ፤
7. ሕወኃትን ደግፋችኋል በሚል በጅምላ የሚወሰዱ እርምጃዎች ባስቸኳይ እንዲቆሙና እስካሁንም በዚህ መልኩ የተወሰዱ እርምጃዎች ላይ አፋጣኝ ማጣራት ተደርጎ እርምት እንዲወሰድ እንዲሁም አሁን ያለውን ሁኔታ እንደ አጋጣሚ በመጠቀም የግል ጥቅም ለማግኘት ዜጎች ላይ እንግልት የሚፈፅሙ የመንግሥትና የፀጥታ ሠራተኞች ላይ አስፈላጊው ማጣራት በአስቸኳይ ተደርጎ የማያዳግም ሕጋዊ እርምጃ እንዲወሰድ፤በመጨረሻም የሀገራችን ሰላምና አንድነት በዘላቂነት ተረጋግጦ፣ የሁሉም ዜጎች መብት እኩል የሚከበርበትና እኩል ዕድል የሚሰጥበት እውነተኛ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ለመገንባት ሁላችንም የምንችለውን ሁሉ የምናዋጣበት አሳሳቢ ወቅት ላይ እንዳለን እያስታወስን፣ ሁላችንም ኃላፊነታችንን ከምር ወስደን እንድንወጣ እናሳስባለን።
ሐምሌ 10 ቀን 2013 ዓ.ም



               በደቡብ አፍሪካ ባለፉት ሳምንታት በተከሰቱት የሁከት፣ ዝርፊያና ብጥብጥ ድርጊቶች በድምሩ 215 ሰዎች ለሞት መዳረጋቸውና እስካሁን ባለው መረጃ በአገሪቱ የደረሰው የንብረት ውድመት ከ1.38 ቢሊዮን ዶላር በላይ ይደርሳል ተብሎ እንደሚገመት ዘ ናሽናል ድረገጽ ዘግቧል፡፡
የቀድሞው የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ጃኮብ ዙማ መታሰራቸውን ሰበብ አድርጎ በተቀሰቀሰውና በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች በተስፋፋው ሁከትና ብጥብጥ ከ40 ሺህ በላይ የንግድ ድርጅቶች በቀጥታ ተጠቂ መሆናቸውንና ድርጅቶቹ ዘረፋ ቃጠሎና ውድመት እንደደረሰባቸው የአገሪቱ መንግስት ማስታወቁን ኦል አፍሪካን ኒውስ ዘግቧል፡፡ በአገሪቱ የተለያዩ አካባቢዎች 161 የገበያ አዳራሾችና መደብሮች፣ 11 መጋዘኖች፣ 8 ፋብሪካዎች፣ 161 የመጠጥ ማከፋፈያዎች ውድመት እንደደረሰባቸው የአገሪቱ መንግስት ባወጣው መረጃ ያስታወቀ ሲሆን፣ በሁከትና ብጥብጡ ተሳትፈዋል የተባሉ ከ2 ሺህ 500 በላይ ሰዎች መታሰራቸውንና በተወሰኑት ላይ ዝርፊያና ግድያን ጨምሮ የተለያዩ ክሶች መመስረታቸውንም አልጀዚራ ዘግቧል፡፡ ተደራራቢ የሙስና ክሶች ተመስርተውባቸው ጉዳያቸው በፍርድ ቤት እየታየ የሚገኘው የ79 አመቱ ጃኮብ ዙማ የተመሰረቱባቸውን ክሶች በተመለከተ ችሎት ቀርበው ምላሻቸውን እንዲሰጡ በፍርድ ቤት ጥሪ ቢደረግላቸውም፣ በተደጋጋሚ በእምቢተኝነት ፍርድ ቤት ሳይገኙ በመቅረታቸው የአገሪቱ ከፍተኛ የህገ መንግሥት ፍርድ ቤት የ15 ወራት እስር ቅጣት እንደጣለባቸውና ለእስር መዳረጋቸውን የተቃወሙ ደጋፊዎቻቸው ያስነሱት ተቃውሞ ወደ ከፋ ሁከትና ብጥብጥ ማምራቱን ባለፈው ሳምንት መዘገባችን ይታወሳል፡፡



              አንድ የወንጀል ድርጊትን ለመመርመር በሩስያ ገጠራማ አካባቢ ወደሚገኝ ቅንጡ መኖሪያ ቤት ያመሩ የአገሪቱ ፖሊሶች፣ እጅግ ውድ በሆነ ወርቅ የተለበጠ የሙሰኛ ፖሊሶች መጸዳጃ ቤት ማግኘታቸው ተነግሯል፡፡
ስታቭሮፑል በተባለው የአገሪቱ አካባቢ የትራፊክ ፖሊስ ሃላፊ የሆኑ አንድ ኮሎኔል ሙስና በመቀበል ሃሰተኛ የይለፍ ፈቃድ በመስጠት የፈጸሙትን ወንጀል ለማጣራት ወደ ስፍራው ያመሩ ፖሊሶች፣ በቅንጡው ቤት ውስጥ በወርቅ የተለበጠውን መጸዳጃ ቤት ማግኘታቸውን ዘገባው አመልክቷል፡፡
መርማሪዎቹ በመኖሪያ ቤቱ ውስጥ ከፍተኛ መጠን ያለው ገንዘብና እጅግ ውድ የቅንጦት መኪኖችን ጭምር ማግኘታቸውን የጠቆመው ዘገባው፣ ኮሎኔሉና አምስት ግብረ አበሮቻቸው ለአመታት በሙስና ከ225 ሺህ ዶላር በላይ ማካበታቸውን ለማረጋገጥ መቻላቸውን እንዳስታወቁም ገልጧል፡፡

 መሪዋ የተገደሉባት ሃይቲ አዲስ ጠ/ ሚኒስትር ሾማለች


           በማሊ ከወራት በፊት በተካሄደው መፈንቅለ መንግስት ወደ ስልጣን የመጡት የአገሪቱ ጊዜያዊ ፕሬዚዳንት ኮሎኔል አስሚ ጎይታ ባለፈው ማክሰኞ በመዲናዋ ባማኮ በሚገኝ መስጊድ በሶስት ታጣቂዎች ከተፈጸመባቸው የግድያ ሙከራ ማምለጣቸውን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
ፕሬዚዳንቱ በመዲናዋ ባማኮ በሚገኝ አንድ መስጊድ በተዘጋጀ የኢድ አል አድሃ አረፋ በዓል የጸሎት ስነስርዓት ላይ እያሉ ሁለት ታጣቂዎች ስለት ከያዘ ሌላ ተባባሪያቸው ጋር በመሆን የግድያ ሙከራ እንዳደረጉባቸው የጠቆመው ዘገባው፣ የደረሰባቸው ጉዳት ይኑር አይኑር በይፋ የታወቀ ነገር አለመኖሩን አመልክቷል፡፡
ኮሎኔል አስሚ ጎይታ ጥቃቱ ከተሞከረባቸው ከሰዓታት በኋላ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ፣ ነገርዬው የስራው አካል ነው፤ ምንም ችግር አልደረሰም ሲሉ ጉዳዩን ቀለል አድርገው መናገራቸውንም ዘገባው አስረድቷል፡፡
የ38 አመቱ ኮሎኔል አስሚ ጎይታ ባለፈው ነሃሴ ወር በመሩት መፈንቅለ መንግስት ፕሬዚዳንት አቡበከር ኬታን በማስወገድ ጊዜያዊ መንግስት መስርተው አገሪቷን ሲመሩ እንደቆዩ ያስታወሰው ዘገባው፣ ከ3 ወራት በፊት ደግሞ ራሳቸውን ጊዜያዊ ፕሬዚዳንት አድርገው መሾማቸውን አክሎ ገልጧል፡፡
በሌላ ዜና ደግሞ፣ ፕሬዝዳንት ጆቬናል ሞይስ ከሳምንታት በፊት ታጣቂዎች በመኖሪያ ቤታቸው ባደረሱባቸው ጥቃት  መገደላቸውን ተከትሎ በባላደራ መሪ ስትተዳደር የቆየቺው ሃይቲ ባለፈው ማክሰኞ አሪየል ሄንሪን በጠቅላይ ሚኒስትርነት የሾመች ሲሆን፣ ሄንሪ አዲሱን ካቢኒያቸውን በማስተዋወቅ እስከ ቀጣዩ ምርጫ አገሪቱን የሚያስተዳድር መንግስት እንደሚመሰርቱ በቃለ መሃላ ስነስርዓቱ ላይ ቃል ገብተዋል፡፡
አገሪቱን ላለፉት 5 አመታት ያስተዳደሩትን ፕሬዝዳንት ጆቬናል ሞይስን የገደሉት ታጣቂዎች ማንነት አሁንም ገና በግልጽ አልታወቀም ያለው ዘገባው፣ ፖሊስ 26 ያህል ተጠርጣሪዎችን አስሮ በመመርመር ላይ እንደሚገኝና ከእነዚህም መካከል አስራ ስምንቱ የቀድሞ የኮሎምቢያ ጦር አባላት፣ ሶስቱ ደግሞ ሃይቲና አሜሪካውያን መሆናቸውንም ገልጧል፡፡








  የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን ልጅ ሃንተር ባይደን በቅርቡ በዋይት ሃውስ በኩል ለጨረታ ሊያቀርባቸው ያቀዳቸው ሁለት ስዕሎች ጉዳይ ብዙዎችን እያወዛገበ እንደሚገኝ ሲኤንኤን ዘግቧል፡፡
ሃንተር ባይደን የሳላቸው ሁለት ስዕሎች በዋይት ሃውስ ለጨረታ ሊቀርቡ መሆኑንና እያንዳንዳቸው እስከ ግማሽ ሚሊዮን ዶላር ይሸጣሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ የጠቆመው ዘገባው፣ ስዕሎቹ በሃንተር የፕሬዚዳንት ልጅነት ሰበብ በማይገባቸው ከፍተኛ ዋጋ እንዲሸጡ የተኬደበት መንገድ አግባብ አይደለም በሚል በብዙዎች ትችት እየቀረበባቸው እንደሚገኝ አመልክቷል፡፡
ስዕሎቹ ሙያዊ አካሄድን በተከተለ መልኩ በአርቲስቶችና ልምድ ባላቸው አጫራች ኩባንያዎች አማካይነት ለጨረታ መቅረብ ሲገባቸው ሰውዬው የፕሬዚዳንቱ ልጅ በመሆኑ ብቻ ስዕሎቹ በነጩ ቤተመንግስት አሻሻጭነት ለጨረታ መቅረባቸውና የተጋነነ ዋጋ እንዲያወጡ መደረጋቸው አግባብ አይደለም በሚል ብዙዎች ተቃውሞ ማሰማታቸውን ገልጧል፡፡
ዋይት ሃውስ የፕሬዚዳንቱ ልጅ ጉዳይ በአባቱና በአሜሪካ አስተዳደር ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ እንዳይፈጥር ለማድረግ ማቀዱን እንዳስታወቀ የተነገረ ሲሆን፣ ሃንተር ባይደን  በዩክሬንና ቻይና ያደረጋቸው የንግድ ስምምነቶች ከአባቱ ጋር በተያያዘ የጥቅም ግጭት ሲያስነሱ መቆየታቸውን በማስታወስ የስዕሎቹ ሽያጭም መሰል ጥያቄን ሊያጭር እንደሚችል አስነብቧል፡፡
የ51 አመቱ ሃንተር ባይደን በአንድ የኒው ዮርክ ጋለሪ አማካይነት ለጨረታ የሚያቀርባቸው ስዕሎች እስከ ግማሽ ሚሊዮን ዶላር ይሸጣሉ መባላቸው ብዙዎችን ማስገረሙን የጠቆመው ዘገባው፣ ከዚህ ቀደም ይህ ነው የሚባል የስነጥበብ ታሪክም ሆነ ችሎታ የሌለው ጀማሪ ሰዓሊ ለሰራቸው እዚህ ግባ የማይባሉ ስራዎች ዋጋው እጅግ መጋነኑን የሚናገሩ መኖራቸውንም ገልጧል፡፡


 የዘንድሮ የአፍሪካ ሕፃናት ቀንና “የአንድሮ ሜዳ ቁጥር 2” መፅሐፍ ምረቃ ነገ በባህርዳር አቫንገር ብሎ ናይል ሆቴል እንደሚካሄድ አዘጋጁ ሰምና ወርቅ ሚዲያና ፕሮሞሽን አስታወቀ።
በዕለቱ  ጥናታዊ የምርምር ስራ በመጋቤ ሀዲስ  ዶ/ር ሮዳስ ታደሰና ዶ/ር ጌትነት ፈለቀ የሚቀርብ ሲሆን በአዲስ አበባና በባህርዳር ያሉ ተመራማሪ የአንድሮ ሜዳ ህጻናት ይሳተፋሉም ተብሏል፡፡ በዚሁ ሥነ-ስርዓት ላይ “አንድሮሜዳ ቁጥር ሁለት” እና “የወርቅ ዘንግ” መፃህፍት የሚመረቁ ሲሆን በእውቅ ገጣሚያን ግጥም፣ በኢትዮጵያ የባህል ቡድን ምርጥ ኪነ- ጥበባዊ ዝግጅቶች፣ በስነ-ፈለክ መመልከቻ የሰማይ ምልከታ ሥነ-ስርዓት እንደሚከናወን የጠቆመው አዘጋጁ፣ በፕሮግራሙ ላይ ታዋቂ ግለሰቦች እንደሚታደሙ ተገልጿል፡፡

 ቻይና በአለማችን ታሪክ በፍጥነቱ አቻ አይገኝለትም የተባለውንና በሰዓት 600 ኪሎሜትር የመጓዝ አቅም ያለውን እጅግ ፈጣን ባቡር ከሰሞኑ ኪንዳኦ በተባለው አካባቢ በይፋ ማስመረቋን ሲኤንኤን ዘግቧል፡፡ ማግሊቭ የሚል ስያሜ የተሰጠውና ቻይና ሬልዌይ ሮሊንግ ስቶክ ኮርፖሬሽን በተባለው የአገሪቱ መንግስት ተቋም የተሰራው ይህ እጅግ ፈጣን ባቡር ከተነጠፈለት ሃዲድ ከፍ ብሎ በኤሌክትሮ ማግኔቲክ ስበት አማካይነት እየተንሳፈፈ ሲከንፍ ማየት እጅግ እንደሚያስደምም ዘገባው አስነብቧል፡፡
ባቡሩ ከፍጥነቱ በተጨማሪ የሚያወጣው የድምጽ ብክለት አነስተኛ መሆኑ እንዲሁም ከሌሎች ፈጣን ባቡሮች ጋር ሲነጻጸር አነስተኛ ጥገና የሚያስፈልገው መሆኑ ለየት እንደሚያደርገው የጠቆመው ዘገባው፣ በቻይና በስራ ላይ የሚገኙ ፈጣን ባቡሮች በአማካይ 350 ኪሎሜትር በሰዓት የመጓዝ አቅም ያላቸው መሆናቸውም አክሎ ገልጧል፡፡

ሊቨርፑል ከዩኔስኮ የአለም ቅርሶች መዝገብ ተሰረዘች

            ኤርላይን ሬቲንግስ የተባለው አለማቀፍ ተቋም የ2021 የፈረንጆች አመት የአለማችን ምርጥ 20 አየር መንገዶችን ዝርዝር ከሰሞኑ ይፋ ያደረገ ሲሆን፣ የአለማችን አቪየሽን ኢንዱስትሪ ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ ክፉኛ በተደቆሰበት የፈተና ጊዜ ስኬታማ ሆኖ የዘለቀው ኳታር ኤርዌይስ በአንደኛ ደረጃ ላይ ተቀምጧል፡፡
ተቀማጭነቱ በአውስትራሊያ የሆነው ኤርላይን ሬቲንግስ በዘንድሮው ዝርዝሩ በሁለተኛነት ደረጃ ላይ ያስቀመጠው አየር መንገድ አምና በአንደኛ ደረጃ ላይ የነበረው ኤር ኒውዚላንድ ሲሆን፣ ሲንጋፖር ኤርላይንስ፣ ኳንታስ ኤሜሬትስ እና ካቲ ፓሲፊክ እስከ አምስተኛ ያለውን ደረጃ ይዘዋል፡፡
በ2021 የፈረንጆች አመት የአለማችን ምርጥ 20 አየር መንገዶች ዝርዝር ውስጥ የተካተቱት ቀሪዎቹ አየር መንገዶች ደግሞ ቨርጂን ጋላክቲክ፣ ዩናይትድ ኤርላይንስ፣ ኢቫ ኤር፣ ብሪቲሽ ኤርዌይስ፣ ሉፍታንዛ፣ ኤኤንኤ፣ ፊናኤር፣ ጃፓን ኤርላይንስ፣ ኬኤልኤም፣ ሃዋያን ኤርላይንስ፣ አላስካ ኤርላይንስ፣ ቨርጂን አውስትራሊያ፣ ዴክታ ኤርላይንስ እና ኢትሃድ ኤርዌይስ ናቸው፡፡
ተቋሙ የአመቱን ምርጥ አየር መንገዶች ለመምረጥ ከሚጠቀምባቸው መስፈርቶች መካከል ትርፋማነት፣ ከ7 ኮከብ በላይ የደህንነት ደረጃ መያዝ፣ ለመንገደኞች ምቾት ፈጠራ የታከለበት አመራር መስጠት እንደሚገኝበትም ዘገባው አክሎ ገልጧል፡፡
በሌላ አለማቀፍ ዜና ደግሞ፣ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ተቋም ዩኔስኮ የእንግሊዟን ከተማ ሊቨርፑል ከአለም ቅርሶች መዝገብ መሰረዙንና ይህም የከተማዋን ከንቲባና ነዋሪዎችን ክፉኛ ማስቆጣቱን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
ተቋሙ እ.ኤ.አ በ2004 በአለም ቅርስነት የመዘገባትን ሊቨርፑል ከዝርዝሩ ለማውጣት የወሰነው፣ የከተማዋን ጥንታዊነትና ውበት የሚቀንሱ የእግር ኳስ ስቴዲየምን ጨምሮ በርካታ አዳዲስ ህንጻዎች መገንባታቸውን ማረጋገጡን ተከትሎ እንደሆነም ዘገባው ገልጧል፡፡

Sunday, 25 July 2021 00:00

ዕዳ ከሜዳ!

  ከዕለታት አንድ ቀን አንድ አዝማሪ ለሚስቱ በጠዋት ተነስቶ
“ዛሬ ዕዳ ከሜዳ ሲለኝ አደረ” አላት።
ሚስትየውም፡-
“ይሄ ነገር የመልካም ነገር ምልኪ አይመስለኝም። ዛሬ ከቤትህ ፈፅሞ ንቅንቅ ባትል ጥሩ ነው።” አለችው።
“በጭራሽ የታየኝን ሳላሳካ አልውልም፤ አላድርም” አላትና እምቢ ብሏት ከቤት ወጣ።
ከቤት ወጥቶ ወደ አንድ ጫካ ሄደና መሰንቆውን ይዞ ሲጫወት በድንገት አንዳች መንጋ ህዝብ መጥቶ ከበበው። አንደኛው፤
“ይኸው ይሄ ጥጋበኛ የሰረቀውን የእኛን በሬ አርዶ በልቶ ጠግቦ እየዘፈነ ነው።”
“በዚሁ ምክንያት እሥር ቤት መግባት አለበት።” አሉ፡፡
 በዚሁ ወንጀል እሥር ቤት ገባ።
*   *   *
እኛም ሆንን ሌላ ሰው ሲቀፈው ወይም የሆነ ስሜት ሲሰማው አሊያም ሲታየው መጠርጠር ወይም ነገሩን ጉዳዬ ማለት በጣም ተገቢ ነው። መፍትሄ የሚገኘው ነገርን አጥብቆ ከማስተዋል ነው። ከዚያ ቀረብ ብሎ ማጤኑ ሊከተል ይችላል። አስተውሎን ወደ ከፍተኛ ደረጃ ለማድረስ ይበጃል።
የማያስተኛ ነገር ነግረውን ተኝተው አደሩ። የተባለው ተረት የሀገራችንን እውነታ ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ነው። ብዙ ቃል ተገብቷል፤ ብዙ ማስረጃ የሌለው ጥናት ቀርቧል። ብዙ መላምት በድፍረት ተሰንዝሯል። ሳናውቅ በድፍረት አውቀን በስህተት መጠነ ሰፊ ጥፋት አድርሰናል። ከዚያ የከፋው ደግሞ ምክር አለመስማትን አለማወቅን አለማወቅ ነው።
ደራሲ ከበደ ሚካኤልን ማድመጥ እጅግ መልካም ነገር ነው።
.. “አሁን የት ይገኛል ቢፈልጉ  ዞሮ
መስማት ከማይፈልግ የባሰ ደንቆሮ"
ከአቶ ከበደ አንድ እርከን አድገን ስናስብ፤
“ደግሞ ማወቅ ማለት ከውጪ ያለውን ሄዶ ከመፈለግ
ከውስጥ የበራውን እንዲወጣ ማድረግ ነው” የሚለው የደግ  ስነ-ምግባር ምልክት ነው።
ሀገርን ለመለወጥ፣ አንድም ራስን መለወጥ፣ አንድም ሌላውን መለወጥ ተገቢ ነው።
“ለውጥ የእረፍት እኩያ ነው - A change is as equal to rest- ይላሉ ፀሀፍት።” ለውጥ የጊዜ ለውጥ አለው። ለውጥ የቦታ ለውጥ አለው። ለውጥ የአስተሳሰብ ለውጥ አለው። ለውጥ የወዳጅነት ለውጥ አለው፡፡ ለውጥ ለውጥን መውለዱ፣ ያለ የነበረና የሚመጣ ነው።
ከዚህ ጋር የግል ዕድገት አለ። አንዳንዴ ለውጥ የኋሊት የሚጎትተን ወቅት አለ። እንዲህ ያለውን ጎታች መንፈስ በየትኛውም ገፅታው መወልወልና ንፁህ ማድረግ ተገቢነት ያለው ሂደት ነው። ጎታች ይሁን እንጂ ቀስ በቀስ የተለየ ባህሪ እያዳበረ መልካም ህልውናው ያጸኸያል። ከእያንዳንዱ የህይወት ቅንጣት ቀንበጥ ተስፋ፣ ምኞትና ሕልም ህላዌውን ያገኛል። እነዚህ አላባውያን ሁልጊዜ አዳጊ፣ ሁልጊዜ አፍሪ ብቻ ላይሆኑ ይችላሉ። በዚሁ ውስጥ ወደ ኋላ የመቀልበስ አደጋም ንፋሱ ያንዣብብባቸዋል። ዋናው ነገር ግን አዎንታም አሉታም ውስጡ አለ። ደስታና ሐዘንም ከአብራኩ የሚወጡ ልጆቹ ናቸው። በገዛ ልጆቹ የሚያፍር ልጆቹን በወጉ ያሳደገ ወላጅ ብቻ ነው። የግል ህይወቱን ከማህበረሰባዊ ህይወቱ ነጥሎ ተገቢ ቦታ ያልሰጣት ሰው ነው!
ኑሮን በአግባቡ በመቃኘት ልዩ ዜማ፣ ሰምና ወርቅም ካላወጣላት በማንነቱ ውስጥ በሳል ጣዕም ያጣባታል። ረዥሙን አግባብ ባጭር ባጭሩ በመመርመር ቅጥ ቅጥ በማበጀት ምጣኔ መፍጠር የብልህና የአስተዋይ ሰው ተስፋ፣ የዳተኛ ራሱን በራሱ  መዋጫ ነው። ራስን በራስ መርሻ ነው።
ማስተዋል ያለብን ግን፣ ልጆቻችን ከእኛ በወጉ መማር ያለባቸውን አያሌ ጉዳዮች በስርዓት መመርመር እንዳለባቸው ነው።
ነገራችንን በሰከነ መልኩ ማጤን የአስተውሎት ሁሉ መሰረት ነው! አርባ በመቶ ለሚዛናዊ አመለካከት ሰጥተናል ካልን፣ ስልሳ በመቶውን ለጥናት ለምርምር ወደመጣንበት የመመለሻ አቅም ለማድረግ ዕድሉ አለን!
ጨለምተኝነት የተስፋ መቁረጥ ጥዋ ነው ብለን አንደምድም። ብዙም ረዥም መንገድ፣ አያሌ አቋራጮችን የያዘ መሆኑን አንርሳ! የአቋራጮችን አካሄድ ማጤን ጊዜን፣ ጉልበትን፣ እንቅስቃሴን ያበለፅጋል። ይህም የዕድገትን መሰረት ይጥላል። ይህን በሚገባ እንመዘግብ ዘንድ ልብና ልቦና ይስጠን!



Page 1 of 536