በካሊፎርኒያ ሳን ዲዬጎ በሚገኘው የስዊዘርላንድ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድን የልምምድ ካምፕ አቅራቢያ መርዛማ እባቦች መገኘታቸውን የሚገልጸው ዜና በአውሮፓ ማህበራዊ ሚዲያ ላይ ከፍተኛ ውዝግብና ማዕበል እየፈጠረ ይገኛል። ሁኔታው ፍጹም አስከፊና አስደንጋጭ እንደሆነ እየተገለጸ ነው። እባቦች ወደ ልምምድ ሜዳው እንዳይገቡ ለመከላከል ምንም ዓይነት የአካባቢ ጥንቃቄም ሆነ የደህንነት እርምጃ እንዳልተወሰደ የተነገረ ሲሆን፥ አካባቢውም ሙሉ በሙሉ ደህንነቱ ያልተጠበቀ ተብሎ ተፈርጇል።

ይህንን ተከትሎ የስዊዘርላንድ እግር ኳስ ማህበር ለልምምድ ካምፑ ሌላ አማራጭ ቦታ እየፈለገ መሆኑን በይፋ አስታውቋል። አንድ ትልቅ ብሔራዊ ቡድን ለአለም ዋንጫ በሚዘጋጅበት የልምምድ ሜዳ ላይ እንዲህ አይነት አደገኛ ሁኔታ መጋፈጡ ፍጹም አሳፋሪ ቅሌት መሆኑ በስፋት እየተነገረ ነው።

ታላቅ የዕውቀት እና የባህል መድረክ የሆነው 18ኛው የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የመጽሐፍት ዓውደ ርዕይ ከሰኔ 1 እስከ ሰኔ 7 ቀን 2018 ዓ.ም. ድረስ በድምቀት ይካሄዳል። በዓውደ ርዕዩ መክፈቻ ላይ የዩኒቨርሲቲው ፕሬዝዳንት ዶ/ር ሳሙኤል ክፍሌ ዩኒቨርሲቲው ላለፉት 10 ዓመታት ለንባብና ለመጻሕፍት ትልቅ ትኩረት በመስጠት እየሰራ መሆኑን ገልጸው፣ የአውደርዕዩን ቀጣይነት ማስጠበቅና ይበልጥ ተደራሽ ማድረግ እንደሚገባ አሳስበዋል። የዩኒቨርሲቲው ፕረስ ተጠባባቂ ዳይሬክተር ዶ/ር ደርብ አዶ በበኩላቸው ዓውደ ርዕዩ በየጊዜው በይዘትና በተሳታፊዎች ቁጥር እያደገ መምጣቱን አብራርተዋል።

በዚህ ታላቅ መድረክ ላይ ከ45 በላይ መጽሐፍት አከፋፋዮች፣ አሳታሚዎችና የመጽሐፍት መደብሮች የተሳተፉ ሲሆን፣ በሁሉም የዕውቀት ዘርፎች ከፍተኛ ተፈላጊነት ያላቸው መጻሕፍት ከ20 እስከ 50 በመቶ በሚደርስ ከፍተኛ ቅናሽ ለጎብኚዎች እየቀረቡ ይገኛሉ። ከሽያጩ በተጨማሪም የአዳዲስ መጽሐፍት ምረቃ ሥነ ሥርዓቶች፣ አንጋፋ ደራሲያን ለወጣቱ ትውልድ ተሞክሯቸውን የሚያካፍሉባቸው የውይይት መድረኮችና የሕፃናት የንባብ ማበረታቻ ልዩ ዝግጅቶች በዓውደ ርዕዩ ቀናት ውስጥ የሚጠበቁ ማራኪ መርሃግብሮች ናቸው።

የኢትዮጵያ አየር መንገድ በሱዳን ለሚገዙ የአውሮፕላን ትኬቶች ክፍያ በአሜሪካ ዶላር ብቻ እንዲፈጸም ያሳለፈው ውሳኔ በሀገሪቱ ከፍተኛ የምጣኔ ሀብትና የሕግ ክርክር አስነስቷል። አየር መንገዱ በፖርት ሱዳን የሱዳንን ፓውንድ መቀበል ያቆመው በሱዳን የገንዘብ ምንዛሬ አለመረጋጋትና ያገኘውን ገቢ ወደ ዋናው መሥሪያ ቤት ለማስተላለፍ በመቸገሩ እንደሆነ ገልጿል።

ይህ አዲስ መመሪያ ተጓዦች እጥረት ያለበትን የዶላር ምንዛሬ በጥቁር ገበያ ፍለጋ እንዲንከራተቱ ያስገደደ ሲሆን፣ ይህም በተራው ሕዝብ ላይ ከፍተኛ የዋጋ ጫና ከመፍጠሩም በላይ ቀድሞውኑ የደከመውን የሀገሪቱን የሀገር ውስጥ ገንዘብ ዋጋ ይበልጥ ያዳክመዋል የሚል ስጋት ፈጥሯል።

በሌላ በኩል፣ የሱዳን ባለሥልጣናትና የሕግ ባለሙያዎች የአየር መንገዱ ውሳኔ ከሀገሪቱ የፋይናንስ ደንብ ጋር ሊጋጭ ይችላል ሲሉ እየተከራከሩ ነው። እንደ እነሱ ገለጻ፣ ልዩ ፈቃድ ካልተሰጠ በስተቀር በማንኛውም የሀገሪቱ ክልል ውስጥ የሚደረጉ የንግድ ግብይቶች በሙሉ በሱዳን ፓውንድ መፈጸም አለባቸው የሚለውን የሀገር ውስጥ ሕግ የጣሰ ነው።

ይህ አወዛጋቢ እርምጃ በሱዳን ውስጥ በሚንቀሳቀሱ ሌሎች ዓለም አቀፍ ኩባንያዎች ላይም ተመሳሳይ ተጽዕኖ ሊያሳድር እንደሚችል የኢኮኖሚ ባለሙያዎች እየተነበዩ ነው።

በ2025 የአፍሪካ ወታደራዊ በጀት በእጅጉ ጨምሯል፤ የአህጉሪቱ አምስት ከፍተኛ ወታደራዊ ወጪ ያደረጉ ሀገራት በክልላዊ ግጭቶች፣ በድንበር ውጥረቶችና ጦራቸውን ዘመናዊ ለማድረግ ባላቸው ፍላጎት የተነሳ ከ33 ቢሊዮን ዶላር በላይ ለደህንነት መከላከያ መድበዋል።

አልጄሪያ ከቀደመው ዓመት የ11% ጭማሪ በማሳየት 25.4 ቢሊዮን ዶላር በመመደብ መሪነቱን የያዘች ሲሆን፣ ይህም በሰሜን አፍሪካም ሆነ በአጠቃላይ በአህጉሪቱ ከፍተኛውን ወታደራዊ ወጪ ያደረገች ሀገር ያደርጋታል። ሞሮኮ በ6.6% ዕድገት 6.3 ቢሊዮን ዶላር በማውጣት ሁለተኛ ደረጃ ላይ ስትቀመጥ፣ እነዚህ ሁለቱ የሰሜን አፍሪካ ሀገራት ለብቻቸው ከ90% በላይ የክፍለ-አህጉሩን የወታደራዊ ወጪ ድርሻ ይይዛሉ። ይህ የወጪ ጭማሪ በተለይም በምዕራባዊ ሰሃራ ዙሪያ ያለውን የቆየ ፉክክርና በሳህል እንዲሁም በአፍሪካ ቀንድ አካባቢ ያሉ ሰፋፊ የደህንነት ስጋቶችን ያንጸባርቃል።

ከሰሃራ በታች ባለው አፍሪካ ደግሞ ናይጄሪያና የኮንጎ ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ለወጪው መጨመር ዋነኞቹ ምክንያቶች ሆነዋል። ናይጄሪያ ከዕለት ወደ ዕለት እየጨመረ የመጣውን የአክራሪ ጥቃት ለመመከት የመከላከያ በጀቷን በ55% በማሳደግ 2.1 ቢሊዮን ዶላር አድርሳለች። በሌላ በኩል ኮንጎ ከኤም23 አማፂያን ጋር በነበረው ውጊያ ምክንያት የወታደራዊ ወጪዋን በ20% በመጨመር 1.2 ቢሊዮን ዶላር ያደረሰች ቢሆንም፣ በሀምሌ ወር ላይ የተኩስ አቁም ስምምነት ተደርጓል።

እንደ ስቶክሆልም ዓለም አቀፍ የሰላም ምርምር ተቋም መረጃ ከሆነ፣ በአጠቃላይ በአህጉሪቱ ያለው የወታደራዊ ወጪ በ2025 ወደ 58.2 ቢሊዮን ዶላር የደረሰ ሲሆን፣ ይህም ካለፈው ዓመት ጋር ሲነጻጸር የ8.5% እንዲሁም ከ2016 ጀምሮ የ45% ጭማሪ አሳይቷል።

ይህ የወጪ መጨመር ከፍተኛ ክርክርና አነጋጋሪ ጉዳዮችን አስከትሏል፤ የአለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት (IMF) ጥናት እንደሚያሳየው፣ ከፍተኛ ወታደራዊ ወጪ ማድረግ በተለይም የውጭ ዕርዳታ ውስን በሆነባቸው አካባቢዎች ለጤና እና ለትምህርት ሊመደብ የሚችለውን በጀት ሊሻማና ሊቀንስ ይችላል።

የኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳይያስ አፈወርቂ በቀጣናው ከፍተኛ ውጥረት በነገሠበት ወቅት የሦስት ቀናት ይፋዊ የሥራ ጉብኝት ለማድረግ ካይሮ ገብተዋል። ፕሬዚዳንቱ ከግብፁ አቻቸው አብደል ፈታህ ኤል-ሲሲ ጋር በቀይ ባሕር ጸጥታ፣ በአፍሪካ ቀንድ ጂኦፖለቲካና በሁለትዮሽ የኢኮኖሚ ትብብር ዙሪያ ይመክራሉ።

ይህ ጉብኝት የተዘጋጀው ኢትዮጵያ የባሕር በር የማግኘት ፍላጎቷን ይፋ ካደረገች ወዲህ በሦስቱ አገራት መካከል ዲፕሎማሲያዊ ፍጥጫ በበረታበት ወቅት ሲሆን፤ በተለይም ግብፅና ኤርትራ የቀይ ባሕር ደኅንነት "ከባሕሩ ጋር በሚዋስኑ አገራት ብቻ" የሚወሰን ነው በማለት አዲስ አበባን ለማግለልና ለመክበብ የሚያደርጉትን ስትራቴጂካዊ ጥረት የሚያጠናክር ተደርጎ ተወስዷል።

ኢትዮጵያ በበኩሏ የግብፅን “ከበባ የሚመስሉ” ድርጊቶችን ይበልጥ በማጠናከር በኢትዮጵያ ላይ “የትንኮሳ” ስትራቴጂ እየተከተለች ነው ስትል የከሰሰች ሲሆን፣ የባሕር በር ጥያቄዋን በሰላማዊና በዲፕሎማሲያዊ መንገድ ለማሳካት እንደምትቀጥል አስታውቃለች።

በአሜሪካ፣ ካናዳና ሜክሲኮ አስተናጋጅነት ከሶስት ቀናት በኋላ በሚጀምረው የ2026ቱ የዓለም ዋንጫ፣ ፊፋ በታሪክ ከፍተኛ የተባለውን የ14 ቢሊዮን ዶላር ገቢ ያገኛል ተብሎ ይጠበቃል። ይህ ግዙፍ ገቢ በ2022 በኳታር ከተካሄደው የዓለም ዋንጫ ጋር ሲነጻጸር በእጥፍ የሚበልጥ ሲሆን፣ ውድድሩ በታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ በሶስት ሀገራት ጥምረት በመሰናዳት አዲስ ታሪክ የሚጽፍ ይሆናል።

ይህ በዓይነቱ ትልቁ የተባለው የዘንድሮው የዓለም ዋንጫ የተሳታፊ ሀገራትን ቁጥር ወደ 48 ያሳደገ ሲሆን፣ በአጠቃላይ 104 ጨዋታዎች ይደረጉበታል። ይህ ሰፊ የተሳትፎ መጠን ውድድሩን በታሪክ ትልቁ ከማድረጉም በላይ፣ በዓለም እግር ኳስ ታሪክ ከፍተኛ ትርፍ የሚመዘገብበትና በገንዘብ ረገድ እጅግ ስኬታማው የስፖርት ሁነት እንደሚያደርገው ታውቋል።

የኢትዮጵያ የካፒታል ገበያ ባለሥልጣን ለናይጄሪያው ዩናይትድ ካፒታል ግሩፕ ተቀጥላ ኩባንያ ለሆነው "ዩናይትድ ካፒታል ፋይናንሻል ሰርቪስ" ለመጀመሪያ ጊዜ የውጭ ኢንቨስትመንት ባንክ ፈቃድ ሰጥቷል። ተቋሙ በሕግ ከተቀመጠው የ25 ሚሊዮን ብር አነስተኛ ካፒታል በላይ በሆነ መጠን፣ ከ1.5 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሬ ይዞ ነው ወደ ሀገሪቱ ገበያ የገባው።

ይህ አዲስ ፈቃድ በሀገሪቱ ውስጥ ያሉትን የካፒታል ገበያ አገልግሎት ሰጪዎች ጠቅላላ ቁጥር ወደ 18፣ የኢንቨስትመንት ባንኮችን ደግሞ ወደ 7 ከፍ አድርጎታል። የባለሥልጣኑ ዋና ዳይሬክተር ሃና ተኸልቁ እንደ ዩናይትድ ካፒታል ያለ ትልቅ የፓን-አፍሪካዊ ተቋም ወደ ገበያው መግባቱ ለኢትዮጵያ የካፒታል ገበያ ዕድገት ትልቅ ታሪካዊ ምዕራፍ መሆኑን ገልጸዋል።

ብዙ ወላጆች ቀኛቸው የልጅ ፍቅር ፣ግራቸው ልብን የሚያደማ ህመም ላይ የተቸነከረበት ከባድ የፈተና መስቀል፤ ኦቲዝም። ብዙሀኑ እስካልደረሰበት በዝምታ በቸልተኝነት የሚያልፈው ጉዳይ። ኦቲዝም። ሲደርስባቸው የሚይዙ የሚጨብጡትን የሚያሳጣ ውጣ ውረድ።

ልጆቻችሁ ልጅነታቸው በመገለል ሲያልፍ እንደማየት ስቃይ የለም! መደበኛው ኑሮ ልጆቻችሁን ገፍቶ ወደዳር ሲጥል ህዝብ ሁናችሁ አገር፣ መንግስት፣ ሕዝብ፣የዕምነት ተቋማት ሸክማችሁን ብቻችሁን ማሸከማቸው አንሶ በባህል፣ በሲስተም በእምነት ስም ሲገፋችሁ ነፍስ ድረስ የዘለቀ ነው ህመሙ።

ሁሉም ያልተዘጋጀበት ግን ማንም ላይ ሊደርስ የሚችል ሩቅ መሳይ የቅርብ እውነት። ብዙ ወላጆች ይህን ፈተና ለብቻቸው ተሸክመው ዋጋ እየከፈሉ ነው። ከአካላዊ ድካም አልፎ የማህበረሰቡ አመለካከት፣ነፍስን የሚያሰቃይ የእሳት ጅራፍ ሆኖ በየቀኑ በዝምታ እየተቀበሉት ይኖራሉ። ይህች ብርቱ እናትያውም ፋታ የማይሰጠው የውጭ አገር ኑሮ ጋር እየታገለች የተፈተነችበትን መንገድ ፅፋ አሳትመዋለች።

የማይናገረው ልዑል ብዙወች ስለማይናገሩት ፈተና የሚያትት መፅሐፍ ነው። መፅሐፉ ዛሬ ጁን 6 ሲያትል ውስጥ ከ9:00 pm- 7:pm ይመረቃል። ሁላችሁም ተገኙ። አድራሻው ካርዱ ላይ አለ። Mesi Haile ብርቱ ሴት ፣ ላለፍሽው ውጣ ውረድ ለብዙዎች አይን ገላጭ ለሆነ ለዚህ ስራሽም ትመሠገኛለሽ። ብዙዎችን ድንገት ከሚመጣ ግራ መጋባት ቢያንስ ከየት እንደሚጀምሩ መንገድ ጠቁመሻል። Melaku Berhanu በዚህ ጉዳይ መታተርህ ለትውልድ ትርፉ ብዙ ነው።

የቴሌግራም ቻናልችንን በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…

ቢሊየነሩ የስራ ፈጣሪ ኢሎን መስክ አፍሪካ ለገጠማት የድህነት ችግር ተጠያቂው የቅኝ ግዛት ታሪክ ነው የሚለውን የቆየ አመለካከት ውድቅ አድርጓል። መስክ ይህንን አስተያየት የሰጠው ቅዳሜ ዕለት በኤክስ ማህበራዊ ገጽ ላይ የኢትዮጵያንና የቬትናምን የምጣኔ ሀብት ታሪክ በማነፃፀር ለቀረበ ፅሁፍ ምላሽ በሰጠበት ወቅት ነው።

ፅሁፉን ያጋራው ተጠቃሚ እንደገለጸው፥ ኢትዮጵያ በታሪኳ አብዛኛውን ዘመን በቅኝ ግዛት ሳትገዛ የቆየች ቢሆንም ለብዙ ዓመታት ከአፍሪካ ድሃ ከሚባሉ ሀገራት ተርታ መሰለፏን፤ በአንጻሩ ቬትናም በፈረንሳይ ቅኝ ግዛት ስር ወድቃና ለበርካታ አስርት ዓመታት በጦርነት ስትታመስ ቆይታ አሁን ላይ ከፍተኛ የኢኮኖሚ እድገት እያስመዘገበች መሆኑን ጠቅሷል።

እንደ ማህበራዊ ሚዲያ ተጠቃሚው ገለጻ ከሆነ፥ የሁለቱ ሀገራት ተቃራኒ የኢኮኖሚ ጉዞ በአፍሪካ ለሚታየው የኢኮኖሚ ፈተና ዋናው ምክንያት ቅኝ ግዛት ነው የሚለውን መከራከሪያ ዋጋ ያሳጣል። ተጠቃሚው በትዊተር ገጹ ባሰፈረው መልዕክት፥ “ኢትዮጵያ በጭራሽ በቅኝ ግዛት አልተገዛችም። ነገር ግን በታሪኳ አብዛኛውን ጊዜ ከአህጉሪቱ ድሃ ሀገራት አንዷ ነበረች። በሌላ በኩል፥ ቬትናም በፈረንሳይ ተገዝታ፣ በአስርት ዓመታት ጦርነት ወድማ፣ አሁን ግን ወደ እውነተኛ የኢኮኖሚ ብልጽግና እየገሰገሰች ነው። የአፍሪካ ድህነት ምክንያት ቅኝ ግዛት ከሆነ ኢትዮጵያ ሀብታም፣ ቬትናም ደግሞ ደሃ መሆን ነበረባት። ነገር ግን ሁለቱም አልሆኑም። እባካችሁ ይህንን ሰበብ ልናቆመው እንችላለን?” ሲል ጠይቋል።

የቴስላ እና የኤክስ ባለቤቱ ኢሎን መስክ ይህንን መከራከሪያ በመደገፍ መልዕክቱን በራሱ ገጽ ላይ መልሶ ያጋራው ሲሆን፣ ከላይ ለቀረበው ሃሳብ ያለውን ሙሉ ስምምነት ለመግለጽ “አዎ” (Yes) የሚል አጭር መግለጫ አስፍሮበታል። ይህ የቢሊየነሩ አስተያየት በማህበራዊ ሚዲያ ላይ በአፍሪካ የኢኮኖሚ ታሪክ እና በቅኝ ግዛት ተፅዕኖ ዙሪያ አዳዲስ ክርክሮችን ቀስቅሷል።