Administrator

Administrator

Saturday, 26 March 2022 11:15

ከፌስቡክ ገጾች በጨረፍታ

  የዕድሜ ግ-ሽበት
                             በእውቀቱ ስዩም

          አዲሳባ እየሰፋች ነው፤ ከጥቂት አመታት በሁዋላ “በአዲስ አበባ አስተዳደር በአንኮበር ክፍለ ከተማ ነዋሪ የሆኑት አቶ በእውቀቱ“ የሚል ነገር መስማታችን  አይቀርም፥ አያት ወደሚባለው ሰፈር ብቅ ካሉ የፈረስ ጋሪ፥ ባጃጅና ዘመናዊ መኪና ትከሻ ለትከሻ እየተጋፉ ሲያልፉ ያያሉ፥ ባንድ ከተማ ውስጥ ሶስት ክፍለዘመኖች፥ ጎን ለጎን ይራመዳሉ፥
ሀብታሞች በሀብት ላይ ሀብት ጭነዋል፥ ድሆች የባሰ ድሀ ሆነዋል፥ የዛሬ ሶስት አመት ያንድ ሆቴል ባለቤት የነበረው ሰውዬ፤ ዛሬ ሶስት ቅርንጫፎች ከፍቷል! የዛሬ ሶስት አመት መጽሐፍ እሚያዞረው ልጅ ዛሬም መጽሐፍ አዟሪ ነው፥
ከትናንት ወዲያ። በከተማው ዘናጭ ከተባሉት ሬስቶራንቶች ወደ አንዱ ጎራ አልኩ፥ አዲስ ዩኒፎርም የተሰፋለት ዘበኛ፥ ከሸራ ጫማዬ እስከ ጋሜዬ ድረስ ገምግሞኝ ሲያበቃ፥
“ወዴት ነው?” አለኝ፥
“ወደ ምሳ;
ዘቡሌው ያለምንም እፍረት እንዲህ ሲል ጠየቀኝ፥
“መኪናህስ?”
“ትናንት ከዱባይ ተጭኗል፥አየሩ ጥሩ ከሆነ ነገ ጅቡቲ ይደርሳል”
ገባሁ፤
ምግብ ቤቱ ጠረጴዛ ላይ እንደ ሪፖርተር ጋዜጣ ዳጎስ ያለ ገጽ ያለ ሜኑ ተከምሯል፥ ይህንን ሲገልጥ ማን ይውላል?
“አስተናጋጅ”
“አቤት”
“ግማሽ ሽሮ ግማሽ ቲማቲም፥ ከስንግ ቃርያ ጋር፥ ስንት ሺ ብር ነው?”
በማግስቱ፥ ካስፓልት ዳር ያለች፥ በቆርቆሮ የተከበበች መናኛ ምግብ ቤት ሄድኩ፥ ድንች ጥብስ በሚጥሚጣ ተበላ! የጀበና ቡናም ደርሶናል፥ ጥቂት ሰዎች በሰማያዊ ፕላስቲክ በርጩማ ላይ ተደርድረዋል፤ ካጠገቤ የተቀመጠ ሰውዬ በወሬ ጠመደኝ። ንግግሩ ሳይሆን በካቲካላ የተመረዘ ትንፋሹ እጄን ባፌ አስጫነኝ!
“ስራህ ምንድነው?” አለኝ፥
“ጸሀፊ ነኝ”
“የመዝገብ ቤት ነው?”
ገላመጥሁት፥
“ስንት ልጆች አሉህ?” ሲል ቀጠለ፥
“አልወለድሁም”
“ያልወለድክበት ምክንያት ምንድነው?”
“ከግብረስጋ ታቅቤ ስለምኖር ነው”
“ቡና ጠጣ”
“አሁን ጠጣሁ”
"ግዴለህም ጠጣ”
“አልጠጣም”
“የይርጋ ጨፌ ቡና ነው”
“ለምን የይርጋ ዱባለ አይሆንም፥ አልጠጣም ካልሁ አልጠጣም”
በምልልሳችን መካከል ተንቃሳቃሽ ነጋዴዎች ጣልቃ ገቡ፥
- "ነጭ ሽንኩርት! ነጭ ሽንኩርት!
- ሸንኮራ ያስፈልጋል ፍሬንድ?
ጭራሽ የሆነ ሰውየማ ደርዘን ከዘራ ይዞ ቀረበኝ፥
“በዚህ ዘመን ከዘራ ገዝቼ ምን አደርገዋለሁ ዠለስ! ጨዋታው በስናይፐርና በዲሽቃ ነው" አልኩት፥
“እንድትፋለምበት ሳይሆን እንድትመረኮዝበት ብዬ ነው፤" ሲለኝ፥
ስለ ኢኮኖሚ ግሽበት ማሰብ አቁሜ፣ ስለ እድሜዬ ግሽበት ማሰብ ጀመርኩኝ፡፡


Saturday, 26 March 2022 11:11

ከፌስቡክ ገጾች በጨረፍታ

      ኮማንደር አትሌት ደራርቱ ቱሉ፣ በእንባ ተሞልታ ያቀረበችው ተማፅኖ


            “...የሀገራችን ጉዳይ ያመናል ሁላችንንም። ... ሁላችንም የትግራይ እናቶች አባቶች፤ እናቶቻችን አባቶቻችን ናቸው። በእርግጠኝነት ደግሞ ነገ ሌላ ቀን ነው፤ ኢትዮጵያ ታርቃ አንድ ሆና ትቆምና የኢትዮጵያን ባንዲራ ታውለበልባለች። ስለዚህ አይክፋችሁ ክብር ይገባችኋል። በብዙ ፈተናዎች አልፋችሁ፣ በብዙ ተፅእኖ አልፋችሁ፣ የኢትዮጵያን ባንዲራ ከፍ ስላደረጋችሁ በጣም እናመሰግናለን።
ትግራይ ትላንትም ብትሆን ኢትዮጵያ ናት፤ ዛሬም ኢትዮጵያ ናት፤ ነገም ኢትዮጵያ ነች፤ ስለዚህ እባካችሁ መሪዎቻችን እባካችሁ ... እባካችሁ ... እባካችሁ ተጠቅማችሁ አይደለም፤ ተጎድታችሁ ኢትዮጵያን አንድ አድርጓት እባካችሁ!!! ከእግዚአብሔር ጋር ትችላላችሁ። ስለዚህ መሪዎቻችን ተጎድታችሁ ለኢትዮጵያ ብላችሁ፣ ለህዝብ ብላችሁ፣ እናንተ አንድ ካደረጋችሁ፣ ኢትዮጵያ አንድ ትሆናለች።
...ስፖርት ወንድማማችነት፣ ፍቅር፣ ሰላም ነው!! ለሰላም፣ ለፍቅር ቆመው፣ እነዚህ ልጆች ምንም ሳይበግራቸው ለዚህ ውጤት በቅተዋልና፣ አሁንም ቢሆን ክብር ይገባቸዋል። እናከብራችኋለን። በእርግጠኝነት ቤተሰቦቻችሁ የት እንዳሉ ታውቃላችሁ፤ ግድ የላችሁም እንወዳችኋለን እናከብራችኋለን፤ እንደ ልጆቻችን ነው አሁንም የምናያችሁ፤ ስለሆነም ትግራይ ዛሬ ብቻዋን አይደለችም፤ ከኢትዮጵያ ጋር ነች፤ ነገም ከኢትዮጵያ ጋር ትሆናለች።
አሜሪካ ትግራይን ለመጥቀም አይደለም፤ ኢትዮጵያንም ለመጥቀም አይደለም ለመበተን ነው፤ H.R. 6600 የሚባለው አሁን ሊፀድቅ በመንገድ ላይ ያለው፤ መሪዎቻችን ስለ ህዝባችን ብለው፣ ስለ ወደፊት ኢትዮጵያ ብለው ከተስማሙ፣ H.R. 6600 የሚፀድቅበት ምክንያት የለውም።
ህዝባችን  ከመንግስቶቻችን ጎን ቆሞ ሁላችንም የትግራይ፣ የኢትዮጵያ ህዝብ፣ እኔ- የትግራይ ህዝብና የኢትዮጵያ ህዝብ ስል ምቾት አይሰማኝም፤ እንደ ኢትዮጵያ ነው ሁላችሁንም የምናየው፤ ሁሉም ብሔር ብሔረሰቦቻችን ኢትዮጵያ ናቸው፤ ትላንትም ተባብረው ነውና ኢትዮጵያን ለዚህ ያበቋት፤ ነገም ዛሬም እንተባበር፤ ኢትዮጵያን አንድ እናድርጋት።
እኛ ልጆቻችሁ ከኦሮሞ የመጣ፣ ከአማራ የመጣ፣ ከትግሬ የመጣ፣ ከጉራጌ፣ ከየትም የመጣው ለዚህ ነው አንዷን ባንዲራ ከፍ ያደረግነው፤ ስለሆነም ብሔር ሳንለይ፣ ሃይማኖት ሳንለይ፣ ፆታ ሳንለይ፤ ባንዲራችንን ያነሳነው ስለተባበርን ነው፤ በፅናት ስለቆምን ነው። ለእናንተም አያቅትም፤ የትግራይ ክልላዊ መንግስትም የኢትዮጵያ መንግስትም እባካችሁ፤ ...ስለ ነገዋ ኢትዮጵያ አንድነት፣ ስለ ብልፅግናዋ፣ ስለ እድገቷ፣ ስለ ሰላሟ፣ እባካችሁ አያቅታችሁም፤ እኛም ከጎናችሁ አለን፤ ስፖርት ሰላም ነው፤ ስፖርት ፍቅር ነው ብለናል፤ ተያይዘን ኢትዮጵያን አንድ እናድርጋት። እግዚአብሔር ደግሞ አንድ ያድርግልን። “


  በ2021 የአለማችን ሙዚቃ 26 ቢሊዮን ዶላር ገቢ አግኝቷል


            ትውልደ ኢትዮጵያዊው የአለማችን የሙዚቃ ኮከብ አቤል ተስፋዬ (ዘ ዊክንድ) በአመቱ የአለማችን የድረገጽ የነጠላ ዜማ ሽያጭ 1ኛ ደረጃን ሲይዝ፣ እንግሊዛዊቷ ድምጻዊት አዴል በበኩሏ፤ ከፍተኛ የሙዚቃ አልበም ሽያጭ በማስመዝገብ ቀዳሚነቱን ይዛለች፡፡
አቤል ተስፋዬ በቅርቡ ያወጣው ሴቭ ዩር ቲርስ የተሰኘ ነጠላ ዜማ በድረገጾች አማካይነት በአለማቀፍ ደረጃ 2.15 ቢሊዮን ጊዜ በመታየት የ1ኛ ደረጃን ሲይዝ፣ ዘ ኪድ ላሮል እና ጀስቲን ቢበር በጋራ የለቀቁት ስቴይ በ2.07 ቢሊዮን እይታ ሁለተኛ፣ የዱዋ ሊፓ ሊቪቴቲንግ ደግሞ በ1.88 ቢሊዮን ሶስተኛ ደረጃን ይዘዋል፡፡
አዴል በበኩሏ 30 የተሰኘው አራተኛ አልበሟ በወጣ በ2 ወራት ጊዜ ውስጥ ብቻ 5 ሚሊዮን ኮፒ እንደተሸጠላትና በአልበም ሽያጭ 1ኛ ደረጃን መያዟን የዘገበው ብሉምበርግ፣ የኦሊቪያ ሮድሪጎ ነጠላ ዜማ ሶር 2ኛ፣ የጀስቲን ቢበር ጀስቲስ ደግሞ 3ኛ ደረጃን መያዛቸውን አመልክቷል፡፡
አለማቀፉ የሙዚቃ ኢንዱስትሪ ባለፈው የፈረንጆች አመት 2021 ያስመዘገበው ገቢ በ18.5 በመቶ በማደግ፣ 26 ቢሊዮን ዶላር መድረሱንና የገቢ እድገቱ ሙዚቃ እየተቀረጸ በአልበም መልክ መሸጥ ከጀመረበት እ.ኤ.አ 1990ዎቹ ወዲህ ከፍተኛው መሆኑ ተነግሯል፡፡
ለገቢው በከፍተኛ መጠን መጨመር በምክንያትነት የተጠቀሰው በድረገጾች አማካይነት ሙዚቃዎችን እየገዙ የሚያዳምጡ ሰዎች መበራከታቸው ነው ያለው የብሉምበርግ ዘገባ፣ የድረገጽ ደንበኞች ቁጥር 523 ሚሊዮን መድረሱንም አመልክቷል፡፡
የሙዚቃ ኢንዱስትሪውን ገቢ 65 በመቶ ድርሻ የያዘው በድረገጾች አማካይነት የሚከናወን የቀጥታ ሽያጭ ሲሆን፣ በሲዲና በካሴት እየታተሙ የሚሸጡ የሙዚቃ ስራዎችም 19 በመቶ እና 4 በመቶ ድርሻ እንዳላቸው ተነግሯል፡፡

Saturday, 26 March 2022 10:36

ማራኪ አንቀፅ

  ሁለተኛው ጎጆ በማይታወቀው ቤተሰብ መካከል


              ፀሐይ የተወለደችበትንና ያደገችበትን ቤትና ቤተሰብ የሚያስረሱ በጣም ብዙ ጉዳዮች ቀልቧን ወስደውታል። የእናት የአባቷን ጎጆ፣ የወተት የእንቁላሉን፣ የላምና በጉን ፍቅር ረስታ አዳዲስ የህይወት ልምምዶች ማርኳታል።
የልጅነት ህልሟ እውን ሊሆን መንገዱም የተጠረገ፣ እንቅፋቱ የተነጠለ መሰላት። በዚህ በሁለተኛው የወላጆች ቤት የጎደለባት ነገር ቢኖር የላሞቹ ጠረን፣ የበጎቹ ጩኸት ብቻ ነው። በዚህ ቤት ከቁጥር በላይ የጎኑ መጫወቻዎች አሉ። ብዙ ስዕሎች፣ ብዙ አይነት ምግቦች፣ ብዙ የፈረንጅ መጠጦችና ቸኮሌቶች ይገኛሉ።
ከአንድ ቅያሬ ልብስና ጫማ በላይም አሏት። ኑሮ በነጮቹ ቤት ደስተኛ አድርጓታል። እነ ሊሊን በፈለገችው ሰዓት ቀስቅሳ ለጨዋታ ትጋብዛቸዋለች። ያለ ማንም ከልካይ በግቢው ውስጥ እየተሯሯጡ በመስኩ ላይ እየቦረቁ ይጫወታሉ። ቤተሰቦቿ በሚናፍቋት ጊዜ ነጮቹን ይዛ በመሄድ ሲጫወቱ ውለው ሲመሽ ይመለሳሉ።
ፀሐይ አሁን ላይ በቆዳዋ ቀለም ካልሆነ በአለባበስና በአኗኗር ዘይቤዋ ከነጮቹ የሚለያት ነገር የለም። አንዳንድ ወፍ በረር ቋንቋዎችን እሷ ከእነሱ፣ ነጮቹም ከሷ እየለቃቀሙና እየገጣጠሙ ለመግባቢያነት እያዋሏቸው ነው።
በተለይ በምልክት የፈጠሯቸው የመግባቢያ ቋንቋዎች ከምንም በላይ እርስበርስ እንዲደማመጡ አድርጓቸዋል።
ከዓመት በኋላ ፀሐይን አዲሶቹ ቤተሰቦች ፒያሳ አፍንጮበር አካባቢ የሚገኘው “ብርሃን ኢትዮጵያ” ከሚባለው ት/ቤት አስገቧት። የፈረንጆቹ ልጆች ቀደም ሲል ጀርመን ት/ቤት (6 ኪሎ) አካባቢ ገብተው እየተማሩ ነበር። ፀሐይም ወላጆቿን ቤት በመተው ሙሉ በሙሉ ከአቶ ዴቪድ መኖሪያ ቤት ጓዟን ጠቅልላ ገባች። አቶ ዴቪድ ልጆቻቸውን በሚወስዱበት ሰዓት ፀሐይንም ከብርሃን ኢትዮጵያ ት/ቤት በመኪና ያመላልሷት ነበር።
ስድስት ኪሎ፣ አራት ኪሎ፣ ፒያሳ እና አምስት ኪሎ የቤተመንግስቱን አጥር የሚጋሩ፣ የንጉሡን የዙፋን በሮች በቅርብ ርቀት የሚቃኙ፣ የሀገሪቱ ፖለቲካ የሚጠነሰስበት፣ የሚጠመቅበት አካባቢ ነው።
ይህ የመንግስት ዋና ዋና መስሪያቤቶች መነሃሪያ የሆነው ቦታ የተማሪዎች እንቅስቃሴ ረብሻና ብጥብጥ የማያጣ ነውጠኛ ሰፍራ ሲሆን በየጊዜውና በየዘመኑ የፖለቲካው ድፍድፍ የሚጣልበት በመሆኑ ጤንነት የማይሰማው መንደር ነው።
አንድ ቀን ይኸው ነውጠኛ ሰፈር አገረሸበትና “ንጉሡ ይውረዱልን፣ ሕዝባዊ መንግሥት ይመስረትልን” በሚሉ ሃይሎች ጩኸትና መዝሙር ተናወጠ። ከሁሉም ት/ቤቶችና መ/ቤቶች የሚገኙ ለውጥ ፈላጊ ወጣቶች ሰልፉንና ነውጡን ተቀላቀሉ። ስድስት ኪሎን፣ አራት ኪሎን፣ ፒያሳንና አምስት ኪሎን አመለኛ በሬ የዋለበት ሜዳ አስመሰሉት። የመኪና መስታዎት የቤትና የቢሮ በሮች ከየአቅጣጫው የሚወረወሩ ድንጋዮች ስብርብራቸው ወጣ። በመንገድ የሚያልፉ ሰዎች እየተመቱ በየቦታው ወደቁ።
ት/ቤቶች ተማሪዎች ተረጋግተው መማር አልቻሉም በሚል እንዲዘጉ ታዘዙ። በራቸውን ባልዘጉ ት/ቤቶች ላይም የድናጋይ ናዳ ይወርድባቸው ጀመር።
ፀሐይ የምትማርበት ብርሃን ኢትዮጵያ፣ የዚሁ የረብሻው ቀጠና አካል በመሆኑ፣ የድንጋይ በትር ከቀመሱ ት/ቤቶች መካከል አንዱ ነበር። ት/ቤቱ ተማሪዎችን ወደቤታቸው እንዲሄዱ በለቀቀበት ወቅት ታዲያ የተወረወረ ነውጠኛ ድንጋይ በፀሐይ ግራ እጅ ላይ አረፈ።
ምንም እንኳን ጉዳቱ መካከለኛ ጉዳት ቢሆንም፣ የረብሻ ቀጠና ከሆነው ከዚያ አካባቢ አውጥተው ወደ ሌላ ቦታ ቢያስገቧት አዲሶቹ ወላጆቿ መከሩበት።
“ይሄ የግል ት/ቤት ቢቀርባት ይሻላል” አሉ አቶ ዴቪድ።
“አዎ! ለዛሬ ቢሰውራትም ድጋሚ ይመቱብኛል ት/ቤቱ ይቀየር” አሉ ወ/ሮማርያ።
“ከነ ሊሊ ጋር ትማር ከልጆቹ ጋር ብትሆን ይሻላል፤ ለማምጣትም አልቸገርም” አሉ አቶ ዴቪድ።
“ለቋንቋውም ቢሆን ከእነሱ ጋር ብትማር ነው የሚሻለው፤ ሀበሻ ብቻ ከሚማርበት ት/ቤት አንድ አይነት ቋንቋ ብቻ ተናጋሪዎች ስለሆኑ ሌላ ቋንቋ ለመልመድ አስቸጋሪ ነው የሚሆነው” አሉ ወ/ሮ ማርያ።
ፀሐይ በአዲሶቹ ወላጆቿ አማካኝነት ፒያሳ ከሚገኘው ብርሃን ኢትዮጵያ ት/ቤት ወጥታ፣ የፈረንጆች ልጆች ከሚማሩበት ከስድስት ኪሎ ወደ ፈረንሳይ ኤምባሲ በሚወስደው መንገድ፣ ከጃንሜዳ ጀርባ ከሚገኘው ጀርመን ት/ቤት ገብታ መማር ጀመረች።
መስከረም ወር በ1963 ዓ.ም (በፈረንጆች) ፀሐይ የ10 ዓመት ልጅ እያለች፣ ሙሉ ለሙሉ ተጠቃላ ከፈረንጆቹ ቤት ገባች። አይኖቿን ለማየት የሚጓጉት እናቷና ወላጅ አባቷ፤ መልኳ እስኪጠፋባቸው ድረስ ለረዥም ጊዜ ወደ ቤቷ ሳትመለስ ትምህርቷን እየተማረች ከነጮች ፊት ገብታ ቀረች።
ፈረንጆቹ ቤተሰቦቿ ይናፍቋታል ብለው እንድትሄድ ሲጠይቋት፣ ብዙም የናፍቆትና የመጓጓት ባህሪ ስለማይታይባት ውትወታውን ትተው፣ እሷን እንደልጃቸው አድርገው መንከባከብና ማሳደጉን ገፉበት።
ፈረንጆቹ እየሰባበሩ በሚያወሯት አንዳንዴ ወደ ጀርመንኛው በተጠጋ አማርኛ ሲያናግሯት፣ ፀሐይም አስቂኝ በሆነው ጀርመንኛ ቋንቋ እየመለሰችና እያወራቻቸው በመካከላቸው የሚፈጠረው በቋንቋ ግራ የመጋባት ችግር እየተቀረፈ መጥቷል። በተለይ በተለይ ጀርመን ት/ቤት ከገባች ጊዜ ጀምሮ የሚከብዳትን በማስጠናትና የቤት ስራ በማሰራት ወ/ሮ ማርያ ከፍተኛ እገዛ ስለሚያደርጉላት፣ የመግባባት ችሎታዋ ከጊዜ ወደ ጊዜ እያደገ መጥቷል።
አቶ ዴቪድ በመካኒካል ኢንጅነሪንግና በኮንትራት ከሚያስተምሩበት አምስት ኪሎ ዩኒቨርስቲ፣ በመግቢያና በመውጪያ ሰዓት አምስቱንም ታዳጊዎች በማመላለስ አስፈላጊ የሆነውን የትምህርት አጋዥ መጸሐፍት በመግዛትና ወደተለያዩ ቦታዎች በዕረፍት ሰዓት ወስዶ በማዝናናት እንዲሁም በትምህርታቸው ውጤታማ እንዲሆኑ ድጋፍ ያደርጉላቸዋል።
ወ/ሮ ማርያ በበኩላቸው፤ ከልጆቻቸው ጋር የቤተሰቡ አምስተኛ አካል የሆነችውን አዲሲቷ ልጃቸውን ፀሐይን ከወለዷቸው ልጆቻቸው አስበልጠው ይንከባከቧታል። የቋንቋ ችግር ስላለባትና በፍጥነት እንዲገባት ረዥሙን ሰዓታቸውን እሷን የቋንቋው ባለቤት ለማድረግ ሲጥሩ ይውላሉ።
የፀሐይ ቤተሰቦች ልጃቸውን የሚያዩት በዓመት በዓል ጊዜ በ3 ወር አለዚያም በ6 ወር አንድ ጊዜ ብቻ ቢሆን ነው። ዓመት በዓል ሲመጣ በፋሲካ እንቁጣጣሽና ገና ወቅት ግን መላውን ቤተሰቡን ስለሚጠሯቸው ፀሐይና አዲሶቹ ቤተሰቦቿ ወደ ወላጆቿ ቤት በመሄድ በዓሉን ያከብራሉ። በዚህም የፀሐይ ወላጆች ልጃቸውን ለረዥም ሰዓት የሚያዩበትና ናፍቆታቸውን የሚወጡበት ጊዜ ነው።
በበዓሉ ቀን ዶሮ ተሰርቶ፣ ቅርጫ ገብቶና በግ ተገዝቶ ይታረዳል። ጠላ ይጠመቃል። የሐበሻ አረቄም ተገዝቶ ይመጣና ለፈረንጆቹ ይቀርባል።
ፈረንጆቹ በበኩላቸው፤ ወደ ፀሐይ ቤተሰብ ከመሄዳቸው በፊት ለበዓሉ ያስልጋቸዋል የሚሉትን ጤፍ፣ የቅርጫ ስጋ መግዣና መጠነኛ ብር ለወ/ሮ አበባ ይልኩላቸዋል። ለልጆቻቸው ደግሞ ልብስና ጫማ ገዝተው ለበዓሉ ዋዜማ ይልኩላቸዋል።
(በወሰን ደበበ ማንደፍሮ ከተፃፈው “የደመና ሥር ፀሐይ” የተሰኘ መፅሐፍ የተቀነጨበ)

Tuesday, 29 March 2022 00:00

አድማስ ትውስታ

በደግነት የተንቆጠቆጠ ልብ! (የቅጣት ትኬት ወይስ የፍቅር ትኬት?!)



             የ28 ዓመቱ ዴል የ3 ዓመት ህፃን ልጁን ጨምሮ ቤተሰቡን በመኪናው ጭኖ በአሜሪካ ዌስትላንድ ግዛት አውራ ጎዳና ላይ እያሽከረከረ ነበር እ.ኤ.አ በ2016 ሰኞ ቀን።
ዴል መኪናውን እያሽከረከረ ከሰጠመበት ሰመመን የነቃው የፖሊስ መኮንን ድንገት ሲያስቆመው ነው። የመኪናው የጎን መስታወት ዕይታን በሚጋርድ ፕላስቲክ ተሸፍኖ ነበር ጆሱዋ ስካልጂዮን የተባለው የፖሊስ መኮንን ወደ መኪናው ቀርቦ ወደኋላ መቀመጫ ሲመለከት የ3 ዓመት ህጻን ልጁ  ደህንነት መጠበቂያ ወንበር ነው የተቀመጠችው፡፡ የህጻን ልጁን ህይወት ለአደጋ አጋልጦ መኪና ለማሽከርከር መድፈሩ ሳያስገርመው አልቀረም። “ጌታው፤ ህፃን ልጅህን እንዴት ያለ ደህንነት መጠበቂያ ወንበር ጭነሃት ትዞራለህ?” ሲል ጠየቀው አሽከርካሪውም፤ “ምን መሰለህ የዕዳ መዓት ተከምሮብኝ የደህንነት ወንበሩን የምገዛበት ገንዘብ አጥቼ ነው አለው፡፡
የፖሊስ መኮንኑ፣ ዴል ከመኪናው እንዲወጣ ጠየቀው ንግግራቸውን ቤተሰቡ እንዲሰማ አልፈለገም፡፡ ዴል ግን በሌለኝ ገንዘብ የቅጣት መዓት ሊጭንብኝ ነው በሚል ደንግጦ ነበር፡፡ ዴል ከመኪናው ከወረደ በኋላ የደረሰበትን የኑሮ ፈተና አሁን ያለበትን ሁኔታ፤ የሚጠበቀውን የተከመረበትን የዕዳ መጠንና፤ የገጠመውን የገንዘብ እጥረት ለፖሊሱ በዝርዝር ነገረው። “ወንድሜ፤ ወደ ዎልማርት ተከትለኸኝ ልትመጣ ትችላለህ?” አለው የፖሊስ መኮንኑ- ዴልን። “ለምን?” በድንጋጤና ግራ በተጋባ ስሜት ጠየቀ፤ ዴል።
“የህፃናት የደህንነት መጠበቂያ ወንበሩን ደስ እያለኝ ልገዛልህ እወዳለሁ” መለሰለት ፖሊሱ ዴል ጆሮውን ማመን አልቻለም። ፖሊሱን ተከትሎ ወደ ተባለው መደብር ለመከተል ከመንቀሳቀሱ በፊት ጥቂት አፍታ መውሰድ ነበረበት- ለመረጋጋት።
ዴል እና ስካልጂዮኒ ወደ ሸቀጥ መደብሩ ሲጓዙ፣ ስለ ህይወት ተሞክሯቸው በጥልቀት እያወጉ ነበር።
“ሁለታችንን ዎልማርት ውስጥ ድንገት የተመለከተን ሰው የረዥም ጊዜ ምርጥ ጓደኛሞች መሆናችንን ፈጽሞ አይጠራጠርም።”  ሲል ዴል ጽፏል-በፌስ ቡክ ገፁ።
ስካልጂዮኒ ህፃኗ የምትወደውን ፒንክ ቀለም ያለው ፒንክ-የደህንነት መጠበቂያ ወንበር ነበር የገዛው- ያውም በቢራቢሮዎች ያሸበረቀ ያጌጠ።
ዴል “ከዚህ ቀደም ከገጠሙት ፖሊሶች ሁሉ የተለየ መሆኑን ለስካልጂዮኒ እንደነገረው ይገልጻል። የስካልጂዮኒ መልስ ግን ቀለል ያለ ነበር- “እኔ ሥራዬን ብቻ ነው የሰራሁት” ሲል መለሰለት።
“የቅጣት ትኬት ብቆርጥልህ አንተን የባሰ መከራ ውስጥ ከመዝፈቅ ውጭ ፋይዳ የለውም ብዬ ነው” እንዳለውም ዴል ያስታውሳል።
አዲሱን የህጻናት የደህንነት መጠበቂያ ወንበር መኪናው ውስጥ በደስታ ተሞልቶ ከገጠመ በኋላ  ነበር ዴል ለካስ የዚህን ደግ ፖሊስ ስም እንደማያውቅ የተገነዘበው።
ይሄን ጊዜ ነው የሆነውን ሁሉ በፌስቡክ ለማጋራትና የፖሊስ መኮንኑን የደግነት ተግባር ዕውቅና በመስጠት ለዓለም ለማስተዋወቅ የወሰነው። ታሪኩም በማህበራዊ ሚዲያ በአስደናቂ ፍጥነት ተሰራጨ። የዌስትላንድ ፖሊስ መምሪያ ዘንድም ደረሰ። ፖሊስ መምሪያው ግን ይሄንን የደግነት ተግባር የፈጸመው የትኛው የፖሊስ መኮንን እንደሆነ ለማወቅ በቀላሉ አልቻለም። ለምን ቢሉ? ስካሊጅዮ ይህን በጎ ስራውን ለማንም ትንፍሽ አላለም ነበር።
“የሱ ብቸኛ ዓላማ አሽከርካሪውን መርዳት እንጂ ዕውቅና ማግኘት አልነበረም” ሲል የፖሊስ መምሪያው በፌስቡክ ገፁ ባሰፈረው መግለጫው ጠቁሟል፡፡
የፖሊስ መምሪያው ለስካልጂዮን ውዳሴና ሙገሳ ያቀረበ ሲሆን፤ ዴልንም አመስግኗል- ተሞክሮውን በማጋራቱ።
“በአሉታዊ ታሪኮች በተሞላ ዓለም ውስጥ ያንተን በጎ ታሪክ ማጋራትህ በሁላችንም ላይ የማይታመን በጎ ተፅዕኖ ያሳድርብናል።” ብሏል- የፖሊስ መምሪያው- በመግለጫው።
የዌስትላንድ ፖሊስ መምሪያ ይሄን በጎ ተግባር የፈጸመው ስካልጂዮኒ መሆኑን ካረጋገጠ በኋላ ከዴል ጋር ዳግም የሚገናኙበትን ቀን ፈጥሯል- በመመሪያው ቅጥር ግቢ። በነገራችን ላይ ታዋቂው አሜሪካዊ የቲቪ ሾው አዘጋጅ፣ ኮሚዲያንና ደራሲ ስቲቭ ሃርቬይ፤ ዴልንና ስካጂዮን በታዋቂው የቴሌቪዥን ፕሮግራሙ እንግዶች አድርጎ አቅርቧቸው ነበር-ሌሎች ከታሪኩ ትምህርት እንዲወስዱ። በርግጥም ልብን የሚያሞቅ የደግነት ተግባር ነው የፖሊስ መኮንኑ የፈጸመው። የቅጣት ትኬት ይቆርጣል ተብሎ ሲጠበቅ፣ የፍቅር ትኬት ቆርጦ መላ ታሪኩን ለወጠው፡፡


 *የዜግነት መብት ቅድሚያ ሲሰጠው ኢትዮጵያዊ ማንነትም ይጎለብታል
           *ኢትዮጵያዊነትንና የብሔር ማንነትን ማስታረቅ ያስፈልጋል

          ቀድሞ በእነ ጄነራል ጃጋማ ኬሎና ደጃዝማች ዘውዴ ገ/ስላሴ ሃሳብ ተጠንስሶ ብዙም ያልተራመደው፣ ኋላም የዛሬ 10 ዓመት ነዋሪነታቸውን አሜሪካ ባደረጉ ኢትዮጵያውያን በድጋሚ የተቋቋመው "ኢትዮጵያዊነት የዜጎች መብት ማስከበሪያ ድርጅት (ኢትዮጵያዊነት)"፤ ከሦስት ዓመት በፊት በስፋት ወደ እንቅስቃሴ የገባ ሲሆን ድርጅቱ በተለይ ኢትዮጵያዊነትና የኢትዮጵያዊነት እሴቶችን የማጽናት አላማን አንግቦ እየተንቀሳቀሰ ይገኛል። ለመሆኑ "ኢትዮጵያዊነት" የተባለው ድርጅት ምንድን ነው? ለምን ዓላማ ተቋቋመ? እሳቤውና ፍልስፍናው ምንድን ነው? ለአገርና ለህዝብ ምን ፋይዳ አለው?  የድርጅቱ አመራር አቶ ተስፋ ሚካኤል መኮንን፣ ከአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ ጋር አጭር ቆይታ አድርገዋል፡፡  እነሆ፡-


                እስቲ  ድርጅቱ መቼና እንዴት እንተቋቋመ ይንገሩን?
“ኢትዮጵያዊነት” የተመሰረተው ወይም ደግሞ ተጠናክሮ የተቋቋመው እ.ኤ.አ በ2013 በሰሜን አሜሪካ ነው። የተቋቋመበት ምክንያትም በዋናነት በብሄር ማንነት ላይ ብቻ ተመርኩዞ የሚደረጉ ሁኔታዎች ስላላማረንና አገሪቱንም ወደ አጉል አቅጣጫ እየወሰደ በመሆኑ፣ ያን ሚዛን የሚያስጠብቅ ደግሞም ነባሩን የኢትዮጵያን እሴቶች የሚያጎላ ንቅናቄ አስፈላጊ ነው ብለን በማመናችን ነው። በነገራችን ላይ “ኢትዮጵያዊነት” የተመሰረተው በኛ አይደለም። በ1984 ዓ.ም በታዋቁ አባቶቻችን በእነ ጄነራል ጃጋማ ኬሎ፣ በእነ ደጃዝማች ዘውዴ ገ/ስላሴ፣ በእነ ልጅ ሚካኤል እምሩ፣ ዮዲት እምሩ፣ ፀሃይ ብርሃነስላሴና በመሳሰሉት ነው።
በሰሜን አሜሪካ የዛሬ 10 ዓመት ድጋሚ ስንመሰረት ግን ወደ 16 የሲቪክ ድርጅቶችን አነጋግረን፣ በመጨረሻም አራት ድርጅቶች ተዋህደው ነው፣ኢትዮጵያዊነት ብለው ድርጅቱን ያቋቋሙት። ከመስራቾቹ መካከል እነ ዶ/ር ጌታቸው ሃይሌ፣ እነ ዶ/ር አክሊሉ፣ እነ ዶ/ር ፀሃይ ይጠቀሳሉ።
የ"ኢትዮጵያዊነት" ዋነኛ አላማና ግቡ  ምንድን ነው?
ዋነኛ ዓላማው፤ ኢትዮጵያዊነትን በኢትዮጵያ እንደገና ለማጽናት ነው። በአንድ በኩል የዜግነት መብት እንዲከበር፣ በሌላ በኩል ኢትዮጵያዊነት በጣም ጥልቅ የሆነ ህዝብ እየኖረው ያለ ግን በጋራ ወጥቶ ያልታየ ስለሆነ፣ ያንን አጉልቶ ለማሳየት ነው፡፡ የኢትዮጵያ መሰረቱ ኢትዮጵያዊነት ነው። ነገር ግን ባለፉት 30 ዓመታት የመጣው ብሄር ላይ ብቻ ያነጣጠረ ትርክት፣ ወጣቱን መሰረቱን እያሳጣው ስለሆነ፣ ያንን ሚዛን የማስጠበቅ ግብና ዓላማ ይዘን ነው የምንቀሳቀሰው።
በምን መልኩ ነው ይሄን አላማችሁን የምታሳኩት?
እንግዲህ በርካታ እንቅስቃሴዎችን እናደርጋለን። አንዱ ትውልድን ማስተማር ነው። በሌላ በኩል፤ የቃልኪዳን ሰነድ ወይም አሜሪካኖች ቢል ኦፍ ራይትስ የሚሉት አይነት ለማዘጋጀት ነው እቅዳችን። እነዚህ  በቃል ኪዳን ሰነዱ ላይ የሚቀመጡ አንቀጾች የማይሻሩ የማይለወጡ ናቸው። በዚህ መልኩ ሰነዱ በምሁራን ተዘጋጅቷል። ይሄን የፖለቲካ ፓርቲዎችም ተቀብለው አጽድቀውታል። ይሄ የቃልኪዳን ሰነድ ሁሉም ተወያይቶ ከተቀበለው ሃገራችንን በጽናት ለማስቀጠል በጣም ወሳኝ ነው።
አሁን በሥራ ላይ ያለውን ህገ-መንግስት ተቋማችሁ እንዴት ይመለከተዋል?
እኛ በህገ-መንግስቱ ያሉ ሁሉ ትክክል አይደሉም የሚል ድምዳሜ የለንም። ነገር ግን ከእሳቤው ጀምሮ በርካታ አንቀጾች መሻሻል ይገባቸዋል ብለን በዝርዝር አስቀምጠናል።
ለምሳሌ የትኞቹ?
አንቀጽ 39  አንዱ ነው፣ የዜግነት መብትን በተመለከተ፣ የዜጎችን ከቦታ ቦታ ተንቀሳቅሶ የመኖር፣ የሃገር ባለቤትነትን የሚገድቡ የክልል ህገ-መንግስቶች ላይ የሰፈሩ አንቀጾች ተጠቃሽ ናቸው። በርካታ መሻሻል ያለባቸው አንቀጾች አሉ።
ኢትዮጵያዊነት ባለፉት 30 ዓመታት የገጠመው ፈተና ምንድን ነው? መፍትሄውስ ምንድን ነው ትላላችሁ?
እኛ በጉዳዩ ላይ በርካታ ውይይቶች አድርገናል፤ እናደርጋለን። በፖለቲካ፣ በማህበራዊ፣ በኢኮኖሚ የገጠሙን ችግሮች በርካታ ናቸው። ኢትዮጵያዊነት ባለፉት 30 ዓመታት እንዲደበዝዝ፣ ብሄር እንዲጎላ ተደርጓል። የኢትዮጵያዊነት እሴቶች እንዲደበዝዙ ተደርገዋል። ኢትዮጵያዊነት ዜግነት ነው፤ ኢትዮጵያዊነት ማንነትም ነው። የያዘን የጋራ ማንነት አለን። ህዝባችን በደም የተዋሃደ፣ ሲበላለቅ የኖረ ነው። በእነዚህ ዘመናት ሁሉ ያዳበራቸው የጋራ እሴቶች አሉት። በዘረመል ደረጃም እንለካው ከተባለ እጅጉን ተመሳሳይ ነው። በልዩነት ላይ ብቻ ስለተሰበከ ልዩነታችን ብዙ ይመስላል እንጂ የጋራ ማንነታችን እጅግ ትልቅ ነው።
የዘውግ ብሄርተኝነትንና ኢትዮጵያዊ ብሄርተኝነትን ማስታረቂያው መንገድ ምንድን ነው? እናንተስ እንደ ተቋም በዚህ በኩል ምን ልትሰሩ አስባችኋል?
ሰዎች የዘውግ ብሔርተኛ መሆናቸው ችግር የለውም። ችግር የሚሆነው የዘውግ ብሔርተኝነቱ ዋነኛ የፖለቲካ ማቀንቀኛ መሳሪያ ሲሆን ነው። ተቋማችን “ኢትዮጵያዊነት”፤ በግለሰብ መብት፣ በአገር አንድነት፣ በአብሮነት፣ በኢትዮጵያዊ እሴቶች እንዲሁም በዲሞክራሲ ያምናል። በአካባቢ ደረጃ ቋንቋዎች መከበር አለባቸው። ሰዎች በራሳቸው ቋንቋ መማራቸው ምንም ችግር የለውም፤ ግን ከኢትዮጵያዊነት ጋር ሊቃረን አይገባውም። ኢትዮጵያዊነት በአንድ በኩል የዜግነት መገለጫ ነው፤ በሌላ በኩል ደግሞ ማንነት ነው።
የዜግነት መብት ቅድሚያ ሲሰጠው ኢትዮጵያዊ ማንነትም ይጎለብታል። በአለም ላይ ሁሉም ሃገሮች ሊባል በሚችል ደረጃ ቅድሚያ የሚሰጡት ለዜግነት መብት ነው። በእኛ ሀገር ግን ቅድሚያ የሚሰጠው ለብሔሮች መብት ነው። የብሔሮች መብት መከበሩ ትክክለኛና ተገቢ ነው። ነገር ግን ዜግነትንና ኢትዮጵያዊ ማንነት በሚጠላት መልኩ ችግር ይፈጥራል። ኢትዮጵያዊነትንና የብሔር ማንነትን ማስታረቅ ያስፈልጋል። ለዚህ ምሁራን ቁጭ ብለው ሊወያዩና ሊመክሩ ይገባል።

   ዜጎቻቸው ንፁህ የመጠጥ ውሃ አቅርቦት ከማያገኙ የዓለም ሃገራት ኢትዮጵያ በ5ኛ ደረጃ እንደምትገኝ የተገለጸ ሲሆን ከጠቅላላው ህዝብ 12.58 በመቶ ዜጎች ብቻ ናቸው ንጹህ ውሃ አቅርቦት የሚያገኙት ተብሏል።
የዓለም ጤና ድርጅትና የተባበሩት መንግስታት የህጻናት አድን ድርጅት (ዩኒሴፍ) የ2022 የዓለም የውሃ ቀንን አስመልክተው ባወጡት ሪፖርት፤ ከዓለም ሃገራት በየዓመቱ በተለያዩ በሽታዎች ከሚሞቱ 100 ሰዎች አራቱ በንጹህ የመጠጥ ውሃ እጥረት ሳቢያ መሆኑን ጠቁመዋል።
ከዓለም ሃገራት ዝቅተኛ የንፁህ ውሃ መጠጥ ለዜጎቻቸው ያቀርባሉ ተብለው በሪፖርቱ ከተጠቀሱ 10 ሃገራት መካከል ኢትዮጵያን ጨምሮ ከሰሃራ በታች የሚገኙ የአፍሪካ ሀገራት ይገኙበታል።
ዝቅተኛ የንጹህ መጠጥ ውሃ  አቅርቦት አላቸው ከተባሉት ከእነዚህ ሃገራት ደግሞ ቻድ ቀዳሚዋ ስትሆን ከአጠቃላይ ህዝቧ 5.9 በመቶ ብቻ ነው ንፁህ የመጠጥ ውሃ የሚያገኘው ተብሏል። በሁለተኛ ደረጃ የተቀመጠችው የመካከለኛው አፍሪካ ሪፐብሊክ ደግሞ ከአጠቃላይ ህዝቧ 6.18 በመቶው ንጹህ የመጠጥ ውሃ ሲያገኝ፣ በ3ኛ ደረጃ የተጠቀሰችው ሴራሊዮን ከአጠቃላይ ህዝቧ 10.6 በመቶ፣ በአራተኛ ደረጃ የተቀመጠችው ሩዋንዳ ከአጠቃላይ ህዝቧ 12.10 በአምስተኛ  ደረጃ የምትገኘው ኢትዮጵያ በበኩሏ ከአጠቃላይ  ህዝቧ  12.5 በመቶ የንጹህ መጠጥ ውሃ ተጠቃሚ መሆናቸው ተጠቁሟል።
በዚህ ዝርዝር ውስጥ ኡጋንዳና ዲሞክራቲክ ኮንጎ ከአፍሪካ ተጠቃሽ ሲሆኑ ኪረባቲ፣ ኔፓል እና ላኦስም ይገኙበታል።
ለዜጎቻቸው ንጹህ የመጠጥ ውሃ በማዳረስ ሙሉ ለሙሉ ወይም መቶ በመቶ በማዳረስ ከ1ኛ እስከ 10ኛ ያለውን ቦታ ያገኙት ሃገራት ደግሞ ግሪክ፣ አይስላንድ፣ ኩዌት፣ ላይተንስታይን፣ ማልታ፣ ሞናኮ፣ ኒውዚላንድ፣ ሣን ማሪዮ ሲንጋፖር ሲሆኑ፤ ጀርመን በበኩሏ 99.99 በመቶ ዜጎቿ የንፁህ መጠጥ ውሃ ተጠቃሚ መሆናቸው በሪፖርቱ ተጠቅሷል።
ከጤና አንጻር የንጹህ ውሃ አቅርቦታቸው ዝቅተኛ ናቸው ተብለው የተጠቀሱ ሃገራት 22 በመቶ የህክምና ተቋሞቻቸው በንጹህ ውሃ አቅርቦት የሚቸገሩ እንደሆነ ያመለከተው ሪፖርቱ፤ ከንጹህ ውሃ ማጣት ጋር በተያያዘም ታካሚዎች ተገቢውን ህክምና ባለማግኘት ጭምር ህይወታቸው እንደሚያልፍ ኒውዚ ተመልክቷል።

ንፁህ የመጠጥ ውሃ
 (5.9 %-12.58 %)    ንፁህ የመጠጥ ውሃ (100 %)
- ቻድ
- ሴራሊዮን
- ኢትዮጵያ
- ኡጋንዳ
- ሩዋንዳ
- ኔፓል - ግሪክ
- አይስላንድ
- ኩዌት
- ማልታ
- ሞኖኮ
- ኒውዚላንድ
- ሲንጋፖር


 ቢጂአይ ኢትዮጵያ ከትላንት በስቲያ በእንጦጦ ፓርክ በተከናወነ ስነ-ስርዓት ለ”ስንቅ” ሱቆች ባለቤት ለሆኑ እናቶች የምርቶች ማከማቻና ተጓዳኝ ስራዎችን በጋራ የሚሰሩበትን መጋዘን ቁልፍ ያስረከበ ሲሆን መጋዘናቸውን የሚሸጧቸውን ምርቶች ማከማቻ ለማድረግ እንዲችሉ ታልመው የተዘጋጁ ናቸው ተብሏል። የስንቅ ሱቅ ባለቤት ለሆኑ እናቶች የተበረከተው መጋዘኑ “ስንቅ ነሽ” የሚል ስያሜ ተሰጥቶታል።
ቢጂአይ ኢትዮጵያ የእንጦጦ ፓርክ ስራ ተጠናቆ እንቅስቃሴ ሲጀምር፣ ከሌሊት እስከ ሌሊት፣ ከዓመት እስከ ዓመት፣ በበጋ የፀሃይ ሀሩር፣ በክረምት ዶፍ ዝናብ ሳይበግራቸው ህይወትን ለማሸነፍና ልጆቻቸውን ለማሳደግ ዳገት ቁልቁለቱን በመውጣት በመውረድ መራር ህይወት ሲመሩ ለነበሩ 200 እናቶች፤ በፓርኩ ውስጥ የሥራ እድል እንዲከፈትላቸው ከማድረጉም ሌላ የዓመት ደሞዛቸውን በመክፈል እፎይታን እንዲያገኙ በማድረግ፣ ለነዚያ ታታሪ እናቶች ያለውን አክብሮት አሳይቷል።
ድርጅቱ እንጦጦ ፓርኩ ውስጥ በተለያዩ ቦታዎች ላይ “ስንቅ” በምትባው ከአልኮል ነፃ በሆነች መጠጡ የሰየማቸውን ሱቆች ሰርቶ ከመስጠቱም በተጨማሪ፣ ለሱቅ የሚያስፈልጉ ግብዓቶችን በነፃ በማቅረብ ሌሎች ተጨማሪ እናቶች በማህበር እየተደራጁ የሚሰሩበትና በቋሚነት ገቢ የሚያገኙበትን የስራ እድል ፈጥሮላቸዋል-ተብሏል።
ከአንድ ዓመት በፊት ስራውን የጀመሩት እናቶች ከአዲሱ ስራ ጋር ተለማምደው በቅልጥፍና ስራቸውን እያከናወኑ ይገኛሉ ያለው ኩባንያው እንደወትሮው ሁሉ ይህን ተግባር ለወገኑ በተለይ የሀገር ምሰሶ ለሆኑ ሴቶችና እናቶች በማረጉ ኩራትና ክብር ይሰማዋል ብሏል።
ቢጂአይ ኢትዮጵያ እርካታ የሚያገኘው ማህበረሰቡን የሚጠቅም ስራ በመስራቱ ብቻ ሳይሆን የፈጸመው መልካም ተግባር ፍሬ አፍርቶ ለማየት ሲችልም ጭምር ነው። የልብ ህሙማኑ ህጻናት ታክመው፣ የመንፈስ ጉዳት የደረሰባቸው ህጻናት ከጭንቀት ተላቀው ሲስቁ፤ በትምህርት ቤታቸው ግቢ በደስታ ሲቦርቁ፣ እናቶች ወልደው ልጆቻቸወን ሲስሙ ሲያይ እንደሆነም ተጠቁሟል። ቢጂአይ አንዴ የስራ እድል ከፍቻለሁ ብሎ ዝም አይልም፣ ይከታተላል። ለዚህ ነው እንጦጦ ፓርክ ያሉ እናቶችን ችግር ተመልክቶ በየሱቆቻቸው የሚሸጧቸውን ምርቶች በማመላለስ እንዳይቸገሩ በማሰብ፣ ሁሉም በጋራ የሚሰሩባት የምርት ማከማቻ መጋዘን “ስንቅነሽ” በሚል ስያሜ ገንብቶ ያስረከባቸው-ብሏል።
“ስንቅነሽ” የምርት ማከማቻ መጋዘን ብቻ ሳትሆን ሴቶቹ በህብረት ሆነው ጎን ለጎን ሌሎች ተጓዳኝ ስራዎችን እንዲሰሩባት ታስባ የተሰራች ናት” ያለው ኩባንያው፤ “የቢጂአይ ኢትጵያ የስኬት ትርጉም ብቻውን ያሰበውን አሳክቶ የሚያገኘው ሳይሆን ከሀገሩና ከህዝቡ ጋር ተደጋግፎ የሚደርስበት ከፍታ ነው” በማለት አብራርቷል።

ውድ ደንበኞቻችን
መደበኛ ባለገመድ ኢንተርኔት አገልግሎት ባልደረሰበቸው አካባቢዎች አማራጭ የመደበኛ ገመድ አልባ ኢንተርኔት አገልግሎት (Home 4G/WTTx) ተግባራዊ ማድረጋችንን እየገለጽን በቅርቡ በስፋት (4G LTE) አገልግሎት በሚገኝባቸው አካባቢዎች አገልግሎቱን በስፋት መስጠት እንደምንጀምር በደስታ እንገልጻለን፡፡
እንዲሁም ዛሬ በተካሄደ ይፋዊ የማብሰሪያ ሥነ-ስርአት በኩባንያችን አደረጃጀት በአዲስ አበባ በሚገኙ ስድስት ዞኖች እና በ16 የሪጅን ጽ/ቤት መገኛ ዋና ከተሞች በአጠቃላይ 24 የሽያጭ ማዕከላትን በፕሪሚየም ደረጃ ደንበኞች አገልግሎቶቻችንን ከመግዛታቸው በፊት ተሞክሮ ማግኘት የሚችሉባቸው ቦታዎችን /Experience Zone/ እንደዲኖራቸው በማድረግ በዘመናዊ አደረጃጀት ለደንበኞቻችን ቀልጣፋ እና ምቹ አገልግሎት ለመስጠት በሚያስችል ደረጃ አደራጅተን አገልግሎት መስጠት መጀመራችንን በደስታ እንገልጻለን፡፡

  ከትናንት በስቲያ አራተኛ ሳምንቱን የያዘው የሩስያና ዩክሬን ጦርነት ተፋፍሞ የቀጠለ ሲሆን፣ የሩስያ ጦር መዲናዋን ኪዬቭ ጨምሮ በማሪፖል፣ ቸርኒቭና ካርኪቭ እንዲሁም ሌሎች የዩክሬን ከተሞችን በከባድ የሚሳኤል ድብደባ ማውደሙን እንደቀጠለ ቢነገርም፣ የብሪታኒያ መከላከያ ሚኒስቴር ግን ሩስያ ከዩክሬን ከፍተኛ ትግል እያጋጠማት ወደ ኋላ እየሸሸች እንደሆነ አረጋግጫለሁ ብሏል፡፡
የዩክሬን የጦር ሃይል በበኩሉ፤ 14 ሺህ ያህል የሩስያ ወታደሮችን መግደሉንና 21 ሺህ የሚደርሱትን ማቁሰሉን፤ 108 ሄሊኮፕተሮችን፣ 444 ታንኮችንና 864 የጦር ተሸከርካሪዎችን ማውደሙን ሲያስታውቅ፣ በዩክሬን የአሜሪካ ኤምባሲ ግን የሟች ሩስያውያን ወታደሮችን ቁጥር ወደ 10 ሺህ ዝቅ እንዳደረገው ኒውዮርክ ፖስት ዘግቧል፡፡
የሩስያው ፕሬዚዳንት ባለፈው ረቡዕ ምሽት በቴሌቪዥን ለመላው አለም ባስተላለፉት መልዕክት፤ ጦራቸው በሁሉም ግንባሮች ጥቃቱን አጠናክሮ እንደሚቀጥልና በአጭር ጊዜ ድልን እንደሚጎናጸፍ ሲያስታውቁ፣ የዩክሬኑ አቻቸው ቮሎድሚር ዜለንስኪ በበኩላቸው፤ "ሩስያ የአለማችን ቀንደኛ አሸባሪ አገር ናት፤ ቢሆንም እጅ አንሰጥም" ብለዋል፡፡
የአገራቸው ጦር ባለፈው ረቡዕ በማሪዮፖል ከተማ አቅራቢያ በፈጸመው ጥቃት አራተኛውን የሩስያ ጄኔራል መግደሉን ያስታወቁ ሲሆን፣ ለአሜሪካ ኮንግረስ ባደረጉት የቪዲዮ ንግግርም የበለጠ ድል ለመቀዳጀት የሚያስችላቸው የጦር መሳሪያ ድጋፍ እንዲደረግላቸው ጠይቀዋል። አሜሪካ በበኩሏ፤ ለዩክሬን የረጅም ርቀት ተወንጫፊ ሚሳኤል መከላከያና ድሮኖችን ጨምሮ የተለያዩ ተጨማሪ ወታደራዊ ድጋፍ ለመስጠት መዘጋጀቷን አረጋግጣለች፡፡
የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን፣ የሩስያው አቻቸው ቭላድሚር ፑቲንን #የጦር ወንጀለኛ ናቸው; ማለታቸውን ተከትሎ፣ የሰውዬው ንግግር በቋፍ ላይ ያለውን የሁለቱ አገራት ግንኙነት የበለጠ እንዳያሻክረው የተሰጋ ሲሆን፣ የሩስያ መንግስት ቃል አቀባይ ዲምትሪ ፔስኮቭ ለባይደን ንግግር በሰጡት መረር ያለ ምላሽ፤ “በተለያዩ የአለማችን አገራት በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን በጭካኔ ያጠፋች አገር መሪ፣ ፑቲንን በጦር ወንጀለኝነት የሚከስስበት ሞራል የለውም” ማለታቸውን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
የብሪታኒያው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሊዝ ትሩስ በበኩላቸው፤ ፑቲን የጦር ወንጀለኛ መሆናቸውን የሚያረጋግጡ ተጨባጭ ማስረጃዎች እንዳሉ በመጥቀስ፣የባይደንን ንግግር ማጠናከራቸውን አስነብቧል፡፡
ፑቲን፤ ምዕራባውያን በሩስያ የእርስ በእርስ ጦርነት ለመቀስቀስና አገሪቱን ለመበታተን ታጥቀው ተነስተዋል ሲሉ በመክሰስ ለአገራቱ ማስጠንቀቂያ የሰጡ ሲሆን፣ አገራቸው በአሜሪካው ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን፣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አንቶኒ ብሊንከንና ሄላሪ ክሊንተን እንዲሁም ሌሎች 12 የአገሪቱ ባለስልጣናት ላይ ማዕቀብ መጣሏን ባለፈው ረቡዕ ይፋ አድርገዋል፡፡
ይህ አደገኛ ጥቃት ጦርነቱ ወደሌሎች አገራት ሊስፋፋና ኔቶን ሊያሳትፍ ይችላል የሚል ከፍተኛ ስጋት መፈጠሩ የተነገረ ሲሆን፣ የዩክሬኑ መሪ ቮሎድሚር ዜለንስኪም ባለፈው ሰኞ በሰጡት መግለጫ፤ ጦርነቱ ወደሌሎች አገራት ሊዘልቅ እንደሚችል አስጠንቅቀዋል፤ የሩስያ ወታደሮች እጃቸውን እንዲሰጡም ጥሪ አቅርበዋል፡፡
ጦርነቱን በድል ሳያጠናቅቁ እንደማይመለሱ በይፋ ያስታወቁት የሩስያው ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን፤ የሌሎች የውጭ አገራት ዜጎችን ጨምሮ በጎ ፈቃደኞች ከአገራቸው ጎን ቆመው እንዲዋጉ ጥሪ ማቅረባቸውን ተከትሎ፣ ሶርያውያን ታጣቂዎችን ጨምሮ ከ16 ሺህ በላይ የመካከለኛው ምስራቅ አገራት ወታደሮች ፈቃደኛነታቸውን መግለጻቸው ተዘግቧል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ፣ የአሜሪካ የደኅንነትና ጥበቃ የግል ኩባንያዎች፣ ከፍተኛ ገንዘብ በመመደብ የውጭ አገራት ወታደሮችን ለዩክሬን እንዲዋጉ በመመልመል ላይ እንደሚገኙ የተዘገበ ሲሆን፣ ኩባንያዎቹ ግን ወታደሮችን ሳይሆን ዩክሬናውያንን ከአደጋ የሚያተርፉ ሰዎችን ነው እየመለመልን ያለነው ሲሉ አስተባብለዋል፡፡
ፍልሚያው ከጦር ሜዳ አልፎ በኢኮኖሚውና በሳይበሩ አውድ ተጧጡፎ የቀጠለ ሲሆን፣ ዩክሬን አለማቀፍ የኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ባለሙያዎችና የመረጃ መንታፊዎች ሩስያን ለማጥቃት ከጎኗ እንዲሰለፉ በይፋ ጥሪ አቅርባለች፡፡ ከዚህ ጋር በተያያዘ አይቲ አርሚ ኦፍ ዩክሬን የተባለ የሳይበር ክፍለ ጦር ተመስርቶ ከመላው አለም 300 ሺህ ያህል የተለያዩ አገራት አባላትን ማፍራት መቻሉንና በሩስያ ላይ የሳይበር ጥቃት ለመፈጸም በዝግጅት ላይ እንደሚገኝ ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ፣ ለቀናት የኤሌክትሪክ ሃይል በመቋረጡ ሳቢያ ለከፋ የራዲዮአክቲቭ ስርገት አደጋ ይጋለጣል ተብሎ ሲሰጋለት የነበረው የዩክሬኑ የኒውክሌር ማብላያ ጣቢያ ቸርኖቤል፣ ማክሰኞ ዕለት ኤሌክትሪክ ማግኘት መቻሉም ተነግሯል፡፡
ዲፕሎማሲ እና እሳት ቁስቆሳ
በወዲህ ነገሩን ለማብረድ፣ በወዲያ ደግሞ በእሳት ላይ ቤንዚን ለመጨመር የተጀመረው ደፋ ቀና አሁንም ተጠናክሮ ቀጥሏል፡፡
ከነፍጥ ይልቅ በንግግር ችግሩን ለመፍታት በማሰብ ባለፉት ሳምንታት ለሶስት ዙር በቤላሩስ አንዴ ደግሞ በቱርክ እያተገናኙ ውይይቶችን አድርገው፣ ይህ ነው የተባለ ውጤት ላይ ሳይደርሱ የተለያዩት የሩሲያና የዩክሬን ተወካዮች፤ ረቡዕ ዕለትም በቪዲዮ የታገዘ ሌላ ውጤት አልባ ውይይት አድርገው ተበትነዋል፡፡
አለማቀፉ የፍትህ ፍርድ ቤት ባለፈው ረቡዕ ባስተላለፈው ውሳኔ፤ ሩስያ በዩክሬን ላይ የጀመረችውን ወረራ በአፋጣኝ እንድታቆም የጠየቀ ሲሆን፣ ፍርድ ቤቱ ውሳኔውን ለማስፈጸም አቅም እንደሌለውና ከዚህ በፊት ተመሳሳይ ውሳኔ የተላለፈባቸው አገራት ውሳኔውን ከቁብ እንዳልቆጠሩት በማስታወስ ጉዳዩን ያጣጣሉት መኖራቸውንም ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡
የፖላንድ፣ ቼክ ሪፐብሊክና ስሎቬኒያ ጠቅላይ ሚኒስትሮች ማክሰኞ ዕለት ወደ አገሪቱ በመጓዝ፣ ከዩክሬኑ መሪ ጋር የተወያዩና አጋርነታቸውን በጽኑ አረጋግጠው የተመለሱ ሲሆን፣ አሶሼትድ ፕሬስ በበኩሉ፤ የእስራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ናፍታሊ ቤኔት ሰኞ ዕለት ለሁለቱም አገራት መሪዎች ባደረጉት የስልክ ጥሪ ለማግባባት ጥረት ማድረጋቸውን አስነብቧል፡፡
የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን ከሰሞኑ ወደ ቤልጂየምና ፖላንድ በመጓዝ ከኔቶ አባል አገራት መሪዎች ጋር በጦርነቱ ጉዳይ ዙሪያ ለመምከር ማሰባቸውን ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡
የአውሮፓ ህብረት ለዩክሬን ጦር 500 ሚሊዮን ፓውንድ የሚገመት ወታደራዊ እርዳታ ያደረገ ሲሆን፣ ጀርመን፣ ፊንላንድ፣ ስዊድን፣ ዴንማርክ፣ ኖርዌይና ስፔንን ጨምሮ ለዩክሬን የጦር መሳሪያዎችን በገፍ የሚያበረክቱ አገራት ቁጥር እየጨመረ ይገኛል፡፡
እንግሊዝ ከሩስያ ሊቃጣ የሚችልን የአየር ጥቃት ለመከላከል በፖላንድ ዘመናዊ ሚሳኤል ለመትከልና 100 ወታደሮችን ለማሰማራት መወሰኗን ይፋ ያደረገች ሲሆን፣ የቼክ ሪፐብሊክ የመከላከያ ሚኒስትር ጃና ሴርኖቾቫ በበኩላቸው፤ አገራቸው 725 ሚሊዮን ክሮነር የሚገመት የጦር መሳሪያ ለዩክሬን መስጠቷን አስታውቀው፣ በቀጣይም ተመሳሳይ መጠን ያለው መሳሪያ ለመስጠት መታቀዱን እንዳስታወቁ ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
ከሰሞኑ ሩሲያ ቻይናን ወታደራዊ ድጋፍ እንድታደርግላት መጠየቋን አንድ ስማቸው ያልተገለጸ የአሜሪካ ከፍተኛ ባለስልጣን ተናገሩ የሚል ዜና በስፋት ሲሰራጭ የነበረ ሲሆን፣ ሁለቱም አገራት ግን ዜናው ሃሰተኛና መሰረተ ቢስ ነው ሲሉ እንዳጣጣሉት ተነግሯል፡፡
ታዋቂዎቹን የአሜሪካ ሚዲያዎች ኒውዮርክ ታይምስና ሲኤንኤንን ጨምሮ በርካታ ስመጥር መገናኛ ብዙሃን ሩስያ ከቻይና ወታደራዊ ድጋፍ ጠይቃለች የሚለውን ዜና ሲያራግቡት ቢቆዩም፣ በአሜሪካ የቻይና ኤምባሲ ግን መረጃው ሃሰተኛ መሆኑን አስታውቋል፡፡
የአሜሪካ መንግስት ቻይና ለሩሲያ ወታደራዊ ድጋፍ የምትሰጥ ከሆነ የከፋ ምላሽ ይጠብቃታል ሲል ማስጠንቀቁን የጠቆመው የቢቢሲ ዘገባ፤ የሩሲያ መንግሥት ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ በበኩላቸው፤ አገራቸው የገባችበትን ጦርነት ያለማንም ድጋፍ በድል የመወጣት አቅም እንዳላትና የተባለውን ድጋፍ እንዳልጠየቀች ምላሽ መስጠታቸውን አመልክቷል፡፡
በሰርቢያ መዲና ቤልግሬድ ከሰሞኑ የሩስያውን ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን እና በዩክሬን ላይ ያደረጉትን ወረራ የሚደግፍ ሰልፍ የተደረገ ሲሆን፣ ደጋፊዎቹ አደባባይ ወጥተው የሰርቢያንና የሩሲያን ባንዲራ ከፍ አድርገው ማውለብለባቸው ተዘግቧል፡፡
ምዕራባውያንን ጨምሮ የተለያዩ የአለማችን አገራት በሩስያ ላይ ተጨማሪ አዳዲስ ማዕቀቦችን እየጣሉ ሲሆን፣ ብሪታኒያ የቀድሞውን የሩስያ ፕሬዚዳንት ዲሚትሪ ሜድቬዴቭን ጨምሮ በ370 ሩስያውያን ግለሰቦችና ተቋማት ላይ ተጨማሪ አዳዲስ ማዕቀቦችን መጣሏን አስታውቃለች፡፡ ብሪታኒያ የቅንጦት ምርቶችን ጨምሮ አንዳንድ ሸቀጦችን ወደ ሩስያ ላለመላክ ከመወሰን ባለፈ በአንዳንድ የሩስያ ምርቶች ላይም ከፍተኛ የቀረጥ ጭማሪ አድርጋለች፡፡
የጃፓን መንግስት ከ17 በላይ የሚሆኑ የሩስያ ባለጸጎችና ፖለቲከኞችን ሃብት እንዳይንቀሳቀስ ያገደ ሲሆን፣ የአውሮፓ ህብረት አገራትም የ4ኛ ዙር ማዕቀቦችን መጣላቸውን ማክሰኞ ዕለት አስታውቀዋል፡፡ የአውስትራሊያ መንግሥት በበኩሉ፤ በ33 የሩስያ ባለሃብቶችና ቤተሰቦቻቸው ላይ አዲስ ማዕቀብ እንደሚጥል ማስታወቁም ተዘግቧል።
የፖላንዱ ፕሬዚዳንት አንድሬ ዱዳ በበኩላቸው፤ የሩስያው አቻቸው ቭላድሚር ፑቲን ጦርነቱን በድል እንደማያጠናቅቁ ሲገባቸው የኬሚካል ጦር መሳሪያን ጨምሮ ያላቸውን አውዳሚ አማራጭ ሁሉ ሊጠቀሙ እንደሚችሉ ለቢቢሲ የተናገሩ ሲሆን፣ ፑቲን ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ የኬሚካል ጦር መሳሪያን የተጠቀሙ ብቸኛው የአለማችን መሪ ሊሆኑ እንደሚችሉም ገልጸዋል፡፡
ሩሲያ የኬሚካል ጦር መሳሪያን ከተጠቀመች የሰሜን አትላንቲክ ጦር ቃል ኪዳን ድርጅት (ኔቶ) ወደ ጦርነቱ ለመግባት ሊገደድ ይችላል ያሉት ዱዳ፣ ይህም ነገሩን ከሁለቱ አገራት አውጥቶ የአለም ጦርነት ሊያደርገው እንደሚችል ገልጸዋል፡፡
በየቀኑ 75 ሺህ ህጻናት ይሰደዳሉ፤ ጥፋቱ ልክ የለውም
የዩክሬንና የሩስያ ጦርነት በየአንድ ሰከንዱ አንድን ህጻን፣ በየቀኑ 75 ሺህ ህጻናትን እያሰደደ ይገኛል ብሏል የተባበሩት መንግስታት የህጻናት መርጃ ድርጅት ዩኒሴፍ ባለፈው ማክሰኞ ባወጣው መግለጫ፡፡
ጦርነቱ ከተቀሰቀሰበት ጊዜ አንስቶ አገራቸውን ጥለው የተሰደዱ ዩክሬናውያን ቁጥር ከ3 ሚሊዮን ማለፉ የተነገረ ሲሆን፣ ግማሽ ያህሉ ህጻናት መሆናቸውንና በአገር ውስጥ የተፈናቀሉት ሰዎች ቁጥርም ከ2 ሚሊዮን ማለፉን የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የስደተኞች ድርጅት ማስታወቁም ተዘግቧል፡፡
የብሪታኒያ መንግስት የዩክሬን ስደተኞችን በመኖሪያ ቤታቸው ለሚያስጠልሉ የአገሪቱ ዜጎች በየወሩ 350 ፓውንድ እንደሚከፍል ባለፈው እሁድ ማስታወቁን ተከትሎ፣ በሰዓታት ውስጥ ከ89 ሺህ በላይ ሰዎች ፈቃደኛነታቸውን መግለጻቸውንም ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡
የዩክሬን ዋና ዓቃቤ ሕግ ባለፈው ሃሙስ ባወጣው መግለጫ፤ የሩስያ ጦር አገሪቱን ከወረረበት ጊዜ አንስቶ ከ120 በላይ ንጹሃን ህጻናትን መግደሉን እንዳስታወቀ ዩሮ ኒውስ ባወጣው ዘገባ አስነብቧል፡፡
ሩስያ ዩክሬንን መውረሯን ተከትሎ ከየአቅጣጫው የዘነበባት የማዕቀብ ዶፍ የአገሪቱን ዜጎች ገፈት ቀማሽ እያደረጋቸው እንደሚገኝ የተነገረ ሲሆን፣ የዋጋ ንረት በእጅጉ እየጨመረና የምግብ ዋጋ ከ24 አመታት በኋላ ከፍተኛው ደረጃ ላይ መድረሱን ነው አልጀዚራ የዘገበው፡፡
የሩስያ የመገበያያ ገንዘብ ባለፉት 3 ሳምንታት የመግዛት አቅሙ በ20 በመቶ ያህል መቀሰኑን፤ በሩስያ ከፍተኛ የሸቀጦችና የመድሃኒት እጥረት ማጋጠሙን እና በአገሪቱ በርካታ ኩባንያዎች በመዘጋታቸው ሳቢያ በመቶ ሺህዎች የሚቆጠሩ ዜጎች ለስራ አጥነት እየተዳረጉ እንደሚገኙም ዘገባው አመልክቷል፡፡
የጦርነቱ ጦስ ለአፍሪካ
የሩስያና የዩክሬን ጦርነት ከራሳቸውና ከጎረቤት አገራት ባለፈ ለአፍሪካም ዳፋው እንደሚተርፍ እየተነገረ ሲሆን፣ የተባበሩት መንግሥታት ዋና ጸሐፊ አንቶኒዮ ጉቴሬስም ባለፈው ማክሰኞ በሰጡት መግለጫ፤ጦርነቱ በአለማቀፍ ደረጃ የምግብ እጥረትን ሊያስከትል እንደሚችልና በተለይ በአፍሪካ ከፍተኛ የስንዴ እጥረት ሊፈጥር እንደሚችል አስጠንቅቀዋል፡፡
ብዙ የአፍሪካ አገራት የሩስያና የዩክሬን የስንዴ ምርት ጥገኛ መሆናቸውን ያስታወሱት ዋና ጸሃፊው፣ ሁለቱም አገራት ወደ ውጭ የሚልኩትን የስንዴ ምርት ከጦርነቱ ጋር በተያያዘ ማቆማቸው በአፍሪካ የስንዴ እጥረትና የዋጋ ንረት ሊያስከትል እንደሚችል ተናግረዋል፡፡
ዩክሬን እና ሩስያ ከመላው አለም የስንዴ አቅርቦት 30 በመቶውን እንደሚሸፍኑ የጠቆሙት ጉቴሬስ፤ ግብጽ፣ ኮንጎ፣ ቡርኪናፋሶንና ሊቢያን ጨምሮ 18 የአፍሪካ አገራት 50 በመቶ ያህል ስንዴ የሚያገኙት ከሁለቱ አገራት መሆኑን በመግለጽ ጦርነቱ አገራቱን ክፉኛ ሊጎዳቸው እንደሚችልም አስጠንቅቀዋል፡፡
የአፍሪካ ልማት ባንክ በበኩሉ፤ ጦርነቱ በአፍሪካ ሊያስከትል የሚችለውን የስንዴ እጥረት ለማቃለልና በአፍሪካ አገራት የስንዴ ምርትን ለማሳደግ የሚያስችል 1 ቢሊዮን ዶላር ያህል መመደቡን ሃሙስ ዕለት ይፋ ያደረገ ሲሆን፣ ድጋፉ 40 ሚሊዮን ያህል አፍሪካውያን አርሶ አደሮችን ተጠቃሚ ያደርጋል ተብሎ እንደሚጠበቅ ኦል አፍሪካን ኒውስ ዘግቧል፡፡