Administrator

Administrator

የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ብሔራዊ ባንክ እ.ኤ.አ በ27/08/2021 ያወጣውን መመሪያ ተከትሎ ላለፉት 6 ወራት የደንበኞቹን መረጃ የማደራጀትና የማጥራት ስራ ሲሠራ መቆየቱ ይታወቃል፡፡
በዚህ ጊዜ ውስጥ በርካታ ደንበኞች መረጃቸውን በባንኩ ቅርንጫፎች በመገኘት ወቅታዊ አድርገዋል፡፡
በተለያዩ ምክንያቶች መረጃቸውን ወቅታዊ ማድረግ ላልቻሉ ደንበኞች ተጨማሪ የሁለት ወር ጊዜ የተሰጠ በመሆኑ፣ ደንበኞች ቀነ ገደቡ ከመጠናቀቁ በፊት ከወዲሁ ወደ ባንኩ ቅርንጫፎች በመሄድ መረጃቸውን ወቅታዊ ማድረግ እንዳለባቸው እናሳስባለን፡፡
Wednesday, 09 March 2022 17:42

አነቃቂ ትረካ

First spotted on the side of Russian tanks and military vehicles amassing on the border with Ukraine, the letter “Z” has since become the main symbol of public support for Russia’s war in Ukraine.
Following the February 24 invasion, government supporters have used the letter, which does not exist in the Cyrillic alphabet used in Russia, to show solidarity with the armed forces fighting in the neighbouring country.
In one video shared on social media, former spy Maria Butina, convicted of espionage in the United States, can be seen carving the symbol onto her jacket.
Russian gymnast Ivan Kuliak had the letter prominently taped on the front of his outfit as he stood on the podium next to Ukraine’s Illia Kovtun during an event in Qatar’s capital, Doha. He now faces disciplinary proceedings by the International Gymnastics Federation, which blasted his “shocking behaviour”.
And at a cancer hospice in the city of Kazan, staff and patients, including children, lined up to form the letter Z in the snow, according to an image circulating online.
Film critic Anton Dolin, who has criticised the “criminal war” in a Facebook post and is now in Latvia, noticed before leaving that the door to his apartment had been spray-painted with the letter Z.
“The purpose of this is clear,” he wrote. “We know where your family live, beware.”
Meanwhile, Russia’s internet censor board, Roskomnadzor, changed its Telegram channel handle to emphasise the letter Z.
A large sign showing Z alongside a hashtag reading “We don’t leave ours” can also be seen over a street in Saint Petersburg, Russia’s second-largest city.
The symbol has also been embraced by pro-war supporters outside Russia – on Friday, Serbs demonstrating in support of Moscow’s actions carried banners with the Z letter and painted it on the streets of Belgrade as they marched through Serbia’s capital.
What does it mean?
There have been various theories put forward since Z was first seen emblazoned on military hardware, alongside other letters, including V and O.
They have ranged from suggestions that they stood for the first letters of the full name of Ukraine’s president, Volodymyr Oleksandrovych Zelenskyy, to suspicions that they represent the areas where the soldiers operating them were usually based.
An Instagram post by the Ministry of Defence has meanwhile suggested that the Z symbol stands for “za pobedu”, or “for victory”.
Russia’s war has drawn widespread international condemnation, resulting in Western countries imposing crippling sanctions against Russia and prompting an exodus of a number of multinational companies from the country.
Last week, the Russian Ministry of Defence acknowledged that 498 Russian soldiers have died since what it calls a “special military operation began”.
Russian media are supposed to report on the war using only official, government-approved sources. News outlets and schools have also been banned from referring to the ongoing hostilities as an “invasion”, “attack”, or “declaration of war”.
(ALJAZEERA)

EYOB Kassa, [3/7/2022 5:34 PM]
Russian authorities arrest more than 5,000 anti-war protesters

Russian authorities arrested more than 5,000 anti-war protesters in cities across Russia over the course of one day, according to a human rights group.
An estimated 5,138 people in 72 Russian cities were arrested Sunday as protests against the invasion of Ukraine swept the country, according to OVD-Info, an independent human rights project focused on political persecution in Russia.
The figure represents the highest number of arrests in a single day since Russia invaded Ukraine on Feb. 24. OVD-Info reports there have been a total of 13,508 arrests since the invasion.
There were reportedly at least 2,426 arrests in Moscow alone on Sunday, with at least 21 protesters being held overnight.
Demonstrators risk prison sentences for partaking in the protests, VOA reported.
Jailed Kremlin critic Alexei Navalny on Friday called for protests in a post on his blog, telling Russians to not be fearful of crackdowns on such demonstrations.
"Show the world that Russians don't want war. Come out in the squares of Berlin, New York, Amsterdam or Melbourne, wherever you are. Now we are all responsible for Russia's future. For what Russia will be in the eyes of the world," he said in the post, according to Reuters.
"You may be scared, but to submit to this fear is to side with fascists and murderers. Putin has already snatched away from Russia its economy, relations with the world and hope for a future," Navalny said.
(Fox news)

Saturday, 05 March 2022 13:05

የገብሩ ስጋቶች

      የኢትዮጵያ ቡድን ከሊቢያ ጋር ላለበት የአፍሪካ ዋንጫ ማጣሪያ ወደ ትሪፖሊ ይሄዳል፡፡ የሚጓዘው በጣሊያን ወይም በግሪክ በኩል አድርጎ ነው፡፡ ቡድኑ ሸበሌ ሆቴል ነው ያለው፡፡ ገብሩ ወ/አማኑኤል  ክፍሉ ውስጥ ቁጭ ብሎ ይቆዝማል፡፡ በሐሳብ ወዲያ ወዲህ  ይዋልላል፡፡ በቀጣይ ቀናት የህይወቱን መስመር መለወጥ ይኖርበታል፡፡ ከገባበት አጣብቂኝ ካልወጣ ለእሱም ለቤተሰቡም ጥሩ አይደለም። ጊዮርጊስ ክለብ ውስጥ የኢ.ህ.አ.ፓና የኢ.ዲ.ዩ ደጋፊዎች ነበሩበት ስለሚባል “ምንጠራ” ይጀመራል፡፡ ጊዮርጊስ ክለብ ከፈረሰ ጥቂት ጊዜያት ያለፈ ቢሆንም፣ አሁንም ከክለቡ ጋር ተያይዞ የሚመጣው ጣጣ ገብሩን እያሳሰበው ነው፡፡ በቀጣዩ ሁለት ቀናት ከዚህ አገር መጥፋት አለበት፡፡ በሐሳብ ላይና ታች በሚልበት ሰዓት የክፍሉ ስልክ አንቃጨለ፡፡
ደንግጦ ስልኩ ላይ አፈጠጠበትና ሄዶ አነሳ፡፡ የደወለችው ሴት ነች፡፡
 “ሐሎ” አለችው
“አቤት…ማንን ፈለግሽ?”
“ገብሩ ነህ?”
“አዎ ፤ማነሽ?”
“እኔ ነኝ” (ስሟን ነገረችው፡፡ ያውቃታል፤ ዘመዱ ነች፡፡)
“ደህና ነሽ?”
"ደህና ነኝ፡፡… መቼ ነው ሊቢያ የምትሄዱት?”
“ከነገ ወዲያ”
“ከየት ነው የምትሄዱት?”
“ከግሪክ ወይም ከጣሊያን”
“ትመለሳለህ እንዴ?”
“ምን አልሽ!!” (ገብሩ ደነገጠ)
“ልትጠፋ ነው አይደል?;
"እንዴት እንዲህ ልትይ ቻልሽ?”
“ማለቴ…..!”
“ኧረ ተይ !!”
ሁለቱም ስልኩን እንደያዙ ቀጣዩን ነገር መነጋገር አቆሙ፡፡ ገብሩ መደንገጥ ብቻ ሳይሆን በርግጓል፡፡ ልጅቷን ያውቃታል። ከምን ተነስታ እንደጠየቀችው ግራ ገብቶታል። ስልኩ ሊጠለፍ ይችላል፡፡ ይህ የመጨረሻ እድሉ ነው፡፡ ከተነቃበት አለቀለት። በኩብለላ ከተጠረጠረ ከብሔራዊ ቡድኑ ይባረራል፡፡ መሰናበት ብቻ ሳይሆን ደርግ ያለፈ ታሪኩን ከደረሰበት እስር ቤት መግባቱ ነው፡፡ ከዚያ የሚደረገውን ይደረጋል፡፡ ስለዚህ ይህን የስልክ ጥሪ ከመዝጋቱ  በፊት ውይይታቸውን የጨዋታ ማስመሰል አለበት፡፡ እየሳቀ “እየቀለድሽ ነው አይደል” አላት፡፡
- “በግምት እኮ ነው”
- “ሴቶች ቀልድ አልተቻላችሁም”
-“ምን አልክ?”
-“ድምፅሽን ቀይረሽ አወቅኩሽ”
-“አንተም እየቀለድክ ነው”
-“ስመለስ ምን ይዤልሽ ልምጣ”
- “ምንም….እኔ ግን….”
ልጅቷ ሐሳቧን ሳትጨርስ ቻው ብሎ ስልኩን ዘጋባት፡፡ እንደሚመለስ ነግሯታል። ስልኩ የተጠለፈ ቢሆን እንኳ “ስመለስ ምን ላምጣልሽ” ማለቱ እንደማይጠፋ ተናግሯል። የሚያስፈልገው ደግሞ  መናገሩ ነው፡፡ ነገሩን በዚሁ መቋጨቱ ጥሩ ነው፡፡ ለመኮብለል ማሰቡና  መዘጋጀቱ ከታወቀ አደገኛ ነው፡፡ ገብሩ “እንደምንጠፋ ተመልካቹም ያውቃል ምክንያቱም  በጨዋታ ተቀዛቅዘናል፤ ሞራላችን ወርዷል፤ በሁሉም ነገር ደስተኛ እንዳልሆንን ያስታውቃል፤ ልጅቷም ስትደውል ለክፋት  ብላ ሳይሆን  እንዳልመለስና እንድጠፋ ለማበረታታት ነው፡፡”
ገብሩ አስደንጋጩ የስልክ ጥሪ ስጋት ውስጥ ስለከተተው፣ ከሆቴሉ ወጣ ብሎ መንፈሱን ማረጋጋት ጀመረ፡፡ ሰዎች ሲያዩት ሁሉ የጠረጠሩት ይመስለዋል፡፡ ግን የሚያዩት ኳስ ሜዳ የሚያውቁት ሰዎች ናቸው፡፡ ወደ ክፍሉ ተመለሰ፡፡  ከጓደኞቹም ጋር ቁጭ ብሎ መጫወት ጀመረ፤ ግን አልተረጋጋም፡፡ ለመኮብለል የተዘጋጁ ሁለት ተጫዋቾች በፖለቲካ  ተጠርጣሪዎች ናቸው፡፡ እነዚህ ተጫዋቾች ቁጭ ብለው እያወሩ ከኦሜድላ ክለብ የተመረጠው ኃይሉ ጎሹ ወደ ክፍላቸው ገባ፡፡ መቃለድ ጀመረ፡፡ ቤቱን ሲመለከት ምንም የተዘጋጀ ነገር የለም፡፡ አያቸውና፤ “ሻንጣ የላችሁም እንዴ?” አላቸው
“የምን ሻንጣ?”
 “የጉዞ ሻንጣ”
 “አለን”
“ታዲያ የታለ?”
“እነ እንትና ክፍል ነው….”
ገብሩ ደነገጠ፡፡ ለመጥፋት ስላሰቡ ሻንጣ አልያዘም፡፡ ይህ ጥያቄ ከኃይሉ ጎሹ መምጣቱ እንጂ ቡድን መሪው ወይም ከቡድኑ ጋ ያሉት የደህንነት ሰዎች ጠይቀው ቢሆን ኖሮ ይጠረጥራሉ፡፡
በዚህም የተነሳ ያለምንም ጥያቄና ቅድመ ሁኔታ ያባርሯቸዋል፡፡ ያኔ ደግሞ ትንሽ ፍንጭ ከተገኘ ስንብት ነው፡፡ ገብሩ ቶሎ ወደ ቤት ሄዶ ሻንጣ ይዞ መጣ። የማይኮበልል ተጫዋች ማረጋገጫው ሻንጣ መያዝ ነው፡፡ የገብሩ ደግሞ ትልቅ ሻንጣ ነው፡፡ ከፍ ያለ ሻንጣ ከያዘ ብዙ እቃ ይገዛል። ከገዛ ተመላሽ ነው፡፡
ኢህአፓ ተማሪውን ይዟል
ሸበሌ ሆቴል ውስጥ ማታ ሁሉም ተጫዋቾች ተጠሩና ስብሰባ ተደረገ፡፡ የመንግስት ካድሬዎች ናቸው የመጡት። ከጥቂት  ወራት በፊት የወጣት ቡድን ተጫዋቾች ወደ አልጀሪያ ሲሄዱ  ጣሊያን ላይ ኮብልለው ነበር፡፡ በዚህ የተነሳ የውጭ ሚዲያዎች፣ ተጫዋቾቹ  የሚጠፉት ከፖለቲካ ጋር በተያያዘ ነው በሚል ዘግበው ስለነበር፣ ኩብለላው ደርግን በጣም አስቆጥቶታል፡፡ ገብሩ “አሁን  የመጡት ካድሬዎች በመኮብለል ምንም ጥቅም እንደማይገኝ ይመክሩን ጀመር፡፡ ካድሬው ረገጥ አድርጎ “ለመጥፋት የፈለጋችሁ መሄድ ትችላላችሁ፡፡ እኛ ማንንም አንለማመጥም። እነ መንግስቱ  ወርቁ እንኳ ስንት ዓመት አገልግለው አንድ ቀን ኮርተው አያውቁም፤ አልኮበለሉም፡፡ እናንተ ግን ልባችሁ ውጪ ነው ያለው፡፡ እዚህ አገር ምን ጎደለባችሁ?" አለ፡፡
ካድሬው በቁጣ ውርጅብኝ ጣለብን፡፡  እንደገና ቀጠለና፤  #እነ ሲበን ባለፈው ጣሊያን ላይ ጠፍተው በረንዳ ላይ ነው የሚያድሩት፤ አሁን ከባድ ችግር ላይ ወድቀዋል፡፡ ወደ ሐገር ለመመለስ እንደሚፈልጉ ሰምተናል፡፡ እኛ ደግሞ ሐገር የከዳን ሰው እንደማንቀበል አሳውቀናል፡፡ እናንተም  የምትጠፉ  ከሆነ የእነሱ እጣ ፈንታ ነው የሚጠብቃችሁ” በማለት ካድሬው  ከተናገረ በኋላ  ወደ ተጫዋቾቹ እያየ፤
“በዚህ ላይ አስተያየት አላችሁ?” አለ
(ዝም)
“ከእናንተ ውስጥ መጥፋት የሚፈልግ አለ?”
(ዝም)
 “አትናገሩም?!”
(ዝም)
ካድሬው ወደ ገብሩ ያያል፡፡ ገብሩም ድንገት ነው ወይስ ሆን ብሎ ነው ወደ እኔ የሚመለከተው?  ብሎ ግራ ተጋባ፡፡ ልጅቷ ስትደውል ስልኩ ተጠልፎ ይሆን? ብሎ ጠረጠረ፡፡ የገብሩ ኢ.ህ.አ.ፓ ታሪኩ  ከኋላው ይከተለዋል፡፡ ሲጀመር እንዲህ ነበር፡፡
በ1996 ዓ.ም ወጣቱ በፖለቲካ ትኩሳት እየነደደ ነው፡ በየት/ቤቱ ረብሻ አለ፡፡ ለውጥ ፈላጊውም በዝቷል፡፡ በተለይ  ወጣት  ተማሪዎች የለውጥ ድርጊቶች ናቸው፡፡ በወቅቱ “እድገት  በህብረት  የእውቀትና የስራ ዘመቻ” በሚል ከ10ኛ ክፍል በላይ የነበሩት ተማሪዎች 1967 ዓ.ም ታህሳስ ወር ወደ ገጠር ዘምተው ነበር፡፡ ቁጥራቸውም 60 ሺህ ይጠጋል፡፡ ገብሩም ከዘማቾቹ አንዱ ነው፡፡
ነገር ግን ለብሔራዊ ቡድን በመመረጡ ለጊዜው ሳይሄድ ቀርቷል።  ሆኖም ተማሪዎቹ ዘመቻ የጨረሱበት ሰርተፊኬት ካላገኙ ትምህርታቸውን አይቀጥሉም። ስራም አያገኙም፡፡ ገብሩ ለብሔራዊ ቡድን ሲመረጥ “ ሰርተፊኬቱ ካልተሰጠኝ አልጫወትም እዘምታለሁ” የሚል ጥያቄ ያቀርባል፡፡
("ኢህአፓ እና ስፖርት" ከተሰኘው የገነነ መኩሪያ (ሊብሮ) መጽሐፍ የተቀነጨበ)


Saturday, 05 March 2022 12:36

ከፌስቡክ ገጾች በጨረፍታ

       የሩሲያ የሳይበር አቅም
                           ምህረትአብ ጂ. ደስታ


          NATIONAL INTEREST የሩሲያን የሳይበር አቅም በሚገልፅበት ፅሁፉ፤ አሜሪካን ከጥቅም ውጭ ለማድረግ የሚፈጅባቸው ጊዜ ጥቂት ደቂቃዎች ብቻ ናቸው ይላል። ሩሲያውያን በአሜሪካ ላይ ከፍተኛ አቅማቸውን ተጠቅመው የሳይበር ጥቃት ቢፈፅሙ፣ የአሜሪካን የኤሌክትሪክ ሃይል ቋቶችንና ወሳኝ የመሰረተልማት ተቋማትን ማለትም ኢንተርኔትን፣ የፋይናንስ ስርአቱን፣ የትራንስፖርት ሲስተሙን፣ የምግብና ውሃ ማከፋፈያ ስርአትን፣ የመገናኛና የአደጋ ጊዜ አገልግሎቶችን ከመቅፅበት ያወድሟቸዋል።
ይህ የሩሲያ እጅግ የተራቀቀ የሳይበር አቅም ቢሰነዘር የአሜሪካን የቅድመ ጦር ማስጠንቀቂያ ሳይተላይቶችን ከጥቅም ውጪ ያደርጋቸዋል። ይህም በአሜሪካና በአጋሮቿ ላይ ለሚፈፀሙ ጥቃቶች ምንም መረጃ የሌላቸው እውሮች ያደርጋቸዋል።
የአሜሪካ ጦር መሪዎች ይህንን በተደጋጋሚ አስጠንቅቀዋል ይላል። የአሜሪካው NATIONAL INTEREST መፅሔት፣ የጦር መሪዎቹ በተደጋጋሚ በሰጡት ማስጠንቀቂያ፤ “ከሩሲያ የሚፈፀምብን የሳይበር ጥቃት የኑክሌር ጦር መሳሪያዎቻችንን እና ሲስተሞቹን እንዳንቆጣጠርና ማዘዝ እንዳንችል ሊያደርገን ይችላል” በማለት የኑክሌር ስርአቱ በነዚህ ሃይሎች ሊጠለፍ እንደሚችልም አሳስበዋል።
የሩሲያ የሳይበር ጥቃት የአሜሪካን ፕሬዚዳንት የአፀፋ ኑክሌር ጥቃት እንዲፈፀም እንዳያዝ እንኳ ያደርገዋል። የአሜሪካ ጦር ከመሪዎቹ ጋር መነጋገር እንዳይችሉ ፤ መሪዎቹ ጦሩን ለማጥቃትና መከላከል ማስተባበር እንዳይችሉና በዚህም በቀላሉ እንዲሸነፉ ያደርጋቸዋል።
አሜሪካ ደግሞ እንደዚህ ያሉ ጥቃቶችን መመከት የሚያስችላትን ምንም አይነት Super Electromagnetic pulse (Super_EMP) አልታጠቀችም፤ ሩሲያና ቻይና ግን የዚህ ባለቤት ናቸው። ሩሲያ የ Super-EMP ወይንም የሳይበር ጥቃት አሜሪካ ላይ ብትፈፅም፣ አሜሪካ ያላት 94 የኑክሌር ማብላያ ጣቢያዎች በደቂቃዎች ውስጥ ይቀልጣሉ ይወድማሉ።
ይህም የradioactive አደገኛ ጨረሮችን ወደ ከተሞች ይለቃል። ይህ ጥቃት ቢፈፀም የአሜሪካ መሪዎች ማን ጥቃቱን እንደፈፀመባቸውም ሆነ ማንን መበቀል እንዳለባቸው አያውቁም። ይህም የአሜሪካን ህልውና እንዲያከትም ያደርገዋል ነው ተረኩ።
ሩሲያ በአሜሪካ ላይ የሳይበር ጥቃት መፈፀም ከጀመረች የቆየች ሲሆን አሜሪካ በአፀፋው በሩሲያ ላይ የሳይበር ጥቃት መፈፀም አልቻለችም። የአሜሪካን ምርጫ ጠልፋ ዶናልድ ትራምፕ እንዲያሸንፍ እስከማድረግ የቻለችው ሩሲያ፣ አሜሪካን ማንበርከክ የሚችሉ የሳይበር ቴክኖሎጂዎችን በከፍተኛ ደረጃ እያሳደገች ትገኛለች።
እናም የነዚህ ሀገራት የሳይበር ቴክኖሎጂ በዚህ ያክል ረቂቅነት ከዘመነ እያንዳንዱ ሀገር ያለውን ከኑክሌር እስከ ሚሳኤል መሳሪያ መቆጣጠርና ማዘዝ እንዳይችል ከማድረጉም በላይ በራሳቸው የታጠቁት ኑክሌር መጥፊያቸው እንዲሆን የሚያደርግ ነው ይላሉ። ለዚህም ነው የሳይበር ጦርነት ተወዳዳሪ የሌለው እጅግ አውዳሚው ጦርነት ይሆናል የሚባለው።
_____________________________________________

                 የግጥም ነገር ከተነሳ!
                      አበረ አያሌው


          ግጥም የሚል ቃል ሲጠራ አእምሮዬ ውስጥ ቀድመው የሚሣሉ ሰዎች አሉ። በውቄ ቀዳሚው ነው።
በረከት በላይነህ፣ ኑረዲን፣ ፀጋዬ፣ እና ሙሉጌታም እንዲሁ ግጥም ሲነሳ ጭንቅላቴ ላይ የሚመጡ ናቸው።
ዮኒ ብዙ ጊዜ ጣል ያደርገዋል እንጂ (አንዳንዴ ግጥምን ይጨክንበታል እንጂ) በዚኹ ልክ ግጥም ሲባል የሚመጣልኝ ሰው ነው። ይህን የሰሞኑን ግጥሙን ስንቴ እንዳነበብኩት!

ማመንታት ምንድነው?
ሄድ ብሎ መለስ
ከነባር ምንጭ ላይ አዲስ መከላለስ
ወንዞች ይዘልቃሉ፣
ውሆች ይደርሳሉ፣
በረዶም ያው ቁልቁል መሬት ይደልቃል
የዝናብ ነጠብጣብ
እንደ መሲህ ወርዶ
አዲስ ሰው፣
አዲስ ዛፍ፣ አዲስ ሰው ያመጥቃል።
ዛፉ ተቀልብሶ፣
ቁልቁል አያዘግምም፤
ዝናብ ተመልሶ፣
ዳመናን አይመስልም።
መሲህ ሳይገለጥ፣
ቀን አይቆጥርም ለርገት፤
የምን መዋለል ነው?
የምን መንገታገት።
ምሉዕ ነው ተፈጥሮ፣
ልክ እንደ ጨረቃ፤
ግማሽ ውበት ሰፍሮ
እይ አይልም በቃ።
ሁለንተና ዙሪያው አያምኑም በንጥል’ጥል
አምነህ፣ ፀንተህ ተነስ፣ ተስፋን ይዘህ ቀጥል።

_____________________________________

                          ነጮች በጥቁሮች ምህረት ስር ያደሩባት ኢትዮጵያ

           በአዲስ አበባ ሲደርሱ እያንዳንዱ ምርኮኛ ለባላደራ ቤተሰብ ተመደበ፡፡ ከከተማ ውጭ ቢወጡ የመትረፍ እድል እንደሌላቸው በመረዳትም ከተማ ውስጥ በነፃነት እንዲንቀሳቀሱ ተፈቀደላቸው። የሚፈልጉት አይነት ባይሆንም ምግብና የኪስ ገንዘብ ሳይቀር ይሰጣቸው ነበር፡፡ ኋላ ላይም ከጣሊያን መንግስት ጋር ስምምነት ተደርጎ ወደ ሀገራቸው ከተመለሱ በኋላ፣ ምርኮኞች “የደግነት ትዝታዎች” በሚል ርዕስ በአሳዳሪዎቻቸው የተደረገላቸውን ቅን መስተንግዶ ፅፈዋል፡፡
አንድ ምርኮኛ በወቅቱ በአንድ ገበያ የወደቀ ጓዱ መፅሄት ለሽያጭ ቀርቦ አገኘው። መጽሄቱን ለመግዛት ባለመቻሉም አሳዳሪው አቶ ገብርኤል ገዙለት፡፡ በኋላ ላይ ምርኮኛው ፍራንሲስኮ ፍሪሲና በምላሹ ለአቶ ገብርኤል ሳሙና፣ የታሸገ ፍራፍሬ፣ ሲጋራና መጠጥ ልኮላቸዋል፡፡ “እንደ አባት” ለተንከባከበው አሳዳሪው ብድሩን በሚገባ መመለስ እንደማይችል፣ አቶ ገብርኤል እስከ ዘለዓለሙ ከልቡ እንደማይፋቅም ተናግሮ ነበር፡፡ በርካታ ኢትዮጵያውያን ከጣሊያኖች ጋር ጥብቅ ወዳጆችም ሆነዋል፡፡ አንዳንዶች ደግሞ ተፈቃሪ፡፡
“ይህ ክስተት የዘር ትርክት አቅጣጫ የታጠፈበትና ብዙ ነጮች በጥቁሮች ምህረት ስር ያደሩበት የመጀመሪያው አጋጣሚ ሆነ። ሁኔታው ለቂም በቀል የተመቸ ቢሆንም፣ እንደዚያ አይነት ነገር አልደረሰባቸውም፣” ይላል ጆናስ በፅሁፉ፡፡ በጉዞው መጨረሻ ላይ የተፈጸመው ይህ ወዳጅነትና ፍቅር፣ ቀደም ሲል የተፈጸሙ በደሎችን የሚያስረሳ ነበር፡፡
በዲፕሎማሲ ደረጃም ምኒሊክ ከጣሊያን ጋር ይፋዊ ስምምነት ላይ መድረስ ቻለ፡፡ እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር ጥቅምት 23 1896 አዲስ አበባ ላይ በተፈረመው የአዲስ አበባው ውል መሰረት፣ ጄኔራል ማቲዮ አልበርቶኒን ጨምሮ ሁሉም ምርኮኞች ወደ ሀገራቸው እንዲመለሱ ስምምነት ላይ ተደርሶ ነበር፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ የውጫሌ ውል ከዚያ በኋላ ውድቅ ስለመሆኑ ሁለቱ ጉልበታቸውን የተፈታተሹ ሀገራት ተስማሙ፡፡ ዋናው ነገር ደግሞ፣ ጣሊያን ያለምንም ቅድመ ሁኔታ ለኢትዮጵያ ግዛታዊ ነፃነት ፍጹም የሆነ እውቅና እንደምትሰጥ ሳትወድ በግድ ተናዘዘች፡፡
ኢትዮጵያ ለነፃነቷ ያላትን ክብር በድጋሚ አሳየች፡፡ አንድ ዝነኛ ጸሃፊ እንደመሰከረው፤ “በአለም ታሪክ ውስጥ ኢትዮጵያ ለረጅም አመታት በነፃነት የቆየች ብቸኛዋ ክርስቲያናዊ ሀገር ናት፡፡” ብሏል።

____________________________________________

                    ዘይት እና ዳቦ
                        ዘከሪያ መሃመድ


           ባለፉት ሁለት ዓመታት፣ እያንዳንዳቸው ከ4.5 ቢሊዮን እስከ 5 ቢሊዮን ብር ወጥቶባቸዋል የተባለላቸው ሦስት ወይም አራት ግዙፋን የዘይት መጭመቂያ ፋብሪካዎች ተገንብተው ሲመረቁ (“ሪባን ሲቆረጥ”) ብናይም፣ የእነዚህ ፋብሪካዎች “የማምረት አቅምም የሀገሪቱን ፍላጎት በከፍተኛ ደረጃ የሚያረካና ዋጋንም የሚያረጋጋ ነው” ተብሎ ቢነገረንም፣ … እነኾ #ዛሬ ከውጭ የገባ 5 ሊትር ዘይት ከብር 700.00 እስከ ብር 720.00 እየሸመትን ነው። በሀገር ውስጥ የሚመረተውም ቢኾን ዋጋው ከዚያ የራቀ አይደለም። “ምክንያቱስ?” ስንል “ያው ግብዓቱ (ድፍድፉ) ከውጭ ሀገር ነው የሚገባው” ይሉናል። …
የዘይት ፋብሪካዎቹ ግንባታና ማሽን ተከላ ሲከናወን በትንሹ አራትና አምስት ዓመታት አስቆጥሯል። ይህ ሁሉ ሲኾን፣ ማሽኑ ዘይት የሚተፋ ይመስል፣ [የቅባት እህል በሚያመርት ሀገር ውስጥ እያሉ] ለግብዓት የሚውለውን የቅባት እህል ስለማምረት ሳያስቡበት ኑረው ድፍድፍ ከውጭ ሀገር በዶላር በመገዛቱ፣ ፋብሪካዎቹ ወደ ሥራ ገብተዋል ከተባሉ በኋላም፣ በአቅርቦትም ኾነ በዋጋ ረገድ፣ ነገሮች ሲብሱ እንጂ ሲሻሻሉ አልታየም። …
በዚህ ሂደት ግን፣ ጥቂት የማይባሉ አነስተኛና መካከለኛ የዘይት አምራቾች ለወትሮው የምርት ግብዓት የሚሸምቱበት ሂደት በመዛባቱ፣ [በዋነኛነት የአኩሪ አተር ግብይት በምርት ገበያ (ECX) በኩል ብቻ በመደረጉ] በግብዓት እጦት ሥራ ለማቆምና አልፎም ለመዘጋት የተገደዱበት ሁኔታ ተፈጥሯል። በዚህ ረገድ፣ የዚህ ሀገር የኢኮኖሚ አስተዳደር ቅጥ አምባሩ እየጠፋ ያለ ይመስላል።
በዘይቱ ላይ ያለው ችግር፣ በዳቦውም ላይ ይታያል። በቀዳማዊት እመቤት ጽሕፈት ቤትና በሚድሮክ ኢንቨስትመንት ግሩፕ ትብብር፣ በመላ ሀገሪቱ ከ10 በላይ እያንዳንዳቸው 80 ሚሊዮን ብር የሚያወጡ የዳቦና የዱቄት ፋብሪካዎች (በጠቅላላው በ800 ሚሊዮን ብር) በመገንባት ላይ ናቸው። የአዲስ አበባው እንዲያውም ግንባታው አልቆና ተመርቆ (“ሪባን ተቆርጦለት”)፣ ለአዲስ አበባ መስተዳድር ርክክቡ ተፈጽሟል - በጥቅምት 2014። ነገር ግን፣ እስካሁን ሥራ አልጀመረም። ዳቦ ኢንጂሩ፤ ዱቄት ኢንጂሩ። ማሽኑ ዳቦ አይተፋም!! አሁንም ስለ ግብዓት ሲወራ፣ ስንዴ ከውጭ ሀገር በዶላር ስለማስመጣት እየታሰበ ያለ ይመስላል። …
እርግጥ በሲዳማና በሌሎችም ክልሎች ስለሚካሄዱ የበጋ የመስኖ ስንዴ እርሻ ሥራዎች ሰምተናል። … እሰየው ነው። እነዚህን ነገሮች #የምር_አጥብቆ_መያዝ ያስፈልጋል። የቅድሚያ ትኩረት ሰጥቶ ሀብትንም እነርሱ ላይ በማፍሰስ፣ የዳቦና የዘይት ጥያቄን መመለስ የመንግሥት #ቀዳሚ_ሥራ መኾን አለበት። የሌሎችንም መሠረታዊ የምግብ ሸቀጦች ምርት ማሳደግ የሚያስችል ፖሊሲ ቀርፆ ሥራ ላይ ማዋል የመንግሥት ግዴታ ነው። …

________________________________________________


                     ("የኢትዮጵያ ታሪክ ከንግስተ ሳባ እስከ አዲስ አበባ" መጽሐፍ ላይ የተወሰደ)

                           ከምሉዕነቱ ይጎድል ዘንድ ከፍታው አይፈቅድለትም!
                               መላኩ አላምረው


          የማንችለው ላይ አንድከም! የዓድዋ ድል “የተንሸዋረረ ትርክት በፈጠረው የፖለቲካ ሴራ” ከምሉዕነቱ ይጎድል ዘንድ ከፍታው አይፈቅድለትም።
መግቢያ:-
በዚህች የዓድዋ መታሰቢያ ዕለት እንኳን እኛ ኢትዮጵያውያን መላው አፍሪካና ሌላውም ጥቁር ዓለም ፈገግ ብሎ መዋል ይገባዋል:: ክብር ለአባቶቻችን ይኹንና እኛን በድል ጥቁር ዓለምን በነፃነት መንፈስ ያቆሙን በዚህች ዕለት ነበር:: ሕይወት ገብረው የቅኝ ገዥን መንፈስ ሰብረው የሰጡንን ዕድል የበለጠ አስተዋውቀን የዓለም ትልቁ ኩነት/በዓል ማድረግም ይቻለናል::
እኛ ኢትዮጵያውያን ሀዘንና መከፋት የሚገባን አልነበርንም:: እንኳን ለራሳችን ለሌላው ሀገርና ለጥቁር ዓለም በነፃነት ክብር ቆሞ በደስታ የመኖርን መንገድ የጠረግን ኾነን እያለ፣ እርስ በርስ በምንፈጥረው መገፋፋት ሁልጊዜ አጀንዳ መፍጠርና በራሳችን ላይ ሀዘንን ማምጣት ምን የሚሉት መርገምት እንደኾነ እንጃ:: የኹላችንም አባቶች ዘምተው ሞተው ያስገኙት ድል ነው የምንለውን ዐድዋን እንኳን የጋራ የደስታ ቀን ማድረግ ያልቻልነው እንዴት ብንረገም ነው? ዐድዋን የጋራ ማድረግ ካልቻልንስ ሌላ ምን ማድረግ እንችላለን? እንጃ:: በምኒልክ ዘመን የተፈጠሩ ስህተቶችን  (ወታደሩም ፈፀመው ወዝአደሩ) ዕዳውን ምኒልክ ይሸከም የሚል ፖለቲከኛም ኾነ ነፃ አውጭ ነኝ ባይስ በዓድዋ ድል ዕለት የንጉሠ ነገሥቱ ስም አይጠራ፣ ከሐውልቱም ራቁ ሲል በምን አመክንዮ/ሎጂክ ይኾን? ደግነቱ የሚሰማው የለም::
ሀ ተ ታ:-
(፩) ዓድዋን ያለ ዳግማዊ ምኒልክ ለመዘከር ማሰብ ወይም የድሉን ዘመቻ መሪና አዋጅ ነጋሪ ንጉሥ ስም ትቶ የጦር ሜዳውን ብቻ ለመጥራት መሞከር ድሉን ጎደሎ ብቻ ሳይሆን ያልነበረ ባዶ ያደርገዋል። ዓድዋን ያለ ምኒልክ ማሰብ የእስራኤላውያንን ባሕር የመሻገር ተዓምር ያለ ሙሴ እንደማሰብ ነው። የጦርነት ትዕዛዝ ሰጭውን ትቶ የጦር አዝማቾችን፣ አዝማቾችን ረስቶ ዘማቾችን ማሰብ የሥርዓተ መንግሥትንና የጦር አመራር ስልትን ያለመረዳት የዕውቀት/የግንዛቤ ክፍተትን ማሳያም ነው። ያን ጊዜ ጀግኖች ትዕዛዙን አክብረው ጦራቸውን ከየአቅጣጫው ያዘመቱለትን፣ ሕዝቡ አዋጁን ሰምቶ የዘመተለትን ንጉሥ እኛ ዛሬ ላይ ቁጭ ብለን ባልዋንበት ሜዳ የመፈረጅ ሥራን እንሠራ ዘንድ መብቱም የለንም፤ ተፈጥሮም አይፈቅድልንም።
*ዓድዋን ምኒልክ አልመራውም ማለት ሲጀመር ጦርነቱ አልታወጀም፤ አልተካሄደም፤ ድሉም የለም እንደማለት ነው።*
 (፪) ዓድዋን በእኛ ጥበት ልክ ልናጠበው፣ በዝቅታችን ልክም ልናወርደው ብንሞክር፣ የእኛን ታናሽነት ከመግለጥ ውጭ ሌላ ውጤት አይኖረውም። የዓድዋ ድልን እስከ ሙሉ ክብሩ ካላከበርን፣ ድሉን ከንጉሡ ከለየነው፣ በንጉሣቸው ስር በፍቅርና በአንድነት ለነፃነት የተዋደቁትን ጀግኖች የጦር አዝማቾችን ከረሳን ድሉን ሳይሆን ራሳችንን እናኮስሳለን። መስዋዕትነቱን ሳይሆን መንፈሳችንን እናረክሰዋለን።
ዓድዋ በንጉሠ ነገሥት ዳግማዊ ምኒልክ መሪነት፣ በእቴጌ ጣይቱ ብልህነት የተሞላበት ምክር፤ በእነ አሉላ አባነጋ፣ ንጉሥ ሚካኤል፣ ንጉሥ ተክለሃይማኖት፣ ራስ መኮንን፣ ራስ መንገሻ፣ ፊታውራሪ ገበየሁ፣ ባልቻ ሳፎ... ሌሎችም ለቁጥር የሚያታክቱ ጀግኖች ጦር አዝማችነት፣ በአዝማሪዎች ሞራል ሰጭነት፣ በሴቶች ጀግንነት የተሞላበት ዘመቻና ሃኪምነት፣ በአባቶችና እናቶች ጸሎት... በተባበረ ክንድ የተገኘ ሕያው ድል ነው። ለዓድዋ አይደለም ኢትዮጵያዊ ሰው እንስሳትም ዘምተዋል። ፈረሶች ፈረሰኞቻቸውን ይዘው ተዋግተዋል። አጋሰሶች፣ በቅሎዎች፣ አህዮች ስንቅ ተሸክመዋል። ለዓድዋ ድል ነፍስ ያለው ብቻ ሳይሆን ግዑዛን ተራሮች፣ ድንጋዮች፣ ገደላገደሉ ሁሉ ተባብረዋል። ከዚህ ውጭ ያለው ከፋፋይ እይታና የፈጠራ ተረት የተራቹን ጎደሎነት ያሳያል እንጅ ዓድዋን ከምሉዕነት አያጎድለውም።
*እኛ ዓድዋን ስንተርክ የምኒልክን ስም ብናስወጣው ምኒልክን ከዓድዋ ጦርነት መሪነት አያስቀረውም፤ ምክንያቱም ድሉ እኛ ልንቆጣጠረው በማንችል ባልነበርንበት ዘመን የተካሄደና ሕያው ታሪክ የዘገበው ነውና የእኛን ምስክርነትም ፈቃድም አይጠይቅምና።*
(፫) የዓድዋ ድልን “የየትኛውም ብሔር ብቻ” ለማድረግ መጣር አላዋቂነት ብቻ ሳይሆን ግብዝነትም ነው። ድርሻው ይብዛም ይነስም ሁሉም የኢትዮጵያ ሕዝብ ዘምቷል። ለዓድዋ ጦርነት ያልዘመተ ብሔረሰብም ሆነ ሕዝብ የለም። ባካል ያልዘመቱ ሽማግሎችና አቅመ ደካሞች እንኳን በንጉሥ ምኒልክ “በጸሎት አግዙኝ” በተባሉት መሠረት በጸሎታቸው ተዋግተዋል። የሁሉም ኢትዮጵያዊ ልብ ዓድዋ ዘምቶ ነው ድሉ የመጣው። ከዚህ ውጭ ያለው አረዳድም ሆነ አገላለጽ ለዓድዋ አይመጥንም።
በአንድ በኩል የመላው አፍሪካና የጥቁር ሕዝብ ሁሉ ድል ነው እያልን በሌላ በኩል ወደ ብሔር አውርዶ #የእኛ ነው የእኛ ነው ዘመቻ; የለየለት ዕብደት ነው። መጠኑ ቢለያይም ሁሉም መስዋዕት ሆኗል። የሁሉም ድምር ውጤት ነው። ደግሞም አባቶቻችን የንጉሣቸውን ጥሪ አክብረው የዘመቱት በያኔው ስሜት ለኢትዮጵያ በኢትዮጵያዊነት ነው እንጅ ዛሬ እኛ በተከፋፈልንበት አግባብ ለብሔራቸው አይደለም። የዛሬው አልበቃን ብሎ እኛ ወዳልነበርንበት ዘመን ሄደን፣ ጀግኖችን ከመቃብር እየቀሰቀስን በብሔር የመደልደል ሥራ ውስጥ መግባት፣ የእኛን የዝቅጠት ጥግ ያሳያል እንጅ እነርሱን ከኢትዮጵያዊነት ወደየትም አይወስዳቸውም።
*እኛ በዓድዋ ላይ ያለን ብቸኛ መብት ከቻልን ድሉን አክብረን በክብርና በኩራት መቆም እንጅ ጦርነቱን የመሰረዝም ሆነ ድሉን የማንኳሰስ ወይም የድሉን ባለቤቶች በብሔር የመደልደል ወይም ንጉሡን ከጦር ሜዳው የማስወጣት መብቱም ዕድሉም የለንም። ባልኖርንበት ዘመንና ባልተሳተፍንበት ጦርነት የመፈትፈት ሥልጣኑን እናገኝ ዘንድ ተፈጥሮም አይፈቅድልንም።*
(፬) በዓድዋ ድል የተሸነፈው የቅኝ ገዥነት መንፈስ ነው። ያሸነፈው ነፃነት ነው። የተሸነፈው የነጮች የተንሸዋረረ ሰውን ከሰው ሀገርን ከሀገር የማበላለጥ የባርነትና የጌታነት እይታ ነው። ያሸነፈው እኩልነትና በራስ መተማመን ነው። የተሸነፈችው ጣልያን ናት። ያሸነፈችው ኢትዮጵያ ናት። የዓድዋን ድል ማጣጣልም ሆነ ለማኮሰስ ወይም ከፍሎ ለማየት መሞከር ለቅኝ ግዛት፣ ለባርነት፣ ለጣልያን... ጥብቅና እንደመቆም ነው። ጣልያን ለምን ተሸነፈች ብሎ በጸጸት የመኖር የባንዳነትን መንፈስ የመውረስ ምልክት ነው።
*የዓድዋ ጦርነት በተካሄደበት በምኒልክ ዘመን ያልነበረን ሐሳብ አሁን እየፈጠሩ ማውራትና ምኒልክን የተበቀልን እየመሰለን በጥላቻ መዝመትም ሆነ ንጉሡን ከድሉ ለመለየት መሞከር የለየለት የበታችነት ስሜት ማሳያ ምልክት ነው።*
 (፭) ምኒልክ የመሪነት የውኃ ልክ ነው።
ጦርነትን መምራትና ማሸነፍ ብቻ ሳይሆን ከድል በኋላ ምርኮኞችን ይቅር ማለትን፣ ቁስለኞችን ማከምን ያሳየን መሪ ነው። እንኳን ወዳጆቹ ሊወጉት የሸፈቱበት ጠላቶቹም ጭምር ተባብረው የዘመቱለት ምኒልክ ነው። ከፍ ባለ የራስ መተማመን መንፈስ የሚመራውን ሕዝብ በየጦር መሪው አደራጅቶ በማዝመት ነጭን በጥቁር እጅ ያንበረከከ ብቸኛው ጥቁር ንጉሥ ምኒልክ ነው። ይህ የማይቀየር የማይሻሻል ሐቅ ነው።
*ኢትዮጵያ የዓድዋን ድል ባስመዘገበችበት ዘመን ንጉሠ ነገሥቱ ምኒልክ ነበር፤ የዓድዋ ድል የመጣው ምኒልክ ያወጀውን አዋጅ “የንጉሣችን አዋጅ ነው” ብሎ ሰምቶ፣ የንጉሡን ቃል አክብሮ እምነትና ዘር ሳይገድበው በየተሰማራበት የጦር መሪ ስር ተደራጅቶ በዘመተው ሁሉም ኢትዮጵያዊ ጀግንነት የተመዘገበ ነው፤ የሁሉም የጦር መሪዎች አዛዥ ደግሞ ንጉሡ ምኒልክ ነበር። ይህ ሐቅ ቢጥመንም ቢመረንም ምንም ማድረግ አይቻልም።*
መደምደሚያ!
የዓድዋ ድል “የተንሸዋረረ ትርክት በፈጠረው የፖለቲካ ሴራ” ከምሉዕነቱ ይጎድል ዘንድ ከፍታው አይፈቅድለትም። ዓድዋ ከፍ ባሉ ልቦች ታስቦ ከፍ ባሉ ጭንቅላቶች በጥበብና በልዩ ልዩ ስልቶች ተመርቶ በአመራር ብቃት የመጣ እንጅ በግርግር የተገኘ ድል አይደለም:: የያኔውን የአባቶቻችንን አንድነትና ሕብረት የአመራርና የአደረጃጀት ጥበብና መገነዛዘብ ለመረዳት ከቆምንበት ጫማ መውጣት ያስፈልጋል:: ዓድዋን ከፍ አድርገው የሰቀሉት ከፍ ያሉ እጆች እንጅ እኛን መሳይ ድኩማን አይደሉም:: እናም የማንችለው ላይ አንድከም:: የዓድዋን ክብርም ኾነ የመሪዎችን የእነ ምኒልክን ዝና ማውረድ አይቻለንም:: የሚቻለን ይህንን ግሩም ዕድል መጠቀምና ሕዝብን አንድ ማድረግ ለማድረግ እነርሱ ይጠቀሙት የነበረን ስልትና ጥበብ አጥንቶ መተግበር ነው:: ይህንንም ካልቻልን ዝም እንበል:: ሲጀመር በዓሉ የሕዝብ እንጅ የፖለቲከኞች ስላልኾነ ኹሉንም ካልፈተፈትን አንበል:: አርፎ መቀመጥም  ወግ ነው::


________________________________________________


                   አንዳንድ ነገሮች.....
                     ኤርሚያስ በጋሻው ገሰሰ


           የአገሩን መሪ አምባገነን ነው ብሎ እየከሰሰ ሲያልፍም እያንጓጠጠ ይውላል፤ ዞር ይልና እልል ያለ የሩሲያ አምባገነን መሪን አፈቅራለሁ ይላል። (የአገርህን የጠላኸው በምትፈልገው ልክ አምባገነን ስላልሆነልህ ነው?!)
ስለ ሰው ልጆች ነጻነት የተከፈለ የገዘፈ ዋጋ በሚታሰብበት የዓድዋ በዓል ላይ የሩሲያን ባንዲራ ይዞ ይወጣል። በጦርነት ህዝብ እየቆላ የከረመ፣ ሶቪየት ህብረትን የመመለስ ቅዠት ያለበት መሪ ተግባር እኮ ልታከብር ከወጣኸው በዓል መንፈስ ጋር አይስማማም። (ነው ሩሲያ ዳግማዊ ምኒልክን በመሳሪያ አቅርቦት መደገፏን አንብበህ ነው ?!) ዘመኑም አላማውም ለየቅል ነው ጌታዬ።
*ይህ የሚመር የግርንቢጥ ሁነቶች መገኛዋ አገራችን እውነት ነው። ኢትዮጵያውያን የጣልያን ቅኝ ገዢን ድል ያደረግንበትን የአድዋን ድል በምናከብርበት ስፍራ ጉዳይ እየተቋሰልን በዋልንበት ቀን፣ ገንዘብ ሚኒስትራችን ከጣልያን ምክትል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ጋር የአንድ ሚሊየን ዩሮ እርዳታ እየተፈራረሙ ነበር። ( ምነው ጋሽ አህመድ ከቻሉ ቀኑን ገፋ ቢያደርጉት፤ ካልቻሉ ዜና ባያሰሩት?!)
*ያሬድ ሹመቴን አንዳንድ ፈታላዎች ‘ምኒልክ ዛሬም ቢዝነስ ነው’ እያሉ ስሙን ሊያጠለሹ ቢሞክሩም፣ እኔ ግን አድዋን ከአድዋ ርቀን ማክበራችን እንደሚሰማው ሲናገር ስለሰማሁ ላደንቀው ተገድጃለሁ። አድዋ ላይ መስዋዕትነት ከፍለው አጽማቸው ስለተቀበረ ቀደምቶቻችን ስናስብ፣ አድዋ ላይ እትብታቸው ስለተቀበረ የዛሬ ሰዎችም እናስብ ነበር ያለው ያሬድ። (አገሩን ሰላም አድርጎት ከሶሎዳ ተራራ ስር ለማክበር ያብቃን። ለምን ካልከኝ አድዋ የአንድነት ቋንቋ ስለሆነ!)

 - ሳይቱ ለዘረፋና ለአካባቢ ብክለት ተጋልጧል
           - አሳንሰር፣ ውሃና መብራት ሳይኖረን በጨለማ እየኖርን ነው

       የአዲስ አበባ ከተማ ቤቶች ኮርፖሬሽን 40/60 ፕሮጀክት 01 ከሚያስተዳድራቸው ቡልቡላ፣ ሳይት ገርጂ (ህንጻ አቅራቢያ) ሳይት፣ ቱሪስት ሳይትና አስኮ ሳይት ጋር አብሮ የሚተዳደረው በተለምዶ መገናኛ ሃያ አራት እየተባለ የሚጠራው አካባቢ ያለውና 6 ብሎኮችን የያዘው “የእህል ንግድ ሳይት” አንዱ ነው። ይህ ሳይት ከሰንጋ ተራ 40/60 ሳይት ጋር አቻ እድሜ ሲኖረው፤ የቤቶቹ ቁልፎች ለእድለኞች ተሰጥተው፣ የተወሰኑት ሰዎች ያለምንም መሰረተ ልማት ከቤት ኪራይ ችግር ለመውጣት በተለይም ከመስከረም ወር 2014 ዓ.ም ጀምሮ ገብተው መኖር መጀመራቸውን ይናገራሉ። ይሁን እንጂ በሳይቱ ላይ ከጸጥታ ስጋት ጀምሮ በርካታ ችግሮች የተጋረጡባቸው መሆኑን በምሬት ይናገራሉ። ለመሆኑ የነዋሪዎቹ ችግሮች ምንድን ናቸው ስትል የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ በስፍራው ተገኝታ ሳይቱን ከጎበኘች በኋላ ከእህል ንግድ ሳይት  የነዋሪዎች ማህበር የቦርድ ሰብሳቢ ከሆኑት አዲስዓለም ገንታ (ዶ/ር) ጋር ተከታዩን ቃለምልልስ አድርጋለች።


               እስኪ ሳይቱ ስለሚገኝበት ሁኔታ ማብራሪያ ይስጡኝ?
የእህል ንግድ ሳይት 6 ብሎኮች ያሉት ሲሆን ከስድስቱ ብሎኮች አንዱ የሆነው ብሎክ ሶስት ቀደም ሲል በኪራይ ቤቶች ተገዝቶ ለተለያዩ ሰዎች ተሰጥቷል። እነዚህ ሰዎች አስፈላጊው መሰረተ ልማት ተሟልቶላቸው ኑሯቸውን እየኖሩ ነው። ሌሎቹ አምስቱ ብሎኮች እድለኛ የሆንን ሰዎች በአሰራር ሂደት መሰረት ቁልፍ የተረከብነው በተለያየ ጊዜ ቢሆንም፣ በተለይ ከባለፈው ዓመት መጋቢት ወር ጀምሮ በየወር ልዩነት ለእድለኞች ተላልፈዋል። ከዚያ በኋላ ያደረግነው ቤቶቻችንን የውስጥ ማስዋብና የአጨራረስ ስራ መስራት ነው። ከሞላ ጎደል በየብሎኩ ከ70 በመቶ በላይ ቤቶችን አስውቦና አስተካክሎ ለመኖሪያነት ምቹ የማድረጉ ሥራ ተጠናቅቋል። እርግጥ ነው በየብሎኩ ገና ያልተጀመሩ የአጨራረስ ስራ እየተሰራላቸው የሚገኙ የተወሰኑ ቤቶች አሉ።
አንዱ ብሎክ ስንት አባወራ የመያዝ አቅም አለው?
እንግዲህ በየብሎኩ ለመኖሪያነት የሚውሉት ቤቶች ከሶስተኛ ወለል ጀምሮ ወደ ላይ እስከ 12ኛ ወለል ያሉት ናቸው። እያንዳንዱ ብሎክ 100 አባወራዎች ይዘዋል። ከሶስተኛ በታች ያሉት ማለትም መሬቱ፣ አንደኛና ሁለተኛ ወለል ለተለያየ አገልግሎት የሚውሉ ሱቆች ናቸው። ሁሉም በጨረታ ተሸጠዋል። ይሁንና እነዚህ በጨረታ ያሸነፉት አካላት ቤቱን ተረክበው ወደ ስራ አልገቡም።
ለምን እንዳልገቡ ይታወቃል?
ቤቶች ኮርፖሬሽን ቁልፍ አላስረከባቸውም ነው የተባለው። እነዚህ ባለሱቆች ቤቱን ተረክበው ወደ ስራ አለመግባታቸው ነው ለነዋሪው ትልቅ ፈተና የሆነው።
እስኪ በደንብ ያብራሩልኝ… ከ3ኛ ወለል በታች ያሉት ቤቶች ክፍት መሆናቸው እንዴት ችግር እንደፈጠረ?
ምን መሰለሽ ግራውንዱ፣ እንዲሁም አንደኛና ሁለተኛ ፎቅ ላይ ሰው ባለመግባቱና ባለቤቶቹ ባለመኖራቸው ለሌላው ነዋሪ እጅግ ስጋት የሆነ የጸጥታ ችግርና ለአካባቢ ብክለት መንስኤ ሆነዋል። ተመልከቺው መሀል ከተማ ላይ  የሚገኝ ሳይት፣ ይህን በመሰለ ህንጻ ስር እያንዳንዱ የመሬቱ ወለል በሰዎች አይነምድር ተሞልቷል። የጸጥታ ችግርም ኑሮአችንን እረበሸብን ነው።
የቤት እድለኞች ቁልፍ ከተረከባችሁ በኋላ ማህበር አቋቁማችኋል። ይሄ ሁሉ የንጽህና ችግር ሲፈጠርና የፀጥታ ስጋት ሲኖር ማህበሩ ለሳይቱ እንዴት ጥበቃ አልቀጠረም?
ጥሩ!! ገና እድለኞች መሆናችንን ስናውቅ ጀምሮ ማህበሩን አቋቁመን ወዲያው ነው ወደ ስራ የገባነው። መጀመሪያ ያደረግነው ነገር፣ መንግስት በፍጥነት ቁልፍ እንዲያስረክበን የማድረግ ስራ ነበር። ከዚያ ቀጥሎ ወደ ቤት ማስዋብና አጨራረስ መግባት ነው። ያንን ስናደርግ ደግሞ ንብረት ማምጣት የግድ ይሆናል። ያንን ንብረት አውላላ ሜዳ ላይ ጥለን ለመሄድ የማይሆን ስለሆነ ጥበቃ መቅጠር አለብን ብለን ተስማማንና አወዳደርን። “ብርሃን የጥበቃ ኤጀንሲ” የሚባል ቀጠርን። ከዚያም በየብሎኩ በቀን አራት ጥበቃ አሰማራን። ይህ ማለት በየብሎኩ ቀን ሁለት ማታ ሁለት ጥበቃ መደብን። ነገር ግን ከግራውንድ ጀምሮ አይደለም የሚጠብቁት፤ ከ3ኛ ወለል ጀምሮ ነው። እኛም እንደ ማህበር ሃላፊነት የወሰድነው ከሶስተኛ ወለል በላይ ያለውን የነዋሪውን ቤት እንዲጠብቁ ነው። ምክንያቱም ከሶስተኛ ወለል በታች ያለው ገና በተቋራጮች ስራ እየተሰራባቸው ያሉና ያላለቁ ናቸው። ከሶስተኛ በታች ያለውን የሚጠብቁት፣ ተቋራጮቹ የሚቀጥሯቸው ጥበቃዎች ናቸው። ይሁን እንጂ በጥበቃ ስም እኛ የማናውቃቸው በርካታ ሰዎች ናቸው የሚያድሩት። ያንን ክፍል ተመልከቺው፣ በአይነ ምድር የተሞላ ነው። እዚህ የሚያድሩት ናቸው የሚጸዳዱበት። በአምስቱም ብሎኮች ይህ ችግር አለ። ይሄ ለነዋሪዎቹ በጣም ችግር ሆኖብናል።
ከሦስተኛ በላይ ያሉ ባለእድሎች ገብተው መኖር ጀምረዋል እንዴ?
አዎ ገብተው የሚኖሩ አሉ። ከእነዚህ መካከል አንዱ እኔ ነኝ።
እንደማየው ከሆነ መብራትም ውሃም የለውም። እንዴት ነው መሰረተ ልማት ሳይሟላ ለመኖር የገባችሁት?
ጥሩ ጥያቄ ነው ያነሳሽው። አብዛኛው የዚህ ሳይት የቤት እድለኛ ቤት ተከራይቶ፣ ከሚያገኛት ጥቂት ገንዘብ ላይ ቆጥቦ ያገኘው ቤት ነው። እናም የቤት ኪራይ ይከፍላል። ለዚህ ቤቱ ደግሞ የባንክ እዳም ይከፍላል። በዚህ ሁሉ ጭንቅ ነው የሚኖረው። አንድ ሰው አንድ ቤት ውስጥ ለመኖር እንዳልሽው ውሃ ያስፈልገዋል፣ መብራት ሊኖረው ይገባል፣ እንደገናም የመጸዳጃ መስመሩ መሰራት አለበት። ነገር ግን እስካሁን ውሃ መብራት አልገባልንም። ዝርጋታው (ኢንስታሌሽኑ) ተሰርቷል። ነገር ግን ከመብራት ሀይል መብራት አልተገናኘልንም። ከቤቶች ኮርፖሬሽን ማለቅ የነበረባቸው ነገር ግን ያላለቁ ነገሮች አሉ።
ውሃን በተመለከተ ከአምስቱ ሁለቱ ብሎኮች ብቻ ናቸው የውሃ ፓምፕ ያላቸው። ሌሎቹ ሶስቱ ብሎኮች የውሃ ፓምፕም ሮቶም ምንም የላቸውም። ነገር ግን ሰው በቤት ኪራይ ተማሯል። እንደገና የባንክ እዳ ይከፍላል። ይህን ጫና መቋቋም ስላቃተው ምንም በሌለበት ገብቶ ለመኖር ተገድዷል። ውሃ በጀሪካን ከግራውንድ እየቀዳ፣ እስከ 12ኛ እስከ 10ኛ ብቻ በየፎቁ እየተሸከምን ነው የምንወስደው።
በዚህ ላይ አሳንሰር (ሊፍት) የለውም። እዚህ ሳይት ላይ አቅመ ደካሞች፣ የጤና እክል ያለባቸው፣ ይህን ያህል ፎቅ መውጣትና መውረድ የማይችሉ በርካቶች ናቸው። ግን አማራጭ በማጣት ገብተው በስቃይ እየኖሩ ነው። እውነት ለመናገር ኢትዮጵያዊ ጨዋ ህዝብ ነው። ያ ጨዋነትና ባህል ይዞት ዝም ብሎ ስቃዩን ችሎ እየኖረ እንጂ ለመኖር ምቹ ሁኔታ ኖሮ አይደለም። ለምሳሌ ከአምስቱ ብሎኮች በአንዱ አምስተኛ ፎቅ ላይ ቤት የደረሳቸው እናት አሉ። ሲገቡ በሸክም ነው የገቡት። በየጊዜው ለጤና ምርመራ ሃኪም ቤት ሲሄዱ፣ በሰው ሸክም ነው የሚወርዱት የሚወጡት። ቤተሰቦቻቸው ቢቸግራቸው ለምርመራ ባለሙያዎችን ወደ ቤት እስከማምጣት ደርሰዋል። የሚገርምሽ የቧንቧ መስመር በየብሎኩ ተዘርግቷል። ከዚያ በየቤታችን ገብቶ አገልግሎት የሚሰጠው መስመር የለም። ኤሌክትሪክ ኢንስታሌሽን ተሰርቷል፤ መብራት አልገባም። በጣም በጣም የተቸገርነው ደግሞ ከቤቶች ከርፖሬሽን ይህን ሳይት የሚከታተል አካል አለመኖሩ ነው። ሳይቱ ምን ቀረው? ምን ላይ ደረሰ? ነዋሪው ምን እያለ ነው? ምን መደረግ አለበት የሚል አንድም አካል የለም።
እነዚህ ሁሉ ችግሮች እንዲፈቱ የሚመለከታቸውን የመንግስት አካላት በማናገርና ቅሬታ በማቅረብ በኩል እንደ ማህበር ምን ያህል ተግታችኋል?
ሰሚ አጣን እንጂ ያልወረድንበት ያልወጣንበት የለም፤ ያላንኳኳነው የመንግስት በር የለም። በተለይ ይህንን ሳይት የሚያስተባብረው ወይም የሚመራው በቤቶች ኮርፖሬሽን የ40/60 ፕሮጀክት 01 የሚባለው ነው። ቡልቡላ 40/60 ፕሮጀክት ላይ ነው ጽ/ቤታቸው። ከእነሱ ጋር ከ2013 ዓ.ም መስከረም ወር ጀምሮ ብዙ ጊዜ ስለምንገናኝ ተቀራርበን እንሰራ ነበር ከቅርብ ጊዜ ወዲህ እኛም እየገፋን መሰረተ ልማት ይሟላልን፣ ደህንነታችን ይጠበቅ ስንል እየተነሳብን ያለው ክስ ምንድን ነው መሰለሽ? በፊኒሽንግ ስራ ላይ ከየቤቱ የምናወጣው ቆሻሻና ተረፈ ምርት አለ። እዛ ሜዳው ላይ ተጠራቅሟል፤ እንደምትመለከቺው። “ይህንን ቆሻሻ ካላነሳችሁ ምንም አይነት መሰረተ ልማት አናስገባም” የሚል ነው።
ታዲያ ለምን አታስነሱትም?
ጉዳዩ ከመሰረተ ልማት ዝርጋታ ጋር የሚገናኝ አይደለም። ከቤቶች ኮርፖሬሽን በላይ የቆሻሻው እዚህ መጠራቀም የሚጎዳውም የሚያሳስበውም እኛን ነው። “ይህንን እንዲህ ስላላደረግህ እንዲህ አላደርግም” የሚል ብሽሽቅ አያስፈልግም። የመሰረተ ልማት መዘርጊያ ቦታ ላይም አይደለም የተጠራቀመው። እንደዛም ሆኖ ዝም አላልንም። በአንድ ጊዜ አንስተን እርፍ የምንለው አይደለም። ዛሬ ብናነሳ ነገ ሌላው ቤቱን አድሶ የሚያወጣው ቆሻሻ ይኖራል። በየጊዜው ለማስነሳትም አቅም ይጠይቃል። አስበን የነበረው ሁሉም ባያልቅ እንኳን እድሳቱ ሲገባደድ አንድ ጊዜ አንስተን ቀሪውን ደግሞ ሲጠራቀም ለማንሳት ነበር። በኋላ ላይ ግን ይሄን ነገር ምክንያት አድርገው ከሚያንጓትቱብን ብለን አስነስተነዋል። ከሦስት አራተኛው በላይ ተነስቷል። አሁን የምታይው የቀረው አንድ አራተኛው ነው። ይህ የቀረው በአንድ ቀን መነሳት የሚችል ነው። ለዚህም ዛሬ (ረቡዕ ዕለት) እንደምታይው የየብሎኩ ኮሚቴዎች ተሰብስበን መኪና ያላቸውም አስተዋጽኦ እንዲያደርጉ ተነጋግረን የሚነሳበትን መንገድ እንፈጥራለን። ነገር ግን ይህ ቆሻሻ ውሃ ለዜጎች ለማስገባት የሚከለክል አይደለም። ቆሻሻው እውነት የሚያሳስባቸው ከሆነ፣ በየብሎኩ ስር በሰው አይነ ምድር የተሞላ ክፍል አለ፤ እጅግ አስፀያፊ ነው። ይህን ለምን አያስነሱም። ኮንትራክተሩ የቀጠራቸው ጥበቃዎች ናቸው የሚጸዳዱበት። ይህንን ነውር ለምን አያስቆሙም። ይሄ በጣም ነው የሚያሳዝነን። ህብረተሰቡ ቤት ሲታደስ የወጣና ምንም የማያስቸግር ቦታ ላይ  የተቀመጠ ተረፈ ምርት ውሃ መብራት ከማስገባት ጋር  የሚያገናኘው ነገር ስለሌለ በአስቸኳይ መሰረተ ልማቱ ተሟልቶ በየቤታችን ገብተን እፎይ እንበል ነው እያለ ያለው። ይህንን የሚለው አምስት ወይም አስር ሰው አይደለም። 500 ሰው ነው። አምስት መቶ አባወራ በስሩ የሚያስተዳድረውንም ማሰብ ያስፈልጋል። አሁን ሁሉ ተሟልቶ ሁሉም ሰው እዚህ ቢገባ፣ ገንዘብ በአንድ ጊዜ አዋጥቶ የሚነሳ ቀላል ነገር ነው። አሁን እኮ ሰው እዚህ የለም፤ በየቦታው ነው ያለው። እኛ በማህበራዊ ሚዲያ ኔትዎርኮቻችን ሁሉ ጥሪ እያደረግን ነው፤ ይህን ቆሻሻ ቶሎ ለማንሳት። አሁንም የምለው ይህ ግን ሰበብ ሊሆን አይችልም።
ዋናው በስጋትነት ያነሳችሁት የጸጥታና የደህንነት ጉዳይ ነው። በችግር ምክንያት ከመስከረም 2014 ዓ.ም ጀምሮ እርስዎን ጨምሮ በየብሎኩ ቤታቸው ገብተው እየኖሩ ያሉ ሰዎች አሉ። ከሶስተኛ ፎቅ በታች ያሉት ቤቶች በጥበቃ ስም እየገቡ የሚኖሩና ችግር እየፈጠሩ እንዳሉ ነግረውኛል። እዚህ ከገባችሁ ተዘርፎ ወይም ተደብድቦ የሚያውቅ ሰው አጋጥሟችኋል? አጋጥሟችሁ ከሆነ  ምን እርምጃ ወሰዳችሁ?
እውነት ነው፤ ከገባን ጀምሮ ይሄ ችግር ሊከሰት እንደሚችል ስንሰጋ ነበር የቆየነው። እኛ ስጋታችን የነበረው ደግሞ እዚህ በምንኖረው ሳይሆን በአላፊ አግዳሚውና በዚህ አካባቢ በሚንቀሳቀስ ሰው ላይ ይደርሳል ብለን ነበር። ከመንገደኛ  እየዘረፉና እየቀሙ እዚህ ስር እየመጡ ይደበቃሉ ብለን ነበር የምንሰጋው። ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ግን አደጋው እኛው ላይ እያነጣጠረ መጣ። ለምሳሌ ባለፈው አርብ የካቲት 18 ቀን ከአስፓልት ተሸግሬ አሁን የቆምንበት ግራውንድ ላይ ስደርስ ከኋላዬ መጥቶ ሰው አነቀኝ። የጋብቻ ቀለበቴን ስልኬን ገንዘብና ብዙ ነገር ዘርፈውኝ ነው የሄዱት። እኔም እራሴ ከተወሰነ ቆይታ በኋላ ነው የነቃሁት። ምን እደተደረግኩም አላውቅም። አንቺ ስራ ውለሽ ደክሞሽ ቤትሽ ገብተሽ ማረፍ አምሮሽ ስትመጪ፣ እንዲህ አይነት አደጋ ያጋጥምሻል። ይህ መሃል ከተማ ነው። አስፓልት ዳር ነው።
ስንት ሰዓት ላይ ነው ዘረፋው የተፈጸመብዎት?
ምሽት 2፡20 አካባቢ ነው። ከዛ አይበልጥም። ሌላው ደግሞ እዚሁ እኛው ህንፃ ላይ የሚኖር ወጣት ልጅ ከት/ቤት ሲመጣ፣ በቀን እዚሁ ህንጻ ስር ስልኩን ተቀምቷል። እኔ ከመዘረፌ አንድ ቀን በፊት ነዋሪዎች መኪና አቁመው ወደ ቤታቸው ሊገቡ ሲሉ ክትትል አድርገው የዘረፋ ሙከራ አድርገው ነበር፤ ባይሳካላቸውም። ይሄ በፍጥትና በተከታታይ የሚፈጸም ዘረፋ ከፍተኛ ፍርሃትና ስጋት ውስጥ ከትቶናል። ፈጣሪ ስላተረፈን እንጂ ዛሬ እዚህ ቆመን ላናወራ እንችል ነበር።
ስለዚህ መንግስት መሰረተ ልማቶቹን አሟልቶልን፣ ሁሉም ሰው ቤቱ ገብቶ ከዚያ በኋላ እንተባበራለን። አሁን እዚህ ብሎክ ላይ ችግሩ ብሶብን የገባነው 25 አባወራዎች ነን። ሌላው ፊኒሽንጉን ጨርሶ መሰረተ ልማት እስኪሟላ እየጠበቀ ነው፣ ህመምተኞች አሉ፤ ያለ አሳንሰር 12 ፎቅ እንዴት ይወጣሉ። ያለ መጸዳጃ እንዴት ይሆናል። ሌላው ቀርቶ ያለውሃና መብራት መኖር እንዴት ይቻላል። ሌላውን ልንገርሽ መንግስት ቤቱን ሲያስረክበን የእጅ መታጠቢያ ሲንክ እና የሽንስ ቤት መቀመጫ አብሮ የመስጠት ውል አለው።
አንዱ ፓኬጅ ነው። እስካሁን አልተሰጠንም። አሁን ገበያ ላይ የእጅ መታጠቢያና ሽንት ቤት መቀመጫ እስከ 20ሺህ ብር ነው የሚሸጠው። ደሞዝተኛ እንዴት አድርጎ ይገዛል። ፊትለፊት ያለው ክፍል ውስጥ በካርቶን ታሽጎ የተከመረው የእጅ መታጠቢያ ነው። ነገር ግን አልሰጡንም።
በሌላ በኩል፤ ፕሮጀክት 01 የሚባለው ጽ/ቤት ከሚያስተዳድራቸው ሳይቶች ከእኛ ፊት ለፊት አስፋልቱን  ተሻግሮ ያለው “ቱሪስት ሳይት” ይባላል። ባለ 18 ወለል ሳይት ነው። የእኛ ሰንጋ ተራ ሳይት ካለው ጋር በእድሜ የሚስተካከል ሆኖ ሳለ፣ የእኛ ምንም እንቅስቃሴ ሳይደረግበት ፊት ለፊት ያለው “ቱሪስት ሳይት” በደንብ ተሰርቶ እያለቀ ነው። እውነት ለመናገር ስለተሰራላቸው እኛ በጣም ደስ ይለናል። እስሁን  ቁልፍ እንኳን አልተረከቡም። ለማነጻጸሪያ ያነሳሁበት ምክንያት እዛ ሳይት ላይ ቆሞ እየተከታተለ የሚያሰራው የመንግስት አካል፣ የእኛን ሳይት ለምን ዘነጋው ለማለት ነው። የእኛንም ያንንም ሳይት የሚያሰራው አንድ አመራር ነው። እዚህ ሰው ተቸግሮ ገብቶ እየኖረ ነው።
ቱሪስት ሳይት ላይ ሰው አልገባም ቁልፍም አልተወሰደም። ያኛው ቅድሚያ አግኝቶ እንዲህ ሲቀላጠፍ የእኛ በምን ምክንያት ችላ ተባለ። ዜጎች እኩል አይደሉም ወይ እያልን፣ ይሄው በችግርና በብስጭት ላይ ነው ያለነው።
ምናልባት “የቱሪስት ሳይት” የነዋሪዎች ማህበር አመራሮች ጥንካሬ ምን  ይመስላል፤ የእኛስ ማህበር አመራር የጎደለው ነገር ምንድን ነው ብላችሁ ራሳችሁን ለመፈተሸ ሞክራችኋል?
በመሰረቱ የእኛ ማህበር በጣም ጠንካራ ማህበር ነው። አመራሮቹም የራሳቸውን ስራ እየተው ሁሉ ነው ለዚህ ሳይት መጠናቀቅና ለሰው እፎይታ እየሰራን ያለነው። በሳይታችን በየብሎኩ የቀሩ ስራዎችን ለይተን “እባካችሁ እነዚህ ስራዎች ቀርተዋል ተከታተሉልን” እያልን በየጊዜው እናመለክታለን፤ ሰሚ የለም። እንደ አንድ ምክንያት እየሰማነው ያለው “እዚህ ያለ መሀንዲስ ስራ በዝቶበታል ያንንም ይሄንንም መስራት አልቻለም” የሚል ነው። ይህ ደግሞ አሳማኝ አይደለም ለእኛ። እሺ መብራት ለምን አትዘረጉልንም ስንል፣ “እሺ በቅርቡ ይገባል፣ እረስተነው ነው እንጂ ልክ ነው መዘርጋት አለበት” የሚል አስቂኝ የሆነ መልስ ነው የሚተጡት። ይሄው በስልክ በአካልም እንሄዳለን፣ እንጠይቃለን፣ መልስ የለም። እንደ ማህበር ጠንካራ ነን። ነገር ግን በፕሮጀክት ጽ/ቤት ደረጃ ያለው ጉዳይ ችግር ሆኖብናል።
ጩኸታችን ሰሚ አላገኘም። የቀረው እኮ ትንሽ ነገር ነው። የቀረውን ህብረተሰቡም የሚያግዘው ካለ ያግዛል። ዋና ዋና ስራው አልቆ መብራት መቀጠል፣ አሳንሰር መግጠም፣ የውሃ ፓምፕ ማስገባት እንዴት ይህን ያህል ደጅ ያስጠናል። ህዝቡ አያሳዝናቸውም እንዴ? እኛ እኮ እንደ ማህበር ሳይታችንን በከተማችን የሚጠራ ምቹ ለማድረግ ብዙ እቅድ አለን። ምሳሌ መሆን እንችል ነበር። ግን በራሳችን ፈቃድና ፍላጎት የማናከውናቸው ከእኛ አቅም በላይ የሆኑት ችግሮች እንቅፋት ሆነውብናል። ለምሳሌ የውሃ ፓምፕ እኛ መግዛት አንችልም፣ መብራት መቀጠል አንችልም። ይሄ በመንግስት በኩል ያለው ነገር ነው ችግራችን።
እዚህ ቆመን የምንነጋገርበት ግራውንድ ፍሎር 003 የሚባል ክፍል ወለል ላይ ይህ ሁሉ አይነምድር ሞልቶ ስታዩ የመንግስት አካል ጠርታችሁ “ኑ ጉዳችንን እዩ” ብላችሁ አሳይታችኋል? አጸያፊ ነገር ነው እያየሁ ያለሁት…
እኛም እራስ ምታት ሆኖብናል። እኛ ከ3ኛ በላይ ያለው ነው ሃላፊነታችን። ሆኖም መውጫ መግቢያችን ነው እንደዚህ ነውር የተሰራበት። ግራ ገባን።
አንደኛ በጨረታ አሸንፈው እነዚህን ሱቆች  የገዙት ሰዎች ገና ቁልፍ አልተረከቡም። እነሱ ቢመጡና ቁልፍ ቢረከቡ ከእነሱ ጋር ተባብረን ከታች ጀምሮ እናስጠብቅ ነበር። አልቻልንም። ተይው ይህንን፣ እታች ሁለት ቤዝመንቶች አሉ፤ ለመኪና ማቆሚያ የተሰሩ። እዛ ሄደሽ ብታይ ኮንትራክተሮቹ የቀጠሯቸው ጥበቃዎች እየገቡ መጸዳጃ አድርገውታል። በጣም የሚያሳዝንና የሚያሳፍር ነገር ነው ያለው።
ኮንትራክተሩ ለቀጠራቸው ጥበቃዎች ጊዜያዊ የመጸዳጃ ጉድጓድ መቆፈር እንዲችል አላመለከታችሁም?
ይሄንን ኮንትራክተሩም ያውቃል። እኛም ጮኸናል ሰሚ፤ የለንም ብሎክ አምስትንና ስድስትን የሚያሰራውና የሚያስጠብቀው አንድ ተቋራጭ ነው ብሎኮቹ በተመሳሳይ ችግር ውስጥ ነው ያሉት። እኛም ሰሚ ስለሌለን አቃተን።
በሌሎቹም ብሎኮች ይኸው ችግር አለባቸው። በየሱቆቹ የማናውቃቸው ብዙ ሰዎች ያድራሉ። ችግሩ ከቆሻሻ አልፎ ለህይወታችን  አስጊ ስለሆነ የሚመለከተው የመንግስት አካል አንደኛ እነዚህን ሱቆች ለባለቤቶቹ ያስረክብንልና ከደህንነት ስጋትና ከአጸያፊ ቆሻሻ ይገላግለን።
 ሁለተኛ አሳንሰር፣ ውሃና መብራት ይገጠምልንና ሁላችንም ተጠቃለን ገብተን ወደ ሌላ ልማት እንሰማራ። ሶስተኛ ይሄ ነገር እስኪስተካከል የአካባቢው የጸጥታ ሀይል በዚህ አካባቢ ያለውን የጸጥታ ስጋት በአንክሮ እየተከታተለ፣ ወንጀለኞችን ለፍርድ ያቅርብልን ስንል እንጠይቃለን። እዚህ ድረስ መጥታችሁ በደላችንን ስለሰማችሁ ችግራችንን ስላያችሁልን እናመሰግናለን።


Sunday, 06 March 2022 00:00

የካራማራ ድል!

     ኩባዊው ወታደር ካርሎስ ኦርላንዶ - በወቅቱ ዕድሜው 20 ነበር። ካርሎስ ኦርላንዶ ጥር 1970 ዓ.ም. የሶማሊያ ወታደሮች እጅ ላይ ወደቀ።
የዓለም መገናኛ ብዙሃን በተሰበሰቡበት የኢትዮጵያንና ኩባን ወታደራዊ ምስጢር እንዲያወጣ ተደረገ።
የኦጋዴን ጦርነት ተብሎ የሚታወቀው በኢትዮጵያና ሶማሊያ መካከል የተደረገው ጦርነት የዛሬ 44ዓመት የካቲት 26 ቀን 1970 ዓ.ም. ነበር የተጠናቀቀው።
በ1966 ዓ.ም ሶማሊያ የአረብ ሊግን ተቀላቀለች። በወቅቱ የሶማሊያ መሪ የነበረው ሜጀር ጄኔራል ሲያድ ባሬ ኢትዮጵያን ወረረ። ጦርነቱ የተጀመረ ሰሞን የሲያድ ባሬ [ዚያድ ባሬ] ጦር በሶቪየት ኅብረት ይደገፍ ነበር። የኢትዮጵያ መንግሥት ደግሞ ከዩናይትድ ስቴትስ ጋር ወዳጅነት አለው። በወቅቱ በቀዝቃዛ ጦርነት ውስጥ የነበሩት ሶቪየት ኅብረትና አሜሪካ ምሥራቅ አፍሪካ ገቡ።
ፕሬዚዳንት አብዲራሺድ አሊ ሸርማርኬን በመንፈቅለ-መንግሥት ፈንግሎ ሥልጣን የጨበጠው የዚያድ ባሬ መንግሥት፤ ድንበር ማስፋፋት ዋነኛ ዓላማው አደረገ። ወሳኟ ቦታ ደግሞ - ኦጋዴን።
ኦጋዴን ሠፍሮ የሽምቅ ውጊያ ያካሂድ የነበረው የምዕራብ ሶማሌ ነፃ አውጭ ግንባር የኢትዮጵያ ጦር ላይ ጥቃት ሠነዘረ። የጦርነቱ መባቻ ተደርጎ የሚቆጠረውም ይህ ጥቃት ነበር። በመቀጠል የዚያድ ባሬ ጦር በሶቪየት ኅብረት የጦር መሣሪያ ታግዞ ወደ ኦጋዴን ገሰገሰ።
በወቅቱ ከንጉሡ አገዛዝ ወደ ወታደራዊው ደርግ የተሻጋገረችው ኢትዮጵያ፣ በይፋ ራሷን ማርክሲስት ስትል አወጀች፤ ወዳጅነቷም ከሶቪየት ኅብረት ጋር ሆነ። አሜሪካ ደግሞ ድጋፏን ለሶማሊያ አደረገች።
ሁለቱ አገራት ወደ ቀለጠ ጦርነት ገቡ። በወቅቱ የሲያድ ባሬ መንግሥት፣ ኩባውያን የኢትዮጵያን ጦር ደግፈው እየተዋጉ ነው ሲል ወቀሰ። ይህንንም ለማሳመን ሲሉ የኩባ ወታደሮች መያዝ ጀመሩ። የዚያኔ ነው ኩባዊው ወታደር ካርሎስ ኦርላንዶ ተይዞ ለጋዜጠኞች መግለጫ እንዲሰጥ የተገደደው።
የዚያድ ባሬ መንግሥት ወራራውን አጠናክሮ በጅግጅጋ በኩል ድንበር አልፎ ገብቶ ብዙ ጥፋት አደረሰ። የንፁሃን ዜጎች ሕይወትን ተቀጠፈ። አልፎም ወደ ሐረር ገሰገሰ። ይሄኔ ነው የኢትዮጵያ ክተት የታወጀው። ሐረር ላይ 40 ሺህ ገደማ የኢትዮጵያ ጦር ኃይል ጠበቀው። ተጨማሪ 10 ሺህ የኩባ ጦረኞች ከኢትዮጵያ ጎን ነበሩ።
የኢትዮጵያ ጦር የዚያድ ባሬን ጦር አሳዶ ከመሬቱ አስወጣ። የመጨረሻው ውጊያ የነበረው ካራማራ ላይ ነበር። በወቅቱ በዘመናዊ የጦር መሣሪያ የታገዘው የኢትዮጵያ ጦር በሰማይ በምድር ጥቃቱን በማጠናከር የሶማሊያ ጦርን ድባቅ መታ።
ጦርነቱ ሲጀመር ኢትዮጵያ 10 በመቶ ብቻ የኦጋዴን መሬት በእጇ ነበር። ጦርነቱ ካራማራ ተራራ ላይ ሲያበቃ ኦጋዴን ሙሉ በሙሉ በኢትዮጵያ ተያዘች።
በካራማራ ጦርነት በርካቶች ተሰውተዋል። በቀጣናው ያለውን ድርሻ ለማስፋት ኢትዮጵያን የወረረው ሜጀር ጄነራል ሲያድ ባሬ፤ ከሽንፈቱ በኋላ ተቀባይነቱ እየሟሸሸ መጣ።
ታላቋ የሚል ቅጥያ የነበራት ሶማሊያም ከኦጋዴን ጦርነት በኋላ በእርስ በርስ ጦርነት መታመስ ጀመረች። ሲያድ ባሬ በ1983 ዓ.ም ከሥልጣን ተወግዶ ወደ ናይጄሪያ ሸሸ። ሕልፈተ ሕይወቱም ለአራት ዓመታት በስደት በቆየባት ናይጄሪያ ሆነ።
በጦርነቱ ኩባ፣ ሰሜን ኮሪያ፣ የመንና ምሥራቅ ጀርመንን ጨምሮ ሌሎች አገራት አጋርነታቸውን ለኢትዮጵያ አሳይተዋል። ከ16ሺህ በላይ የኩባ ወታደሮች በውጊያው እንደተሳተፉ መዛግብት ያሳያሉ።
የኢትዮ-ሶማሊያ የኦጋዴን ጦርነት የብዙሃን ሰላማዊ ዜጎችን ቢቀጥፍም፤ ኢትዮጵያዊያን ወታደሮች ጅግንነታቸውን ያሳዩበት እንደሆነ በታሪክ ይወሳል።
ክብርና ሞገስ ለሰማዕታቱ!
ኢትዮጵያ ለዘላለም ትኑር!


       የኢትዮ-ሶማሊ ጦርነት ተብሎ የሚታወቀው የኦጋዴን ጦርነት፣ ከሶማሌ ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ጋር ሀምሌ 1969 ዓ.ም ተጀምሮ የካቲት 1970 ዓ.ም የተጠናቀቀ ጦርነት ነው፡፡ መጀመሪያ በሶቪየት ህብረት ቀጥሎም በ ዩናይትድ ስቴትስ ድጋፍ ኢትዮጵያን የወረረው የሰይድ ባሬ (ዚያድባሬ) ጦር  ‹‹የእናት ሀገር ጥሪ›› እያለ ከመላው የኢትዮጵያ ምድር በተሰባበሰበ ጀግናው የኢትዮጵያ የቁርጥ ቀን ልጅ ድባቅ ተመታ፡፡ የካቲት 26 ቀን 1970 ዓ.ም የኢትዮጵያ ሰራዊት በመልሶ ማጥቃት ካራማራ ተራራ ላይ ከባድ ውጊያ አካሄደ፡፡ ከዚያም ጅግጅጋን ሙሉ በሙሉ ተቆጣጠረ። ከአራት ቀናት በኋላ ሁኔታው ያስፈራው ሰይድ ባሬ፣ የሶማሊያ ሰራዊት የኢትዮጵያን ምድር ሙሉ በሙሉ ለቆ እንዲወጣ ጥሪ አስተላለፈ፡፡ ኢትዮጵያውያንም በድል ተመለሱ፡፡ በጦርነቱ ኩባ ለኢትዮጵያ ከፍተኛ የጦር ድጋፍ አድርጋለች፡፡ ከ 16,000 በላይ የኩባ ወታደሮችም የታሪኩ ተካፋይ ናቸው፡፡ ታላቋ ሶማሊያም ፈራረሰች፡፡ የዚያድባሬ የመጨረሻ ቃልም ‹‹ Nothing is permanent on this world’’  በሚል ተቋጨ፡፡
በኢትዮጵያ ወገን ሆነው ጦርነቱን ሲመሩ ከነበሩት አዋጊዎችና የጦር ሜዳ ጀግኖች መካከል ከአንዳንዶቹ ጋር እንተዋወቅ
(አፈንዲ ሙተቂ እንደፃፈው)
1. ሊቀመንበር መንግሥቱ ኃይለ ማሪያም፡
ሊቀመንበር መንግሥቱ የኢትዮጵያ ጦር የበላይ አዛዥ ነበሩ፡፡ የጦርነቱን የዘመቻ እቅድ በመንደፍና ጦር በመምራት ሰራዊቱን ባያዋጉትም ለጦርነቱ የሚያስፈልገውን አመራር በመስጠት ከፍተኛ ሚና ተጫውተዋል፡፡ በየሀገሩ እየዞሩ መሳሪያ በመለመንና የኢትዮጵያን ህዝብ በመቀስቀስ ረገድ የአንበሳ ድርሻ ነበራቸው፡፡ በተጨማሪም ሶስት መቶ ሺህ ሚሊሻ ጦር በአጭር ጊዜ ውስጥ የሰለጠነበትን የታጠቅ ጦር ሰፈር የመሰረቱት እርሳቸው ናቸው፡፡
ሊቀመንበር መንግሥቱ ተኩስ በሚደረግበት ትርዒት ውስጥ አልገቡም። ነገር ግን የሶማሊያ ጦር የሀረርን ከተማ ከቦ ሲያስጨንቃት በነበረበት ጊዜ በከተማዋ መሀል ላይ ባለው የሀረር የጦር አካዳሚ የጦር መሪዎቻቸውንና የሶቪየት ጓዶችን በመሰብሰብ ስለ ውጊያው ይነጋገሩ ነበር። ከዚህ እንደምንረዳው መንጌ ጭካኔ ቢኖርባቸውም ድፍረትም ነበራቸው። በጣም ደግሞ የኢትዮጵያ ጦር ጅጅጋን ከተቆጣጠረ በኋላ በማግስቱ ሊቀመንበር መንግሥቱ ከተማዋን መጎብኘታቸው ነው፡፡
2. ፊልድ ማርሻል ቫሰሊ ፔትሮቭ፡
ሶቪየት ህብረት ከነበሯት እውቅ የውጊያ ስትራቴጂስቶች አንዱ ነው፡፡ የሶማሊያ ጦር ኢትዮጵያን በወረረበት ጊዜ የሶቪየት ምድር ጦር ምክትል አዛዥ ነበር፡፡ አንዳንድ ሰነዶች ጄኔራል ፔትሮቭ ሶማሊያን ከኦጋዴን ያስወጣው ዘመቻ እቅድ ነዳፊ እና የሶስቱ ሀገራት ጥምር ጦር (ኢትዮጵያ፣ ኩባ እና ደቡብ የመን) ዋና አዛዥ ነበር ይላሉ። በደርግ በኩል ሆነው ታሪኩን የጻፉ ወገኖች ግን ማርሻል ፔትሮቭ አማካሪ ነው እንጂ የጥምር ጦሩ አዛዥ አልነበረም ነው የሚሉት፡፡
የማርሻል ፔትሮቭ (ኢትዮጵያ ሲመጣ ጄኔራል ነበር) ወታደራዊ ችሎታ ብዙ ተደንቆለታል፡፡ ነገር ግን ከኢትዮጵያ አዛዦች ጋር ተግባብቶ የመስራት ችሎታ አልነበረውም፡፡ በተለይም ከአየር ሀይሉ አዛዥ ከኮሎኔል ፋንታ በላይ ጋር በከፍተኛ ውዝግብ ውስጥ ገብቶ ነበር፡፡ የውዝግቡ መነሻ የኢትዮጵያ የጦር አውሮፕላኖች ሶማሊያ ድንበር ውስጥ ገብተው ጥቃት መፈጸማቸው ነው፡፡ ማርሻል ፔትሮቭ አውሮፕላኖቹ ሶማሊያ መግባታቸውን ይቃወማል፡፡ ኮሎኔል ፋንታ ደግሞ “መሬታችንን የያዘብንን ጠላት እስከ ሞቃዲሾ ድረስ ሄደን የመውጋት መብት አለን” ባይ ነበር፡፡ በዚህም የተነሳ ማርሻል ፔትሮቭ ክሱን ለሊቀመንበር መንግሥቱ ኃይለማሪያም አሰማ፡፡ መንጌም “ፋንታ ያደረገው ትክክል ነው” በማለት ደገፉት፡፡ በዚህም አኩርፎአቸው ነበር ይባላል፡፡
ማርሻል ፔትሮቭ ባለፈው የካቲት ወር በ97 ዓመቱ አርፏል፡፡
3. ሌፍትናንት ጄኔራል አርላንዶ ኦቾዋ፡
ወደ ኢትዮጵያ የመጣው የኩባ ጦር አዛዥ ነው፡፡ ይህም ጄኔራል ግሩም የሆነ ወታደራዊ ችሎታ የነበረው ሲሆን ከኢትዮጵያ የጦር መኮንኖችም ጋር ተግባብቶ በመስራት ተደናቂነትን አትርፏል፡፡ እርሱ ያዘመተው ጦር ለፈጸመው ጀብዱ መታሰቢያ ይሆነው ዘንድ የኢትዮጵያ ከፍተኛ ደረጃ ኒሻን ተሸልሟል፡፡
ጄኔራል ኦቾዋ ወደ አንጎላ የዘመተውንም የኩባ ጦር ይመራ ነበር፡፡ ነገር ግን በአንጎላ ምድር በለስ ሊቀናው አልቻለም፡፡ በደቡብ አንጎላ በተደረገ አንድ ውጊያ ብዙ የኩባ ወታደሮች ሲሞቱ “ለውድቀቱ ተጠያቂው አንተ ነህ” የሚል ወቀሳ ከፕሬዚዳንት ፊደል ካስትሮ ቀርቦበታል፡፡ በዚሁ ጦስ ከስልጣኑ ወርዶ በቁም እስር ላይ እያለ “በአደንዛዥ እጽና በህገ-ወጥ የአልማዝ ንግድ ውስጥ እጁን ነክሯል” የሚል ክስ ቀረበበት፡፡ ክሱ በዝግ ችሎት ከታየ በኋላም የሞት ፍርድ ተፈረደበት፡፡ ሀምሌ 7 ቀን 1981 በጥይት ተደብድቦ ተገደለ፡፡
4. ብ/ጄኔራል ለገሠ ተፈራ (የህብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጀግና)፡
የኢትዮጵያ አየር ሀይል ካፈራቸው ምርጥ አብራሪዎች አንዱ ነው፡፡ ስድስት የሶማሊያ ሚግ ጄቶችን በአየር ላይ በማጋየት ጀብዱ የፈጸመ ተዋጊም ነው፡፡ ሆኖም በመጨረሻው ዙር ባደረገው በረራ በሶማሊያ ድንበር ውስጥ ጥቃት አድርሶ ሲመለስ አውሮፕላኑ በመመታቱ ሊማረክ በቅቷል፡፡
ሶማሊዎቹ ጄኔራል ለገሠን ለአስራ አንድ ዓመታት ካሰሩት በኋላ በ1981 ለቀውታል። ጄኔራሉ በእስር ቤት ሳለ ከፍተኛ ስቃይ ስለደረሰበት ከእስር ተፈትቶ ወደ አዲስ አበባ በመጣበት ጊዜ ሰውነቱ አልቆ ከሞት የተነሳ አጽም ይመስል ነበር፡፡ ሊቀመንበር መንግሥቱ ጄኔራል ለገሠን በከፍተኛ ወታደራዊ ስነ-ስርዓት ከተቀበሉት በኋላ የሀገሪቱ የመጨረሻ ደረጃ ኒሻን የሆነውን “የህብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጀግና ሜዳይ” ሸልመውታል፡፡ ከጄኔራል ለገሰ ሌላ ይህንን ሜዳይ የተሸለሙት ሁለት ሰዎች ብቻ ናቸው (አንደኛው ሊቀመንበር መንግሥቱ ራሳቸው ሲሆኑ ሁለተኛው ብ/ጄኔራል ተስፋዬ ሀብተማሪያም ናቸው)፡፡
5. ሌ/ኮ/ ፋንታ በላይ
የኢትዮጵያ አየር ሀይል ዋና አዛዥ ሲሆን አየር ሀይሉ በሶማሊያ ባለጋራው ላይ የበላይነት እንዲቀዳጅ ያስቻለውን ወታደራዊ ስልት የነደፈ እውቅ መኮንን ነው፡፡ በተለይም የኢትዮጵያ አየር ሀይል በሶማሊያ ድንበር ውስጥ እየገባ የሶማሊያ ሰራዊት የእደላና የስምሪት መስመሮችን እንዲደበድብ የሚለውን ሃሳብ ያመነጨው እርሱ ራሱ ነው፡፡ በዚህም ከፍተኛ ውጤት አስገኝቷል፡፡
ሌ/ኮ/ ፋንታ በላይ በአየር ሀይል አዛዥነቱ እስከ 1979 አገልግሏል፡፡ በማዕረጉም እስከ ሜጀር ጄኔራል ደረጃ ደርሷል፡፡ በ1981 ተሞክሮ የከሸፈው መፈንቅለ መንግሥት ዋነኛ ጠንሳሽ እርሱ እንደነበረም ይነገራል፡፡ መፈንቅለ መንግሥቱ ከከሸፈ ከሁለት ወር በኋላ ግን እስከ ዛሬ ድረስ እንቆቅልሽ በሆነ ሁኔታ ተገድሏል፡፡
• ሌሎች የኢትዮጵያ የጦር አዛዦች
6. ኮሎኔል ተስፋዬ ገብረኪዳን፡ የኢትዮጵያ ታንከኛ ጦርን በማደራጀት ለውጊያው ያዘጋጀ መኮንን ነው፡፡ ኮሎኔል ተስፋዬ ከጊዜ በኋላ በሌፍትናንት ጄኔራል ማዕረግ የኢትዮጵያ መከላከያ ሚኒስትር ሆኗል፡፡ ፕሬዚዳንት መንግሥቱ ሀገር ጥለው ከሄዱ በኋላም ለስድስት ቀናት የኢትዮጵያ መሪ ነበር፡፡
ሌ/ኮ ሙላቱ ነጋሽ (በኋላ ሜጀር ጄኔራል)፡ ጄኔራል ሙላቱ በኢትዮ-ሶማሊያ ጦርነት ወቅት በአዲስ መልክ የተቋቋመው የምስራቅ እዝ ዋና አዛዥ ነበር፡፡
8. ሌ/ኮ/ ተካልኝ ንጉሤ፡ በድሬዳዋ እና በጀልዴሳ ግንባር የተሰለፈለውን የኢትዮጵያ ጦር የመራ መኮንን ነው፡፡
9. ኮሎኔል ተስፋዬ ሀብተማሪያም (በኋላ ብ/ጄኔራል)፤ በጭናክሰን ግንባር አስደናቂ ጥቃት በመፈጸም ለታላቁ የካራማራ ድል መንገድ የከፈተው የኢትዮጵያ የፓራኮማንዶ ሀይል አዛዥ አዛዥ ነበረ፡፡
10. ሌ/ኮ ደምሴ ቡልቶ (በኋላ ሜጀር ጄኔራል)፤ በደቡብ ግንባር የዘመተው የኢትዮጵያ ሰራዊት አዛዥ ነበር፡፡ ኮሎኔል ደምሴ በኢትዮጵያ ሰራዊት ውስጥ በነበረው ቆይታ እስከ ሜጀር ጄኔራል ማዕረግ ድረስ ለማደግ በቅቷል፡፡ በዚህ ማዕረግ የምስራቅና የሰሜን እዞች (አንደኛው አብዮታዊ ሰራዊትና ሁለተኛ አብዮታዊ ሰራዊት) ዋና አዛዥ ሆኖ ካገለገለ በኋላ ግንቦት 1981 በተደረገው የመፈንቅለ መንግሥት ሙከራ ጦስ ተገድሏል፡፡
‹‹ተከብረሽ የኖርሽው በአባቶቻችን ደም
እናት ኢትዮጵያ የደፈረሽ ይውድም›› የሚለው የሙሃመድ ዜማም የተቸረው ለዚህ ጀግና ወታደር ነበር፡፡
ክብርና ሞገስ ለሰማዕታቱ!
ኢትዮጵያ ለዘላለም ትኑር!
ዘላለም ጥላሁን