Administrator

Administrator

   በተለያዩ ማህበራዊ ችግሮች ሳቢያ በአፍሪካ ተምረው መለወጥ ሰርተው ራሳቸውን መቻል አቅቷቸው ለስደት የሚዳረጉ ወገኖችን በማስተማርና የስራ ማስጀመሪያ ድጋፍ በማድረግ ራሳቸውን እንዲችሉ የሚያደርግ ላይቭ አዲስ የተሰኘ ተቋም ሰሞኑን አንድ ፕሮግምራ አዘጋጅቶ ነበር።
ፕሮግራሙ እነዚህን ከተለያዩ አካባቢዎች የተውጣጡ ከስደት የተመለሱና ለስደት ተጋላጭ የሆኑ ወጣቶችን በማሰልጠን የራሳቸውን ስራ የሚጀምሩበትን ድጋፍ የሚያደርግበት ፕሮግራም ነው።
ከአለም አቀፍ የሥራ ድርጅት (ILO) በተሰኘ የገንዘብ ድጋፍ በአዲስ አበባ ከተማ በቂርቆስ ክፍለ ከተማ ተግባራዊ በተደረገው በዚህ ፕሮጀክት ከሁለቱ ክፍለ ከተሞች 152 ለሚሆኑ የፕሮጀክቱ ተሳታፊዎች ስልጠናና ድጋፉ ተደርጓል።
በቂርቆስ ክፍለ ከተማ መሰብሰቢያ አዳራሽ በተካሄደው በዚህ የምርቃትና የስራ ማስጀመሪያ ድጋፍ ማድረጊያ ፕሮግራም ላይ የተገኙት የአለም አቀፍ የስራ ድርጅት (ILO) ተወካይዋ አይዳ አወል እንደተናሩት ወጣቶቹ የሙያ ስልጠናና  ስራ መጀመር የሚያስችላቸውን ድጋፍ ማድረጉ በህገ-ወጥ መንገድ ለስደት የሚዳርጉ ወገኖች በአገራቸው ሰርተው መለወጥ እንደሚቻል ማሳያ ነው ብለዋል። ስልጠናና ድጋፉ ከስደት ተመላሾቹንና ለስደት ተጋላጭ ወገኖችን አቅም በመገንባት ብቁ ዜጋ ለማድረግ የሚያስችልም ነው ብለዋል።
የላይቭ አዲስ መስራችና ስራ አስኪያጅ አቶ ዓለማየሁ ተሸመ በፕሮግራሙ ላይ እንደተናገሩት የፕሮጀክቱ ተሳታፊዎች የተለያዩ የአቅም ግንባታ ስልጠናዎች ማለትም የሕይወት ክፍሎች፣ የጤና፣ የሰላማዊ ተግባቦትና የህገ-ወጥ ስደትን አስከፊነት የሚመለከቱ ስልጠናዎች በመሰጠትና ስራ ለመጀመር የሚያስችላቸውን ድጋፍ በማድረግ ራሳቸውን እንዲችሉ የማድረጉ ተግባር አሁንም ተጠናክሮ ይቀጥላል ብለዋል። ወጣቹ በተለያዩ ማበራዊ ችግሮች ሳቢያ ዓላማቸውን እውን ለመድረግ ሳይችሉ እንዳይቀሩ የሚቻውን ጥረት በማድረግ ከራሳቸው አልፈው ቤተሰቦቻቸውን ብሎም አገራችን የሚጠቅሙ ብቁ ዜጎች እንዲሆኑ ለማድረግ እንሰራለን ብለዋል። የፕሮጀክቱ ተሳታፊ ወጣችም በተሰጣቸው ስልጠናና በተደረገላቸው የገንዘብ ድጋፍ ታግዘው ራሳቸውን ለመለወጥ ጥረት እንደሚያደርና በአገራቸው ሰርተው መለወጥ እደሚችሉ በተሰጣቸው ስልጠና መገንዘባቸውን ተናግረዋል። ላይቭ አዲስ ለችግር በተጋለጡ ኢትዮጵያውያን ወጣቶች ህይወት ላይ ዘላቂ ለውጥ ለማምጣት ታስቦ እ.ኤ.አ ግንቦት 2005 ዓ.ም የተቋቋመ ድርጅት ነው።

Saturday, 19 March 2022 11:08

ከፌስቡክ ገጾች በጨረፍታ

        አንድ ነገር ልንገርህ? ቀና አትበል.. !!
                                መላኩ ብርሃኑ


           ኑሮ “ጣራ ነክቷል” ከሚለው ቃል ይልቅ “ሰማይ ረግጧል” የሚለው የበለጠ ይገልጸዋል። ትናንት እንደቀልድ “ድሮ” ሆኗል። ከሁለት ዓመት በፊት የተጋቡ ሙሽሮች “ኑሮ በኛ ጊዜ” እያሉ የሚተርኩባት ሃገር ላይ ነን ያለነው።
ብዙ ጊዜ እንደምለው “ኢትዮጵያ ውስጥ ትናንት ከዛሬ የተሻለ ነበር። ዛሬ ደግሞ በሁሉም መስፈርት ከነገ ይሻላል” ...
ይደክማል...በጣም ይደክማል...ሰርተህ ያጠራቀምከው መቶ ብር ባንክ ተቀምጦ በዓመት 35 ብር ይቀንሳል። ኪስህ ዳጎስ ብሎ ኮንደሚኒየም እገዛለሁ ብለህ ያጠራቀምከው ገንዘብ፣ ከባንክ ሲወጣ ቤት ቀርቶ የቤት እቃ ለመግዛት አይበቃህም። የዛሬ ሁለት ዓመት 350ሺህ ብር ሲሸጥ የነበረ ቪትዝ ለመግዛት አቅደህ በብድርም፣ በስራም ያገኘኸውን ገንዘብ አጠራቅመህ ‘ሞላልኝ’ ስትል ዋጋው ካለህ ገንዘብ በሁለት እጥፍ አድጎ ይጠብቅሃል። ያንተ ብር ለባጃጅም የማይበቃበት ቀን እየበረረ ሲቀርብ በአይንህ ታየዋለህ።
ትለፋለህ...አቀርቅረህ ውለህ አቀርቅረህ ታድራለህ...ጉልበትህ እስኪዝል ትሰራለህ...በታክሲ ተንከራትተህ ...ጸሃይ ጠብሶህ...በእግርህ ኳትነህ ከምታገኘው ጥሪት ላይ ነገን የተሻለ ለማድረግ ከራስህም ከልጆችህም ጉሮሮ ነጥቀህ ታጠራቅማለህ...ገንዘብህ ወደ ታች ሲጓዝ ኑሮ ወደ ላይ እየወጣ የማይገናኙ ‘”ደሃና ገበያ’ ይሆኑብሃል። አሁን ባለው ፍጥነት ኑሮን ግን በሩጫ አትቀድመውም... አንተ ባለ በሌለህ አቅም ብትሮጥም፣ እሱ ሁለት ሶስት ዙር በማራቶን ፍጥነት ደርቦህ ታገኘዋለህ። በዚያ ልክ እፈጥናለሁ ብትል..ልብህ ይፈነዳል።
እዚህ ሃገር በጣም ለፍቶ አዳሪዎች አሉ። በደንብ ታያቸዋለህ። ሲሰሩ..ሲታትሩ...ለመሻሻል ሲተጉ ታያቸዋለህ። ..ሰው ከደረሰበት ልድረስ ብለው ሳይሆን፣ ከትናንት በተሻለ ዛሬ ለመኖር የሚተጉ ሞልተዋል። እነርሱ ናቸው ብልሆች።
በዚያኛው ወገን ደግሞ ሃብት በላይ በላዩ ሲቆለል ታያለህ... ጎተራ ሞልቶ ይፈስሳል...ገንዘብ እንደወረቀት ይበተናል። አዲስ አበባ ለቅንጦት አልበቃው ብላ ውሎና አዳሩ ‘በምትመጥነው’ ዱባይ ላይ የሆነ ስንት ሰው አለ።
ወዳጄ! ኢትዮጵያ ውስጥ ሰዉ ከመንግስት በላይ ሃብታም ሆኗል። የአዲስ አበባ አስፓልት ለጎማው ስለማይመች ብቻ ላምቦርጊኒ መግዛት ባለመቻሉ የሚያማርር ብዙ ነው። ደህና መንገድ ከሌለህ ላምቦርጊኒ...ሚዘራቲ... ሮልስሮይስ... አልፋሮሚዮ...መኪና ምችት ብሎህ አትነዳም!! ...ስለዚህ ልትማረር ነው ማለት ነው።
ወጣ በል እስኪ...ቦሌ አካባቢ...ለቡ..ሲኤም ሲ...ከሰሞኑ ደግሞ ለሚ ኩራ...ሂድ። መንገድ ላይ ሽንጠ ረጃጅም ...ቁመተ ግዙፍ መኪኖች አልበዙብህም? የሶስት ቪትስ ቁመት የማያህላቸው እነ ጂኤምሲ...ሬቮ...ፎርድ...ታኮማ በአጠገብህ የታንክ የሚያካክል ጎማቸውን ከአስፓልት እያፋጩ... በሞተራቸው እንደ አንበሳ እያገሱ አይተላለፉብህም?... ሃመር መኪናን ‘ፋሽኑ አለፈ’ ብለው የሚንቁ ሰዎች አልበዙብህም?...
አትያቸው! ፈጽሞ ቀና አትበል። አቅርቅርና የጀመርከውን ብቻ ጨርስ። የራስህን ኑር... የራስህን ስራ... ከነርሱ አትፎካከር። አይበልጡህም። በጭራሽ!!
ምክንያቱን ልንገርህ...
ቀና ብለህ ብታያቸው በቅንጦት መሪውን የሚዘውሩት አንገታቸው ላይ ሰንሰለት ጌጥ ያጠለቁ...ክንዳቸው በታቱ ያበደ...ሪዛቸው የረዘመ...መነጽራቸው መስኮት የሚያህል...ባለ ልዩ ኮፍያ ወጣቶች ናቸው። ብዙዎቹ ባንተ እድሜ ሳይሆን ካንተ እድሜ በታች ያሉ፣ በመድሃኒት ሃይል ሪዝ ካበቀሉ ገና ሁለት ዓመት ያላለፋቸው ወጣቶች ናቸው። ለአንድ መኪና 12 ሚሊዮን ብር ከየት አምጥተው ከፈሉ? አንድ ቤት በ60 በ70 በ 80 ሚሊዮን ብር ከየት አምጥተው ገዙ? ...እመነኝ ሌቦች ናቸው።
ሌብነት ከሰው መስረቅ ብቻ አይደለም...አጭበርብሮ መበደር.. በተጭበረበረ መያዣ በተገኘ ብድር ሃብት ማገለባበጥ...አጭበርብሮ መሬት መሸጥ... ባለጊዜ ሆኖ የህዝብ ሃብት መቀራመት... በስልጣን..በአምቻ ጋብቻ በሃገር ሃብት ላይ መጠቃቀም... በዘመድ ጨረታ ማሸነፍ...ቀረጥ ሳይከፍሉ እቃ አስገብቶ መቸብቸብ ...ይህ ሁሉ ነው ሌብነት።
ገንዘቡ የመጣው እንዲህና እንዲያ ሆኖ እንጂ ተሰርቶና ተለፍቶ አይደለም። አንድ የ28 እና 30 ዓመት ወጣት በኢትዮጵያ ኑሮና እድገት ለዚህ የሃብት ጣሪያ መድረስ እንዴት ቻለ?...ሌላው ሌላው ሁሉ ቀርቶ እድሜው ብቻውን አይፈቅድለትም እኮ!!
ለዚህ ነው ቀና አትበል የምልህ...ቀና ብለህ እነዚህን ካየህ ተስፋ ትቆርጣለህ... ልፋትህና ፍላጎትህ ተራርቆ ለዛሬ ስላልደረሰልህ ትናደዳለህ... የጀመርከውን ትተዋለህ... ያሰብከውን ትሰርዛለህ...እጅህን ታጣጥፋለህ.... ባንተ ተስፋ ያዘለ ቤተሰብህንና ስንት የሚጠብቀውን ጠንካራውን ራስህን የበለጠ ትጎዳለህ። በአጭር አማርኛ ብቻህን ማውራት ትጀምርና ‘ትለቅቃለህ’። ተስፋ መቁረጥን የሚያህል የሰው ልጅ ጠላት የለም። ተስፋ እንዳያስቆርጡህ!
ቀና እንዳትል። አቀርቅረህ የጀመርከውን መንገድ ቀጥል...የጥቂት አመታት ጉዳይ እንጂ ፍሬ ታፈራለህ። ይህ ሁሉ ወፍ ዘራሽ ፣ ንፋስ አመጣሽ ሃብት መራገፍ ሲጀምር ...ያኔ እንደ ማዕበል የሚናጠው... ከኢኮኖሚክስ ትንታኔ በላይ የሆነው... ያበደው ገበያ ጸጥ ይላል። ያኔ አንተም በተመኘኸው ልክ ባይሆንም በተሻለ ሁኔታ ትኖራለህ...በሰራኸው በለፋህበትና ባገኘኸው ገንዘብ ብቻ። ያ ቀን መቼ ነው? ዋቃ ያውቃል።
...ኢትዮጵያ ውስጥ ህይወት በጣም ያደክማል... በእያንዳንዱ ቀን ብዙ ሰዎች ከቤታቸው እርጥባን ጥየቃ አደባባይ እየወጡ ነው... በዚሁ ልክ መንገዱ በቅንጡ መኪኖች ጠቧል...ተዘግቶ የሚጠጣባቸው ቤቶች በርክተዋል... ገንዘብ እንደወረቀት ይበተናል። ሃብት እንደጉድ ይፈስሳል። መሬት ዋጋው አይቀመስም...ግን እንደጉድ ይቸበቸባል። 50 ሚሊዮን ብር የአንድ ቤተሰብ የወራት በጀት እየሆነ ነው። ፈረንጅ ሃገር ዘና ብሎ የሚኖረው ማነው? ዕድሜው ገፋ ያለው ሰው..ሞርጌጅ ከፍሎ የጨረሰው ሰው...ከእዳ የተላቀቀው ሰው ብቻ ነው። ወጣቱስ? ወጣቱማ ኑሮን ለመቋቋም ሲለፋ...ሲታገል ... ሲጥር ነው የምታየው። እኛ ሃገር ና። ... 40 ዓመት ሰርተው ጡረታ የወጡት ኑሮ ከብዷቸው (ካላቸው) ቤታቸውን እያከራዩ፣ ከሌላቸው ዘበኝነት ተቀጥረው ኑሮን ሲገፉ ወይም እንደደኸዩ ሲያልፉ ታያለህ። ገና እጁ አካፋ ያልነካው ወጣት ደግሞ በማይታመን ፍጥነት፣ ሰው ባላወቀው መንገድ ተጉዞ ወደላይ ‘ሲተኮስ’ ትታዘባለህ።
ኢትዮጵያ ሁሌም የተቃርኖ ሃገር ናት። ብዙ አብዮት ሄዶ ብዙ አብዮት ቢመጣም ለውጥ የለም። ከትናንት ዛሬ የማይሻልበት ህይወት የምትገፋባት ሃገር፣ የኛይቱ ኢትዮጵያ ናት።
እና ወንድሜ!! ...በቃ ...ቀና አትበል! ዘመነኞቹን አትያቸው! እርሳቸው። ተስፋ ያስቆርጡሃል...’ያጨልሉሃል’ ...ኑሮህን ዝም ብለህ ኑር። ስራህን ብቻ ስራ።
___________________________________________________

                     ኢትዮጵያን ለቀቅ፤ ግፈኞችን ጠበቅ!
                          ሙሼ ሰሙ


              ከትናንት ጀምሮ በማህበራዊ ትስስር ሚዲያዎች ላይ እየተዘዋወረ የሚገኘው ምስል እንኳን ሙሉውን ለመመልከት ድርጊቱ መፈጸሙን ማሰብ እንኳ ልብ የሚሰብር ነው፡፡ ነውረኝነትና ጭካኔ በተሞላበት መንገድ ሰውን የሚያህል ክቡር ፍጡር በአሰቃቂ ሁኔታ በእሳት ከእነ ነፍሱ ማቃጠል በማንኛውም መስፈርት ተቀባይነት የለውም። ነውረኛ ተግባሩን የፈጸሙት ግለሰቦች ወይም ቡድኖች ብሔራቸውና ማንነታቸው ከየትም ይሁን ከየት ታድነው ለፍርድ መቅረብ አለባቸው፡፡ መንግስትም አቋሙን በማያወላውልና ግልጽ በሆነ ቋንቋ መግለጽ አለበት፡፡ እንደዚህ አይነቱን አስነዋሪ ድርጊት እንደማይታገስና በሀገራችንም እንደማይደገም ቃል መግባት አለበት፡፡
እንደዚህ ዓይነት አረመኔዎችና የማህበረሰብ ኪሳራዎች በዓለም ላይ በሁሉም ሀገሮች መኖራቸው የሚታወቅ ነው፡፡ ትናንትም ነበሩ፤ ወደፊትም ይኖራሉ። ሀገራችንንም ከዓለም አቀፍ ማህበረሰብ የሚለያት አንዳችም ነገር ስለሌለ፣ እንደዚህ ዓይነት ነውረኛ የማህበረሰብ ኪሳራዎች ትናንትም ነበሩን፣ ዛሬም አሉን፤ ወደፊትም ይኖሩናል፡፡
ጥሬው ሃቅ ይህ ሆኖ እያለ ጥቂት አረመኔዎችና የማህበረሰብ ኪሳራዎች ለፈጸሙት ተግባር ኢትዮጵያዊነትንና ኢትዮጵያን በጅምላ ለመውቀስና ለማዋረድ መሞከር ግን አሳዛኝም አስተዛዛቢም ነው። ኢትዮጵያዊ ስንባል እኔንም፣ አንተንም እናንተንም የሚመለከት ስለሆነ በግለሰቦች ወይም በቡድኖች እብደት የተነሳ ኢትዮጵያን ዝቅ ለማድረግ መሞከርን አልቀበለውም፤ ሊዋጥልኝም አይችልም፡፡ እጅግ በልጽገናል በሚሉና እራሳቸውን የዲሞክራሲ ቁንጮ ባደረጉ ሀገራት ውስጥም ከዚህ ያልተናነሰ ጭካኔ የተሞላበት ተግባር ሲፈጸሙ አይተናልም ታዝበናልም፡፡
ኢትዮጵያ ከመቶ ሃያ ሚሊዮን በላይ ሕዝብ የሚኖርባት ትልቅ ሀገር ነች፡፡ ለበርካታ ወንድም ሀገሮችና ሕዝቦችም ምሳሌ መሆን የቻለች ተጠቃሽ ሀገር ናት፡፡ እጅግ የተወሳሰቡ ውብና ድንቅ ማህበራዊ እሴቶች፣ ማህበረሰባዊ ልምዶችንና ተሞክሮዎችን ያካበተችና ለዘመናት በርካታ ጠንካራ ባህሎቿንና ልማዶቿን ይዛ ሕልውናዋን ማስቀጠል የቻለች ሀገር ነች፡፡ የዛን ያህል የዘመናት የእርስ በርስ ግጭት፣ የመስፋፋት የመጥበብ፣ የመውደቅና የመነሳት ውጤት እንደመሆኗ መጠን ብዝሃነቷ ለተለያዩ ግጭቶች ቢዳርጓትም፣ ግጭቶቹ የውጣ ውረዶቿና የሂደቷ ዓይነተኛ መገለጫዎች ናቸው፡፡
እንደማንኛውም ሀገር ኢትዮጵያ ውስጥም ከማህበረሰባዊ ልምድ ባህልና ዘይቤ ያፈነገጡ ማህበረሰባዊ ኪሳራዎች መኖራቸው የሚጠበቅ ነው፡፡ ለፖለቲካ ፍጆታ ሲባል ካልሆነ በስተቀር በነዚህ ቡድኖች ወይም ግለሰቦች ምክንያት ኢትዮጵያና ኢትዮጵያዊነት የሚወቀሱበት አንድም ሰበብ ወይም ምክንያት ሊኖር አይችልም፡፡ መፍትሔውም በጅምላ ኢትዮጵያዊነትንና ኢትዮጵያን ማዋረድ ሳይሆን ኢትዮጵያን ለቀቅ አድርጎ ግፈኞችን፣ ወንጀለኞችንና ወንጀልን ጠበቅ ማድረግ ነው::

________________________________________________

                            ካንደኛው ፌርማታ ወዳንዱ ስሻገር፥
                               በእውቀቱ ስዩም


ይፈርስ የማይመስል፥ እስከ ዘላለሙ
አምና እዚህ ቦታ ላይ ፥አንድ ሱቅ ነበረ
የሱቁ ባለቤት ሚፍታህ ነበር ስሙ፤
ሙሉቀን ሲተጋ፥ በከፊል የሚታይ፥
እንደዜና አንባቢ፥ በሱቁ መስኮት ላይ
ከወገቡ በላይ፥እየተገለጠ
ለወጭ ወራጂው፥ ፈገግታ እየሰጠ
ሸቀጥ እየሸጠ
በጋዜጣ ቅዳጅ እየጠቀለለ
በልቃቂት አምሳል እየሸበለለ
“የሁለት ብር ሱካር ፥ የብር ካምሳ ዳቦ
ጢንጥየ ቅመም
ትንሽየ ለውዝ፥የሽልንግ አሻቦ፣
ከተጠቀለለው በልቃቂት አምሳል
ድሀውም ሀብታሙም ድርሻውን ያነሳል፤
“አደራው ጥብቅ ነው ፥ዱቤም አይከለክል
ባንክ አይታመንም የሚፍታህን ያክል’
“አንደበቱ ቀና፥ መዳፎቹ ትጉ
ከቶ እንደሱ የለም የትም ቢፈልጉ”
ይሉት ነበር ሴቶች ቡና ላይ ሲያወጉ
አሁን እዚህ ቦታ ፥ረጅም ፎቅ ቆሟል
ከፊት ያለው መንገድ ባዲስ ተሰይሟል
ሚፍታህ ጎዳናው ላይ ፥ዱካውን አልጣለም
የት ይሆን አድራሻው
የሚነግረኝ የለም፥
ካንደኛው ፌርማታ ወዳንዱ ስሻገር
ከሳር ከቅጠሉ የምሰማው ነገር ፥
‘የከንፈር ወዳጅህ ፥ባለፈው ተዳረች
ዘመድህ በስደት ባህር ተሻገረች
ጉልማ ታሰረ
ወንዴ ዘምቶ ቀረ
አመዴ ከሰረ
የሚል ብቻ ሆኗል
በኔ ሰውነት ውስጥ ስንት ህዋስ ከስሟል
ስንት ተስፋ ወድሟል
ስንት ስጋት ለምልሟል፥
ተጋርዶብኝ እንጂ ቀድሞ ባይታየኝ
“ደረስ ብየ ልምጣ፥ ጠብቀህ አቆየኝ”
ያልኩትን መካዱ
አደራ መብላት ነው የጊዜ ልማዱ::

____________________________________________

                       መለስ ዜናዊና ጋዜጠኛ ፖል ሄንዝ...2
                             ጌታሁን ሔራሞ


              ውሸትና አጭበርባሪነት የብሔር ፖለቲካ ነጋዴዎች ልዩ ምልክታቸው ነው፤ በዚህ በአንድ ወቅት የተሸወደ ትውልድ ይኖር ይሆናል፤ የአሁኑን ትውልድ ግን መሸወድና ማታለል አይቻልም።
ወደ መለስ ዜናዊ “ሸዋጅ” ቃለ መጠይቅ አንዴ እንመለስ እስቲ! መለስ... "የትግላችን ዋና ዓላማ የአማራን የበላይነት (Amhara domination) ማስወገድ ነው..." በማለት ለጋዜጠኛ ፖል ሄንዝ ከ30 ዓመታት በፊት የነገረው በዚህ መልኩ ነበር፦
“The country will have to be a federation and there will have to be recognition of the right of every people in it to have autonomy. We can no longer have Amhara domination.”
በዚህ ንግግሩ ግራ የተጋባው ፖል ሄንዝ ሌላ ጥያቄ ጠየቀው፦
“What do you mean by AMHARA domination? If this is your message, how do the people in the regions where you have recently advanced – – Lasta, Gaynt, Saynt, Manz, Merhabete, etc., all of which are inhabited predominantly by Amhara – – look on your movement?”
መለስ ይህን ሲናገር ላስታ፣ ጋይንት፣ ሳይንት፣ መንዝ፣ መርሐቤቴ ወዘተ በሕወሓት ቁጥጥር ውስጥ ነበሩ። ፖል ሄንዝ “ይህ ንግግርህ በተጠቀሱት አካባቢ በሚኖሩ አማሮች ዘንድ ስለ እንቅስቃሴያችሁ ያለውን ግንዛቤ አያበላሸውም ወይ?” ማለቱ ነበር። ያኔ መለስ አክሮባት ሰራና “ችግራችን ያለው ከሸዋ አማራ ጋር ነው፤ የጠቀስካቸውማ ጭቁን አማራዎች ናቸው” በማለት መለሰለት፦
“These Amhara are oppressed people. When we talk about Amhara domination, we mean the Amhara of Shoa, and the habit of Shoan supremacy that became established in Addis Abeba during the last hundred years.”
እዚህ ጋ መለስ የሆዱን ተናገረ፤ የአፄ ዮሐንስና የምኒልክ ፖለቲካን ስቦ ወደ ዘመኑና ዘመናችን አመጣው፤ በጣሊያኖችና እንግሊዞች የተዘራው የሸዋ-ትግራይ ፖለቲካ በቅሎ ስለማበቡ ይፋ አደረገልን።
የመለስ ውሸቶች፦
1. በፖል ሄንዝ ዝርዝር ውስጥ የተጠቀሱት መንዝና መርሐቤቴ የሚገኙት በሸዋ ውስጥ ነበር፤ በአንድ በኩል እነዚህንም አማራዎች ከላስታና ጋይንት አማሮች ጋር ደምሮ “ጭቁኖቹ አማሮች” እያላቸው፣ በተቃራኒው ደግሞ “When we talk about Amhara domination, we mean the Amhara of Shoa...”እያለ ይቀባጥራል። የሸዋ አማራ “dominant” ነበር ካለ የመንዝና የመርሐቤቴ አማራ በየትኛው ሎጂክ ነው እንደገና “ጭቁን” ሆነው የቀረቡት? አቤት ውሸት!
2. በሌላ አነጋገር መለስ በምላሹ አማራው በወቅቱ ገዢ መደብ ይጨቆን እንደነበረ በምላሹ አካቷል፤ እንግዲህ የፊውዳል መደብ ጭቆናው ለሁሉም ከተዳረሰ “የብሔር ጭቆና” ትርክቱ ምን ሊሆን ነው? የሸዋ አማራው የጋይንቱን ከጨቆነ፣ ጭቆናው የመደብ እንጂ የብሔር ሊሆን አይችልም። ደግሞ እዚህ ጋ የርስትና ጉልት የገባር ጭሰኛ ወዘተ ሙግት ይነሳ ይሆናል። እናስ በፊውዳል ሥርዓት በወቅቱ ንቃተ ሕሊና ሲመዘን ይህ ባይኖር ነበር የሚገርመን። ይህ ደግሞ ኢትዮጵያ ብቻ ያለፈችበት የታሪክ ምዕራፍ አይደለም። ለዚህም “The Making of Europe: Conquest, Colonization, and Cultural Change, 950-1350, by Robert Bartlett, 1994” ማንበብ የኛው ከአውሮፓው ጭምር የተለየ እንዳልሆነ ለመረዳት ያግዘናል። ግን ጥያቄ አለኝ፤ ያንን ለዚያው ዘመን ትተን ስንመለስ፣ ዛሬ በ21ኛውም ክፍለ ዘመን በሀገራችን ኢትዮጵያ የርስትና ርስት አልባ ትርክትን የፊውዳል ሥርዓት ነቃሾች የሆኑ የብሔር ፖለቲከኞች እንደመሠረቱልን ማገናዘብ ያን ያህል ይከብዳል? የዚህ ክልል መሬት ባለቤት እንትና የሚባል ብሔር ነው...በክልሎች ሕገ መንግሥት ሳይቀር የሰፈረው ዛሬ በ21ኛው ክ/ዘ አይደለምን? ነባር ተብዬው ባለርስት፣ መጤና ሰፋሪው ርስት አልባ የሆነውስ መቼ ነበር? የኢትዮጵያዊነት የዜግነት ባለቤት መሆን በዓለም አቀፍ ደረጃ ዕውቅና ባለው ሉዓላዊ ድንበር ውስጥ ማንም መጤ እንዳይባል ያበቃ ነበር። ዕድሜ ለብሔር ፖለቲካ ይሁንና፤ ኢትዮጵያዊያን “ኢትዮጵያዊ “ ያልሆኑበት አያሌ ክልሎችን አስታቅፎናል። “ኢትዮጵያዊ ዜግነት” ሰፈርህና እትብትህ የተቀበረበት መንደር ላይ ብቻ የሚሰማህ ከሆነ፣ ኢትዮጵያ ጠብባ ወደ ሰፈርነት ተቀይራለች ማለት ነው። The stupid ethnolingustic federalism is accountable for this!
3. መለስ ዜናዊ ተልዕኮው የአማራን የበላይነት ማስወገድ ነው ብሎን ነበር? ግን እሱ በለስ ቀንቶት ሥልጣን ላይ ከወጣ በኋላ ያሰፈነው የማንን ብሔር የበላይነትን ነበር? በአንድ ወቅት ጠ/ሚ ዐቢይ በተለይ በመከላከያው ውስጥ የሰፈነውን የአንድን ብሔር የበላይነት በፐርሰንት እያስቀመጡ የዘረዘሩትን እዚህ እንዘርግፈው? ታች እስከ ክልል ድረስ የተዘረጋውንስ የአንድን ብሔር መረብ ይፋ እናድርገው? “Domination”ንን አምርሮ የነቀፈ ሰው የከፋ “Domination”ንን ተክሎ ሲሄድ ምን እንበለው? አሁን ሥልጣን ላይ ያሉትስ ሌላ የ”Domination pattern” እየደገሙት ስለመሆኑ የሚወራውንስ በየትኛው ትከሻችን እናስተናግደው? በቋንቋና በጎሳ ላይ የተመሠረተ ፖለቲካ የማታ ማታ የሚጠናቀቀው በ”Domination” ነው። ይህ ዕውን ካልሆነ በ”Ethnic head counting” ላይ በተመሠረተው በቀጣዩ ምርጫ ማን ይመርጣቸዋል? የብሔር ውክልናን ይዞ በሥልጣን መንበር ላይ የተቀመጠ ለብሔሩ “dominance” ባይታገል ይደንቀን ነበር።
4. ሌላው የመለስ ውሸት የተንፀባረቀው ከፓርቲ ስያሜ ጋር በተገናኘ ነው። መለስ ለፖል ሄንዝ ሕወሓት ማርክሲስት-ሌኒንስት አለመሆኑን ለማስገንዘብ በሄደበት ርቀት እንደ ማስረጃ ያቀረበው የፓርቲውን ስያሜ ነው...ሕዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ...የሚለውን። በዚህ ስያሜ ውስጥ ማርክስንም ሆነ ሌኒንን አሊያም ርዕዮታቸውን የሚጠቅስ ነገር የለም ማለቱ ነበር።
“ We are not a Marxist-Leninist movement. We do not apply Marxism-Leninism in Tigray. The name of our organization does not include any reference to Marxism-Leninism”
ለአቶ መለስ የሚኖረን ምላሽ ፦ የፓርቲ ምደባ በስያሜ ብቻ አይከወንም...ውስጡን ለቄስ... እንዲል የሀገሬ ሰው!! በሕገ መንግስቱ መኸል ላይ እንደ ምሶሶ የሌኒንን “የብሔር መብቶችን እስከ መገንጠል” ቃል በቃል ኮርጆ ካስቀመጠ በኋላ “እኛ እኮ ሌኒንስት አይደለንም; ማለትን ምን አመጣው? ስያሜ ብቻ ሳይሆን የፓርቲ ማኒፌስቶም ለፓርቲ ምደባ ጥቅም ላይ ይውላል። እንዲያውም ለጊዜው ማርክስን እንተወውና ሕወሓት ድብን ያለ ሌኒንስት-ስታሊንስት መሆኑን ለመገንዘብ ብዙ ምርምር የሚያሻው አይደለም። በስያሜ መሸወድ አይቻልም!
በሌላ አንፃር አንድ ፓርቲ በስያሜው ብቻ ሀገራዊ ፓርቲም ሊሆን አይችልም፤ በዚህ ረገድ ስለ “Ethnic party categorization” በአንድ ወቅት አንድ መጣጥፍ ማካፈሌን አስታውሳለሁ። አንድን ፓርቲ የጎሳ/የዘውግ/ ነው ወይስ አይደለም የሚለውን ለመፈተሽ የሚረዱን አያሌ መንገዶች እንዳሉ ታዋቂዋ የኒውዮርክ ዩኒቨርሲቲ የፖለቲካ ሳይንትስቷ Kanchan Chandra እ.ኤ.አ. በ2011 “What is an ethnic party?” በሚል ርዕስ በለቀቀችው ጥናታዊ ፅሁፍ ውስጥ ከጠቀሰቻቸው አምስት ያህል መንገዶች ውስጥ ሶስቱ የሚከተሉት ናቸው፦
ሀ) በፓርቲው ስያሜ
ለ) በፓርቲው ማኒፌስቶ
ሐ) በፓርቲው የመራጮች ማንነት
ናቸው።
ለምሣሌ የፓርቲው ስያሜ ምንም ይሁን ምን በፓርቲው ማኒፌስቶ ውስጥ “የኔ ብሔር ፈርስት” የሚል መርህ ከተንፀባረቀ ፓርቲው የብሔር ነው ማለት ነው። እንዲሁም የአንድ ፓርቲ ስያሜ ..ባልደራስም ይሁን የኦሮሚያ ብልፅግና... ሆኖ የምርጫው መርህ ግን...ዘመድ ከዘመዱ አህያ ከአመዱ(Ethnic head count) ...እንደሚባለው ከሆነ፣ ያ ፓርቲ የብሔር ፓርቲ ነው ተብሎ ይመደባል። ማለትም አንድን ፓርቲ 100% ይሁን በአብላጫው አንድ ብሔር ብቻ ከመረጠው(Group Vote) ያ ፓርቲ የብሔር ፓርቲ ነው ተብሎ ይመደባል። ስያሜ ብቻውን ለፓርቲ ምደባ ጥቅም ላይ አይውልም። የፍተሻ ኬላዎቹ አያሌ ናቸው፤ እናም “ፍተሻ አለ!”። ትውልዱ የተባለውን ሁሉ እንደወረደ የሚያምን የዋህ ትውልድ አይደለም....ፈታሽ ነው።
መልካም ቀን!

__________________________________________

                             አንባቢ በሌለበት ሃገር …ታሪክ አይጻፍም !!
                               መላኩ ብርሃኑ


              ይህንን መረጃ አይቶ የማይደነግጥ ሰው ራሱን ይፈትሽ !!
ኢትዮጵያ 110 ሚሊዮን ህዝብ አላት። ይህ ህዝብ መስከረም 2013 ዓ.ም ላይ ሃገሩ ያተመችው ጋዜጣ ብዛት 6 ብቻ እንደሆነ አያውቅም። ቢያውቅም ግድ የለውም።
መጽሄቶቹ ደግሞ 9 ብቻ ናቸው። ሁለቱን ደምሯቸው …15 !! ….
(የኮፒውን ብዛት ተዉት! 5 ሺህ የዘለቀ ካለ ብረት ነህ በሉት)
የሚገርማችሁ ነገር ከ2001 ጀምሮ እስከያዝነው 2013 ዓ.ም ድረስ በኢትዮጵያ ውስጥ በ10 ዓመት በአጠቃላይ የተመዘገቡና ታትመው የተነበቡ ጋዜጦችና መጽሄቶች ቁጥር 463 ብቻ ነበር።
ከነዚህ ውስጥ 352 ጋዜጦችና መጽሄቶች (ደፍሬ እናገራለሁ) በዋናነት ገዝቶ የሚያነባቸው ሰው ስላጡ ህትመት አቋርጠዋል፣ ሰርተፍኬት መልሰዋል፣ ፍቃድ ተሰርዞባቸዋል። በሌላ አነጋገር አብዛኞቹ በኪሳራ፣ በጣም ጥቂቶቹ በሟቹ ኢህአዴግ ጉልቤነት ተዘግተዋል።
እንደእንጉዳይ ፈልቶ የነበረ የጋዜጣና መጽሄት ዘመን ወገብ ዛላው ተሰብሮ ዛሬ ያለበትን እያየሁ የኢትዮጵያ የህትመት ሚዲያ የቁልቁለት ጉዞን ባሰብኩት ቁጥር እንደእግር እሳት ያንገበግበኛል።
በመጀመሪያ ዲግሪ ጥናቴ ስፔሻላይዜሽኔ ብሮድካስት ላይ ቢሆንም ነፍሴ አብዝታ የምትረካበት፣ “በፍቅር ጨርቄን የጣልኩለት” ዘርፍ የህትመት ጋዜጠኝነት ነው። ይህ ዘርፍ ጋዜጠኛ ሳትሆን ልዳክርብህ ብትለው በራሱ ጊዜ አንገዋልሎ የሚተፋህ፣ ማንም ባልታጠበ እጁ ሊንቧቸርበት የማይችልበት ዘርፍ ነው። ሁሉም ነገር ቀርቶ በጣም በትንሹ መመዘኛ እንየው ካልን ጥሩ ጸሃፊነትን ይጠይቃል። የጻፍኩትን ስታነቡ ያየሁት ካልታያችሁ፣ የሰማሁት ካልተሰማችሁ ምንም አልጻፍኩም ማለት ነው። ሙያው ይህን ያህል ይረቅቃል።
እንዳለመታደል ግን ኢትዮጵያ የህትመት ውጤቶች ቁልቁል የሚሽቆለቆሉባት ሃገር ሆናለች። ለምን ለሚለው ጥያቄ መልስ እዚሁ ማዘጋጀት አይቻልም። ጥናት ይጠይቃል። የማይካደው አንደኛው ምክንያት ግን አንባቢ አለመኖሩ ነው።
በተለይ በዚህ የፌስቡክ ዘመን የጋዜጣና መጽሄት ዕጣ ፈንታ በእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ ሆኗል። አንድ ርዕስ ስታነሳ ልተንትን ብሎ ትን እስኪለው የሚጋጋጠው ህዝቤ ከሁለት አንቀጽ በላይ ለማንበብ ኮሶ አጠጡኝ ባይ ነው። (ይህንን ጽሁፍ ማንበብ የጀመረው ሰው ራሱ 100 ቢሆን እዚህ ድረስ የዘለቀው ግን 25 እንኳ ከሞላ ጽድቅ ነው ፣ ከዚህ በኋላ የሚቀጥለው ካለ ደሞ በረከት ወረደ በሉ ..ቂቂቂቂ)
ያም ሆኖ.....
ዛሬም ድረስ ከዚህ መቃብሩ ውስጥ ገብቶ አፈር እየተጫነው ካለ የህትመት ጋዜጠኝነት ጋር ለመዝለቅ በእልህ አንገት ለአንገት ተያይዛችሁ ለምትንገታገቱ ጥቂት የሙያ ባልደረቦቼ ጋዜጠኞች በሙሉ በአክብሮት እጅ እነሳለሁ!!
አንድ ኤፍኤም ላይ ተጥዳችሁ አርሴና ማንቼ፣ ፎንቃና ቅናት፣ ሙዝና ፓፓያ …ምናምን ብትተነትኑ ወይም የሆነ ዩቲዩብ ላይ ተጥዳችሁ “ሰበር ዜና” ምናምን ብትሉ የሚግበሰበሰው ሰው ዛሬ እናንተ ጋ ባይኖርም አንድ ቀን፣ ሃገር ስትሰለጥን ግን we shall prevail !!

  - ለሥራው አመቺ የሆነ የቦታ እጦት ትልቁ ችግራችን ነው
        -የአግሮ ፉድ ኤግዚቢሽን ከማሳ እስከ ጉርሻ ያለውን ፅንሰ ሃሳብ ይዟል     

         ፕራና ኢቨንትስ በአገራችን በአሁኑ ወቅት ትላልቅና ዓለም አቀፍ ኤክስፖዎችንና ኤግዚቢሽኖችን በማዘጋጀት ከሚጠቀሱ ስመጥር ኩባንያዎች አንዱ ነው። ከሰሞኑ የዘንድሮን “ኢትዮ ሄልዝ” ዓለም አቀፍ የጤና ኤክስፖ በስካይ ላይት ሆቴል አካሂዷል፡፡ ለመሆኑ ፕራና ኢቨንትስ በዋናነት በምን ዘርፎች ላይ ነው የሚንቀሳቀሰው? የኩባንያው አጠቃላይ እንቅስቃሴ ምን ይመስላል? የኤግዚብሽንና ትሬድፌር ዘርፉ ተግዳሮቶችና የፖሊሲ ክፍተቶች ምንድን ናቸው? በአፍሪካና በአካባቢው ደረጃችን ምን ያህል ነው? ምን ያህል የውጭ ኩባንያዎች በኢግዚቢሽኖች ይሳተፋሉ? የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ፤ ከፕራና ኢቨንትስ መስራችና ማኔጂንግ ዳይሬክተር ወጣት ነብዩ ለማ ጋር በኩባንያውና በዘርፉ ዙሪያ ተከታዩን ቃለ ምልልስ አድርጋለች፡፡ እነሆ፡-
             ፕራና ኢቨንትስ መቼና እንዴት ተመሰረተ?
እንግዲህ ከ”አፍሪካ ቫኬሽን ክለብ” በኋላ ከጓደኞቼ ጋር ብዙ ስራዎችን ሞክረናል። ነገር ግን  ለኔ ቀልቤን የሳበውና ልሰራው የወደድኩት ይህንን ዘርፍ ነው። ይህን ዘርፍ ይበልጥ የወደድኩበት ምክንያት ደግሞ ኮሜርስ አብራኝ ስትማር የነበረች ጓደኛዬ፡- በኤግዚቢሽን ማዕከልና ገበያ ልማት፣ ማርኬቲንግ ክፍል ነበር የምትሰራው፤ እናም ኤግዚቢሽኖች  ሲዘጋጁ ትጋብዘኝ ስለነበር ሄጄ እጎበኝ ነበር። በምጎበኝበት ጊዜ ታዲያ አዳዲስ የውጭ ኩባንያዎችና አዳዲስ ቴክኖሎጂዎች በእጅጉ ይመስጡኝ ስለነበር፣ እኔም ኤግዚቢሽን ባዘጋጅ አገር እጠቅማለሁ የሚል እምነት አደረብኝ፡፡ ከዚያም በዚችው ጓደኛዬ አማካኝነት የፖልትሪውን (የዶሮውን) ኤግዚቢሽን ከሱዳኑ አጋራችን ጋር መስራት ጀመርን፡፡
ይሄ የመጀመሪያው ኤግዚቢሽናችሁ መቼ ነበር የተካሄደው?
እ.ኤ.አ በ2006 ዓ.ም ከ16 ዓመት በፊት ነው የጀመርነው፡፡ ያን ጊዜ የሱዳኑ አገራችን ከውጪ 10 ድርጅቶች ይዞ መምጣት ቻለ፡፡ ከአገር ውስጥ 3 ድርጅቶች፣ በድምሩ 13 ድርጅቶችን አሳትፈን ነበር የፖልትሪውን ኤግዚቢሽን ያዘጋጀነው፡፡ ያን ጊዜ ፕራና ከኔ ውጪ ሰራተኛም አልነበረውም፡፡
ቀደም ባለው ዘመን ኤግዚቢሽን ማዘጋጀት የመንግስት ብቻ ተደርጎ ይወሰድ ነበር፡፡  ከቅርብ ዓመታት ወዲህም ጥቂት የግል ኩባንያዎች ናቸው ዘርፉን የተቀላቀሉት፡፡ ምክንያቱ ምንድን ነው?
እኛ ወደ ዘርፉ ስንቀላቀል ስፔሻላይዝድ ትሬድፌሮች ሶስት ብቻ ነበሩ፡፡ በአዲስቴለር የሚዘጋጅ የአውቶሞቲቭ ኤግዚቢሽን፣ በማህበሩ የሚዘጋጅ የኮንስትራክሽን ኤግዚቢሽንና ለሌላው  በውጭ ኩባንያ የሚዘጋጅ  የአበባ ኤግዚቢሽን ብቻ ነበሩ፡፡ ከዚህ ውጩ ስፔሻላይዝድ ኤግዚቢሽኖች አልነበሩም። ሶስቱንም ብንመለከት ከአውቶሞቲቭ ኤግዚቢሽኑ ውጭ ያሉት አንዱ በማህበሩ የሚዘጋጅ፣ ሌላው በውጪ አገር ኩባንያ የሚዘጋጅ ነው። ስለዚህ የግል ዘርፉ ተሳትፎ አነስተኛ ነበር። በመንግስትም ደረጃ እየተሰራ አልነበረም፡፡ እኛ ወደ ዘርፉ ከገባን በኋላ ነው ዘርፉ መነቃቃትና መንቀሳቀስ የጀመረው፡፡ እኛን ተከትለው የገቡ ድርጅቶችም ነበሩ፤ አብዛኛዎቹ ሞክረውት አልቀጠሉትም፡፡ አሁን ላይ ጥቂት ድርጅቶች ነን  እየሰራን ያለነው፡፡ ስፔሻላይዝድ ትሬድፌር በመስራት ደረጃ ማለቴ ነው፡፡ በሴክተር ደረጃ 15 ዘርፎችን ፕራና ይሰራል፡፡ በዚህም ቀዳሚ ድርጅት ነን፡፡ እስከዛሬም ባለው ከአንድ ዘርፍ ውጪ የሚሰራ የትሬድፌር ድርጅት፤ የለም እኔ በማውቀው ደረጃ። ሌሎቹም እንደኛ በርካታ ዘርፎች ላይ እንዳይሰሩ የሚያደርገው በዘርፉ ላይ ያለው መጠነ ሰፊ ችግር ነው። የቢዝነስ ማህበረሰቡ በዚህ ደረጃ ሳያስብና ሳያውቀው ቀርቶ ሳይሆን በየዘርፉ ያለው አቅምና የገበያው መጠን በሚታሰበው ደረጃ  አትራፊም አይደለም፡፡ አንድ ኤግዚቢሽን በእግሩ ለማቆመና መሰረት ለመጣል በትንሹ 3 ዓመት መሰራት አለበት፡፡ የመጀመሪያዎቹን ሶስት ዓመታት በሰሳራ ከስራሽ በኋላ ነው፤ ራሱን ችሎ ትንሽ ማገገሚያና  መንቀሳቀሻ የምታገኚው። ስለዚህ የቢዝነስ ሰዎች ወደዚህ ዘርፍ ሲገቡ ትርፍ አስበው ስለሚገቡና አትራፊ አለመሆኑን ሲገነዘቡ ጥለው ይወጣሉ።
የዘርፉ ዋና ዋና ተግዳሮቶች ምንድን ናቸው?
የዘርፉ ችግር ተዘርዝሮ የሚያልቅ አይደለም። ነገር ግን የመጀመሪያው ችግር የግንዛቤ እጥረት ነው፡፡ የግንዛቤው ችግር በጣም ሰፊና ጠንካራ ነው። እንደነዚህ ዓይነት ኤግዚቢሽኖች ወይም ኹነቶች ለአገር ኢኮኖሚ የሚያበረክቱትን አስተዋፅኦ ያለማወቅና ያለመረዳት ክፍተት አለ። ይህ ችግር የሚታየው ደግሞ በህብረተሰቡም፣ በፖሊሲ አውጪዎቹም በአስፈፃሚዎቹም በኩል ነው፡፡ ለምሳሌ  እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ይህን ዘርፍ የሚመራ የመንግስት አካል አልነበረም። ባለፉት አስር ዓመታት ጮኸን ጮኸን፣ የዛሬ አንድ ዓመት ተኩል ወይም ሁለት ዓመት ሊጠጋ አካባቢ ኮንቬንሽን ቢሮ ተቋቋመ፡፡ ከዛ በፊት ይሄ ነው የሚባል ባለቤት አልነበረውም። በተበጣጠሰ መልኩ የተወሰነውን የንግድ ሚኒስቴር ይይዘዋል፣ ሌላውን ባሀልና ቱሪዝም ይይዘዋል፡፡ ብቻ ወጥነት በሌለው መልኩ ነበር የሚካሄደው፡፡ ይህ የመጀመሪያውና ትልቁ ፈተና ነው፡ ሁለተኛው ነገር “ኢቨንት ማኔጅመንት” እንደ ሙያ የሚቆጠር አልነበረም፡፡ ሙያው ትልቅ እንደሆነ ልምድ እውቀትና ክህሎት እንደሚጠይቅ ብዙ ሰዎች አይረዱትም፡፡ ይሄም በመጀመሪያው ረድፍ ላይ  የሚቀመጥ ፈተና ነው፡፡
ከዚያ ባለፈ የምናየው ችግር የፖሊሲ ነው። ዘርፉ እንዲያድግ የሚደግፍ ፖሊሲ የለም። ስለ ማይስ፣ ወይም ኢቨንት ዘርፍ የሚያወሳ ፖሊሲ አልተቀመጠም፡፡ ጉዳዩን የቱሪዝም ፖሊሲ ውስጥ ለማካተት ተሞክሯል፤ ነገር ግን እዛም ቢሆን በግልፅ ተብራርቶ ተቀምጧል ማለት አይቻልም፡፡ ይህም ዘርፉ እንዳይታወቅና እንዳያድግ በችግርነት የሚጠቀስ ነው፡፡ ከዚያ ቀጥሎ የቦታ ችግር አለ፡፡ “ኢትዮ ኸልዝ” ዓለም አቀፍ 6ኛውን የጤና አውደ ርዕይ በስካይ ላይት ሆቴል ለማካሄድ የተገደድነው  በቦታ ችግር ምክንያት ነው፡፡ ከዚህ በፊት በሚሊኒየም አዳራሽ ነበር የምንሰራው፡፡ አሁን ላይ ሚሊኒየም ተይዟል፡፡ ሚሊኒየም አዳራሽም ቢሆን እንደሚፈርስ ታስቦ የተሰራ እንጂ ለዚህ ሁነት ደረጃውን ጠብቆ የተሰራ አይደለም፡፡ ነገር ግን ትልቅ ስለሆነ ብዙ ድርቶችን ይይዝልናል፣ በርካታ ጉባኤዎችን ማካሄድ እንችላለን፣ ለምዝገባ የሚሆን ቦታ አለው፡፡ ንጹህና በርካታ መፀዳጃ ቤቶች አሉት፡፡ ኤሲ፣ ኢንተርኔት፣ ሳውንድ ሲስተም ስላለው የተሻለ ነው እንጂ አለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ አይደለም። እውነቱን ለመናገር ኤግዚብሽን ማዕከል፣ እንኳን ዓለም አቀፍ ኤግዚቢሽን ለማዘጋጀት ለመጋዘንነትም አይመጥንም፡፡ ከዚህ ውጪ ኢትዮጵያ ውስጥ ምን አለ ብትይ…ምንም የለም። አሁንም ስካይ ላይት የመጣንበት ምክንያት ከሌሎቹ ሰፋ ያለው አዳራሽ ይሄ ስለሆነና አማራጭ ስላጣን እንጂ በጣም ውድ ነው፡፡ ካለው የቦታ ስፋት አንጻር የምንክፍለው ክፍያ በጣም ውድ ነው። የተሻለ ሰፋ ያለ አዳራሽ ቢኖረን ተጨማሪ በርካታ ኩባንያዎች እናስገባ ነበር፡፡ አሁን ከፍተኛ ችግራችን ከምንላቸው ለስራው አመቺ የሆነ የቦታ እጦት አንዱ ነው፡፡
ሌላው ችግራችን ደግሞ የከስተምስ ጉዳይ ነው፡፡ ኤግዚቢሽን ሲባል የሚታይና የሚዳሰስ ነገር ይፈልጋል፡፡ ኩባንያዎች ማሽነሪያቸውን፣ ቴክኖሎጂያቸውንና አለን የሚሉትን ሁሉ አምጥተው ማሣየት ይፈልጋሉ፡፡ በተግባር ስራውን  እየሰሩ ለማሳየት ምርቶቻቸውን ማምጣት አለባቸው፡፡ እኛ አገር እቃቸውን ለማስመጣት ህግ አለ፡፡ ተመልሶ እቃው መውጣት አለበት ይላል፡፡ ግን ለሚገባው እቃ የታክስ መጠንና አስር በመቶ ዲፖዚት ማስያዝ አለባቸው፡፡ ይህን ገንዘብ ደግሞ የሚያሲዙት በብር ነው፡፡ ለምሳሌ የ1ሚ ዶላር እቃ ከሆነ የዚያ ታክስ 200 ወይም 300 ሺህ ዶላር ሊሆን ይችላል፤ ያንን መላክ አለባቸው፡፡ ይሄ የትም አገር ላይ የሌለ አሰራር ነው፡፡ ስለዚህ ሰውየው ለምን ማሽነሪዬን አመጣለሁ ይላል። ያንንም አድርጌ አመጣለሁ የሚል ሰው ካለ ገንዘቡን ማስያዝ ያለበት በብር ነው፡፡ ኮንሳይን ለመሆን ደግሞ የሀገር ውስጥ ቲን ቁጥር ያስፈልጋል፡፡ እዚህ ደግሞ ወይ ኢቨንት ኦርጋናይዘሩ አሊያም ኤጀንቱ ወይም ደግሞ የትራንዚት ቢሮው ነው ይህን ሃላፊነት ወስዶ የሚያደርገው፡፡ ይህ ሲደረግ ሲመለስ በብር ነው የሚመለሰው። ስለዚህ ለሰዎቹ ገንዘቡ በምን ይላካል? የውጭ ምንዛሬ ፖሊሲያችን ደግሞ ይህን አይፈቅድም። ስለዚህ ያ ኩባንያ ማሽነሪውን አምጥቶ አንድ ሁለት መቶ ካሬ ቦታ ይዞና ብዙ ሺህ ዶላሮች ከፍሎ ብዙ የስራ ቡድኖቹን ማለትም ሲኒየር ኤክስፐርቶቹን የሴልስም የቴክኑኒክም ሰዎች አምጥቶ ኤግዚቢት ማድረግ እየፈለገ ነገር ግን ህጉ ስለማይፈቅድለትና አመቺ ስላልሆነ፣ አሁን እንደምታይው ሶስት በሶስት የሆነች ዘጠኝ ካሬ ሜትር ቦታ ይዞ፣ብሮሸር አስይዞ፣ አንድ ወይም ሁለት ሰዎች ብቻ ልኮ፣ ያ ኩባንያ በሁለት በሶስት ሺህ ዶላር ጉዳዩን ጨርሶ ይሄዳል፡፡
የህጉ አስቸጋሪነት እንደ ሀገር እኛም ማግኘት ያለብንን ጥቅም እያሳጣን ነው ማለት ነው…
እጅግ በጣም!! ትልቁና የመጀመሪያው ነገር ብዙ ማግኘት ስንችል የውጭ ምንዛሬያችንን እንቀንሳለን። ማሽነሪው በአካል መጥቶ የምናገኘውን የቴክኖሎጂ ሽግግር እናጣለን። ማሽነሪ ይዞ ሲመጣና ብሮሸር ይዞ ሲመጣ ያለውን ልዩነት አስቢው፡፡ ማሽነሪው በተግባር እየሰራ ሲያየው የጎብኚው የመግዛት ፍላጎት ይጨምራልኮ! ሶስተኛው ነገር እነዚህ ሰዎች ሲመጡ እውቀትም ሰጥተው ነው የሚሄዱት። ምክንያቱም ሲኒየር ኤክስፐርቶቻቸው ሲመጡ  ሥልጠና ያዘጋጃሉ፤ፕረዘንቴሽን ያቀርባሉ፡፡ በተጨማሪም ከባለሙያዎች ጋር  ቁጭ ብለው ቴክኒካል ነገር ያዘጋጃሉ፡፡ ይህንን እውቀት ማግኘት ስንችል አሁን ላይ ግን የሴልስና የማርኬቲንግ ሰዎች ናቸው የሚመጡትና እንጎዳለን፡፡ የገፅታ ግንባታውንም ጭምር ነው የምናጣው። ከዚያ ባለፈ ደግሞ ለቱሪዝም ቢዝነስ የሚመጡ ሰዎች አለም አቀፍ ጥናት እንደሚያሳየው፤ 60 በመቶዎቹ ተመልሰው ለጉብኝት ይመጣሉ፡፡ ምክንያቱም ለቢዝነስ በሚመጡ ጊዜ ለአጭር ጊዜ አቅደው ነው የሚመጡት። ሲመጡም የመጡበት ቢዝነስ ላይ ይጠመዳሉ፡፡ ያችን አገር ከወደዷት ግን ተመልሰው ይመጣሉ፤ ይጎበኟታል፡፡ እኛም እንደ ኢትዮጵያዊ ብዙ አገር ስንሄድ ይህን እናደርጋለን፡፡ ሌላውም እንደዛው ነው፡፡ ይህንን ሁሉ ነገር ነው እንደ አገር የምናጣው፡፡
አሁን ዋናው ጥያቄ፣ “ፕራና” ይህን ሁሉ ተግዳሮት በምን ጎኑ ችሎና ተቋቁሞ 16 ዓመታትን ዘለቀ የሚለው ነው፡፡ እስኪ ተሞክሯችሁን አጋራን?
ዋናው ነገር ይዘነው የተነሳነው ዓላማ ነው። እዚህ ኢንዱስትሪ ላይ መስራት አገር መለወጥ መሆኑን ተገንዝበናል። በየዘርፉ ስንሰራ በእያንዳንዱ ዘርፍ ላይ እሴት እንደምንጨምር፣ ትልቅ የአገር ጥቅምና ለውጥ እንደምናመጣ ስለምናምን ነው የቀጠልነው። እያንዳንዱን ትሬድፌር ስንሰራ የሚያስቆሙን እንቅፋቶች ብዙ ናቸው። ለምን እንሰቃያን የምንልበት ጊዜ አለ። ግን ደግሞ አኛ ይህን ያህል ዓመት ደክመን ሰርተን በቃ ብለን ተስፋ ቆርጠን ብንተወው፣ ማን ነው መጥቶ የሚያስቀጥለው ብለን እንጠይቅና ችግሩን ተቋቁመን እንቀጥላለን። ቢያንስ በአንድም በሌላም ቢሆን በገነባነው ፕሮፋይል ኔትወርክ ምክንያት የሚገጥሙንን እንቅፋቶች የምናልፍበት ሁኔታዎች ፈጥረናል። እኛ ይሄ እድል እያለን ተማረርን ከተውነው፣ ሌሎች አዲስ የሚመጡ ሰዎች እንዴት ይሆናሉ ብለን እናስባለን። ሁለተኛው ነገር ለፍተን ይህን ያህል ዓመት እዚህ አድርሰነው ለምን ጥለን እንሄዳለን የሚል ስሜት አለን። አገራችንን ትተን አንሄድም እንደምንለው ሁሉ፣ እኛም እያንዳንዱን ፕሮጀክቶቻችንን እንደ ልጆቻችን ነው የምናያቸው። ልጅ አጠፋ ተብሎ እንደማይጣለው ሁሉ ፕሮጀክቶቹ አክሳሪ ሆነው እንኳን አልጣልናቸውም፡፡ ለምሳሌ አሁን ያለንበት 6ኛው “ኢትዮ ሄልዝ” የጤና ኤክስፖ አራተኛውና አምስተኛው ብዙ ብር አክስሮናል ግን 6ኛውንም አካሄድን፡፡ ለምን? ብር አይደለም ዓላማችን ብዩሻለሁ፡፡ እየከሰርንም  ቢሆን መቀጠላችን በአገራችን ላይ የሚያመጣውን ጠቀሜታ ስለምናውቅ ነው፡፡ ስለዚህ እኛ ጥለነው ብንወጣ አዲስ የሚመጡ ሰዎች ለማስቀጠል እኛ የወሰደብንን ጊዜ ያህል ይወስድባቸዋል። ያንንስ ወስዶ ይቀጥላሉ ወይ የሚለው ጥያቄ ይመጣል። ይህን የምንለው ወደ ኢንዱስትሪው ከእኛ ጋር ገብተው የወጡትን ስለምናስታውስ ነው፡፡
እስኪ በቋሚነት ከምታዘጋጇቸው የኤግዚቢሽን ዘርፎች ጥቂቶቹን አብራሪልኝ?
መጀመሪያ ስንነሳ የምንመርጣቸው ዘርፎች ወሳኝ ሆነው  ገና፣ ማደግና ፕሮሞት መደረግ ያለባቸውን ነው፡፡ አላማችን ያደገን ዘርፍ ማስተዋወቅ ሳይሆን ለሰው ልጅ ጠቃሚ ሆነው ነገር ግን ብዙ ፕሮሞሽን የሚፈልጉትን ዘርፎችን ነው፡፡ ከዚህ አንጻር እኛ የተሰማራንባቸው ዘርፎች የሰው ልጅ መሰረታዊ ፍላጎቶችን ማዕከል ያደረጉ ናቸው። የሰው ልጅ መሰረታዊ ፍላጎቶች ምንድናቸው? አንደኛው ምግብ ነው፡፡ የሰው ልጅ ሳይበላ  መኖር አይችልም። ከዚህ አንጻር የመጀመሪያው ፕሮጀክታችን የፖልትሪ(የዶሮ) ኤግዚቢሽን ነበር። በአገራችን ያለውን የምግብ ችግር ለመቅረፍ አንዱና አጭሩ መንገድ ዓለም ላይ ብዙ አገሮች የተከተሉትና ውጤታማ የሆኑበት በጣም በርካሽና በ45 ቀን ውስጥ እንዲያውም አሁን ከዚያም ባነሰ ቀን ውስጥ የሰው ልጅ በቂ ፕሮቲን የሚያገኝበትን ትልቅ እድል የሚያመቻች ዶሮ ነው፡፡ ዶሮ ላይ ብቻ ብለን አላቆምንም፡፡ እሱን አሰፋንና  የእንስሳት ሀብት (livestock)ን ጨመርንበት። የወተትና የስጋ የእሴት ሰንሰለቱን ጨምረን ቀጠልን፡፡ ከዚያ ወደ ሰብል እንግባ አልንና ወደ አግሮ ፉድ ገባን፡፡ ስለዚህ ምግብ ላይ ያለውን እሴት ሙሉ በሙሉ አካትተን መስራት ጀመርን።
እዚህ ላይ የፖልትሪ ሾው የዶሮ ዘርፉን ይይዛል፣ ላይቭስቶክ ሾው የወተትና ስጋውን ክፍል ይይዛል፣ አግሮፉድ ሾው ደግሞ የእህሉን ዘርፍ ይይዛል ማለት ነው፡፡ በአጠቃላይ የአግሮፉድ ኤግዚብሽን ከማሳ እስከ ጉርሻ ያለውን ፅንሰ ሃሳብ የያዘ ነው። እዚህ እሴት ሰንሰለት ላይ ያሉትን በሙሉ ማለትም የግብርናውን፣ የግብርና ማቀነባበሪያ ቴክኖሎጂውን፣ የተቀነባበሩ ምርትና አገልግሎቶችን  እንዲሁም  የማሸጊያ የህትመትና የፕላስቲክ ዘርፉን በአጠቃላይ ያካተተ ነው። ምግብ ፕሮሰስ ከተደረገ መታሸግም ስለሚያስፈልገው ማለት ነው።
ሌላው የሰው ልጅ መሰረታዊ ፍላጎት ጤና ነው። የጤናው ዘርፍ ላይ መስራት አለብን ብለንም ተነሳን። አሁንም እኔና አንቺ የምንነጋገርበት 6ኛው ዙር ኤግዚቢሽን ላይ ስካይላይት ሆቴል ሆነን ነው። ጤናውን ስናነሳ ሶስቱ ዘርፎች ላይ  በብዛት ትኩረት እናደርጋለን። “Health care” የተሰኘውንና ከጤና ክብካቤ ጋር የተያያዘውን እንዲሁም ከህክምናና ከመድሃኒት ጋር የተያያዘውን ሰንሰለት እንሰራለን። ይህንን በደንብ እየሰራን ጎን ለጎን ከዚሁ ከአኗኗር ዘይቤ (life style) ከምንለው ጋር የተያያዘውንም ጨምረን እንሰራለን ማለት ነው። ሌላው የሰው ልጅ መሰረታዊ ፍላጎት መጠለያ (Shelter) የምንለው ነው። ከመጠለያው ጋር ተያይዞ የሪል እስቴትና የኮንስትራክሽን ኤክስፖዎች ስላሉ እሱ ላይ መግባት አልፈለግንም፤ ግን በዚህ ዘርፍ ያልተነካ ሴክተር አለ። ሰው ቤቱ ከገባ በኋላ ኑሮውን የሚያመቻችበትና የሚያቀልበት የቤት ውስጥ ቁሳቁሶች፣ የቤት ውስጥ ማስዋቢያዎች አሉት። ይሄ አልተነካም። ለዚህ “ፊንቴክስ” ኤክስፖን ይዘን መጣን። ፈርኒቸርና ኢንቲሪየር ኤክስፖ ማለት ነው። ይህ ደግሞ ባልተለመደ መልኩ ሰው ኑሮውን አንዴት ማድረግ አለበት የሚለውን ነገር የሚያሳይ ነው። ከአንድ ወር በኋላ ይካሄዳል።
በአጠቃላይ እኛ እንደነገርኩሽ፤ የሰው ልጅ መሰረታዊ ፍላጎቶች ላይ ነው ትኩረታችን፡፡ እነዚህን እየሰራን ነው ያለነው። ሌላው ፕሮሞት መደረግ ያለበት ነገር ግን እስካሁን ትኩረት ያላገኘው የፓኬጂንግ ዘርፍ ነው። ሀገራችን ደግሞ ለዚህ ዘርፍ ከፍተኛ የውጪ ምንዛሬ ታወጣለች። ነገር ግን አገር ውስጥ ሊሰራ የሚችል አይነት ምርትና አገልግሎት ነው፡፡ እሱ ላይም በደንብ ሰርተናል፡፡ “አሪፍ ፕሪንትና ፓኬጂንግ” ይባላል። ከምግብና መጠጡ ጋር ያለውን ደግሞ “ፕላስት ፕሪንት ፓክ” እንለዋለን። ሌላው የኬሚካል ኢንዱስትሪውም ላይ ሰርተን እናውቃለን። ግን ብዙ አልገፋንበትም።
እንዴት ነው በዓለማቀፉ ገበያ ላይ ራሳችሁን የምታስተዋውቁት? ከውጭ አገራትና ኩባንያዎች ጋርስ እንዴት ነው ትስስርና ግንኙነት የምትፈጥሩት?
በመጀመሪያ ዓለም አቀፍ ገበያውን ስንወስደው የምንረዳበት መንገድ ነው የሚወስነው። የእኛ ውድድር ኢትዮጵያ ውስጥ አይደለም። የእኛ ውድድር ዓለም አቀፍ ነው። ኢትዮ  ሄልዝን ስናዘጋጅ የሄልዝ ኬርና ሜዲካል ኢግዚቢሽን የትም አገር ይዘጋጃል። ከዚያም አለማቀፍ ብለን ስንመጣ አፍሪካ ውስጥ ይዘጋጃል። ከዚያ ቀረብ ስንልም ጎረቤቶቻችን ኬኒያም ሩዋንዳም ሱዳንም ይዘጋጃል። ስለዚህ ለምንድነው ሰዎች ኢትዮጵያን መርጠው የሚመጡት? ለዚህ ይህ በቂ የሆነ የገበያ መረጃ አደራጅተናል። ዓለም ላይ ያሉት ኩባንያዎች ቀጥር ውስን ነው። በየዘርፉም ይለያያል። እነዚህ ሁሉ ድርጅቶች አስር ሺህም ይሁን መቶ ሺህ ከሁሉም አገር መረጃ ይደርሳቸዋል። በዓመት ውስጥ አንድ ድርጅት ሊሳተፍ የሚችለው በአማካይ ሶስትና አራት ኤግዚቢሽን ላይ ነው። ትልልቆቹ 10 እና 12 ድረስ ሊሳተፉ ይችላሉ። በአንድ ዓመት ውስጥ ዓለምን ማካለል አይችሉም ማለት ነው።
ኢትዮጵያ ተመራጭ ሆና ኩባንያዎቹ እንዲመጡ ለማድረግ አንደኛ በመረጃ በኩል የምንሄድበት ስራ አለ። ሁለተኛ በማስተዋወቅ ደረጃም እንሰራለን። ዓለም አቀፍ በሆኑ በየዘርፉ ባሉ መሪ የሚባሉ ኤግዚቢሽኖች ላይ እንሄዳለን። ጀርመን ይዘጋጅ፣ ቻይና ይዘጋጅ ወይም ዱባይ ሄደን አስተዋውቀናል። ህንድ ሄደናል፣ ቱርክ፣ ማሌዢያ፣ ፖላንድ፣ ሩሲያ፣ ዱባይ፣ ኬንያ፣ ግብፅና ሌሎችም ሀገራት ሄደን አስተዋውቀናል። መጀመሪያ የምናደርገው የትኞቹ ሀገራት ናቸው ፖቴንሻል ያላቸው የሚለውን እንለይና አቅማቸውን ከተረዳን በኋላ አንድም ከማህበራት፣ ከግል ዘርፉና ከመንግስት ጋር ግንኙነት በመፍጠር፣ ሁለትም የሚዘጋጁ ዓለም አቀፍ ኤግዚቢሽኖች ላይ ሄደን በመሳተፍ ፕሮሞት እናደርጋለን። በዚህ አጋጣሚ ከእነሱም ይዘን የምንመጣው አለ። አገራችንንም እናስተዋውቃለን። እኛ እንደዚህ አገር ለማስተዋወቅ ስንኳትን ወጪያችንን ገቢዎች አያወራርድልንም፣ ይጥለዋል። ለመዝናናት የሄድን አድርጎ ነው የሚወስደው። አንዱ ፈተናችንም ይህ ነው። ይህም ቀደም ሲል ካነሳሁልሽ የመረዳት ችግር ጋር የሚገናኝ ነው። ዞሮ ዞሮ እኛ በየአገራቱ እየዞርን አገራችንን በማስተዋወቃችን እስከዛሬ ባዘጋጀናቸው ኤግዚቢሽኖች ላይ 48 የዓለም አገራት ተሳትፈዋል።
አንዳንዶቹ አሁን የኢትዮሄልዝ ላይ እንዳየሽው በብሄራዊ ደረጃ ይሳተፋሉ። በኢትዮ ሄልዝ ህንድና ባንግላዴሽ ብሄራዊ ተሳትፎ አድርገዋል። ባለፈውም በአግሮ ፉድ ኔዘርላንድ፣ ቱርክና ጣሊያን እንደተሳተፉበት አይነት ማለት ነው። ሌሎቹ ደግሞ በኩባንያ ደረጃ መጥተዋል። እስከዛሬ ተሳታፊ ያላገኘነው ከአውስትራሊያ ብቻ ነው። ከአውስትራሊያ ያላገኘነው እኛም ስላልሄድን ነው፡፡ በዚያ ላይ የሁለቱ ሀገራት የንግድ ትስስርም ደካማ ነው። ከርቀቱም አንጻር ያለው ግንኙነት የላላ ስለሆነ ላነሳሽው ጥያቄ መልሱ አስተሳሰባችን ነው። ውድድራችንም ዓለም አቀፍ ነው። እንደዚህ ከፍ አድርጎ ማሰብና ማሳካት እንደሚቻል አሳይተናል።
ቀደም ሲል ስለዘርፉ ተግዳሮቶች ብዙ ተነጋግረናል፡፡ እንደ ፕራና ኢቨንትስ ችግሩን ተቋቁማችሁ የዘርፉ መሪ ሆናችሁ ቀጥላችኋል። አሁን ከሚመለከተው አካል ድጋፍና ማበረታቻ እያገኛችሁ ነው?
ጉዳዩን በሁለት መልኩ እንየው። አንደኛው ኢንዱስትሪውን በተመለከተ ብዙ ጮኸን ጮኸን ኮንቬንሽን ቢሮ ተቋቁሟል። ይሄ አንዱ በጎ ነገር ነው። ሌላው ነገር ለውጡ መጣ ከተባለ ጀምሮ ዘርፉ ቅድሚያ ከሚሰጣቸው ጉዳዮች ውስጥ መካተቱም አንዱ እሰየው የሚያሰኝ ጉዳይ ነው። ቱሪዝሙ ትኩረትና ቅድሚያ ከተሰጣቸው ጉዳዮች ውስጥ ሲሆን የእኛ ዘርፍ በቱሪዝም ውስጥ የተካተተ ስለሆነ አብሮ ቅድሚያ ያገኘ በመሆኑ በዚህ ደስ ይለናል። ቢዝነስ ቱሪዝም ተብሎ ነው የሚታሰበው። የሀሳብ ልዩነቶች ቢኖሩም በሂደት የሚፈቱ ናቸውና መልካም ነው።
ሁለተኛው ጉዳይ “MIES” ኢንዱስትሪው ስትራቴጂ ዶክመንት ከIFC ጋር ሆኖ ቱሪዝም ኢትዮጵያ እያለ አድርገናል። ይህ መሆኑ ኮንቬንሽን ቢሮው እንዲቋቋም አግዞናል። ይህ ትልቅ እርምጃ ነው። ይሄ እንዳለ ሆኖ ቅድም የዘርፉ ተግዳሮቶችን ስገልጽ ያልጠቀስኳቸው ፈተናዎች አሉ። እነሱን በመፍታት ደረጃ ምንም አልተሰራም። ኮንቬንሽን ቢሮው ከተቋቋመ የሀገራችን አለመረጋጋትና የመዋቅር ለውጡ ለእንቅስቃሴ አመቺ አልነበሩም። አሁን መረጋጋቶች እየታዩ ስለሆነ መንቀሳቀስ ይጀምራል ብዬ አምናለሁ። ይህንን ለማድረግ እንደ ፕራና ብቻችንን ስለማንችል ሌሎቹም ብቻቸውን ስላልቻሉ በጋራ ሆነን የማይስ ኢንዱስትሪ ማህበር አቋቁመናል። አራት ትሬድፌር አዘጋጆችና ስድስት ኢቨንት አዘጋጆችን በአባልነት የያዘ ነው ማህበሩ። የአባልነት ሥራው ላይ እየሰራን ነው፡፡ ሌሎችም ተካትተውበት ጠንከር ያለ ሆኖ ይቀጥላል የሚል እምነት አለኝ።
ፕራና ኢቨንትስ የት ደርሶ ማየት ነው ህልምህ?
ትልቁ ራዕያችን በአፍሪካ ቀዳሚ ከሚባሉት ኢቨንትና ኤግዚቢሽን አዘጋጆች አንዱ መሆን ነው፡፡ ከዚህ አኳያ ጥሩ መስመር ላይ ነን ብለን እናምናለን፡፡ እንደ መርህም ያስቀመጥነው አዲስ አበባን በአፍሪካ የሚዘጋጁ ዓለም አቀፍ ጉባኤዎችና አውደ ርዕዮች መዲና ማድረግ ነው፡፡ እንደ ፕራና ያስቀመጥነውም ግብ ቢያንስ በዓመት 24 የሚሆኑ ስፔሻላይዝድ ትሬድፌሮችን ማዘጋጀት ነው፡፡ ይህንን በትንሹ ሞክረነዋል፡፡ በዓመት እስከ አምስትና ስድስት እየሰራን ነው፡፡ ወደፊት ነገሮች እየተመቻቹ ሲሄዱ እውን ለማድረግ የሰው ሀይል እያሰፋን፣ ዘርፎችን እየጨመርን እንሄዳለን፡፡ መሰራት ያለባቸውንም ዘርፎች መርጠን ጨርሰናል። ነገሮች ሲመቻቹ ወደ ትግበራ እንገባለን። ልምዱንም በ45 ቀናት ሶስት የንግድ ትርኢቶችን በመስራት ሞክረናል፤ አቅማችንንም ፈትሸናል። ከዚህ ባለፈ ከኢትዮጵያም ወጥተን ሌሎች የአፍሪካ  አገራት ላይ የመስራት እቅድ አለን። ምክንያቱም በአብዛኛው የአፍሪካ አገራት የሚዘጋጁ ኤግዚቢሽኖች ከአውሮፓና ከእስያ በሚመጡ ድርጅቶች የሚዘጋጁ ናቸው፡፡ ይሄ ትክክል ነው ብለን አናምንም፡፡ የአፍሪካን ገበያ በአፍሪካዊያን መምራትና ማበልፀግ ይቻላል የሚል እምነት አለን፡፡ የኢትዮጵያን ገበያ በኢትዮጵያዊያን መምራት እንደሚቻለው ማለት ነው፡፡ በአፍሪካም ያለን አስተዋፅኦ ያስፈልጋል ብለን ስለምናምን እናሳካዋለን።
በመጨረሻ አልተነሳም የምትለው ወሳኝ ጉዳይ ካለ…..
ትልቁ ጉዳይ የማይስ ኢንዱስትሪው ወይም የኤግዚቢሽኑ ኢንዱስትሪ ጠበብ አድርገን ስንወስደው፣ በዓለም ላይ ትልቅ በጎ ተፅዕኖ መፍጠር የሚችል ነው፡፡ ለራሱ ሳይሆን ለሌሎች ኢንዱስትሪዎች ማደግ የቆመ ዘርፍ ነው፡፡ ይህንን ኢቨንት ስናዘጋጅ ከኢቨንት ዘርፉ ይልቅ የጤና ዘርፉ ነው የሚያድገው፤ ኢኮኖሚውም ላይ የሚያመጣው በጎ ተፅኖ ትልቅ ነው፡፡  እንደ እኔ ዘርፉ ገና ያልታና ያልተነካ ሀብታችን ነው። በአፍሪካ ደረጃ ብዙ ተወዳዳሪ የሚያደርጉን አቅሞች አሉ። አንደኛው ገበያችን ነው፡፡ ሁለተኛው የአየር ንብረታችን ነው፡፡ ሌላው የኢትዮጵያ አየር መንገድ ጠንካራ መሆን ነው። ከመላው ዓለም ጋር በቀጥታ መገናኘታችን ተወዳዳሪ ያደርገናል። አብዛኞቹ ዘርፎች እያደጉ ስለሆነ ኢኮኖሚያችን በፍጥነት ማደግ የሚችል ነው፡፡ ከዚህ ሁሉ አንጻር እነዚህ ዘርፎች ላይ ብንሰራ ብዙ ገንዘብ ሳናወጣ በርካታ ቢሊዮን ዶላሮች ማግኘት የምንችልበት ነው። ቡና 30 እና 40 ሚሊዮን ሰው ተሳትፎበት እስከዛሬ በዓመት 1 ቢሊዮን ዶላር  አላመጣም። በዚህ ዘርፍ ግን በጥቂት ኩባንያዎች ሥራ ብዙ ቢሊዮን ዶላሮችን ማምጣት ይቻላል ጀርመንን ብንወስድ በኤግዚቢሽን ጠንካራ ከሚባሉ አገሮች አንዷ ናት። በ2019 ከኤግዚቢሽን  በዓመት 28 ቢሊዮን ዩሮ ማመንጨት ችለዋል፡፡ ሩዋንዳ በቅርቡ ኮንቬንሽን ሴንተር ከፍታ ከአፍሪካ ሁለተኛዋ ቀዳሚ መዳረሻ ሆናለች፡፡ በኢቨንት ማኔጅመንት ትንሽ የምትባል አገር ብትሆንም፣ ሲስተም ስለዘረጋችና ጉዳዩ ስለገባት ነው ይህን ለውጥ ያመጣችው፡፡ ኢትዮጵያም ይሄ ከገባትና የሚያንቁ አሰራሮቿን አሻሽላ ምቹ ሁኔታዎችን ከፈጠረች፣ 10 እና 15 ቢሊዮን ዶላር ከዚህ ኢንዱስትሪ ማመንጨት ብርቅ ላይሆን ይችላል፡፡  ግን ትልቅ ስራ ይጠይቃል፡፡ ዋና ዋና ሴክተሮችን መርጠን ከሰራን በተደማጭነትም በኢኮኖሚም አቅማችንን እናጎለብታለን ብዬ አምናለሁ።

   የምታየውን  ሁለት ኮከብ ወታደራዊ የማዕረግ ምልክት፣ በብሔር አስተዋጽፆ አልወሰድኩትም። በህዝብ ትግል የተሸኘው ቆሞ ቀር  አሊያም ለውጥ ተከትሎ የመጣ አዲስ ስርአት ገፀ በረከትም አይደለም። ኮኮቡ ከሰማይ ላይ ተንጠባጥቦ፣ ከብዙዎች መሀል መርጦ እኔ ትከሻ ላይም አላረፈም።
በመከላከያ ሰራዊት ውስጥ ከአስራ ሰባት አመቴ ጀምሮ አስራ ሰባት አመትን አገልግያለው። አስራ ሰባት አመት ስልህ፣ ህወሓት ጫካ የቆየበትን፣ ደርግ ሀገር የመራበትን ዘመን ያህል ማለት ነው። አስራ ሰባት ስልህ አስራ ሰባት መርፌ ቀድሞ ወደ ጭንቅላትህ ከመጣም ጣጣ የለውም።
ብቻ ምን አለፋህ፤ ይሄን የምነግርህ ሙገሳህንና አድናቆትህን ፈልጌ ከመሰለህም በእጅጉ ስተሀል።
ሌላውን ትቼ መኮንን ደረጃ  የደረስኩበትን ሂደት ብቻ በትንሹ ላጫውትህ እፈልጋለሁ። ጊዜው ካለህ በተከታታይነት የምከትብልህን አንብብ!
አንድ ወታደር በአጭር ኮርስ መስመራዊ መኮንን ለመሆን  በሰራዊቱ ውስጥ የሀምሳ አለቃ ማዕረግ መድረስ ይኖርበታል። በተጨማሪም በዚሁ ማዕረግ ከሁለት አመት በላይ የቆየ መሆኑ ለመታጫው መስፈርት ነው።
የሚወስደውን ጊዜ ከመሰረታዊ ወታደር አንስተን እስከዚኛው ጫፍ ካሰላነው፣ የሁለት ምርጫ ዘመን ያህል ይፈጃል። ቆይታውም ጦርነት በማያጣው በምስራቅ አፍሪካ እንዲሁም ኢትዮጵያ መሆኑን ልብ በል! መስፈርቱ በዚህ ብቻም አያበቃም። ባለ አንድ ኮከብ የምክትል መቶ እልቅና ማዕረግ ትከሻህ ላይ ለመጫን በመከላከያ ደረጃ የሚሰጠውን የሳይኮሜትሪ ፈተና ማለፍና ከባዱን የመኮንነት ስልጠና ወስዶ መፈፀምም ግድ ይላል።
የእጩ መኮንን ስልጠና፣ በብዙ ወታደራዊ ትምህርቶችና ትንፋሽ በማይሰጥ አድካሚ  የተግባር ልምምዶች  ታጅቦ  ስድስት ወራትን ይወስዳል።       
በውትድርና ውስጥ ከባድ ከሚባሉ ስልጠናዎች መሀል የመኮንነት ስልጠና  አንዱ ነው። ስልጠናው የሚጀምረውም የማሰልጠኛ ማዕከሉን መግቢያ በር ከዘለቅህበት ቀንና ሰአት አንስቶ ነው፡፡  
እዚህ ቦታ ለይ በዋዛ ፈዛዛ  የሚባክን ሰአትና ደቂቃ ፈፅሞ የለም። በጊዜያዊ ችግር ምክንያት የአንድ ቀን ስልጠና  ቢያልፍህ፣ ሳይከፈልህ እንደ ቀረ ደሞዝ የኋላ ቀሪ  ተብሎ ይመጣልሀል።
ለሁሉም ሰልጣኝ የእረፍት ቀን በሆነው እለተ ሰንበት ጠርተው፣ ብቻህን  ያለፈህን ፕሮግራም ያካክሱታል። ምን ማለቴ ነው? ለምሳሌ በሳምንት የሚደረገው የሩጫ ፕሮግራም  በህመም ምክንያት ቢያልፍህ፣ በሳምንቱ እረፍት እሁድ ቀን ጠርተው፣ ሰአት ይዘው ብቻህን ያስሮጡሀል።
ሲጀመር በማሰልጠኛ ማዕከሉ  እሁድም ቢሆን፣ የእረፍት ቀን ነው ለማለት ያስቸግራል። የእስፖርት ውድድሮች  አዘጋጅተው፣ በክፍል ደረጃ እያጋጠሙህ  ሲያለፉህ ይውላሉ።
እንደዚህም አድርገው በስድስት ወር ውስጥ ከአስራ አምስት ቀን በላይ ከስልጠናው የቀረህ ከሆነ፣ ምክንያትህ ምንም ይሁን ምንም አትመረቅም። የማሰልጠኛ ማዕከሉ ሀላፊዎችም ሆኑ  አሰልጣኞች  ያልተፃፈ የሚመሩበት መርህ አላቸው። “ወደ ማሰልጠኛችን ቦርጭ  ይዞ መግባት ይቻላል! ቦርጭ ይዞ መውጣት ግን ፈፅሞ አይቻልም!” የሚል ነው።
እውነትም  ስልጠናውን እንደጀመርክ፣ ወርህ ሳይገባ ቦርጭህ አይደለም፣ ስጋህ እንደ በጋ ዳመና ሳታስበው ይጠፋል። ፊት እና ኋላህ ተዛብቶ በሀምሳ ሜትር ላይ የተመለከቱህ ጓደኞችህ “እየመጣ ነው! እየሄደ ነው!” ብለው ሊወራረዱብህ  ሁሉ  ይችላሉ።
ወደ ስልጠናው ማገባደጃ ወራት ላይ በተለይ ስጋህ ብቻ ሳይሆን በሽታን የመከላከል አቅምህ ሳይቀር ሙሉ በሙሉ ተሟጦ፣ በእራስህ ፈስ ጉንፋን ሊይዝህ ይችላል። ስታስነጥስ ቆመህ ከሆነ፣ እንደ ጀበና በአናትህ ትተከላለህ። ቁጭ ብለህ ከሆነ፣ አፍጢምህ ከጉልበትህ ጋር ይላተማል።
የሲቪል ጓደኞቼም ሆናችሁ ለመኮንነት ያልደረሳችሁ ጓዶቼ፤ የስልጠናውን የስድስት ወሩን ቆይታ ትቼ ከመጀመሪያው የሶስት ቀን የመስክ ማጣሪያ ሂደት፣ የአንድ ቀን ከግማሿን ብቻ በወፍ በረር ባስቃኛችሁ በቀላሉ ትረዱኛላችሁ ብዬ አስባለሁ። በብዙ ያጎደልኩት የረሳሁት እንጂ የጨመርኩት ፈፅሞ እንደሌለ ግን አስቀድሜ  ልገልፅላችሁ እወዳለሁ።
(እቀጥላለሁ).

= በቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዘመን በመላው ኢትዮጵያ 9 ሆስፒታሎችና 113 ባንኮች ነበሩ።
= ከኢጣሊያ ወረራ በፊት በኢትዮጵያ 30 ትምህርት ቤቶችና 5ሺ ተማሪዎች ነበሩ። ከወረራው በኋላ ከ1933- 1966 ዓ.ም ድረስ 1999 ት/ቤቶች፣
17 ኮሌጆችና 2 ዩኒቨርሲቲዎች ተከፍተዋል።
= በአፄ ኃይለሥላሴ ዘመን 423 ልዩ ልዩ ፋብሪካዎች ተቋቁመው ነበር።
= በቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዘመን ኢትዮጵያ 16 የጦር መርከቦች፣ 2 ሰርጓጅ መርከቦች ነበሯት።
= በንጉሡ ጊዜ በአገሪቱ 573 ልዩ ልዩ ባቡሮችና ጋሪ የምድር ባቡሮች ነበሩ።
= ኢትዮጵያ ከ1921-1928 ዓ.ም 17 አውሮፕላኖች፤ ንጉሡ በድል ከተመለሱ በኋላ 238 ልዩ ልዩ የመንገደኞች፣ የጦር አውሮፕላኖችና ሄሊኮፕተሮች የነበሯት ሲሆን በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች 41 አውሮፕላን ማረፊያዎች ተሰርተው ነበር።
= ኢትዮጵያ በጠላት የተወሰዱባትን ወደቦቿንና ሌሎችም ግዛቶቿን ለማስመለስ የቻለችው በአፄ ኃይለሥላሴ ዘመነ መንግስት ነበር።
= የመጀመሪያ የተጻፈ ሕገ-መንግስት በኢትዮጵያ የታወጀው በቀዳማዊ አፄ ኃይለሥላሴ ዘመነ መንግስት ነው።
= ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ የዐፄ ቴዎድሮስን ዘውድና ልዩ ልዩ የክብር እቃዎች ከወራሪዎች አስመልሰዋል። ለገሃር (ባቡር ጣቢያ) የሚገኘውን የይሁዳ
አንበሳ ሃውልት ያስመለሱትም ንጉሡ ናቸው።
= ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ከፖርቱጋል መንግስት ሐምሌ 23 ቀን 1951 ዓ.ም የአገሪቱን የመጨረሻውን የጄኔራልነት ማዕረግ፤ ከእንግሊዝ መንግስት ጥር
24 ቀን 1957 ዓ.ም የፊልድ ማርሻልነት ማዕረግ አግኝተዋል።
(ምንጭ፡- የግርማዊ ቀዳማዊ ዐፄ ኃይለሥላሴ መታሰቢያ ማህበር መጽሔት)

ከዕለታት አንድ ቀን ሁለት ሰዎች ከርቀት የአንድ አውሬ ቅርጽ ያያሉ።
አንደኛው፤
“ያ የምናየውኮ ጅብ ነው” አለ
ሁለተኛው፤
“ኧረ በጭራሽ፣ ያማ አሞራ ነው” አለ
አንደኛው፤
“እንወራረድ”
ሁለተኛው፤
“በፈለከው ነገር እወራረዳለሁ”
አንደኛው፤
“እኔ አንድ በቅሎ እገባ!”
ሁለተኛው፤
“እኔ እንደውም በቅሎ ከነመረሽቷ እገባለሁ!” መልካም ተስማምተናል። ግን ማየት ማመን ነውና፤ ቀረብ ብለን እንመልከተው ተባባሉና እየተጠጉ መጡ።
አንደኛው፤
“አሁንም በአቋምህ ጽኑ ነህ?”
ይሄ እንስሳ አሞራ ነው፤ የምትል?
ሁለተኛው፤
“ከፈራህ አንተ እፍርታም ሁን እንጂ፣ እኔ አሞራ ነው ብያለሁ አሞራ ነው!”
አንደኛው፤
“እኔ የምፈራ ብሆን፣ ጅብ መሆኑን እያየሁ ቀርበን ካላረጋገጥን እልሃለሁ?” አለው በቁጣ ጭምር።
እየቀረቡ መጡ።
አሁንም የእንስሳው ቅርፅ የቅድሙ ነው።
እጅግ እየቀረቡ ሲመጡ ያዩት እንስሳ አሞራ ኖሮ፣ ተነስቶ በረረ!
ሁለተኛው፤
“አላልኩህም? ይሄው በረረ። አሞራ ነው ማለት ነው። ተበልተሃል!”
አንደኛው፤
“በጭራሽ አልተበላሁም!”
ሁለተኛው፤
“እንዴት? ለምን? አስረዳኝ?”
“ቢበርም ጅብ ነው! መብረር የሚችል ጅብ መኖር አለመኖሩን በምን ታውቃለህ?” አለ ይባላል።
*   *   *
በህይወታችን ውስጥ የዋሸነው የካድነውና በእምቢ ባይነት፣ ግትርነት ፈጽሞ አንቀበልም ያልነው በርካታ ነገር አለ። ስህተትን አምኖ “ይቅርታ ተሳስቼ ነበር” ማለት ያቅተናል። በአይናችን የምናየውን እንክዳለን። የችግራችን ሁሉ መሰረታዊ መነሻ ይኸው ነው! ይቅርታ የመጠየቅና ይቅርታ ማለት እንደ ቃልና እንደ አንደበት  ወግ ሲታይ ዛሬ  “ፋሽን “ፋሽን እንጂ በተግባር የለም። በአሁኑ ጊዜ ለክርስትና አማኒያን ክፉ ነገር መጾም ህጋዊ ጉዳይ እንደሆነ ሁሉ፣ በእስልምና ሃይማኖትም ጉዳዩ ያው ነው። እስከ እውነተኛው የሀገራችን ትንሳኤ ድረስ በዚህ ጉዳይ ላይ መተማመን በጣም ፋይዳ ያለውና የብዙ ነገር መፍቻ ቁልፍ ፍሬ ጉዳይ ነው።
“መሳሳት የሰው፣ ይቅር ማለት የመለኮት ነው!” ይለናል አሌክሳንደር ፓፕ የተባለው ገጣሚ፡-
“To err is human
To forgive is devine!”
ንሥሐ መግባትን የመሰለ መንፈሳዊ አብዮት የለም! መንፈሳዊ ለውጥ ማወቅ የአያሌ ችግሮች መፍቻ ቁልፍ ነው!
“ተሳስቻለሁ… ይቅርታ” ማለት በቀደሙትም ፓርቲዎች፣  አሁንም ባሉት ፖለቲካዊ ፓርቲዎች ዘንድ ብቻ ሳይሆን የመላው  ህብረተሰባችን የወረዳም፣ የክፍለ ከተማም፣ የአገርም ስር የሰደደ ካንሰር አከል በሽታ ነው። የቀደሙት መንግስታትም፣ አሁን ያለውም፣ ምናልባትም ነገ የሚመጣውም መንግስት መሰረታዊ ደዌ ሥራይ ይሄው ላለመሆኑ አዋቂ ዘንድ መሄድ አያስፈልገንም።
(The case of the socialist witch-Doctor) የኢኮኖሚ ጠበብቶቻችን ክፉ የትንተና ጠኔ (Deprivation of economic analysis) ሊሰመርበት የሚገባ ወረርሽኝ ነው- ትላንትም፣ ዛሬም!
እንደ ችግር የምናነሳቸውን መፍትሄም የሚያሻቸው ፍሬ ሃሳቦች እጅግ በርካታ ቢሆኑም፣ አንኳር አንኳሮቹ፤
1. የኢትዮጵያ የቤት ነክ ቢሮክራሲ መሰረታዊ ጉዳይ
2. ተጨባጭ ችግሮችን በሚዲያ ማሳየትና የህዝብን አስተያየት ከጉዳይ አለመጣፍ
3. መንግስት ችግሮች መኖራቸውን መቀበልና ለመፍትሄው ሁነኛ አስተዋፅኦ ሊያደርጉ ይችላሉ የሚባሉ ልባም ምሁራንን አለማወያየት
4. በየደረጃው እገዛ ሊያደርጉ የሚችሉ፣
    - አንጋፋ ምሁራን
    - ትኩስ ኃይል ወጣቶች
    - የሃይማኖት መሪዎች
    - ድርጅቶችና ተቋማት
ዓይነተኛ ተባባሪነት መመናመን ጥቂት መነሻ ሃሳቦች ናቸው።
5. የጎረቤት አገሮችን የመተጋገዝ  ህብረት አለመጠቀም፣
    ጥቂት መንደርደሪያና ፍሬ ጉዳዮች ናቸው። እናስብባቸው!
ከላይ የነቆጥናቸውን ዋና ዋና ተግባራት በመንተራስ፤ የተቀደሰ ተግባር ለማከናወን ፍቃደ  ልቡናችን ክፍት ይሁን! እንወያይ! ችግራችንን እናውጣ! መፍትሄውን አንንፈግ!
ከሁሉም በላይ ግን፣ “በሽታውን የደበቀ መድሀኒት አይገኝለትም!” የሚለውን አባባል ሁሌም በህሊናችን እናኑር!!

  የኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ከርፖሬሽን (EBC) የኦሮምኛ ክፍል ኃላፊ በላቸው ጃቤሳ፣ ከሸገር ውሀ አምራች ድርጅት ሀላፊ ግማሽ ሚሊዮን ብር ጉቦ በመቀበል በከባድ ሙስና ወንጀል ተከሰሰ። ከበላቸው ጀቤሳ ጋር የሰበታ ከተማ ወረዳ 08 ነዋሪ የሆነው  አለማየው ቂጢባ የተባለ ግለሰብም የከባድ ሙስና ወንጀል ክስ ቀርቦበታል።
1ኛ ተከሳሽ በላቸው ጀቤሳ የEBC ኦሮምኛ ክፍል ሀላፊ ሆኖ ሲሰራ፣ ከ2ኛ ተከሳሽ ጋር በመመሳጠር  የሸገር ውሀ አምራች ኩኒስ ጠቅላላ ንግድ ሥራ ኃላፊነት የተወሰነ ማህበር ድርጅት  የሚያመርተውን የውሀ ምርት ባዓድ ነገር እንዳለው በሚዲያ እንደሚቀርብ ማስፈራራታቸው በክሱ ተመላክቷል።
 በዚህም 2ኛ ተከሳሽ በጥር ወር 2014 ዓ/የድርጅቱ ባለሀብት ወደሆነው ዶ/ር ሀሰን መሀመድ ሩር ስልክ በመደወል አዳማ ከተማ አንድ ሱቅ ውስጥ ውሀ ለመጠቀም ገዝቼ ሶፍት መሳይ ቆሻሻ ስላገኘሁበት በጥር 26 እና 27 ቀን ለኢትዮጲያ ብርድካስት ኮርፖሬሽን ጥቆማ ያቀረብኩ በመሆኑ    
በላቸው ጃቤሳ የተባለ የEBC ሰራተኛ አናግሩ በማለት የ1ኛ ተከሳሽን ስልክ ለውሀ አምራች ድርጅት ባለቤት ለዶ/ር  ሀሰን መሀመድ መስጠቱ  በክሱ ተገልጿል።
 ባለሀብቱም በተሰጣቸው ስልክ ለ1ኛ ተከሳሽ ለEBC ኦረምኛ ክፍል ሀላፊ ለበላቸው ጀቤሳ ስልክ በመደወል በአ/አ ብሔራዊ አካባቢ በሚገኝ ራስ ሆቴል በመገናኘት ይኺው 1 ተከሳሽ የውሀው ጥቆማ ለተቋሙ የደረሰ መሆኑን ገልጾ ነገር ግን በሚዳያው እንዴይተላለፍ  ከፈለጉ ገንዘብ እንዲከፍሉ መጠየቁ ተመላክቷል በክሱ።
 በጥር 28 ቀን በንፋስ ስልክ ላፍቶ ክ /ከ ለቡ ጋርመንት አካባቢ በሚገኝ አንድ ካፍቴሪያ  ከባለሀብቱ ጋር በመገናኘት ወደ ለተቋሙ የደረሰው በምስል የተደገፈ ጥቆማ  እንዲመለስ ከፈለጋችሁ ግማሽ ሚሊዮን ብር እንዲከፍሉ ከጠየቁ በኋላ ባለሀብቱ በገንዘቡ መጠን ሳይስማሙ ከተለያዩ በኋላ በድጋሚ በየካቲት 2 ቀን 2014ዓ/ም ደግሞ በዛው ቦታ ተገናኝተው ባለሀብቱ ዶ/ር ሀሰን መሀመድ  100 ሺህ ብር በጥሬው ለ1ኛ ተከሳሽ ሰተውት ተከሳሹም ብሩን መኪና ውስጥ ካስገባ በኋላ ቀሪውን የ400 ሺህ ብር ሶስት ቼክ ደግሞ መኪና ውስጥ ሲቀበሉ በፌደራል ፖሊስ አባላት እጅ ከፍንጅ መያዛቸው በክሱ ተዘርዝሮ  ጉቦ በመቀበል ከባድ ሙስና ወንጀል ክስ  ቀርቦባቸዋል። ተከሳሾቹ ዛሬ በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤትልደታ ምድብ 4ኛ የሙስና ጉዳዮች ወንጀል ችሎት በጽ/ቤት ቀርበው የክስ ቻርጁ እንዲደርሳቸው ተደርጓል። ፍርድ ቤቱ ክሱን በችሎት በንባብ ለማሰማት  ለመጋቢት 12 ቀን ተለዋጭ ቀጠሮ ሰጥቷል።

One year ago, Ethiopia received its first COVID-19 vaccine doses from the COVAX with a total of 2.2 million doses and lunched the COVID 19 vaccination on 13 March 2021. To date, more than 21.5 million people received at least one dose and more than 20.5 people have been fully vaccinated. Efforts are ongoing to increase vaccine uptake to reach a wider proportion of the population.

Since the first shipments, the country has so far received 45,411,750 COVID-19 vaccine doses, of which 40,696,550 are from COVAX, 1,005,200 from the African Vaccine Acquisition Task Team, 3,700,000 from bilateral donations, and 10,000 from CDC. A total of 28,705,008 doses of vaccines were administered since the launching.

There was vaccine hesitancy in bigger cities and towns, which attributed to the slow vaccine uptake in the beginning. Intensified advocacy, social mobilization and community awareness creation activities were undertaken by the Ministry of Health and regional health bureaus in collaboration with partners. Community conversations were held with close involvement of stakeholders, including community elders and the administrative structure, all of which helped increase vaccine uptake.

“Despite the major challenges with vaccine supplies, the Ethiopian Ministry of Health has made great efforts to increase the vaccine uptake, including expanding vaccination sites, ensuring effective use of available stocks, mobilizing communities and addressing doubts and misinformation,” said Dr Boureima Hama Sambo, WHO Representative in Ethiopia. “WHO congratulates Ethiopia on the progress to date in increasing vaccine coverage and will continue to support the government and its partners to achieve its goals of protecting the Ethiopian people.”

The Ministry of Health (MoH) conducted two rounds of nationwide COVID-19 vaccination campaigns, which significantly increased coverage. Nearly 6.2 million vaccine doses were distributed during the first round of the vaccination campaign and 19.8 million vaccine doses have been distributed for the ongoing the second-round campaign. The second-round campaign reached a record high on 18 February, three days after the launch of the campaign, when more than 2.2 million people were vaccinated on a single day – the highest single-day vaccine coverage in the WHO African Region.
WHO continues to support the country to scale up COVID-19 vaccine uptake, which will hopefully limit the rate of infection, transmission and the emergence of variants, as well as stepping up surveillance, genome sequencing capacity, increasing testing to facilitate early detection and response to cluster of cases. WHO is also continuing to support the efforts to adhere to public health and social measures until the pandemic is controlled.

Russia announced sanctions against top U.S. officials in retaliation for American sanctions against Russia.  
As sanctions imposed by the U.S., the European Union and allies continue to roil Russia's economy, Russia responded by issuing sanctions of its own against top American officials.
Russia's foreign ministry said it was issuing a "stop list" to prevent members of the Biden administration from entering Russia.
"This step, taken as a response measure, is the inevitable result of the extreme Russophobic policy of the current US Administration, which, in a desperate attempt to maintain American hegemony, has abandoned any sense of decorum and placed its bets on the head-on containment of Russia," the foreign ministry said in a statement.
The list includes President Joe Biden, Secretary of State Antony Blinken, Defense Secretary Lloyd Austin, Chairman of the Joint Chiefs of Staff Mark Milley, national security adviser Jake Sullivan, CIA Director William Burns, press secretary Jen Psaki, deputy national security adviser Daleep Singh, USAID Administrator Samantha Power, Deputy Secretary of the Treasury Wally Adeyemo and U.S. Export-Import Bank President and Chair Reta Jo Lewis.
Hillary Clinton and President Biden's son, Hunter Biden, are also on the list.
Psaki downplayed the significance of the announcement Tuesday, saying "none of us are planning tourist trips to Russia, none of us have bank accounts that we won't be able to access, so we will forge ahead."
The U.S. and allies have sanctioned Russian President Vladimir Putin and Foreign Minister Sergey Lavrov personally over Russia's invasion of Ukraine.
Russia said it would soon announce more sanctions on U.S. officials, lawmakers, business people and media personalities that the country accuses of "Russo phobia."
Russia also said on Tuesday that it was sanctioning top Canadian officials, including Prime Minister Justin Trudeau and more than 300 lawmakers and officials.
Western countries have imposed a plethora of sanctions against Russian oligarchs and officials, Russian companies, Russian oil and Russian banks.
International Monetary Fund Managing Director Kristalina Georgieva said on Sunday that the sanctions are having a severe impact on Russia's economy.
"We expect a deep recession in Russia," she told CBS.
(NPR)

WASHINGTON (AP) — The U.S. Senate unanimously approved a resolution late Tuesday seeking investigations of Russian President Vladimir Putin and his regime for war crimes over the invasion of Ukraine.
The bipartisan measure from Sen. Lindsey Graham, R-S.C., says the Senate strongly condemns the "violence, war crimes. Crimes against humanity” being carried out  Russian military forces under Putin's direction. It encourages international criminal courts to investigate Putin, his Security Council and military leaders for possible war crimes.
 “These atrocities deserve to be investigated for war crimes,” said Senate Majority Leader Chuck Schumer, D-N.Y.
The measure was approved swiftly and without dissent as lawmakers in Congress continues to muscle a bipartisan show of force against the Russian war in Ukraine. First introduced almost two weeks ago, the Senate resolution would not carry the force of law, but is another example of Congress providing the Biden administration political support to take a tough line against Putin's aggression.
Last week, U.S. Vice President Kamala Harris embraced calls for an international war crimes investigation of Russia over its invasion of Ukraine, citing the “atrocities” of bombing civilians, including a maternity hospital.
Speaking alongside Polish President Andrzej Duda at a press conference in Warsaw, Harris stopped short of directly accusing Russia of having committed war crimes.
“Absolutely there should be an investigation, and we should all be watching,” said Harris, noting that the United Nations has already started a process to review allegations.
The International Criminal Court had earlier announced it has launched an investigation that could target senior officials believed responsible for war crimes and other violations over the war in Ukraine.
The resolution approved by the Senate has been embraced by senators from both parties, Republicans and Democrats.
It says the Senate condemns Putin, the Russian Federation, the Russian Security Council, members of the Russian military and others of committing flagrant acts of aggression and other atrocities that rise to the level of war crimes.
The resolution calls for the U.S. and others to seek investigations of Putin and his regime at the International Criminal Court and International Court of Justice for potential war crimes.