On 10 September, federal prosecutors charged opposition leader EskinderNega and six others with crimes including training a terror group to assassinate the former acting Addis Ababa mayor and inciting ethnic and religious conflict to try and illegally take power in the capital.
Eskinder, a writer and politician who opposes ethno-nationalist movements and styles himself as a pro-democracy activist, has been arrested multiple times before his 1 July detention during a bout of deadly political violence. He was sentenced to 18 years for terrorism offenses, including trying to foment an ‘Ethiopian Spring’ in 2012 and released in 2018. In 2006, after the violent fallout from competitive elections the year before, Eskinder was imprisoned for treason, but released a year later.
The head of the Balderas for True Democracy Party, which is registered by the electoral board and whose stated mission is to protect the rights of citizens in self-governing, multi-ethnic Addis Ababa, is on trial at the Federal High Court with six co-defendants, two of whom are at large and four of who are leading Balderas officials. On 17 September, the charges were read to the defendants, who are in two groups. Lawyer HenokAkilu told Ethiopia Insight that the defense team did not attend the hearing as they were informed too late.
The charge sheet against Eskinder and four others says that since August 2019 they appointed themselves to a “caretaker” Addis Ababa council, attempted 14 times to initiate ethnic and religious conflict, and conspired against the government and the constitution.
Among the second set of charges, which also include Eskinder, are that they organized the training of a terrorist group in Motta, East Gojjam Zone, Amhara region, with the aim of assassinating former acting mayor Takele Uma and other top officials. The sixth defendant, AshenafiAweke, recruited and presented the trainees to Eskinder, the charges allege. They will also be tried for plotting to burn religious institutions to create chaos in Addis Ababa and overthrow the city government.
The first group are charged under articles 32(1)(a) and (b), 35, 38, and 240(1)(b) of the Criminal Code. The two absentee defendants and Eskinder are also accused of violating articles 32, 35, and 38 of the Criminal Code and Article 6(2) of Proclamation 1176/2020 Anti-Terrorism Proclamation.
Yesterday, the Attorney General’s Office announced that Oromo nationalist leaders Jawar Mohammed and BekeleGerbe would also be charged with terrorism crimes. Meanwhile, centrist politician LidetuAyalew, is being prosecuted for firearms offenses in an Oromia court.
According to prosecutors, the first five defendants in Eskinder’s case and their followers used fake Facebook accounts and other means of communication with the aim of provoking clashes between Amhara and Oromo and Muslims and Christians. When a site was designated in Nefas Silk Sub-City for construction of a mosque, on 12 August 2019, Eskinder, as self-appointed leader of the ‘caretaker’ council, ordered his followers to spread information that Takele is promoting Islam’s expansion and used words that were designed to provoke Muslims, the charges state.
On 5 February, after police and community members clashed around HayaArat area in Addis Ababa over the construction of a church, Eskinder is accused of attempting to initiate unrest by visiting the location and telling the community that this is the work of Takele, and that the now Mines Minister is a “killer”.
The charge sheet says that on 10 April, at the headquarters of Balderas, Eskinder told supporters: “We will use every opportunity and pay every sacrifice including our lives to remove the government by 10 October [the original expiry of all governments’ five-year terms before parliament extended them in June due to the pandemic]. We are prepared for both peaceful and armed struggle. Sub cities which aren’t well organized should be accordingly organized.”
In May, prosecutors say Eskinder told party members: “The election has been postponed. This isn’t a legitimate government and it will only stay in power after 10 October over our dead bodies. Alert the forces in and around the city to be prepared and we’ll have aid from our members inside the Orthodox Church.”
Moreover, the defendants allegedly used musician HachaluHundessa’s 29 June killing to stoke ethnic and religious clashes. The next morning, Eskinder and two other defendants told supporters that Qeerroos—literally, Oromo bachelors, but also the name of a youthful political movement that has been involved in peaceful and violent protests since 2015—are coming into Addis Ababa from multiple directions and they need to attack to make them retreat. Following the order given to youth groups by him and the fourth defendant, AskaleDemese, Oromo and their properties were attacked around Kirkos and KolfeKeranyo sub-cities and Tor Hailoch.
On 1 July, the day of his arrest, prosecutors say Eskinder told the second defendant, SentayehuChekol, a top Balderas official, to organize youth groups around Kirkos, distribute flyers, and engage in unrest. Allegedly, Eskinder promised 500,000 birr for the activity. On the same day, both defendants went to Bulgaria in Kirkos Sub-City and disseminated false reports that Qeerroos are coming to burn down Kirkos and St. Michael churches. That drove the churches to ring emergency bells, thereby fueling more unrest.
Due to the defendants organizing attacks on Oromo, Tigrayans and Muslims, 14 fatalities and the destruction of more than 187-million-birr worth of property occurred, prosecutors allege.
Eskinder told the court that security will be best served by releasing him: “If the state is worried about public safety, the best thing for the public peace and security is if we got released and participated in the election. The election won’t be trusted by the public if we are excluded.” Later he added: “The entire nation knows we are political prisoners and since the attorney general is recently appointed I understand he will experience a lot of pressure from the top officials to bring the desired outcome.”
Sentayehu said: “Takele has been unlawfully handing over to individuals, lands, condominium apartments and identity cards in Addis Ababa. As politicians who stood for public interest, it is our duty to reveal and contest such illegal actions, but we never planned to employ forceful measures.”
The charge sheet says the seventh defendant, FetawiGebremedhin, was previously sentenced to death and escaped from prison. However, defense lawyer Henock told Ethiopia Insight that neither he nor his clients have any knowledge of Fetawi and suspect he may not exist.
The defense asked the court to release the defendants on bail. The prosecution protested, as the charges carry potentially more than 15 years imprisonment, and as there is a possibility of further crimes since the defendants are willing to give their lives to overthrow the government. The defense objected that the charges carry a minimum of 10 years and bail is a constitutional right. Judges rule on the bail request on 22 September.
(Source: Ethiopia Insight)

   ታዋቂው የቴክኖሎጂ ኩባንያ ጎግል በስሩ በሚያስተዳድረው ዩቲዩብ ድረገጽ አማካይነት የህጻናትን መረጃዎች ያላግባብ ጥቅም ላይ አውሏል በሚል በእንግሊዝ የ3 ቢሊዮን ዶላር ክስ እንደተመሰረተበት ብሉምበርግ ዘግቧል፡፡
ኩባንያው ከ5 ሚሊዮን በላይ የሚሆኑ ከ13 አመት በታች ዕድሜ ያላቸውን እንግሊዛውያን ህጻናት መረጃዎች ያለፈቃድ በዩቲዩብ አሰራጭቷል ተብሎ ክስ እንደቀረበበት የጠቆመው ዘገባው፤ ፍርድ ቤት የጥፋተኝነት ውሳኔ ካሳለፈበት 3.2 ቢሊዮን ዶላር እንደሚከፍልና ገንዘቡ ለህጻናቱ በካሳ መልክ እንደሚከፋፈልም አመልክቷል፡፡

          “ደብል ዲያመንድ” የሚል ስያሜ ያላትና በአለማችን እጅግ ከፍተኛ የሆነ ዋጋ በማውጣት ክብረ ወሰን ያስመዘገበችው በግ፣ ሰሞኑን ስኮትላንድ ውስጥ በተካሄደ ጨረታ በ490 ሺህ ዶላር መሸጧን ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡
ስኮቲሽ ናሽናል ቴክሴል በተባለው የአገሪቱ አጫራች ኩባንያ አማካይነት ላንካርድ በተባለው ከተማ በ13 ሺህ ዶላር መነሻ ዋጋ ለጨረታ የቀረበችው ይህቺው “ታሪካዊ በግ”፤ በስተመጨረሻም ባልተጠበቀ ዋጋ በ490 ሺህ ዶላር መሸጧን ዘገባው አመልክቷል፡፡
ጨረታውን ያሸነፉት ሶስት የእንስሳት እርባታ ኩባንያዎች በጋራ ባቀረቡት ዋጋ መሆኑን የጠቆመው ዘገባው፤ ከዚህ ቀደም በከፍተኛ ዋጋ በመሸጥ ክብረወሰኑን ይዛው የነበረችው እ.ኤ.አ በ2009 በ307 ሺህ ዶላር የተሸጠችው #ዴቨሮንቫሌ ፐርፌክሽን; የተሰኘች በግ እንደነበረችም አስታውሷል፡፡

 የቀድሞው የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማ፤“ኤ ፕሮሚስድ ላንድ” የተሰኘ አዲስ መጽሐፍ በመጪው ህዳር ወር መጨረሻ በገበያ ላይ እንደሚውል ሲኤንኤን ዘግቧል፡፡
ኦባማ ከወጣትነት ዘመናቸው እስከ ፕሬዚዳንትነት ያሳለፉትን ህይወትና ስልጣናቸውን ከለቀቁ በኋላ ያጋጠሟቸውን ነገሮች የሚዳስሱበት ይህ የግል ማስታወሻ መጽሐፍ፤በ25 የተለያዩ ቋንቋዎች ተዘጋጅቶ ለገበያ እንደሚበቃም ዘገባው አመልክቷል፡፡
ፔንጉዊን ራንደም ሃውስ በተባለው ታዋቂ አሳታሚ ኩባንያ አማካይነት ለህትመት የሚበቃው “ኤ ፕሮሚስድ ላንድ”፤ 768 ገጾች እንዳሉት የተነገረ ሲሆን፣ 45 ዶላር የመሸጫ ዋጋ እንደተተመነለትና  በሚሊዮኖች ኮፒ ይሸጣል ተብሎ እንደሚጠበቅ ተዘግቧል፡፡
ኦባማ ከዚህ ቀደም “ድሪምስ ፍሮም ማይ ፋዘር” እና “ዘ ኦዳሲቲ ኦፍ ሆፕ” የተሰኙ ሁለት ተወዳጅ መጽሐፍትን ለአንባብያን ማቅረባቸውንም ዘገባው አስታውሷል፡፡

   በመላው አለም የሚኖሩ 47 ሚሊዮን ያህል ሴቶችና ልጃገረዶች የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በፈጠራቸው ዘርፈ ብዙ ቀውሶች ሳቢያ ወደ ከፋ ድህነት ሊገቡ እንደሚችሉና በሴቶችና በወንዶች መካከል ያለው የሃብት ልዩነት በከፍተኛ ሁኔታ ይሰፋል ተብሎ እንደሚጠበቅ ተመድ ከሰሞኑ ባወጣው መግለጫ አስጠንቅቋል፡፡
ድርጅቱ እንዳለው የሴቶች ድህነት መጠን እስከ መጪው የፈረንጆች አመት በ9.1 በመቶ ይጨምራል ተብሎ የሚጠበቅ ሲሆን ኮሮና ከኢኮኖሚ አንጻር ሁሉንም ተጠቂ ቢያደርግም፣ ሴቶችና ልጃገረዶች ግን በከፋ ሁኔታ ከገፈቱ ቀማሽ ይሆናሉ ተብሎ ይገመታል፡፡ በወረርሽኙ ሳቢያ ወደ ድህነት ይገባሉ ተብለው ከሚጠበቁት 96 ሚሊዮን ያህል ሰዎች መካከል 47 ሚሊዮን ያህሉ ሴቶችና ልጃገረዶች እንደሚሆኑ የገለጸው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የልማት ፕሮግራም፤ ይህም በከፋ ድህነት ውስጥ የሚገኙ የአለማችን ሴቶችና ልጃገረዶችን ቁጥር ወደ 435 ሚሊዮን ከፍ እንደሚያደርገው አመልክቷል፡፡
ሴቶች በኮሮና ቫይረስ ምክንያት ከስራ ገበታቸው የመፈናቀል ዕድላቸው ከወንዶች ጋር ሲነጻጸር በ19 በመቶ ከፍ እንደሚል የጠቆመው ድርጅቱ፤ በብዛት ለከፋ ድህነት ከሚጋለጡት መካከልም የአፍሪካ አገራት ሴቶችና ልጃገረዶች እንደሚገኙበትም አክሎ ገልጧል፡፡

Saturday, 19 September 2020 13:59

ከሰውነት መጉደል

    “በኢትዮጵያ ተደጋግመው የተከሰቱ በርካታ ችግሮች አሉ፡፡ እነርሱም አለመተማመን፤ ዘረኝነት፤ መናናቅ፤ የኢኮኖሚ አለመመጣጠን፤ ሕገወጥ የጦር መሣሪያ ዝውውር፤ የቤተ እምነትን ማጣጣል፣ የዝምድና ሹመት፣ የሕዝብና የመንግስት ሀብት ምዝበራ፤ ብሔር ተኮር ጥፋቶች፣ ለክፉ ዓላማ ወጣቶችን ማደራጀት፣ ግጭት መፍጠር፤ ዜጐችን ማፈናቀል፤ ጾታዊ ትንኮሳና አስገድዶ መድፈር፣ እናትና ልጅን አብሮ ማቃጠል፣ በመንጋ ፍርድ ሰውን ዘቅዝቆ በጠራራ ፀሐይ መስቀል፣ እንደ በግ ማረድ፣ በድንጋይና በብረት ወግሮ መግደል፤ የጥላቻና ጸያፍ ንግግሮች፣ ብሔርና ሃይማኖት ተኮር ጽሑፎችን ማሰራጨት፤ መስጂድንና ቤተ ክርስቲያንን በሌሊት ማቃጠል፤ ተማሪዎች ትምህርታቸውን ሳይጨርሱ፣ ታማሚዎች ከሕመማቸው ሳያገግሙ፣ አራሶች ወገባቸው ሳይጠና ቤት በላያቸው ማፍረስ፣ በተዘጉ መንገዶች ምክንያት ወደ ጤና ጣቢያ መድረስ ያልቻሉ እርጉዞች ጐዳና ላይ እንዲወልዱ ማድረግ፣ የምስኪኖችን ንብረት ማውደም፣ ለዘመናት የለፉበትን ጥሪት በአንድ ጀምበር ማቃጠል፣ በእነዚያ ድርጅቶች ተቀጥረው የሚሠሩ ዜጐችን መድረሻ ማሳጣት፣ ምንም የማያውቁ ሕፃናትን ሜዳ ላይ እንደ ጠጠር እስከ መበተን…ድረስ በተለያዩ የአገራችን ከተማዎች…ተነግሮ የማያልቅ ግፍ ከሰውነት በጐደሉ የአረመኔ ሰዎች እጅ ተፈጽሟል፡፡
የነገዋ ኢትዮጵያ በኢኮኖሚ፣ በማኅበራዊ፣ በፖለቲካዊና በመንፈሳዊ የተሻለች እንድትሆን ካስፈለገ እስከ ዛሬ የመጣንባቸውን የሴራ ፖለቲካ፣ አክራሪ ብሔርተኝነትና ሃይማኖተኝነትን ከላያችን ላይ ማራገፍ ይጠበቅብናል፡፡ ካልሆነ ግን ታሪክን ወደ መድገም እንጂ ታሪክን ወደ መሥራት አንሸጋገርም፡፡ በጐ ታሪክን ለመጻፍ መሻቱ ካለን፣ ከገባንበት የሥነ - ምግባር ዝቅጠትና አዙሪት በፍጥነት መውጣት አለብን፡፡ ከታሪክ የምንማረው በርካታ አገራትና ሕዝቦች አሁን የደረሱበትን ከፍታ ነው፡፡ አንዳንዶቹ ከእኛ የከፋ ነገርም ገጥሟቸዋል፡፡ በእኛ የደረሰም በእነርሱ ደርሷል፡፡ አሁን በአንጻራዊነት ያገኙትን ሰላም፣ ብልጽግና፣ ዕድገት በሁሉም አቅጣጫ ስንመለከተው ተጋርጦባቸው የነበረውን የመፍረስ፣ የመበታተን አደጋ አትኩሮትና ጥንቃቄ የተሞላበት ምላሽ በመስጠታቸው ያለ ጥርጥር እንደተሻገሩት እንረዳለን፡፡
ዛሬም አገራችን መንታ መንገድ ላይ ነች። ችግራችን እንደ ድር ለምን ተወሳሰበ? መፍትሔ መስጠት የተሳነን ለምንድን ነው? በውስጥና ውጪ ያሉ ፖለቲከኞች፤ የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች፣ አክቲቪስቶች፣ ጦማሪያን፣ የሚዲያ ባለሙያዎች…ለአገራቸው ውድቀት ነው ወይስ ብልጽግና ነው የሚዳክሩት? ስብከታቸው ምንድን ነው? እዚህ ያለውን ሕዝብ ተነስ የሚሉት ለልማት ነው ለጥፋት? ጥላቻን በለፈፉበት ግለት ያህል ስለ ፍቅር ምን ብለዋል? ብሔርተኝነትን ባጐኑት ልክ ስለ አንድነት ምን ተንፍሰዋል? ስለ ምን ተናግረው ስለ ምን ዝም ብለዋል? ታዝበናል? ወይስ ሁላችንም በማውራት ላይ ስለምንገኝ መደማመጥ አልቻልንም? ዝም ማለት ለአገር ትልቅ ውለታ የሚሆንበትም ጊዜ አለ እኮ። በወረኞች መንደር ፀጥታን መርሁ ካደረገ ሰው በላይ ጠቢብ የለም፡፡
አገራችንን ጠፍሮ የያዛት ችግር ምንድነው? መንስዔውና ውጤቱስ? የቱ ጊዜያዊና ቋሚ ነው? ብለን መጠየቅ አለብን፡፡ ኢትዮጵያ ሕዝቦቿ ከመከራ ለአፍታ እንኳ ሳይላቀቁ መሪር ሕይወት የሚገፉባት ምድር የሆነችው ለምንድን ነው? በዋናነት ሰዎች ከተለያዩ ችግሮች ጋር የሚጋመዱት በሦስት መንገዶች ነው፡፡ የዶክተር ጠና ደዎ ሐተታ በችግር ፈጣሪነት፣ በሰለባነትና በመፍትሔ ሰጪነት ያጠቃልላቸዋል፡፡ በአገራችን ላሉ ችግሮች ደራሲውና ተዋናዩ እኛው ሕዝቦቿ ነን፡፡ ማናችን በችግር መንስዔነት፣ በተጐጂነት፣ በመፍትሔነት እንደተሰለፍን ራሳችንን በግልጽነት እንጠይቅ፡፡ ከመጣነው መንገድ እንማር፡፡ አሰላለፋችንን እናጢን፡፡ ታላቁ ፈላስፋ አፍላጦን፤ “የሰው ልጅ በጐ ትምህርት ካገኘ የተሻለ ይሆናል፡፡ መልካም ትምህርት ካላገኘ ግን የከፋ ይሆናል፡፡” ይለናል፡፡ ከምንጊዜውም በላይ ግብረገብ ዐቢይ የቤት ሥራችን እንደሆነ የተረዳንበት ወቅት ላይ ነን፡፡ አልበርት ካሙ፤ ከግብረገብ ውጪ የሚመላለስን ሰው በጫካ ውስጥ ግዳይ ሊጥል ከሚንጐማለል አረመኔ አውሬ ለይቶ እንደማያየው “A man without ethics is a wild beast loosed upon this world.” ሲል ይነግረናል፡፡”
(ከዮናስ ዘውዴ ከበደ "አልገባኝም" አዲስ መጽሐፍ የተቀነጨበ)

       የኮሮና ተጠቂዎቸች ቁጥር ከ30 ሚሊዮን አልፏል

            የአለም የጤና ድርጅት ባለፈው እሁድ ብቻ በመላው አለም 308 ሺህ ያህል የኮሮና ቫይረስ ተጠቂዎች መገኘታቸውንና ይህም ቁጥር ወረርሽኙ ከተቀሰቀሰበት ጊዜ አንስቶ ከፍተኛው እንደሆነ አስታውቋል፡፡
በዕለቱ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው የኮሮና ቫይረስ ተጠቂዎች የተገኙባቸው ቀዳሚዎቹ የአለማችን አገራት ህንድ፣ አሜሪካና ብራዚል መሆናቸውን የጠቆመው ድርጅቱ፤ በህንድ 94 ሺህ 372፣ በአሜሪካ 45 ሺህ 523 እና በብራዚል 43 ሺህ 718 የቫይረሱ ተጠቂዎች መገኘታቸውንም አመልክቷል፡፡
የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ዋና ጸሃፊ አንቶኒዮ ጉቴሬስ በበኩላቸው፤ ኮሮና ቫይረስ ከቁጥጥር ውጭ መሆኑንና የአለማችን ቀዳሚው የደህንነት ስጋት መሆኑን በመጥቀስ አለማቀፉ ማህበረሰብ ቫይረሱን ለመዋጋት ከመቼውም ጊዜ በበለጠ ተተባብሮ እንዲሰራ ባለፈው ረቡዕ በሰጡት መግለጫ ጥሪ አቅርበዋል፡፡
የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ እስካለፈው ሃሙስ አመሻሽ ድረስ በመላው አለም ከ30.1 ሚሊዮን በላይ ሰዎችን ማጥቃቱንና ወደ 947 ሺህ የሚጠጉ ሰዎችን ለህልፈተ ህይወት መዳረጉን እንዲሁም ከቫይረሱ ያገገሙ ሰዎች ቁጥር ወደ 21.9 ሚሊዮን መጠጋቱን ዎርልዶ ሜትር ድረገጽ ባወጣው መረጃ አስታውቋል፡፡
አሜሪካ ከ6.8 ሚሊዮን በላይ ተጠቂዎችና ከ201 ሺህ በላይ ሟቾች ከአለማችን አገራት በቫይረሱ ክፉኛ የተጎዳች ቀዳሚዋ አገር ስትሆን፣ ህንድ ከ5.1 ሚሊዮን በላይ ተጠቂዎች፣ ብራዚል ከ4.4 ሚሊዮን በላይ ተጠቂዎች ይከተላሉ፡፡ ብራዚል በ134 ሺህ ሟቾች በሁለተኛ ደረጃ ላይ ስትገኝ፣ ህንድ ከ83 ሺህ በላይ ሟቾች ሶስተኛውን ደረጃ ይዛለች፡፡
ወደ አፍሪካ ስናመራ ደግሞ፣ በአህጉሪቱ ላለፉት ሶስት ተከታታይ ሳምንታት በኮሮና ቫይረስ ከተያዙ ሰዎች መካከል የሚያገግሙት በአማካይ 82 በመቶ ያህሉ እንደሆኑ የአፍሪካ የበሽታ መከታተልና ቁጥጥር ማዕከል ባለፈው ሃሙስ ባወጣው መግለጫ ማስታወቁን እናገኛለን፡፡ በመላው አፍሪካ 13 ሚሊዮን ያህል የኮሮና ቫይረስ ምርመራዎች መደረጋቸውን፣ በቫይረሱ የተጠቁ ሰዎች ቁጥር ከ1.37 ሚሊዮን በላይ መድረሱን፣ የሟቾች ቁጥር ወደ 33 ሺህ 251 ከፍ ማለቱንና 1.127 ሚሊዮን ያህል ታማሚዎች ደግሞ ማገገማቸውንም ማዕከሉ አክሎ ገልጧል፡፡
የአለም የጤና ድርጅት በበኩሉ፣ በመላው አለም በኮሮና ቫይረስ ከተጠቁ 7 ሰዎች መካከል በአማካይ አንዱ የጤና ባለሙያ መሆኑን ከትናንት በስቲያ ባወጣው መግለጫ ያስታወቀ ሲሆን፣ ይህ ቁጥር በአንዳንድ አገራት ከዚህ በላይ እንደሚሆንና ከ3 ተጠቂዎች አንዱ የጤና ባለሙያ እስከመሆን እንደሚደርስ መግለጹንም አልጀዚራ ዘግቧል፡፡
የአለም ባንክ ዋና የምጣኔ ሃብት ባለሙያ ካርሜን ሬንሃርት፤ አለማችን በኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ሳቢያ ካጋጠማት የኢኮኖሚ ቀውስ ለማገገም እስከ 5 አመት ያህል ጊዜ ሊፈጅባት እንደሚችል ማስታወቃቸውን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
የአሜሪካ መንግስት ፍቱንነቱ የተረጋገጠ የኮሮና ቫይረስ ክትባት በሳምንታት ጊዜ ውስጥ ስራ ላይ እንደሚውልና ክትባቱን ለሁሉም ዜጎቹ በነጻ ለማዳረስ ማቀዱን ባለፈው ረቡዕ ማስታወቁ የተዘገበ ሲሆን የአሜሪካው ሲዲሲ በበኩሉ፤ ከክትባት ይልቅ የፊት ጭምብል ኮሮናን በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚከላከል በጥናት ማረጋገጡን ይፋ አድርጓል፡፡
የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የህጻናት መርጃ ድርጅት ዩኒሴፍ በበኩሉ፤ ከአለማችን አጠቃላይ ተማሪዎች ግማሽ ያህሉ ወይም 872 ሚሊዮን የሚሆኑት በኮሮና ቫይረስ ምክንያት ወደ ትምህርት ገበታቸው አለመመለሳቸውን ያስታወቀ ሲሆን፣ በመላው አለም በቫይረሱ ሳቢያ ትምህርታቸውን ያቋረጡ ተማሪዎች ቁጥር 1.6 ሚሊዮን እንደሚደርስም አመልክቷል፡፡

  በሀገራችን እውቅ እውቅ ኮሜዲያን እንደነበሩ ይታወቃል፡፡ ከነዚህ ውስጥ ተዋናይ ወጋየሁ ንጋቱ (ሀገር ፍቅርና ብሔራዊ ቴአትር)፣ ተዋናይ አበራ ጆሮ (ሀገር ፍቅር ቴአትር)፣ ኮሜዲያን መላኩ አሻግሬ ፣ ኮሜዲያን ተስፋዬ ካሣ ተጠቃሽ ናቸው፡፡
ዛሬ ኮሜዲያን መላኩ አሻግሬ (ነፍሱን ይማረውና!) በህይወቱና በመድረክ ላይ ከተጫወታቸው አስቂኝ ትዕይንቶች አንዱን እንደ ትርክት እናወጋለን፡፡
በተለይ ዛሬ በሀገራችን የአስቂኝ ተውኔት ነገር ለዛውን እያጣና እየተሟዘዘ መምጣቱን የቲያትር ቤት መድረክ ትዕይንቶች የሚከታተልና ሬዲዮና ቴሌቪዥን የሚያይ የሚሰማ አድማጭ ተመልካች ሁሉ የታዘበውና የሚያውቀው ነው፡፡ ዛሬ ድንገት አስተዋጽኦ ቢሆንልን በሚል ከጥንቶቹ አንዱን እናስታውሳለን፡፡ እሱም ጋሽ መላኩ አሻግሬ እንደ ሽፍንፍን ያሉ ድንቅ ቧልታዊ ተውኔቶችን ከደረሱና ከተጫወቱ ተዋንያን መሀል ስመ ጥር የሆነ ባለሙያ ነው፡፡
ከዕለታት አንድ ቀን ጋሽ መላኩ አሻግሬ በማዕከላዊ ምርመራ ድርጅት እሥር ቤት ይታሰራል፡፡ የታሠረበት ምክንያት “በአንድ መጠጥ ቤት ውስጥ የወቅቱን የሀገራችንን የኢትዮጵያ መሪ “ባሪያ ብለህ መሳደብህን የሀገር ፍቅር ካድሬ ሰምቶ፣ መስክሮ፣ ከሶሃል” የሚል ነበር፡፡
ይህም በወቅቱ በሀገራችን የፖለቲካ ቋንቋ “የአፍ - ዕላፊ ወንጀል” በመባል የሚታወቅ ነው፡፡ (በወቅቱ ብዙ የእላፊ ወንጀሎች ተብለው የሚያሳስሩ “እላፊዎች” ነበሩ፡፡
አስረጅ፡- “እግር - እላፊ” የኢትዮጵያን ድንበር በእግር ተሻግሮ ወደ ጐረቤት ሀገር መኮብለል፡፡
“ልብ - እላፊ” - መንግሥትን ለመገልበጥ ማሰብ፣ ማሴር፣ ማደም፡፡
“ጭን - እላፊ” - በወቅቱ በምሥራቅም፣ በሰሜንም ጦር ግንባር ጦርነቶች ይካሄዱ የነበረ ሲሆን፤ ወደ ጦር ግንባር የዘመተ ሚኒሻ ወይም መደበኛ ወታደር ሚስት በመድፈር የታሰሩ እስረኞች፤ የታሰሩበት ምክንያት በሚለው ቅጽ ላይ #በጭን - እላፊ; ተብሎ ይነቆጣል ማለት ነው፡፡ ወዘተ…
ብዙ የሀገራችን እውነት ሲቆይ ተረት ይመስላል፡፡ ከላይ በተጠቀሰው ዓይነት እንግዲህ ከእለታት አንድ ቀን ተዋናይና ደራሲ መላኩ አሻግሬ፤ በአፍ - እላፊ ታስሮ ማዕከላዊ ምርመራ ድርጅት ይመጣል፡፡
መዝጋቢው እሥረኛም ፎርሙን ወይም ቅጹን አዘጋጅቶ ይመዘግበዋል፡፡
መዝጋቢ  - “ስሞትን ማን ልበል?”
መላኩ   -  “መላኩ አሻግሬ” ይላል፤አቶ መላኩ፡፡
መዝጋቢ  -  “የት ተወለዱ?”
መላኩ   -  “አዲስ አበባ”
መዝጋቢ  -  “ሥራዎት?”
መላኩ   -  “ትወና፡፡ የትያትር ደራሲ፡፡”
መዝጋቢ  -  “የሚሰሩበት መሥሪያ ቤት?”
መላኩ   -  “ሀገር ፍቅር ቲያትር”
መዝጋቢ -  “የታሠሩበት ምክንያት?”
መላኩ   -  (አቶ መላኩ ያመነታል)
መዝጋቢ -  “ግዴለም አይፍሩ፤ ለፎርሙ እኮ ነው፡፡ እኔም እንደርስዎ ያው እስረኛ ነኝ፡፡ ነጠላ ጫማዬን አያዩም?” ብሎ እግሩን አንስቶ ለአቶ መላኩ ያሳያል፡፡
ከዚያም፤ “እሺ አቶ መላኩ ይንገሩኝ? የታሠሩበትን ምክንያት--የፖለቲካ ዘለፋ… አፍ - እላፊ… ህገወጥ ንግግር? የሀገሪቱን መሪ በመሳደብ…የቱን ብጽፍ ይሻላል?;
አቶ መላኩም - “ይኸውልህ የኔ ልጅ፤…እንግዲህ የሀገር ፍቅር ቲያትር ሠራተኛ አይደለሁ?;
መዝጋቢ     - #አዎን;
አቶ መላኩ -  #ያሳሰረኝ የሀገር ፍቅር ካድሬ አደለ?”
መዝጋቢ   -  “አዎን”
አቶ መላኩ - “የሀገሪቱን መሪ ሰደብክ ብለው አይደል ያሰሩኝ?”
መዝጋቢ   - “አዎን”
አቶ መላኩ - “እንግዲያው የታሠረበት ምክንያት የሚለው ጐን ምንም ምንም ሳትጨምር - “በሀገር ፍቅር ምክንያት በልልኝ፡፡”
*   *   *
በዚያው በሀገር ፍቅር ቲያትር (ነፍሱን ይማረውና) መሠንቆ በመጫወት የሚታወቅ የነበረው ድምፃዊ ጌታመሳይ አበበ ነበር፡፡ ከጌታመሳይ ዜማዎችና ግጥሞች አንዱ የሚከተለው የሚገኝበት ሲሆን፤ይሄንኑ ግጥምና ዜማ አንድ ፈረንጅ ሀገር ኗሪ የሆነ ኢትዮጵያዊ ለፈረንጁ ህብረተሰብ ሊጫወተው ፈልጐ በዚያው በጌታመሳይ ዜማ እንደሚከተለው ተርጉሞ ይዘፍነዋል፡፡ ዘፈኑ፡-
#የሽንብራው ጥርጥር የዛፎቹ ፍሬ
የትም የትም ዞሬ ትዝ አለኝ ሀገሬ፡፡”
በሚለው ዜማ የቀረበ ነው፡፡ ለትርጉም የበቃውና የቀረበው ግጥም ግን እንዲህ ይላል በአማርኛ ፡-
“ክፉንም ደጉንም አብረን ተካፍለናል
ትላንት ዛሬ አይደለም ምን ያስጨንቀናል”
የእንግሊዝኛ ትርጉሙ፡-
 “The good and the bad things we have shared  together
 Yesterday is not today, why do we bother?”
 የሚል ነው፡፡ የእንግሊዝኛው ግጥም በአማርኛ ዜማ ሲተረጐም እጅግ አስቂኝ ሆነ፡፡ የተጨበጨበለት ነበር፡፡
የምንረግጠው አፈር የምናርፍበት መንገድ ሁሉ የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚ የባሕል አዳራሽ መስካሪ ነው፡፡ በኮሮና ምክንያት ማደግያ ቦታ ብናጣ፤ ግቢ ውጪያችን በበሽታ የተከበበ ነው ብንባልም ከጥንቃቄ ጉድለት ከፍጹም እንዝላልነት በስተቀር በቀላሉ የሚጐዳን ሁኔታ ውስጥ አንመሰግም፡፡
“ዛር ልመና ሳይያዙ ገና
ከተያዙ ብዙ ነው መዘዙ”
--የሚለውን የጥንት የጠዋት እምነትና አስተሳሰብ ዛሬም አበክረን ማውጠንጠን የእግር መንገድ ብቻ ሳይሆን ዋና አውራ ጐዳናችን ሊሆን ይገባዋል፡፡ እና ደግሞ በወጉና በጥናት ላይ ተመስርቶ ማቀድን መተግበርንና ውጤቱን የት ደረስክ ማለትን በጐ የሚጠይቅ ምግባር ነው፡፡ አብዛኛውን ጊዜ ለሀገራችን አይነተኛ ችግር፤ ከሰው ሃይል አመዳደብና አቀናጅቶ ከመምራት ክህሎት ማጣት የመጣ ነው፡፡ ሁለቱንም ችግሮች በአግባቡ መፍታት ዋና ነገር ነው፡፡
በኮሮና አንፃር ሲጤን፤ የትምህርት ዘመን መዛባት ከሁሉም አሳሳቢው ስጋት ነው፡፡ የነገን ተረካቢ ትውልድ የጉዞ አቅጣጫውን ለመወሰን ብርቱ መንፈሳዊና ማቴሪያሊያዊ ብቃት ልንላበስ ይገባናል፡፡ በዓለም ላይ የኮሮናንና የትውልድን የነገ ህልውና አሰናስለን፣ የትምህርት ቤቶችን ለጤና አስተማማኝነት ካላሰብንበት በደብዛዛው ማየት ዋጋ ያስከፍላል፡፡ ከኪንደር ጋርደን ህፃናት ወጣቶችና ጐልማሳዎች እንዲሁም አዋቂዎች ድረስ ሥራዬ ብሎ ሁኔታቸውን የሚያጠና፣ ያሉበትን ደረጃ የትምህርት ዘመን ከመጐዳቱ በፊት የሚያቅድና የሚተገብር እንዲሁም አስፈላጊውን እርምጃ የሚወስድ ጠንካራ የመንግሥት አቅም እንደ ታላቅ ኃይል ሊታመንበት ይገባል፡፡ አሁን ባለን አንድም የበሽታውን አደገኛነት ያለማመዛዘን፤ አንድም የመንግሥት ተፃራሪ ኃይሎችን ቸል ባይነት የሚጠቁም ጠንካራ አስጠንቃቂና አስታዋሽ ደወል (Alarm) ያስፈልጋል፡፡ በሱቅና በሱፐር ማርኬት ደጃፍ የታሰረው ገመድ የማስጠንቀቂያ ደወል እንጂ የአትሌቶች የሩጫ መፈፀሚያ፣ የሪኮርድ መስበሪያ ኬላ አይደለም፡፡ በገመድ ስር መሹለክማ ተለምዶ ሃይ ባይ ያጣ ሆኗል፡፡ አንድ ሰሞን ማህበራዊ መራራቅ ተብሎ ነበር፡፡ ያንድ ሰሞን ቅንጦት መስሎ ከታየ ግን ሰነባብቷል፡፡ እንጠንቀቅ!
“ቅንዝንና የቀን ጐባጣን
ስቀህ አሳልፈው ሲያምርህ ሰው መሆን!”
-- ያሉትን ደራሲ አፈወርቅ ዮሐንስን አለመዘንጋት ነው፡፡
ብልህ ህዝብ አይቸኩልም!
ፈጥኖ ለመናገር አይጣደፍም!
የተናገረው ልክ ሆኖ ሲገኝም፤ “አላልኳችሁም!” ብሎ አይደገግም!
መርዶ ነግሮ ሰው ሲያለቅስ “እኔ ባመጣሁት ለቅሶ አዳም ተሰቀሰቀሰ; ብሎ በመርዶው አይኩራራም፡፡
ይልቁንም በማስጠንቀቅና ልብ አርጉ በማለት ያዝናል፡፡ ስለዚህም ህዝብና መሪውን ከጥፋት ያድናል!
ያም ሆኖ ኢትዮጵያ በፈጣሪዋ ፀጋ የምትኖር ሀገር ናት፡፡ ይቅር መባባልን ታከብራለች፡፡ ለእርቅና ለሽምግልና ቦታ ትሰጣለች፡፡  ከሁሉም በላይ ደግሞ ተመስገን ማለትን በቅጡ ታውቃለች፡፡
“ተመስገን ይሏል ሰው ባያሌው ታሞ
ካማረሩትማ ይጨምራል ደሞ!”
-- የሚለውን ለዘመናት በማክበሯ በምስጋናዋ ኖረናል፡፡
ያም ሆኖ ብልህነት አላጣችም፡፡ ያለ የሌላትን ኃይል አንድ ጉዳይ ላይ በማዋል አቅሟን አላሟጠጠችም፡፡ በዚያ ላይ ክፉ ጊዜ ከመጣ፣ ህዝቧም እሷም መላውን ያውቃሉ፡፡ ጐርፍን ተጐንብሶ የሚያሳልፍ ሰንበሌጥ፤ ቀና ለማለት ይበቃል!!

 የመንግስት የውጭ እዳ ከ28. ቢ. ዶላር በላይ ነው

           በፍጥነት እየገዘፈ የመጣው የመንግስት የውጭ እዳ ባለፉት ሁለት ዓመታት ቢረጋጋም፤ በ2012 ዓ.ም ከ28.6 ቢሊዮን ዶላር ሆኗል፡፡ የውጭ እዳ ለመክፈል የሚውለው ገንዘብ፣ የአገሪቱን መንግስት የሚፈታተን ሸክም ከመሆኑም በተጨማሪ ከዓመት ዓመት እየከበደ መጥቷል፡፡
በ2002 መንግስት ለውጭ እዳ 100 ሚሊዮን ዶላር ከፍሏል፡፡ በ2005 ግን የውጭ እዳ ክፍያው፣ እጥፍ ድርብ ስለጨመረ  ከግማሽ ቢሊዮን ዶላር በላይ አልፏል፡፡ በዚሁ አልተገታም፤ተባባሰ እንጂ አልተቃለለም፡፡ በ2008 ዓ.ም  መንግስት ከአንድ ቢሊዮን ዶላር በላይ ለውጭ እዳ ከፍሏል፡፡  የእዳ ክፍያ ጣሪያ የደረሰው ካቻምና ነው፡፡ የዕዳ ክፍያው፣ በ2011 ዓ.ም ከ2 ቢሊዮን ዶላር አልፏል፡፡
የገንዘብ ሚኒስቴር አዲስ ሪፖርት እንደገለጸው፤ የዕዳ ክፍያ ዘንድሮ ለመጀመሪያ ጊዜ ተረጋግቷል፡፡ መንግስት ለውጭ እዳ 1.99 ቢሊዮን ዶላር ከፍሏል - ለሁለት ቢሊዮን ትንሽ የቀረው፡፡ 600 ሚሊዮን ዶላር የተከፈለው ለብድር ወለድ ነው፡፡ 1.39 ቢሊዮን ዶላር ደግሞ፣ ዋናውን እዳ ለማቃለል፡፡ አሁን ባለው የብሔራዊ ባንክ ምንዛሬ ከተሰላ ፤የወለድ ክፍያው ከ20 ቢሊዮን ብር በላይ ነው፡፡ በአጠቃላይ የውጭ ዕዳ ክፍያው ደግሞ 70 ቢሊዮን ብር ገደማ ነው፡፡

On 4 September, federal prosecutors said they want to proceed to trial after presenting 10 out of 15 witnesses, two of whom had their identities concealed, in the case of Oromo Federalist Congress (OFC) politicians Jawar Mohammed and Bekele Gerba.
The trial could begin at the Federal High Court within a week.
In pre-trial hearings on 1 September two more witnesses appeared. The next day, during the final witness testimony, a defendant, Hameza Adane, also an OFC member, said the suspects are being defamed in the media.
“Our families had to change their residence due to discrimination; the propaganda outside against us is heavy. Even though we did no such thing, the state has brought a witness who told myself and Bekele gave order which resulted the death of 160 people.  We are being defamed with a crime we didn’t commit and I’ve asked the court before to give order for the discontinuance of such defamations,” he said.
Defense attorney Tuli Bayessa told Ethiopia Insight that they are considering suing the media outlets. The judge said the First Instance Court could only investigate specific complaints and asked Hameza to name the outlets and detail the allegedly defamatory statements. In response, the defendant named Feteh magazine.
On 4 September, testimonies and cross examinations of two more witnesses took place. Prosecutors then said they have presented enough testimonies and the remaining five witnesses will appear at the Federal High Court trial. They have until 18 September to file charges with the court.
During pre-trial hearings, the Attorney General’s Office prosecutors presented the general nature of evidence acquired by police investigators in order to justify the arrest of the suspect. During the subsequent preliminary inquiry, which is only routine in cases involving serious alleged crimes, witnesses were heard, and those testimonies are transferred to the Federal High Court for the trial.
On the last session of the pretrial inquiry, the court said the prosecution asked for 15 days to file charges after receiving the copy of the testimonies. However, as per article 109 of the Criminal Procedure Code, the 15-day countdown begins from the day of the conclusion of the witness hearings.
Defense attorneys argued that the 15 days granted to file charges is not necessary since the police investigation was concluded a month ago. The defense also asked the court to release the suspects on bail until the trial but that was rejected. Suspects told the court the testimonies presented were false and that the dispute needs a political, not legal, resolution.
Jawar and Bekele again asked the court to allow the suspects to be detained together, as there is no justification for solitary detention. The court ordered the suspects to be allowed to see each other and get enough outdoors time, yet Jawar pointed out that a previous order from the court on the matter had not been implemented.
Upon the judge’s request, the Deputy Director of the Federal Prison Administration Etenesh Woldegabriel said she did not know why this had not occurred. The judge told the deputy director that the 4 September order should be carried out without any preconditions, but, by 13 September, this had not occurred, despite a defense complaint three days before.
Jawar and Bekele made a closing statement thanking the judge, prosecutors, and police officers for trying to be fair and treating them well. Jawar asked the officers to extend such treatment to all individuals under their custody. Bekele said “This is isn’t the first time I stood court. We all know how it used to be and what happened in this very court room two years ago. Now I have much more respect for this court”.
On 7 September, Deputy Attorney General Fekadu Tsega said the suspected killers of Hachalu Hundessa, a 29 June incident that triggered the deadly chaos Jawar and Bekele are suspected of stoking, will also be charged next week and that related investigations are also nearing conclusion.
Defense attorney Tuli Bayessa told Ethiopia Insight the pre-trial process had been smooth and that the replacement judge was an improvement on the first one, who he claims unlawfully denied Jawar’s request to see his doctor.
The prosecution was strict about keeping the testimonies and identities of the witnesses concealed throughout the preliminary inquiry. No journalists were allowed inside the court room, instead they follow proceedings, apart from the witness testimonies, on a plasma screen in an adjacent room. According to the defense, the testimonies were kept hidden as they may have revealed the witnesses’ identity, but normally this occurs in a fully closed session. Prosecutors claimed some state witnesses had experienced intimidation.
Only four family members of the suspects were allowed to attend the witness hearings. On 1 September, Ethiopia Insight’s correspondent asked other journalists if it was permissible to interview the family members. The correspondent was then questioned by a police officer and told that such an interview would be construed as an attempt to reveal the contents of the concealed testimonies.
(Source: Ethiopia Insight, September 14, 2020
by Leul Estifanos )

Page 6 of 498