Administrator

Administrator

 ለስምንት አመታት ወደኖረባትና ህገወጥ ስደተኛ ተብሎ ወደተመለሰባት እስራኤል በድጋሚ ለማቅናት በጉዞ ላይ የነበረው የኒጀሩ ስደተኛ ኢሳ ሙሀመድ፤ ለቀጣይ ጉዞ እረፍት ባደረገበት የቦሌ አውሮፕላን ማረፊያ ውስጥ በቁጥጥር ስር ከዋለበት ጊዜ አንስቶ ከ2 ወራት በላይ የስቃይ ኑሮን እየገፋ እንደሚገኝ ተዘግቧል፡፡
በኢትዮጵያ አየር መንገድ አውሮፕላን ተሳፍሮ ወደ እስራኤል ለመግባት በጉዞ ላይ የነበረውና በህዳር ወር መጀመሪያ ላይ ቦሌ አየር ማረፊያ ውስጥ ለትራንዚት ባረፈበት ወቅት በኢትዮጵያ ፖሊሶችና በእስራኤል መንግስት ተወካዮች ትብብር ህገወጥ ስደተኛ ነህ ተብሎ በቁጥጥር ስር የዋለው ኢሳ መሀሙድ፣ ከአየር ማረፊያው ሰራተኞች የሚሰጠውን ምግብ እየተመገበና ወንበሮች ላይ እያደረ ከሁለት ወራት በላይ የስቃይ ኑሮን በመግፋት ላይ እንደሚገኝ ግሎባል ቮይስስ ዘግቧል፡፡
ኢሣ ሙሀመድ ባለፈው የፈረንጆች ዓመት 2008 ሁለት ጊዜ ከእስራኤል መባረሩን ይናገራል። በመጀመሪያው ተባርሮ አገሩ ኒጀር ሲመለስ የእስራኤል ህጋዊ የጉዞ ሰነድ ስለነበረው፣ ወደ እስራኤል ዳግም ተመልሶ ተጓዘ፡፡ እስራኤል ሲደርስ የጉዞ ሰነዱን ነጥቀው ወደ አገሩ መለሱት፡፡ አገሩ ሲገባ ኒጀርነቱን ወይም እስራኤልነቱን የሚያረጋግጥ ህጋዊ የጉዞ ሰነድ ማቅረብ አልቻለም፡፡ ለ8 ቀናት በቁጥጥር ስር ከዋለ በኋላ በኢትዮጵያ በኩል፣በኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ እስራኤል እንዲመለስ ተደረገ፡፡ ቦሌ ዓለማቀፍ አየር መንገድ ሲደርስ ግን የኢትዮጵያ ባለሥልጣናት ከእስራኤል መንግስት ጋር በመተባበር ወደ እስራኤል ተሳፍሮ እንዳይጓዝ አገዱት፡፡
የ24 አመቱ ኢሣ ሙሀመድ ምንም እንኳን በኢትዮጵያ ፖሊስ ባይታሰርም የሚሄድበት በማጣቱ እስካሁንም በአየር ማረፊያው ውስጥ እንደሚገኝ የጠቆመው ዘገባው፤ስደተኛው በአዲስ አበባ የሚገኘው የኒጀር ኢምባሲ ድጋፍ እንዲያደርግለት ቢጠይቅም የአገሪቱ ዜጋ መሆኑን የሚያረጋግጥ ህጋዊ ሰነድ ባለመያዙ ሊሳካለት እንዳልቻለ ገልጧል፡፡

Saturday, 26 January 2019 13:28

ማራኪ አንቀጾች

በወንዶች አለም ውስጥ አንዲት ሴት


     የአዲስ አበባ ወንድ የመልበሻ ቤት መስተዋት ሆኗል፡፡ ሴቶቹ በሱ ፊት ላይ አለባበሳቸውን ያያሉ፤ የአዲስ አበባ መንገዶች፣ ካፌዎች፣ ባሮች፣ ቢሮዎች፣ ሆቴሎች፣ የፀሎት ቤቶች … አለባበስ ማሳያ መድረኮች ሆነዋል፡፡
ወንዱ የጥሞና ጊዜ ተነፍጓል፡፡ ሲበላ፣ ሲጠጣ፣ ሲሰራ፣ ሲፀልይ፣ ታክሲ ሲጠብቅ … በሞዴሎች ተከቦ ነው፡፡ ህይወቱ የናይት ክለብ ውስጥ እስረኛ ሆናለች፡፡ ሲወለድ ሳውና ባዝ የገባ ሲሞት ይወጣል፡፡ ኑሮው በላብ መጠመቂያ ስፍራው ሆናለች፡፡ አይኑ ሸሽቶ የትም አይደርስም፡፡ እድሜ ልኩን መስክ መካከል እንደቆመ ሁሉ በአበባ ተሰላችቷል፡፡ …ትቢያ… ናፍቆታል፡፡
ሴቶች፤ የወንዶች አገልግሎት አቅራቢ ድርጅት ሆነዋል፡፡ አይኑን ያገለግላሉ፣ ልቡን ያገለግላሉ፣ ስሜቱን ያገለግላሉ … የሴቶች የመጨረሻ አማራጭ … የወንዶች ገበያ .. እንደሚፈልገው ሆኖ መገኘት ነው። ህይወታቸው በወንዶች ህልም የተፈበረከ ነው፡፡ ከሰው የሚጠበቀው ከዘንድሮ ሴቶች አይገኝም፡፡ ወንድ የሚፈልገውን ግን አያጣም። አይኑ፣ ጆሮው፣ አፍንጫው፣ ምላሱ … በሴቶች ትጋት ሥር ተጠምዶ ተደናቅፏል፡፡ አንዲት ሴት ከአንዲት አበባ ጋር በንፅፅር ቆማለች፡፡ የወንድ ቀልብ እንደ ንብ ሲጠመድላት ከማየት ውጭ ሌላ ህልም የላትም፡፡
እንግሊዛዊው ደራሲ ዲ.ኤች ላውረንስ ይሄንን ታዝቦ አንዲት የመረረች መጣጥፍ አቅርቦ ነበር፡፡ “Give her a pattern” ይላል ርእሱ “The real trouble about women is that they must always go on trying to adapt themselves to men’s theories of women, as they always have done.” ብሏል፡፡ (የሴቶች ዋነኛ ችግር ወንዶች ስለሴቶች የሚኖራቸውን ፅንሰ ሃሳብ አሟልተው ለመገኘት ሁልጊዜም መጣራቸው ነው)
የዘንድሮ ሴቶች ሴት የመሆን መብት የላቸውም፤ ወንድ የሚፈልገው አይነት ሴት እንጂ፡፡ ሴቶች የወንዶችን ህልም ለመተርጎም ህይወታቸውን የሚሰዉ ጭዳዎች ናቸው። በመሰልጠን ስም እራሳቸውን ለፆታ ባርነት አጋልጠዋል፡፡ ኧረ እንዳውም ከባርነት ወርደው ለአሻንጉሊትነት ተዳርገዋል፡፡ ሁኔታውን “Living Doll” ይለዋል Cliff Richard የተባለ አቀንቀቃኝ፡፡ … ህያው አሻንጉሊት … እንደማለት ነው፡፡ “I got myself a sleeping, walking, crying, talking Doll” (እራሴን የምትተኛ፣ የምትሄድ፣ የምታለቅስ፣ የምታወራ አሻንጉሊት ሆኜ አገኘሁት) የዘንድሮ ሴቶች ሰው መሆናቸው የሚረጋገጠው ስለሚተኙ፣ ስለሚሄዱ፣ ስለሚያለቅሱና ስለሚያወሩ ብቻ ነው፡፡ እንደ አበባ … ንብ.. መጥራት የህይወት ትርጉማቸው ሆኗል፡፡  
(ከዓለማየሁ ገባላይ
“መለያየት ሞት ነው”
2010 ዓ.ም፤ የተቀነጨበ)

Saturday, 19 January 2019 00:00

የጥር ቅዳሜ

 ታክሲ ውስጥ ከተዋወቅን በኋላ በአካለ ሥጋና በመጠነ ሐሳብ ለመገናኘት ዛሬ የመጀመሪያ ቀጠሮዋችን ነው…
ፒያሳ
Five town
ቀደም ብዬ እየጠበኩት ነው፡፡ እንደሚመጣ እርግጠኛ ነኝ፡፡ ሌላ… ብዙው ምክንያት ቢቀር እንኳ ከእኔ ለመገናኘት ዛሬ… የመጀመሪያው ቀጠሮዋችን ስለሆነ… ይመጣል… የተንቀዠቀዡ ዐይኖች ቢኖሩትም የኔን ውበት ለማክበር እንደማይዘገይ ተስፋ አደርጋለሁ… ስለዚህ እጠብቀዋለሁ …እዚህ ፒያሳ “Five house” (በነገራችን ላይ ይሄን ቤት በጣም እወደዋለሁ…ሌላ…ብዙ …ምርጥ…ቤቶች …ሳላይ ቀርቼ አይደለም…ያየኋቸው…ምርጥ መሸታ ቤቶች ዶሮ ማነቂያ ውስጥ ስላለሆኑ ከዚህ ቤት አይልቁብኝም…) እዚያ…ነኝ…
የተለያዩ የውስኪ ዓይነቶች ለምሳሌ…white horse, Red label, Black label, Jock Daniel…የተለያዩ የቮድካ ዓይነቶች… Smirnoff, stochilyna, Absolute vodka, witer palace, የወይን …የምናምን…የመጠጥ ዓይነቶች ለዐይን ማራኪ በሆነ መልኩ ከተደረደሩበት ፊት ለፊት ባልኮኒው አጠገብ ተቀምጬ እየጠበኩት ነው…
በቤቱ ውስጥ በየትኛውም የዕድሜ ክልል ውስጥ የሚገኙ …ጥንዶች …ነጠላዎች …ተመሳሳይ ነጠላዎች (ሴት ጓደኛማቾች…ወንድ ጓደኛማቾች)…ነጠላ ብቸኞች (ብቻውን የሚጠጣ… ወንድ ብቻዋን የምትጠጣ ሴት) እንደየ መልካቸው እንደየ ዐይነታቸው አሉ፡፡ ከዚህ ፒያሳ…በፊት - ለፊት ስትሄዱ ሽቅብ ከላይ (ከጀርባ) ከመጣችሁ ቁልቁል ያለው ቤት…እርሷም እዚህ ነበረች፡፡
እርሱም ወደዚያው ገባ፡፡ ተደራጅቶ እየተቀመጠ በጣም አስተዋላት “ዓይኖቿ የፈገግታ የበኩር ልጆች” ይመስላሉ…ቀኝ ዐይኗ ሰላም፤ ግራዋ ማስተዋል..የሚባሉ መንታዎች … ሁለመናዋ ሳቅ ነበረ (ታክሲ ውስጥ እንዳዋራት እንጂ እንዳላስተዋላት ገባው) የሚገርመኝ ነገር ብዙ ጊዜ ምክንያቱ ምን እንደሆነ ባላውቅም፣ እነዚህ ዓይናቸው ወደ ጐን ረዝሞ የሚታዩ ሴቶች …ሌላ ሦስት ረዣዥም ነገሮች አላቸው፡፡ ከናፍራቸው ረዘም ብሎ ወፈር ያለ፤ የጥርሶቻቸው …ሰልፍ …ብዙ ጥርሶች ያላቸው ሲያስመስላቸው …ንጣቱ …የ”ታቦርን ፀዳዳ”.. ቁመታቸው  …ጉንጮቻቸው መጠጥ ያሉ ይሆኑና … ከዐይኖቻቸው ስር ያሉት አጥንቶቻቸው ጉልህ ስጋ ያልከደናቸው … ዓይነት፡፡ ብዙ ጊዜ ብዙዎቹ እንዲህ ናቸው…ከብዙዎቹ አንዷ እርሷ ነች፡፡
“እንደሱ አትመልከተኝ…” አለችው
“ለምን?”
“እፈራለሁ… (ሳቅ… እያለች …ዐይኑን እየሸሸች) እፈራለሁ…ዐይን ሲበዛብኝ…እደነግጣለሁ አለ አይደል … የሆነ ምናምን ነገር…(ይሄ ምናምን ነገር የሚሉት አወራር …በዚያ ጊዜ የሴቶቹ ሁሉ የወሬ አዝማች የአነጋገር ስልት ምናምን ነገር ነበር)
“እንደዚህ የማይሽ…ሁሉ ነገርሽን ለማወቅ…ስለምፈልግ…ይሆናል”
“ማለት?”
የሆነ የተሰቀለ ስዕል የሚመራመር …ይመስል …ከበስተጀርባዋ በኩል ዐይኖቹን ለአትኩሮት ካዘገያቸው… በኋላ… “የሆነ …የማውቃት ልጅ …ያየሁ…መስሎኝ ነበር… (ውሸቴን ነው ምንም የማውቃት ሴት አላየሁም …ሆነ ብዬ ነው…ትንሽ ቅናትና ፉክክር ቢጤ ለመፍጠር ነው)
ኦ! ምን እንደሆነ ታውቂያለሽ …ዐይኖቻችን ውስጥ ሁሉም ነገሮች አሉ … ይሄ የፊታችን አጥንት ላይ ማንነታችንና ምንነታችን በጉልህ ተጽፏል…እርሱን ማንበብ ፈልጌ ይሆናል፡፡ የፊታችን ስሙ ፊት ነው፡፡ …ወደ ልብ መውረድ የሚቻለው በፊታችን በኩል ነው፡፡ ፊትን ማስተዋል …የማይችል ልብን አያገኝም…ፊታችን ሁሉንም ነው… ጽድቃችንንና ሐጢአታችንን… ንጽህናችንንና …ውርደታችንን…በጐነታችንንና ክፋታችንን… የያዘ …የፃፈ “ፊታችን”… እሱን ነው ማየው፡፡”
ሲጋራዋን በረዥሙ ስባ …ቮድካዋን እየተጐነጨች፤ “እርሱን ነገር እኔም ትንሽ…ትንሽ…አምንበታለሁ …አንዳንዴ …ዝም ብዬ የማላውቀውን ሰው ሄጄ… አዋሪው… የሚያሰኝ… መልካምነት…የሚታይበት … ጋባዥ የሆነ ፊት…አለ አንዳንዴ …ደግሞ…እንዲህ ዓይነት ፊት ያለበት …ቦታ…ልቀመጥ…አልችልም…ብዬ …ገና …ከርቀት ባየሁት ፊት የምጠላው…የምሸሸው…ሥፍራ አለ…በፊት፡፡  …ግን…አሁን…ሁሉንም…እኔ…ስለምነግርህ...”
(የሆነ …የሚያምር ነገር አላት…ሲጋራዋን ወደ ከናፍሯ ስትልክ ራሱን የቻለ …ጥበብና ውበት…መልዕክት ጭምር አለው…ሌላ ዓይነት አምሮት የሚቀሰቅስ…ሁኔታ…ሲጋራዋን ከከናፍሯ…ስታላቅቅ …የሆነ…ከከናፍሯ ወደ ሲጋራው…ጫፍ የሚለቀው የሊፒስቲኳ ቅላት በራሱ አንድ ትርጉም አያጣም)
“ምናልባት አንቺ… የምትነግሪኝ …ሕይወት ውስጥ ….የተፃፈብሽን አልያም ለመኖር የፃፍሽውን የትውስታ ማንነትሽን ይሆናል …እኔ ማወቅ የምፈልገው …የማይታየውን ነው.. ብትኖሪው ደስ የሚልሽን… ያልኖርሽውን የምትመኝውን”
“ታውቃለህ ቃላቶችን ማሽኮርመም ትወዳለህ…የሆነ ስዕል ምናምን ማድረግ”
(በመሃል የሆነ …ኮትና ሱሪ የለበሰ …ወይም ረዘም ያለ… የፊት ጥርሱ በትንሹ የተሸረፈ …ሰውዬ ነገር አለባበሱና ነገረ ስራው ወጣትነቱን አስጐልሞሶታል) ይቅርታ እያለ ወደ መሃላቸው ገባ…
ልጅቷን …ሲጨብጣት …አንገቱ ተበጥሶ የሚወድቅ ይመስል ነበር፡፡ “እኔ ምልሽ እንደዚህ ይጠፋል እንዴ? ኧረ…ልክ አይደለሽም ገብሬልን”…እርሷ ሳትፈልግ መዳፏን ለመሃላ አንስቶ እየመታ፡፡
“ጠፋን አይደል… ተዋወቀው ጓደኛዬ ነው” አለች…ወደኔ እየጠቆመችው…እየጨበጠኝ “እንዴት ነው ቤቱ ተመቻችሁ?” አለኝ ተፈጥሮአዊ… ባልሆነ ማን እንዳዋሰው በማላውቀው የድምጽ ልስላሴና የወገብ ስበራ (እንዲህ ዓይነት ሰው ዕጣ ክፍሌ አይደለም … እንዲህ ዓይነት ፊት ራሱ አልወድም … የራስ ያልሆነ…ማስመሰል የተላበሰ ፈገግታ ወደ ላይ ይለኛል…የዚህ ደቃቃ ሰው ዘዴ…እንኳን …ሲያደርገው ሲያስበው የሚያስታውቅ ተራ ዘዴ ነው…”እንዴት ነው …ቤቱ ተመቻችሁ?”…ይገባኛል ባለቤቱ ነኝ…እያለኝ…ነው፡፡ ከቆንጆ ሴት ጋር መሆኔን አትርሱ) ከብትነቱ ስለገባኝ ፈጠን ብዬ፤
“አሪፍ ነው በጣም ተመችቶናል” አልኩት፤ ፊቴን ወደ ቢራዬ እያዞርኩኝ፡፡
አንዳችና ከወገቡ እየተከፈለ “ተጫወቱ” ብሎን ሲሄድ፣ እርሷን በመቅለቅለስ እየተመለከተ ነበር፡፡
“ትንሽ ደደብ ቢጤ ይመስላል”
“ምን መምሰል ብቻ ነው’ንጂ … ከተማ በህይወቱ የሚችለው ነገር ቢኖር፣ ከአንድ እስከፈለግኸው ድረስ መቁጠር ብቻ ነው … ብርር….1,2,3,4,5,6,7…” እየሳቀች “በፊት ከጓደኞቼ ጋር እንመጣ ነበር፡፡”
“በጣም ትውውቅ አላችሁ እንዴ?” ትንሽ የቅናት ነገር ሳይሰማኝ… አልቀረም…
“ብዙ ጊዜ እኮ ሠውን ለመረዳት በጣም ማወቅ አያስፈልግም…ማወቅን የማይጠይቁ፣ የሚያስታውቁ ብዙ ነገሮች አሉ…ቅድም እንዳወራኸኝ የአጥንትና የፊት ዐይነት ነገር … ይልቅስ … እኔ ምልህ…” በእጁ የያዘውን ግማሽ የደረሰ…ሲጋራ እየተቀበለችው
“አንቺ የምትይኝ?”
“አንድ ጥያቄ ልጠይቅህ እችላለሁ”
“የፈለግሽውን” አለ…ወደ ጆሮዋ እየተጠጋ፡፡
በቤቱ… ውስጥ… የነበረው… ሙዚቃ… በጣም ጩኸታም … ነበር፡፡ ሙዚቃው… ጩኸታም…ሙዚቀኛው…አድማጩ…ሁሉም…የተሳሳተበት ሙዚቃ፡፡
“ሆ”
“ሆ”
“ሆ” ብቻ የሚሉ… ጩኸቶች… እየዋ… የሁሉም ነገር ጩኸቶች… ሁለቱን የፍቅር መንገደኞች ስለረበሻቸው… አማራጩ ሁለቱም በየተራ ጆሮዋቸውን እየተዋዋሱ ማውራትና መስማማት ነበር…ወደ ጆሮው ተጠግታ፤
“አፍቅረህ…ታውቃለህ?” አለችው፡፡
ሊያልቅ ያለ ሲጋራዋን…እየተቀበላት  (ይህን በጆሮ ተጠግቶ ማውራት ሁለቱም የወደዱት ይመስላል…አንዳች ዓይነት ልዩ…ስሜት …የመቀስቀስ…ሃይል…አለው፡፡ የሆነ ሰውነት የሚወር ምናምን ነገር)…በግራ ጆሮዋ…በኩል…
“እውነቱን ልንገርሽ?“
“እንዳትዋሸኝ”
“እሺ…አንድ ጥያቄ እኔም ልጠይቅሽ?”
“ደስ እንዳለህ”…
“አብሬያቸው… የተኛኋቸውን …ማለትሽ ነው?…ወይስ… አብረውኝ …የወደቁትን ጭምር”
ልትጠጣው ያነሳችውን… መልሳ…እያስቀመጠች… የምትጠይቀውን ሳይሆን የሚመልሰውን  ለመስማት… እየተፋጠነች “ቃላቶችህ.. ተሳከሩብኝ… ግልጽ አድርጋቸው…”
“አየሽ…እኔ…ብዙ…ሴቶች አውቃለሁ … እጅግ ብዙ (ያጋነንኩት ሆን ብዬ ነው…ቅናት ለማጋባት) እና ግልጽ እንዲሆንልሽ ፈልጌ ነው… አንዳንዴ …እንዲህ በመሆኑ ራሴን የማልረባ አድርጌ እቆጥረዋለሁ…ሁሉንም…ዓይነት ሴቶች አይቻለሁ… ከሀ እስከ ፐ” (አሁንም ሆነ ብዬ ነው…ምክንያቱም ይህ የዚህ ዘመን የሀበሻ …ወንዶች…የማጥመጃ …መረብ …ነው…እኔም ከነርሱ አንዱ ነኝ) ለምን …መሰላችሁ…እኔ …ብቻ…ነኝ ያላየሁት ወይም ብዙ ዓይነት…የሴት ዕድል …ስላለው … ይህ ሰው የኔ ዕጣ ፈንታ ነው ብላ እንድታስብ …ፈልጌ፡፡ ስለፈለግኋት፡፡
“ለእኔ አብሬያት የተኛኋት ሴት… እርሷ ያፈቀርኳት የወደድኳት ናት፡፡ ልቤ ላይ የተሰማኝን በዚህ መልክ በተለያዩ ጊዜያት ከተለያዩ…ሴቶች ጋር…እጅግ …መልካም ጊዜያቶች …ነበሩኝ፡፡ ሙሉ ደቂቃዎች…በተረፈ …ሌሎቹ የወደቅኩባቸው ወይም የወደቁብኝ ናቸው…ምናልባት…ለደቂቃዎች…ለሰአታት…ለወራት…ያልተሰሙኝ፡፡ ፊደል አልባ … መልካም ሰሌዳዎች… ልቤ ላይ…ያልተፃፉ ትዝታዎች…እ…ከአመታት በፊት ይሄ …ቀን ሲያምር!...ብለሽ…ታውቂያለሽ?”
“እጅግ ብዙ ጊዜ” አለች- ፈጠን ብላ…
“እና ካቻምና የዛሬው ቀን ሲያምር ያልሽበትን ቀን ታስታውሽዋለሽ?”
“እኔ - እንጃ! አይመስለኝም”
“በቃ ለኔም …አብረውኝ የወደቁት - ሴቶች…እንደዛ …ናቸው… ደስ ሲል እንደተባለው ቀን…ከ አሪፍ ነበረች… ከ ቆንጆ ነበረች ከፍ የማይሉ”
“ቃላቶችህን በጣም ነው የምወዳቸው … ታውቃለህ “Your saying is so poetic” (እንደ ሴትነቴ የሆነ ግራ መጋባት ዐይነት ውስጥ ነኝ፡፡ አብሬው መሆን ግን እፈልጋለሁ፡፡ ከርሱ የምልቅ የህይወት ሰው ነኝ…የዚህን ሰው ወሬውን መስማት … ዳሩን ማየት…መሃሉን ማሳየት እፈልጋለሁ፡፡ ግን እኔም ከመውደቅ ያለፈ …ታሪክ እንደሌላቸው ሴቶች መሆን ፈራሁ…እንደዚያ ብዙ ሆኛለሁ…የሆነች ልጅ…ነበረች…ቆንጆ ነበረች…ተኝቻት…ነበር…ይህን …ማንም …ይለዋል…ከዚህ ከፍ ማለት እፈልጋለሁ…ሴትነቴን ወደ ሰው ከፍ ማድረግ…ደግሞም እኔ ቆንጆ…ሸክላ…ብቻ አይደለሁም…በውስጤ…ህይወት አለ…”ውሃ”…የዚህ ሰው ቃላቶች…በሸክላው ያለውን …ማይ…ሲንጠው ይሰማኛል … የገንቦ …ማዕበል ነገር … ቃላቶቹ!!!) እኔ እንጃ…የሆነ ደስ የሚል ነገር እየተሰማኝ ነው … ማርያምን! ደግሞም ግልጽ ነገር ነው…ክፍት … የተዘጋጉ ነገሮች የሉትም፡፡ (ዛሬ ግን ቮድካ …ሳላበዛ… አልቀረም)… አዲስ የተቀዳውንና ዐዲስ የተከፈተውን መጠጣቸውን አጋጭተው እኩል ተጎነጩ፡፡ በቤቱ ውስጥ የነበረው የቅድሙ ጩኸት ትንሽ ጋብ ብሏል … ምናልባት ከዚያ በኋላ የነበረው የሙዚቃ መንፈስ የተረጋጋ ስለሆነ ይሆናል… አሁን ከ Seal Paul ጋር Rihana እየጮኸች ነው …
“You don’t know how I love you
Now even how to kiss me…
Um still in love with you boy…
ወደ ጆሮው ተጠግታ በተለሳለሰ ድምፅ “እኔ ምልህ?” አለች፡፡ ወሬዋን እንድትቀጥል አንገቱን ከፍ ዝቅ አደረገላት፡፡  “በተኛሃት ሴትና በወደቅህላት ሴት መሃል ልዩነቱን ትነግረኛለህ?” (በልቤ በመጠኑም ቢሆን እኔ የትኛዋን ዓይነት ሴት ነኝ የሚል ጥያቄ አለ። ግን እኔ የትኛዋ ነኝ? ብዬ ልጠይቀው አልፈልግም፡፡ ስለ ራሴ ብጠይቀው የወንዝ ርዝመት ያህል ቁመት ያላት ሞኝ የሆንኩ ይመስለኛል፡፡ ስለ እኔ ከጠየኩት ሊመልስ የሚችለው ግልፅ ነው - ምክንያቱም ቢያንስ ለዛሬ እንኳ ይፈልገኛል፡፡ ስለዚህ መጠየቅ ያለብኝ ምን ዓይነት ልዩነት አላቸው? ብዬ ነው፡፡ በልዩነቱ የራሴን ቀለም መለየት እችላለሁ… ዛሬም ባይሆን ነገ ተነገ ወዲያ)
ሊያወራት ሲጀምር የተጎነጨው ቢራ ትን አለው። ከቢራው ጠርሙስ አፍ ደግሞ ነጭ የቢራ አረፋ ወጣ… የጠርሙስ ትንታ መስሎ … እንደ ቸኮለ ስሜት ገንፍሎ … የቢራውን አፍ እየጠረገ “በተኛኋትና በወደቅኋት ሴት መሃል ልዩነት ባይኖርማ ቃላቶቹም ባልተለያዩ ነበር፡፡ የምተኛት ሴት የማፈቅራት ናት፤ በመተኛት ዕረፍት አለ እፎይታ፡፡ በምወድቃት ግን ፀፀት፡፡ ከምተኛት ሴት መርፌና ክር ሆኜ ነው የማነጋው፡፡ (ወድጃታለሁና) ከወደቅኋት ሴት ጋር ግን “ኤክስ” (X) እሰራለሁ፡፡ እርሷ ወደ ምዕራብ … እኔ ወደ ምስራቅ እግሮቻችንን አጣጥፈን .. የተንጋደደ መስቀል ሠርተን …”
“እሺ እንዲህ ከሆነ ታዲያ ፍቅር ላንተ ምንድነው?” … እያወራች ሲጋራ ልትለኩስ ስትል የመጀመሪያው ክብሪት ብልጭ ብሎ ጠፋ፡፡ ሁለተኛው የክብሪቱ አናት ተሰብሮ ወደቀ፡፡  ሦስተኛውን ልትሞክር ስትል ክብሪቱን ተቀብሏት ሲሞክር፣ የክብሪቱ አናት ነደደ … ሲጋራውን ለኩሶ እያቀበላት የክብሪቱን ቤት ከፍቶ ተመለከተው… ባዶ ነበር፡፡ ባዶ! …አገጩዋን በእጇ ይዛ ፊቷን ወደ ፊቱ እያዞረች “በላ ንገረኝ… ፍቅር ላንተ ምንድነው?”
“በጠዋት ተነስተሽ ታውቂያለሽ?”
“ብዙ ጊዜ”
“በቃ ለእኔ ፍቅር በማለዳ የሚገኘው ፈገግታ ነው። በጠዋት ስነሳ መጀመሪያ ያሰብኩት ሰው ከሆነ … ያኔ ፍቅር ውስጥ ነኝ ማለት ነው፡፡ እናም ልክ እንደ ህፃናት “ፈገግ” እላለሁ … ያለ ምክንያት! ያለ ምክንያት ፈገግ ስል ከታየሁ፣ ፍቅር ውስጥ ነኝ ማለት ነው፡፡ ሲነጋ የፀሐይ ጉዞ ሲጀመር … ከወፎች ጩኸት እኩል ሥነቃ … የመጀመሪያው የቤተ ክርስቲያን ደውል ሲሰማ… ከዐዛን ድምፅ ቀጥሎ ወይም ረፋድ ላይ የመጀመሪያውን ቡና ከመጠጣቴ በፊት … ማለዳ ጠዋት ፈገግ ማለት ከቻልኩኝ፣ ለእኔ ፍቅር እርሱ ነው፡፡ ያኔ አንድ ሕይወቴ ውስጥ የገባ ፀሐይ አለ ማለት ነው”
(እየሰከርኩ ነው … ቮድካውና ወሬው ናላዬን ሠማንያ ቦታ ከፍለውታል … ከዚህ ሠው ጋር በማለዳ ፈገግ ብዬ ቀናቶቼን እየሰራሁ አብሬው መሸበት አማረኝ … ውበቴ እስኪረግፍ … ፀጉሬ ጥጥ እስኪመስል …ከዚህ ሰው ጋር መሆን ፈለግሁኝ … ውስጤ እየተቅበጠበጠ ነው … ቮድካውንም በጨመርኩት ቁጥር እየጣፈጠኝ ነው … ግን ወሬው … ቃላቶቹ… ስሜቴ… ሠማይ ድረስ ይጠጋሉ ዋይ…)
“እኔ ምልህ ቃላቶቹን ከየት ነው የምታመጣቸው? ያምራሉ!” …
“አንቺም በጣም ውብ ነሽ … እስካሁን በውበት መናገር ያልቻልኩት ያንቺን ውበት ብቻ ነው፡፡ በጣም ትሰሚያለሽ… በብዙ ፀጥታ ታዳምጫለሽ። ስትናገሪም ጆሮ ይገዛልሻል …አየሽ ፍቅር ውስጥ መሆን ተስፋ ውስጥ መሆን ነው … ፍቅር ውስጥ ስሆን ለብቻዬ ደስተኛ ነኝ፡፡
ፍቅር ለእኔ እንዲህ ዓይነት ስሜት እንዲሰማኝ የሚያደርገኝ ሃይል ነው፡፡ በየትኛውም ሁኔታዎቼ… የትኛዎቹንም ሁኔታዎቼን የምትጋራኝ ጨረቃ አብራኝ ናት ማለት ነው … ሌሊት ባንኜ ከነቃሁ መጀመርያ ትዝ የምትለኝ ካለች ያኔ ወድቅያለሁ…ፍቅር ባህር ውስጥ፡፡ ያኔ ከእርሷ ጋር አልወድቅም… እተኛለሁ እንጂ … እፎይ ብዬ፡፡ ማለዳ በወፎች ዜማ ታጅቤ ከመኝታዬ ስነሳ … እቀሰቅሳትና … እተረጉምላታለሁ፡፡ የአዕዋፍን መዝሙር … “ከሴቶቹ ሁሉ እነሆ አንቺ ውብ ነሽ! ውብ ሴት ብቻ ሣትሆኝ … መልካም ሰው ጭምር ነሽ…” ይሉሻል … ብዬ ከቃላቶች የአልማዝ ሃብል አጠልቅላታለሁ፡፡ የማለዳ ሳቄ ናትና! …”
ሕዝቦች ሆይ … በጠዋት ፈገግ እንድትሉ ከሚያደርጋችሁ በላይ ለእናንተ መልካም ማነው?
(ዋው በመጠጡም በወሬውም ሞቅ እያለኝ ነው… የመሳም… የመታቀፍ ፍላጎት ፊቴ ላይ እየተሽከረከረ ነው፡፡ አብሶ ይሄ ድምፁን አለሥልሦ በጆሮዬ በኩል ሲያወራኝ ወደ “የሰውነቴ ባላ (መያያዣ) አካባቢ ሙቀትና ርጥበት ነገር ይሠማኛል … ከዚህ ጋር ምንም ብሆን አልፀፀትም… እንኳን ከ’ንዲህ ዓይነት “ሕይወተኛ” ቀርቶ… በመሠለኝና በይሆናል… ከዚያ ደደብ ጋር ሄጄ አልነበር… እናቱንና…) እና በቃ እንዲህ እያሰብኩ እያለሁ ወደ ጆሮዬ ተጠግቶ፤
“ዛሬ ለምን አልጠልፍሽም?” አለኝ
“በእውነት?” አልኩ … ሐሳቤ ሊሞላ ስለመሰለኝ እጄን እየሠጠሁት
“ትዕግስት ሙች!” መዳፌን በመዳፉ እየመታ፡፡ “ትዕግስት ሙች” ብሎ ስሜን ሲጠራው የለመድኩት የቅርቤ ዓይነት ሰው መሰለኝና ወደ ጆሮው ተጠግቼ “ታውቃለህ ለመሃላ … ስሜን ስትጠራው ከተዋወቅን መቶ ዓመት የሆነን መስሎ ተሰማኝ… እና ደግሞ የሆነ ጊዜ ላይ ድሮ በፊት … በነ አብርሃም… በነ ይስሐቅ… በነ ያዕቆብ ዘመን… የሆነ አገር ላይ ከጥርብ ድንጋይ መደዳው የተሠሩ መንደሮች ውስጥ… ጎረቤቶች ሆነን የኖርን… ማታ ማታ በጭለማ እየተገናኘን… ፍቅር የሠራን… ጎረቤታማቾች ምናምን! በአፄ ቴዎድሮስ ወይ በናፖሊዮን ወይ በነ ኢዛና ጊዜ … ብቻ የሆነ ቦታ ላይ ባሌ ሆነህ… የአስራ ዘጠኝ ልጆቼ አባት የነበርክ… ምናምን … አቦ ልሠክር ነው እንዴ? አንተ ነህ ያሠከርከኝ አይደል? … እሺ አሁን የምን መንቀርፈፍ ነው… አትጠልፈኝም? …እ?”
“ወዴት ልጥለፍሽ?”
“ወዴትም! ካንተ ጋር ወዴትም መጓዝ እችላለሁ… ወዴትም”
“የትም?”
“አዎ! የትም”
“ታምኚኛለሽ?”
“ፍቅርን የተረዳ ሠው ስለ እምነት አይጠየቅም … አይጠየቅም”
ሒሳብ ከፍለው እነርሱ ወደሚያውቁት እኛም ወደገመትነው ተጓዙ፡፡
ነግቷል፡፡
ረፋድ ላይ ነበረ… አራት ሰዓት ከሠላሳ ምናምን። ደስተኞች ነበሩ… ፊታቸው ላይ የተፃፈው… ሰክሮ ያደረ ሰው የዐይን ቅላት አልነበረም… ደስታ  ብቻ ነበር፡፡ ሕይወት ያለው ሣቅ፡፡
የጊዜ ወንዝ የት እንደሚጥላቸው… የት እንደሚያደርሳቸው… ባያውቁም… ነገር ግን ይህንን ዘመን በማይመጥን ሃይል… ፍቅር… መንገዳቸውን ጀምረዋል፡፡ ከዚህ ዘመን ቀለም ተነጥለዋል… ይህ ዘመን ዕውነት ለሆነ ነገር ቦታ የለውም፡፡
እነርሱ ግን ጀምረዋል… መንገዱን…
አስተናጋጁ ሁለት ወፍራም ቡና ጠረጴዛው ላይ አስቀመጠ፡፡
ቡናቸውን አንስተው… ተያዩ… እዚህ የተቀመጠበት (ካፍቴርያ ውስጥ የማለዳ ቡናና ማኪያቶ አፍቃሪዎችን ድምፅ አልፎ የሆነ መዚቃ ወደ ጆሮዋቸው ገባ…
“From this moment life has begun
from this moment you are the one…” የሻንያ ትዌይን ለስላሳ ውብ ሙዚቃ…
ተያይተው ፈገግ አሉ… አሁን ተፈጥሮ ራሡዋ የእነርሡ አጋዥ ሆናለች፡፡ በሁለቱም ልቦና ውስጥ የሚመላለሰው የትላንቱ ጨዋታቸው ነበር … በሁለቱም ገፅታ ላይ ከየትኛዎቹም ጊዜዎች ይልቅ ከፍ ያለ ፈገግታ ነበር፡፡
አስተናጋጁን ጠርተው ሒሣብ ሊከፍሉ ሲሉ ተከፍሏል ተባሉ … እዚያ ያሉት ሠውዬ ቢሉን ዘግተዋል… ሁለቱም ወደ ኋላቸው ዞሩ፡፡
የትላንቱ ሆቴል ባለቤት ነው… ዛሬም የተኮረጀ ትህትናውን ለብሶ ከአንገቱ ተቀነጠሰ፡፡
ቅሬታን ባዘለ… ደስ በማይል… ስሜት “እናመሰግናለን” ብለው ወጡ፡፡ ቅር ቢላቸውም… የዚህ ሰው ዓላማ ባይገባቸውም እንኳ … ጣልቃ ገብ ጊዜ የላቸውም… በራሳቸው አለማት ላይ ላሉት ለህይወት ጥያቄዎቻቸው እንኳ ሥፍራ የላቸውም… አሁን እነርሡ የሕይወት መሰረታዊ ጥያቄዎች መፋቀር ብቻ ቢሆን ደስተኞች ናቸው፡፡ ለነገሩ ይህንንም ለማሰብ ጊዜ የላቸውም፡፡
እውነቱን ነበረ…
ማለዳ ከመጀመሪያው ቡና በፊት ፈገግ ብለዋል። ቀኑም… አበቦቹም… ዛፎቹም… ወንዞቹም… ሁሉም ፍጥረታት ፈገግ ብለዋል .. ሠማዩ ከፍ ያለ… ደማቅ ነጭና ደማቅ ሠማያዊ የፈሰሰበት… ውብ የጥር ቅዳሜ ነበር፡፡
ከአዘጋጁ፡- ጽሁፉ በአዲስ አድማስ ድረ ገጽ ላይ በጁን 2፣2012 ፖስት ተደርጎ የነበረ ሲሆን በድጋሚ ለንባብ ከመረጥናቸው አንዱ  መሆኑን እንገልጻለን፡፡

 • 251 ቀናት ቀርተዋል፤ በቴሌቭዥን ስርጭት እስከ 6 ቢሊዮን ድምር ተመልካች ተጠብቋል፡፡
  • ኳታር ከ236.2 ሚሊዮን ዶላር በላይ ወጭ አድርጋለች፡፡
  • በ2021 እ.ኤ.አ በአሜሪካ ዩጂን፤ በ2023 እ.ኤ.አ በሃንጋሪ ቡዳፔስት…
  • በ2025 በአፍሪካ ኬንያ ወይስ ናይጄርያ?
  • በ2019 እ.ኤ.አ ውጤታማ ይሆናሉ የተባሉ የኢትዮጵያ አትሌቶች ነፃነት እና ሰለሞን ናቸው፡፡
  • ባለፉት 16 የዓለም ሻምፒዮናዎች ኢትዮጵያ 77 ሜዳልያዎች ሰብስባለች፡፡ (27 የወርቅ፤ 25 የብርና 25 የነሐስ ሜዳልያዎች)


    የኳታር ዋና ከተማ ዶሃ ለምታስተናግደው 17ኛው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና 251 ቀናት ቀርተዋል፡፡ በዓለም ሻምፒዮናው  ከ200 በላይ አገራትን የሚወክሉ ከ2000 በላይ አትሌቶች እንደሚሳተፉ ይጠበቃል። በኳታር የዓለም ሻምፒዮና ብሄራዊ አዘጋጅ ኮሚቴ ልዩ እቅድ መሰረት ከመላው ዓለም ከ3ሺ በላይ የሚዲያ ተቋማት እንደሚጋበዙ እየተገለፀ ሲሆን፤ 200  መዳረሻዎችን በሚሸፍን የቀጥታ የቴሌቭዥን ስርጭት እስከ 6 ቢሊዮን ድምር ተመልካች ለማግኘት ተጠብቋል፡፡
ዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ፌደሬሽኖች ማህበር በ2019 እኤአ የውድድር ዘመን ላይ በሚያካሂዳቸው አጠቃላይ  ሂደቶች ስኬታማ ለመሆን ይፈልጋል፡፡ ከ5 ሳምንት በኋላ በዴንማርክ ፤ አሁሩስ የሚካሄደው የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና  ከዚያም በጃፓን ዮኮሃማ  የዓለም ዱላ ቅብብል ሻምፒዮና ዋናዎቹ ሲሆኑ፤ ዳይመንድ ሊግ፤ ዎርልድ ቻሌንጅ፤ በዎርልድ ኢንዶር ቱር እና ሌሎች ውድድሮች የተቀሩት  የውድድር ዘመኑ መርሃ ግብሮች ናቸው፡፡ ኳታር ከምታዘጋጀው 17ኛው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና 10 ወራት በኋላ  ደግሞ በ2020 እኤአ ላይ ጃፓን የምታስተናግደው 33ኛው ኦሎምፒያድ ነው፡፡
በ17ኛው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናው ላይ ያለ ሚኒማ መሳተፍ የሚችሉት ያለፈው የዓለም ሻምፒዮኖች፤ የ2019 ዳይመንድ ሊግ አሸናፊዎች፤ የተለያዩ የአይኤኤፍ ዙር ውድድር ሻምፒዮኖች ናቸው፡፡ አይ.ኤ.ኤ.ኤፍ ለዓለም ሻምፒዮናው የተሳትፎ ሚኒማ የውድድር ዘመኑን ዓለም አቀፍ ደረጃ ለመጠቀም ከጅምሩ አስቦ ነበር፡፡ ይሁንና ከአትሌቶች፤ አሰልጣኞች፤ ማናጀሮችና ኤጀንቶች በቀረቡ አስተያየቶች አሰራሩን ዘንድሮ ተግባራዊ ላለማድረግ ወሰኗል፡፡ ስለሆነም በተለያዩ ዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ውድድሮች በመሳተፍ ለሻለም ሻምፒዮናው የሚያበቁ አስፈላጊ ሚኒማዎችን ለማሟላት እንደሚቻል አመልክቷል፡፡ በተለይ  በ10ሺ፤ በማራቶን፤ በርምጃ፤ በዱላ ቅብብል እና ሌሎች ድብልቅ ስፖርቶች ከማርች 15 እስከ ሴፕቴምበር 14 በአይኤኤኤፍ ስር በሚካሄዱ ውድድሮች የሚመዘገብ ሚኒማ ወሳኝ ሲሆን ለሌሎች የስፖርት አይነቶች ደግሞ ከሴፕቴምበር 12,2018 እስከ ሴፕቴምበር 14,2019 በአይኤኤፍ እውቅና በተሰጣቸው ውድድሮች በተመዘገቡ ውጤቶች እና ሰዓቶች ለመመረጥ ይቻላል፡፡ ከዚሁ ጋር በተያያዘ በዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና ላይ እስከ 15ኛ ደረጃ የሚያገኙ አትሌቶች የ10ሺ ሚኒማን እንዳሟሉ ይወሰድላቸዋል ተብሏል፡፡
የዓለም ሻምፒዮናው ከረጅም ጊዜ በኋላ ለመጀመርያ ጊዜ በመስከረም ወር መጨረሻ ላይ ተጀምሮ ለ10 ቀናት የሚካሄድ ነው፡፡ ዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌደሬሽኖች ማህበር IAAF ለዓለም ሻምፒዮናው የትኬት ሽያጭ በመጀመርያ ምዕራፍ ከወር በፊት ሲያከናውን በጀርመን፤ በዩናይትድ ኪንግደም በአሜሪካ እና በአውስትራሊያ ከፍተኛ ሽያጭ አግኝቶ ነበር፡፡ ሁለተኛው ምእራፍ የትኬት ሽያጭ በሚቀጥለው ወር የሚቀጥል ሲሆን፤ በዶሃ የዓለም ሻምፒዮናው አዘጋጅ ኮሚቴ እቅድ መሰረት ልዩ ጥቅም የሚያስገኝ ሙሉ የጉዞ ፖኬጅ ለመላው ዓለም ይፋ ከመሆኑም በላይ የውድድሩን ምልክት mascotም ጎን ለጎን እንደሚተዋወቅም ይጠበቃል፡፡
የዓለም ሻምፒዮናን ማዘጋጀት በኳታርና  ከዚያ በኋላ…
ኳታር በዋና ከተማዋ ዶሃ የዓለም ሻምፒዮናውን ለማዘጋጀት ስትነሳ የስፔኗ ባርሴሎና እና የአሜሪካዋ ዩጂን ከተሞች ተፎካክረዋታል፡፡ ምርጫውን በፍፁም ብልጫ በማሸነፍ አዘጋጅነቱን ከ5 ዓመታት በፊት በይፋ ስትረከብ ግን ከብዙ ትችቶች ጋር ነበር፡፡ በ2022 እኤአ እንደምታስተናግደው 22ኛው የዓለም ዋንጫ ሁሉ የ17ኛው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናውን አዘጋጅነትን ያገኘችበት ሁኔታ በተለያዩ አጀንዳዎች ተብጠልጥሎባታል፡፡ የዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ፌደሬሽን ማህበር በ2019 እኤአ የዓለም ሻምፒዮናውን የሚያዘጋጅ አገር ለመምረጥ ባካሄደው ጉባኤ ላይ   የኳታር መንግስትና የኳታር አትሌቲክስ ፌደሬሽን የተለያዩ አባል ፌደሬሽኖችን ድጋፍና ድምፅ ለመደለል ሙከራ አድርጓል የሚለው የውዝግብ አጀንዳ ከሁሉ ትችቶች የመጀመርያው ነበር፡፡ ኳታር የዓለም ሻምፒዮናውን ለማዘጋጀት ባቀረበችው ማመልከቻ በድምሩ ከ236.2 ሚሊዮን ዶላር በላይ በጀት መያዟን ይህም በስፖንሰርሺፕ 80 ሚሊዮን ዶላር በቴሌቭዥን ስርጭት እሰከ 29 ሚሊዮን ዶላር እንዲሁም የዓለም ሻምፒዮናውን የሽልማት ገንዘብ በመሸፈን እስከ 7.2 ሚሊዮን ዶላር ወጭ እንደምታደርግ አስታውቃ ነበር።  በምርጫው የመጨረሻ ሂደት ላይ መስተንግዶውን ለማግኘት የተፎካከሯትን ሌሎች አገራት ለማሸነፍ በማለት የብሄራዊ ባንኳን የ5 ዓመት ስፖንሰርሺፕ በ30 ሚሊዮን ዶላር ለመስጠት እና ለ21 አባል ፌደሬሽኖች ትራክ መስርያ እስከ 7 ሚሊዮን ዶላር ለመለገስ አይኤኤኤፍን በይፋ ጠይቃለች የሚሉ መረጃዎች መሰማታቸው በከፍተኛ ደረጃ አስተችቷታል፡፡ ለነገሩ በመካከለኛው ምስራቅና በአፍሪካ ከሚንቀሳቀሱ ግዙፍ የፋይናንስ ተቋማት አንዱ የሆነው የኳታር ብሄራዊ ባንክ የዓለም ሻምፒዮናው አብይ ስፖንሰር ሲሆን ለሚቀጥሉት 4 ዓመታት በአይኤኤኤኤፍ የአትሌቲክስ ውድድሮች አጋርነቱ ለመስራት መወሰኑ የሙስና ወሬዎቹን አብርዷቸዋል፡፡ በሌላ በኩል የኳታርን የዓለም ሻምፒዮና መስተንግዶ በውዝግብ የጠመደው ሌላው አጀንዳ ደግሞ ከመካከለኛው ምስራቅ እና ከዓለም ወቅታዊ የፖለቲካ ሁኔታ በተያያዘ የተነሱ እሰጥ አገባዎች ናቸው፡፡ የኳታር መንግስት ለሽብርተኞች ሙሉ ድጋፍ ይሰጣል በሚል አቋማቸው የአረቡ ዓለም ሃያል አገራትና ሌሎችም ዓለም ሻምፒዮናውን ላለማሳተፍ እንደሚወስኑ ሲገልፁ ነበር፡፡ በተለይ ሳውዲ አረቢያ፤ ዩናይትድ አረብ ኢምሬትስ፤ ባህሬንና ግብፅ ይህን አቋማቸውን በይፋ በማስተዋወቅ ተሳትፏቸውን እንደሚሰርዙ በይፋ እስከመግለፅ ቢደርሱም፤ የዓለም አትሌቲክስ ፌደሬሽኖች ማህበር ፕሬዝዳንት እንግሊዛዊው ሴባስትያን ኮው በዓለም ሻምፒዮናው ተሳትፎ ላይ ተለዋዋጭ የፖለቲካ ውዝግቦች ተፅእኖ ማሳደር እንደሌለባቸው በመጥቀስ የሁሉንም አገራት ተሳትፎ እንደሚጠበቁ በመናገር ተሳትፎን መሰረዝ ለቅጣት እንደሚያበቃ ማሳሰባቸው ውሳኔያቸውን እንዲያጤኑ አስገድዷቸዋል፡፡ ከዚያም በኋላ  የኳታር ህዝብ ለስፖርት ብዙም ፍቅር ስለሌለው የዓለም ሻምፒዮናውን  የተመልካች ድርቅ ይገጥመዋል በሚል ስጋታቸውን በመግለፅም የተሟገቱም ነበሩ፡፡
ከሁሉም አወዛጋቢ አጀንዳዎች በኋላ የኳታር መንግስት እና ብሄራዊ አዘጋጅ ኮሚቴው የዓለም ሻምፒዮናው በዘመናዊ ስታድዬም፤ ቴክኖሎጂ፤ ምርጥ እና ዘመናዊ ትራክ፤ በልዩ ልዩ ጥቅሞች በተሞላ መስተንግዶ እንዲሁም በቲቪ ነስርጭት ከፍተኛ ድምቅት እንደሚኖረው በልበሙሉነት እየተናገሩ ቆይተዋል፡፡ ዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ፌደሬሽኖች ማህበር የዓለም ሻምፒዮናው 1 ዓመት ሲቀረው የኳታርን አጠቃላይ ዝግጅት በመገምገም ፍጹም መርካቱን የገለፀ ሲሆን  ባለፉት 6 ወራት የ30 አገራት አትሌቲክስ ብሄራዊ ቡድን አመራሮችና አሰልጣኞች ዶሃን በመጎብኘት በነበራቸው ተመክሮም መደሰታቸውን በይፋ መናገራቸው ማስተማመኛ ሆኗል፡፡ በኳታር የስፖርት መሰረተልማቶች፤ የአየር ሁኔታ መቆጣጠርያ ቴክኖሎጂ ፤ በተሟላ የትራንስፖርት ፤ የሆቴል እና ሌሎች ዝግጅቶች በማድነቃቸው ነው፡፡
ኳታር ባለፉት 21 ዓመታት ዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ውድድሮች በማስተናገድ የተወሰኑ ልምዶችን አካብታለች፡፡ በአትሌቲክስ የመጀመርያው ዓለም አቀፍ የውድድር መስተንግዶዋ በ1997 የተዘጋጀው ግራንድ ፕሪ ሲሆን በ2010 እኤአ ላይም የዓለም የቤት ውስጥ አትሌቲክስ ሻምፒዮናን በተሳካ ሁኔታ ማሰናዳቷም የሚጠቀስ ነው፡፡
በነገራችን ላይ የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና በኤሽያ አህጉር ሲዘጋጅ ኳታር አምስተኛዋ አገር ናት። ከኳታር በፊት በ2007 እኤአ የጃፓኗ ኦሳካ፤ በ2011 የኮርያዋ ዳጉ እንዲሁም በ2015 የቻይናዋ ቤጂንግ ሻምፒዮናውን አዘጋጅተዋል፡፡ በዓለም የአትሌቲክስ አስተዳደር ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የዓለም ሻምፒዮናው በአፍሪካዊ አገር እንዲዘጋጅ እየተመከረ መሆኑን የተለያዩ መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡ ካለፉት 17 የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናዎች ፊንላንድ በሄልሲንኪ በ1983 እና በ2005፤ ጃፓን በቶኪዮ እና በኦሳካ  ከተሞች በ1991 እና በ2007 እንዲሁም ጀርመን በስቱትጋርትና በበርሊን በ1993 እና በ2009 እኤአ ሁለት ጊዜ የማዘጋጀት እድል የተሰጣቸው አገራት ነበሩ፡፡ በጣሊያን ሮም በ1987፤ በስዊድን ጉተንበርግ በ1995፤ በ1997 በግሪክ አቴንስ፤ በ199 በስፔን ሲቪያ፤ በካናዳ ኤድመንተን በ2001፤ በፈረንሳይ ሴንትዴኒስ  በ2003፤ በደቡብ ኮርያ ዳጉ በ2011፤ በራሽያ ሞስኮ በ2013 ፤ በቻይና ቤጂንግ በ2015 እንዲሁም በእንግሊዝ ለንደን በ2017 ሌሎቹ የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናዎች ተካሂደዋል፡፡ ዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌደሬሽኖች ማህበር ከኳታር በኋላ በ2021 እኤአ 18ኛውን የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናን የአሜሪካዋ ዩጂን እንዲሁም በ2023 እኤአ ደግሞ 19ኛውን የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናን የሃንጋሪዋ ቡዳፔስት እንዲያዘጋጁ መርጧቸዋል፡፡  በ2025 እኤአ ላይ ግን  አፍሪካዊ አገር 20ኛውን የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና  እንዲያዘጋጅ አይኤኤኤፍ ፍላጎት እንዳለው ለማወቅ ተችሏል። ይህን ተከትሎም 6 የአፍሪካ አገራት አልጄርያ፤ ግብፅ፤ ኬንያ፤ ሞሮኮ፤ ናይጄርያ እና ደቡብ አፍሪካ ለመስተንግዶው  ያላቸውን ፍላጎት አስታውቀዋል። ከመካከላቸው ብቁውን አስተናጋጅ አገር ለመምረጥ ሃላፊነቱ የአፍሪካ አትሌቲክስ ኮንፌደሬሽን መውሰዱንም መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡ አንድ አዘጋጅ አገር የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና ሲያዘጋጅ ከ30ሺ በላይ ተመልካች የሚያስተናግድ ዘመናዊ ስታድዬም፤ ተጨማሪ የልምምድ ማዕከልና ማረፊያ ሆቴሎች፤ ለሽልማት ገንዘብ፤ እንዲሁም ለፀጥታ፤ ለደህንነት እና ለአስቸኳይ ጊዜ አገልግሎት እስከ 30 ሚሊዮን ዶላር በጀት እንደሚያስፈልገው አይኤኤኤፍ ይገልፃል፡፡ በታሪክ የመጀመርያውን የዓለም ሻምፒዮና በአፍሪካ አህጉር ለማዘጋጀት የምስራቅ አፍሪካዋ ኬንያ እና የምእራብ አፍሪካዋ ናይጄርያ ከፍተኛ አቅምና ፍላጎት እንዳላቸው ተሰምቷል፡፡ ባለፈው አመት በሃምሌ ወር አጋማሽ ላይ የአይኤኤኤፍን ሀ 18 የዓለም አትሌቲክሰ ሻምፒዮና ያስተናገደችው ኬንያ በቀጣይነት ሀ 20  የዓለም አትሌቲክሰ ሻምፒዮና በቅርቡ እንድታዘጋጅ እድል ከተሰጣት በኋላ በቀጣይ የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናን የምታዘጋጅበትን እቅድ እንድታስብ አስችሏታል፡፡ ኬንያ በ2007 ላይ የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮናን ከዚያም በኋላ ባለፈው ዓመት እና ዘንድሮ ሁለቱን የታዳጊና ወጣት የዓለም ሻምፒዮናዎች ያስተናገደችበት ልምዷ ምናልባትም በአፍሪካ ምድር ሊዘጋጅ የታሰበውን የዓለም ሻምፒዮና ያለተቃናቃኝ እንድትረከብ ይደግፋታል፡፡ ዋና ተፎካካሪ የምትሆነው በ2018 የአፍሪካ አትሌቲክስ ሻምፒዮና ተሳካ ዝግጅት ያስተናገደችው ናይጄርያ ስትሆን ለአዘጋጅነቱ ያላትን ፍላጎት በተደጋጋሚ እያስታወቀች ነው፡፡
ካሊፋ ዓለም አቀፍ  ስታድዬምና ልዩ ቴክኖሎጂዎቹ…
በኳታር የቀድሞ ኢሚር ካሊፋ ቢን ሃማድ አል ታህኒ መታሰቢያነት ካሊፋ ዓለም አቀፍ ስታድዬም በ90 ሚሊዮን ዶላር ወጭ የታነፀ  የኳታር ብሄራዊ ስታድዮም ሲሆን የዶሃ የስፖርት ከተማ ዘመናዊ ኮምፕሌክስ አካል ነው፡፡ ዘመናዊ ኮምፕሌክሱ ከስታድዬሙ በተጨማሪ አስፓየር አካዳሚ፤ ሃማድ አካውቲክ ማዕከልንና አስፓየር ታወርንም የሚያካትት ነው፡፡ በ2022 እኤአ ላይ ዓለም ዋንጫን ከሚያስተናግዱ ስታድዬሞች ቀድሞ አገልግሎት መስጠት የጀመረውና 48ሺ ተመልካች የሚይዘው ስታድዬሙ ከዓለም ሻምፒዮናው በፊት በሚያዚያ ወር በሚዘጋጀው የኤስያን ጌምስ ሙለሙሉ ብቃቱ የሚፈተሽ ይሆናል፡፡ ላለፉት 42 ዓመታት የኳታር ብሄራዊ ቡድን ዋና ሜዳ ሆኖ ሲያገለግል የቆየው ካሊፋ፤ በ2004 እኤአ የገልፍ ካፕ ኦፍ ኔሽን፤ በ2006 ኤስያን ጌምስ፤ በ2011 ላይ የኤስያ ካፕ የፍፃሜ ጨዋታ፤ በ2011 የፓን አረብ ጌምስን አስተናግዷል፡፡
በዘመናዊነቱ እያነጋገረ የሚገኘው ስታድዬሙ በአየር ማቀዝቀዝ ቴክኖሎጂው፤ ለተመልካች በሚመች ዲዛይኑ ሻምፒዮናውን እንደሚያደምቅ እየተገለፀ ነው፡፡ በስታድዬሙ ዙርያ የተገጠሙት ከ500 በላይ የጄት ሞተር የመሰሉ ማሽኖች የሚሰራው ቴክኖሎጂ ለተመልካች እና ለአትሌቶች ምቹ አየር ንብረት የሚፈጥርና የንፋሱን መጠን የሚቆጣጠር እንደሆነ የገለፁት አዘጋጆች ከሌሎች የማቀዝቀዛ ቴክኖሎጂዎች በ40 በመቶ የሚቀንስ ኃይል የሚጠቀም መሆኑን ገልፀዋል፡፡ በኳታር ከባድ ሙቀት የተነሳ አንዳንድ የአጭር ርቀትና የማራቶን ውድድሮች በእኩለ ሌሊት ለማድረግ መታሰቡ ግን ጥርጣሬ ፈጥሯል፡፡ በስታድዬሙ የተገጠመው የአየር ማቀዝቀዣ ቴክኖሎጂ በውጭ ያለውን ሙቀት ከ40 ወደ 20 እና 26 ዲግሪ ሴንቲግሬድ በማውረድ ሙቀቱን ለውድድር የሚመች አድርጎ እንደሚያስተካክል በበርካታ ሙከራዎች ቢረጋጋገጥም የአንዳንድ አገራት ፕሮፌሽናል አትሌቶች ስጋታቸውን ከመግለጽ አልተቆጠቡም፡፡ በውድድር ወቅት በስታድዬሙ ውስጥ አየሩ ሊስተካከል ቢችልም ከውድድር በፊት በሚኖር ቆይታ በብቃታቸው ላይ ተፅእኖ ሊያሳድር የሚችል የአየር ንብረት መኖሩ አሳስቧቸዋል፡፡ በሌላ በኩል የዓለም ሻምፒዮናውን የተሳካ ያደርጋሉ ከተባሉ ቴክኖሎጂዎች የሚጠቀሰው በስታድዬሙ የተነጠፈው ባለወይንጠጅ ቀለም የመሮጫ ትራክ ነው፡፡ ሞንዶ ትራክ Mondotrack WS የተባለው ይህ የመሮጫ ትራክ በዓለም ሻምፒዮናው የአትሌቲክስ ውድድሮች ፈጣን ሰዓቶች እንዲመዘገቡ ያበረታታል ተብሏል፡፡  በኳታር የዓለም ሻምፒዮናው ብሄራዊ አዘጋጅ ኮሚቴ በውድድሩ ሰሞን በዘመናዊ ድሮን ካሜራዎች የሚነሱ ምስሎችና የቪድዮ ቀረፃዎች አዲስ ምዕራፍ የሚከፈትባቸው እንደሚሆኑ ሲገልፅ፤ የሻምፒዮናው አጠቃላይ ሂደት በጥልቅና የተሟላ የብሮድካስት ተግባራት ሰፊ ሽፋን እንደሚያገኝ እና በማህበራዊ ሚዲያው የተጧጧፈ ትኩረት ለመፍጠር ከፍተኛ ዝግጅት እየተደረገ መሆኑንም አስታውቋል።  የካሊፋ ዓለም አቀፍ ስታድዬም በግንቦት ወር የዳይመንድ ሊግ ውድድር በሚያዚያ የኤሽያን አትሌቲክስ ሻምፒዮና በማዘጋጀት እነዚህን ልዩ ቴክኖሎጂዎች እና የዓለም ሻምፒዮና መሰናዶዎች ላይ የመጨረሻ ግምገማ እንደሚያደርግ ይጠበቃል፡፡
ኢትዮጵያ ከኳታር በፊት እና የዓለም ሻምፒዮና ታሪኳ
በኳታር ዋና ከተማ ዶሃ በሚካሄደው 17ኛው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና ላይ ኢትዮጵያ በሚኖራት ተሳትፎ መዘናጋት ይስተዋላል፡፡ የዓለም ሻምፒዮናው መካሄጃ ወቅት መቀየር፤ የኳታር ሞቃታማ የአየር ንብረት፤ የብሄራዊ ቡድን በቂ እና የተሟላ ትኩረት በተሰጠው ዝግጅት አለመስራት እንዲሁም በአትሌቶች ዲስፕሊን ያሉ ችግሮች ስጋት የሚፈጥሩ ናቸው፡፡ ስለዚህ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌደሬሽን አስፈላጊውን ቅድመ ዝግጅት ከወዲሁ መጀመር አለበት፡፡
በ2019 የውድድር ዘመን በዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ የውድድር መድረኮች ውጤታማ እንደሚሆኑ ከተጠበቁ የኢትዮጵያ አትሌቶች መካከል በተለይ ሁለቱ በተደጋጋሚ ስማቸው እየተነሳ ይገኛል፡፡ በሴቶች አትሌት ነፃነት ጉደታ በወንዶች አትሌት ሰለሞን ባረጋ  ናቸው፡፡ በ2018 የዓለም የግማሽ ማራቶን ሪከርድን በሆነ ጊዜ ያስመዘገበችው አትሌት ነፃነት ጉደታ ከዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናው በፊት በዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና ሊሳካላት እንደሚችል ተገምቷል፡፡ ነፃነት በዓለም ሻምፒዮናው በየትኛው የውድድር መደብ እንደምትሳተፍ ግልጽ ባይሆንም ፤ ከ18 ዓመታት በላይ ሳይሰበር የቆየውን የፓውላ ራድክሊፍ ሪከርድ ማሻሻል ከሚችሉ አትሌቶች ግንባር ቀደም ሆና እየተጠቀሰች ናት፡፡ በሌላ በኩል ባለፈው ዓመት በዳይመንድ ሊግ የ5ሺ ሜትር ሻምፒዮን ሊሆን የበቃው አትሌት ሰለሞን ባረጋ በ2019 ከፍተኛ ስኬት ያገኛል በሚል በአይኤኤኤፍ አዳዲስ ኮከቦች ተርታ ተጠቅሷል፡፡ በውድድር ዘመኑ ከ20 ዓመት በታች ምርጥ የኢትዮጵያ አትሌት ሆኖ የሚቀጥለው ሰለሞን ባረጋ በ5ሺ ሜትር ለዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናው የሜዳልያ ውጤት ከመጠበቁም በላይ ሳይሰበር ለ12 ዓመታት የቆየውን የ5ሺ ሜትር ሪከርድ እንደሚያሻሽል ግምት አግኝቷል፡፡
ከ2 ዓመት በፊት የእንግሊዟ ለንደን ባስተናገደችው 16ኛው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና ላይ ኢትዮጵያ በ13 የተለያዩ ውድድሮች 46 አትሌቶችን በማስመዝገብ የተሳተፈች ቢሆንም የሚያስደስት ውጤት አልነበራትም፡፡ ለኢትዮጵያ በሴቶች 10ሺ ሜትርና በወንዶች 5ሺ ሜትር የተመዘገቡት 2 የወርቅ ሜዳልያዎች ብቻ መሆናቸው ከሁለት ተከታታይ የዓለም ሻምፒዮናዎች በኋላ የተመዘገቡ አዳዲስ ስኬቶች ነበሩ፡፡ በሌላ በኩል በሴቶች 10ሺ ሜትር፤ በወንዶች ማራቶን እና በሴቶች 5ሺ ሜትር  3 የብር ሜዳልያዎች በተጨማሪ ተገኝተዋል፡፡ ከሜዳልያ ውጤቶች ባሻገር ደግሞ በ2 አራተኛ ደረጃዎች፤ በ3 አምስተኛ ደረጃዎች፤ በ1 ስድስተኛ ደረጃ፤ በ3 ሰባተኛ ደረጃዎች እንዲሁም በ2 ስምንተኛ ደረጃዎች 11 ዲፕሎማዎች ለኢትዮጵያ ቡድን ተመዝግበዋል፡፡ ከ16ኛው የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና በኋላ ኢትዮጵያ በሻምፒዮናው የተሳትፎ ታሪኳ ያስመዘገበቻቸው 77 ሜዳልያዎች የደረሱ ሲሆን (27 የወርቅ፤ 25 የብርና 25 የነሐስ ሜዳልያዎች) ናቸው፡፡ በተጨማሪ 20 ጊዜ 4ኛ ደረጃዎች፤ 18 ጊዜ 5ኛ ደረጃዎች፣ 14 ጊዜ 6ኛ ደረጃዎች ፣ 21 ጊዜ 7ኛ ደረጃዎች እንዲሁም 15 ጊዜ 8ኛ  ደረጃዎች ተመዝግበዋል፡፡
የኢትዮጵያ ውጤታማ የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና አትሌቶች
በወንዶች ኃይሌ ገሥላሴ 4 የወርቅ፣ 2 የብር፣ 1 የነሀስ ሜዳሊያዎች
በሴቶች ጥሩነሽ ዲባባ  5 የወርቅ - 1 የብር፣ 1 የነሐስ ሜዳሊያዎች
በኢትዮጵያ አትሌቶች የተያዙ የዓለም ሻምፒዮና ሪከርዶች
ብርሃኔ አደሬ በ10 ሺ ሜትር 30፡10.18 (2003 እ.ኤ.አ)
ቀነኒሳ በቀለ በ10 ሺ ሜትር 26፡46.31 (2009 እ.ኤ.አ)
አልማዝ አያና በ5 ሺ ሜትር 14፡26.83 (2015 እ.ኤ.አ)
የኢትዮጵያ 27 የወርቅ ሜዳልያዎች በ16 የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናዎች
ኢትዮጵያ ከ1983 እሰከ 2017 እኤአድረስ በተካሄዱት 16 የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናዎች 27 የወርቅ ሜዳልያዎች አስመዝግባለች፡፡እነዚህን  የዓለም ሻምፒዮና 27 የወርቅ ሜዳልያዎች ያስመዘገቡት 15 የተለያዩ አትሌቶች የተጎናፀፏቸው ሲሆን 14 በሴቶች እንዲሁም 13 በወንዶች የተገኙ ናቸው፡፡ 16 የወርቅ ሜዳልያዎች በ10ሺ ሜትር (9 በወንዶች እና 7 በሴቶች)፤ 7 የወርቅ ሜዳልያዎች በ5ሺ ሜትር (5 በሴቶች  እና 2 በወንዶች)፤ 2 የወርቅ ሜዳልያዎች በማራቶን (1 በወንዶች እና 1 በሴቶች)፤ 1 የወርቅ ሜዳልያ በ1500 ሜትር (በሴቶች) እንዲሁም 1 የወርቅ ሜዳልያ በ800 ሜትር (በወንዶች) ናቸው፡፡
ጥሩነሽ ዲባባ  5 የወርቅ ሜዳልያዎች-በ10ሺ ሜትር 3 የወርቅ ሜዳልያዎች (በ2005 እኤአ ሄልሲንኪ፤ በ2007 እኤአ ኦሳካ እንዲሁም በ2013 እኤአ ሞስኮ) በ5ሺ ሜትር 2 የወርቅ ሜዳልያዎች (በ2003 እኤአ ፓሪስ እና በ2005 እኤአ ሄልሲንኪ)
ቀነኒሳ በቀለ 5 የወርቅ ሜዳልያዎች -በ10ሺ ሜትር4 የወርቅ ሜዳልያዎች (በ2003 ፓሪስ፣ በ2005 ሄልሲንኪ፤ በ2007 እኤአ ኦሳካ እና በ2009 እኤአ በርሊን) በ5ሺ ሜትር 1 የወርቅ ሜዳልያ ( በ2009 እኤአ በርሊን) ሳላዲን
ኃይሌ ገብረስላሴ4የወርቅ ሜዳልያዎች - በ10ሺ ሜትር 4 የወርቅ ሜዳልያዎች (በ1993 እኤአ ስቱትጋርት፤ በ1995 እኤአ ጉተንበርግ፤ በ1997እኤአ አቴንስ  እንዲሁም በ1999 እኤአ ሲቪያ)    
መሰረት ደፋር 2 የወርቅ ሜዳልያዎች- በ5ሺ ሜትር (በ2007 እኤአ ሄልሲንኪ እና በ2013 እኤአ ሞስኮ)
ገዛሐኝ  አበራ 1 የወርቅ ሜዳልያ- በማራቶን(በ2001 እኤአ ኤደመንተን)
ማሬ ዲባባ 1 የወርቅ ሜዳልያ- በማራቶን (በ2015 እኤአ ቤጂንግ)
ጌጤ ዋሚ 1 የወርቅ ሜዳልያ- በ10ሺ ሜትር(በ1999 እኤአ ሲቪያ)
ደራርቱ ቱሉ 1 የወርቅ ሜዳልያ- በ10ሺ ሜትር (በ2001 እኤአ ኤድመንተን)
ብርሃኔ አደሬ1 የወርቅ ሜዳልያ - በ10ሺ ሜትር (በ2003 እኤአ ፓሪስ)
ኢብራሂም ጄይላን 1 የወርቅ ሜዳልያ - በ10ሺ ሜትር (በ2011 እኤአ ዴጉ)
አልማዝ አያና 2 የወርቅ ሜዳልያ - በ10ሺ ሜትር (በ2017 እኤአ ለንደን)
በ5ሺ ሜትር (በ2015 እኤአ ቤጂንግ)
ገንዘቤ ዲባባ  1 የወርቅ ሜዳልያ- በ1500  ሜትር (በ2015 እኤአ ቤጂንግ)
መሐመድ አማን 1  የወርቅ ሜዳልያ- በ800 ሜትር (በ2013 እኤአ ሞስኮ)
ሙክታር ኢድሪስ 1 የወርቅ ሜዳልያ በ5ሺ (በ2017 እኤአ ለንደን)

Saturday, 19 January 2019 00:00

ባሉ ሳይገኝ ሚዜ መረጠች

 ከዕለታት አንድ ቀን ሁለት ምናምኒት ፀጉር ራሳቸው ላይ የሌላቸው መላጣ ጓደኛሞች ረዥም መንገድ ሊሄዱ ተቀጣጥረው ተገናኙና ጉዞ ጀመሩ፡፡ ጥቂት እንደተጓዙ ከርቀት አንድ እንደወርቅ የሚያበራ ነገር አዩ፡፡
አንደኛው፤
“መጀመሪያ ያየሁት እኔ ስለሆንኩኝ ለእኔ ይገባኛል” አለ፡፡
ሁለተኛው፤
“አንተ አይደለህም፡፡ እንዲያውም ያ ምን ይሆን? እንደወርቅ ያበራልኮ ብዬህ አልነበረም?”
አንደኛው፤
“አይደለም፡፡ እኔ አልተናገርኩም እንጂ መጀመሪያ ዐይኔን ጥዬበት ነበር፡፡”
ጭቅጭቃቸው እንደዋዛ ተጀምሮ መክረርና መምረር ያዘ፡፡ ዕቃው የኔ ነው የኔ ነው ሆነ ጉዳዩ፡፡  ቀስ በቀስ ወደ ቡጢ ተሸጋገሩ፡፡ አንዱ በቴስታ ሌላኛውን አደማው፡፡
የደማው በንዴት ድንጋይ አንስቶ ባለ ቴስታውን ተረከከው፡፡ ደም በደም ሆነው ተናነቁ፡፡ አንዱ አንዱን ጥሎት ከላይ ሆኖ ይቀጠቅጣል፡፡ ጥቂት ቆይቶ የታችኛው ይገለብጠውና ይቀጠቅጠዋል፡፡
ይህ ሁሉ ሲሆን አንድ ጠና ያሉ አዛውንት በዚያ መንገድ ያልፉ ኖሮ፤ ሁለቱ ሰዎች ደክሟቸው ዝለው ሲዘረሩ ጠብቀው፤
“ለምንድነው እንዲህ እስክትደሙ የተደባደባችሁት”
“አባት እዚያ ከሩቅ የሚያበራውን ዕቃ አይተውታል?”
አዛውንቱም፤
“አዎን አሁን አየሁት” አሉ፡፡
“እኔ ነኝ ያየሁት፤ እኔ ነኝ ያየሁትና ለእኔ ይገባል አለ እሱ፡፡ እኔ ደሞ መጀመሪያ ያየሁት እኔ ነኝና ለእኔ ነው የሚገባው አልኩ፡፡ የጠባችን መነሻ ይሄው ነው”
አዛውንቱም፤
“መልካም፡፡ እኔ ሄጄ ላምጣውና ትካፈሉም እንደሆን የሚቻለውን መፍትሔ እናግኝለት” እንዳሉት ሄደው ዕቃውን ይዘው ተመለሱ፡፡ እየሳቁ ነው የመጡት፡፡
ከዚያም፤
“ለመሆኑ በዚህ ዕቃ የሚጠቀም ማነው?” ብለው በጣም ሳቁ፡፡ ለካ ዕቃው ማበጠሪያ ኖሯል!
***
ከላይ የተረክነውን ተረት ፈረንጆችም ይጠቁሙበታል፡፡ ከዚህ የሚገኘውን ትምህርት ሲጠቁሙም ሁለት ምርጫ ይሰጣሉ፡፡ እነዚህም፡-
የስስት መጨረሻው አሳዛኝ ነው (Greed leads to unhappiness)  
የጥንቱ አባባል እዚህ ላይ ይሠራል - “የሚያብረቀርቅ ሁሉ ወርቅ አይደለም” (all that glitters is not gold)
ሁለቱም ምክሮች ለእኛ ያገለግላሉ፡፡ ዋናው ቁም ነገር የምንጣላበትን ጉዳይ ማወቃችን ላይ ነው፡፡ የፖለቲካችን ስፋት፣ የችግሮቻችን ጥልቀት፣ የመፍትሔዎቻችን ከአፍንጫችን ሥር መሆን፣ ወደ ዘላቂ ዕድገት የሚያሸጋግሩን ዓይነት አይደሉም፡፡ ይልቁንም የሚያብለጨልጩት ነገሮች እየደለሉን ፋይዳ ያለውን ጉዳይ፣ ከፋይዳ - ቢሱ መለየት አቃተን፡፡ ትክክለኛውን ሀሳብም ሆነ የመታገያ መድረክ አንጥረን አላየንም፡፡ መንገድ አልመረጥንም፡፡ አዲስ ለውጥ መጥቷል እንላለን እንጂ እኛ አልተለወጥንም፡፡ ዛሬም የአሳዳጅ - ተሳዳጅ ፖለቲካ ነው እያራመድን ያለነው፡፡ ሀገራችንን ኢትዮጵያን ወደተሻለ ህይወት የሚያሸጋግራት፣ አዕምሮ ከአዕምሮ ስንናበብ ነው፡፡ በወረት (Fashion) ከተጓዝን መፈክር ከማስገር የዘለለ ነገር አይኖረንም! የሚያስብ
ሰው (Thinker) መፍጠር እንጂ መንገኝነት አይጠቅመንም፡፡ ፈረንጆቹ Herdism amputates thinking ይላሉ፡፡ ያለአሳቢ ሰው ዕድገት ሽባ ይሆናል። ቀዳሚውንና ተከታዩን በጊዜ ካልለየን፣ ተገቢውንና የማይገባውን በአግባቡ አንጥረን ካልጠየቅን፣ ዋናውን ጉዳይ ሳናበስል እንክልካዩ ላይ ተጥደን እንቀራለን። ስለዚህ መሬት የረገጠውንና ተንሳፋፊውን አበጥረን እናስቀምጥ፡፡ አለበለዚያ “ባል ሳይገኝ ሚዜ መረጠች” የሚባለው ምሳሌ በእኛ ላይ ደረሰ ማለት ነው፡፡ ከጊዜ ጋር እንፍጠን! እርምጃዎቻችን ሥር የሰደዱና አንኳር አንኳሩ ላይ ያተኮሩ ይሁኑ!  

ከኃላፊዎች ውጭ ሞባይል ይዞ መግባት አይፈቀድም


     በአዲስ አበባ የቃሊቲ ከፍተኛ ጥበቃ ማረሚያ ቤትና ቂሊንጦ የቀጠሮ ማረሚያ ቤት ለሚገኙ ታራሚዎች በድብቅ የሚገቡ ሞባይል ስልኮች መበራከታቸውን ምንጮች ገለፁ፡፡
ወደ ሁለቱም ማረሚያ ቤቶች ሞባይል ይዞ መግባት የሚፈቀድላቸው ለአመራሮቹ ብቻ ቢሆንም በርካታ ታራሚዎች ግን ሞባይል አስገብተው እንደሚጠቀሙ የገለፁት ምንጮች፤ አንድ ሞባይል ስልክ ለማስገባት እስከ 20 ሺ ብር እንደሚከፍሉ ተናግረዋል፡፡ ሞባይሎቹን ቻርጅ የሚያደርጉላቸው ደግሞ ቢሮ ውስጥ የሚሰሩ የማረሚያ ቤቱ ሰራተኞች መሆናቸውን ጠቁመዋል፡፡
ለአንድ የሞባይል ቻርጅ ማድረጊያ 150 ብር እንደሚያስከፍሉ የጠቆሙት ምንጮቻችን፤ አንድ የመቶ ብር ካርድም እስከ 500 ብር እንደሚሸጥ ተናግረዋል፡፡
ቀደም ሲል የማረሚያ ቤቱ ጥቂት ፖሊሶች ለአንድ ደቂቃ 30 ብር እያስከፈሉ ታራሚዎችን ያስደውሉ ነበር ያሉት ምንጮች አሁን ሞባይል የገባላቸው ታራሚዎችም ለአንድ ደቂቃ 20 ብር እያስከፈሉ እንደሚያስደውሉ ታውቋል፡፡
የፌደራል ማረሚያ ቤቶች አስተዳደር የህዝብ ግንኙነት ኃላፊ አቶ ገረመው አያሌው ስለ ጉዳዩ ከአዲስ አድማስ ተጠይቀው በሰጡት ምላሽ፤ ስለ ጉዳዩ በጭምጭምታ ከመስማት በቀር የሚያውቁት ነገር እንደሌለ ጠቁመው፣ ከኃላፊዎች ውጪ ታራሚዎችም ሆኑ ሰራተኞች ወደ ማረሚያ ቤት ስልክ ይዘው እንደማይገቡ ገልፀዋል፡፡

 የሞ ፋውንዴሽን መስራች ትውልደ ሱዳናዊው ቢሊየነር ሞ ኢብራሂም፤ የሱዳኑ ፕሬዚዳንት ኦማር አልበሽር በፈቃደኝነት ስልጣናቸውን የሚለቅቁ ከሆነ፣ አለማቀፉ የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የመሰረተባቸውን ክስ እንዲያቋርጥላቸው ጠይቀዋል፡፡
ለሳምንታት በዘለቀውና አልበሽር ከስልጣን እንዲወርዱ በሚጠይቀው ተቃውሞ ዙሪያ ከቢቢሲ ጋር ውይይት ያደረጉት ሞ ኢብራሂም፤ፕሬዚዳንት ኦማር አልበሽር ፈቃደኛ ሆነው ስልጣናቸውን በመልቀቅ አገሪቱንና ህዝቧን ከእልቂትና ከጥፋት ለመታደግ ከቻሉ በዳርፉር የጦር ወንጀሎችን ፈጽመዋል በሚል በአለማቀፉ ፍርድ ቤት የተመሰረተባቸው ክስ ሊቋረጥላቸው እንደሚገባ ተናግረዋል፡፡
ሱዳናውያን አልበሽር ስልጣን እንዲለቅቁ በመጠየቅ በአደባባይ ተቃውሞ ማድረግ ከጀመሩ ሳምንታት የተቆጠሩ ሲሆን፣ መንግስት ያሰራቸው ተቃዋሚዎች ቁጥር ከ800 በላይ መድረሱ ተነግሯል። በርካታ ቁጥር ያላቸው ሱዳናውያን አልበሽርን ሲቃወሙ የሰነበቱ ሲሆን ባለፈው ረቡዕ ደግሞ አልበሽርን የሚደግፉ ሱዳናውያን በካርቱም የድጋፍ ሰልፍ አድርገዋል፡፡ አግባብነት የሌለው ተቃውሞ ስልጣናቸውን እንደማያስለቅቃቸው በይፋ ሲያስታውቁ የሰነበቱት ፕሬዚዳንቱም በስፍራው በመገኘት ለደጋፊዎቻቸው ምስጋና አቅርበዋል፡፡
አሜሪካ፣ እንግሊዝ፣ ካናዳና ኖርዌይ ባለፈው ማክሰኞ ባወጡት መግለጫ፤ የአልበሽር መንግስት የተቃዋሚዎችን መብቶች እንዳይጥስ ጥሪያቸውን ማቅረባቸው የተዘገበ ሲሆን፣ መንግስት ተቃዋሚዎችን በገፍ ማሰሩንና መግደሉን የማያቋርጥ ከሆነ ማዕቀብ ሊጥሉበት እንደሚችሉም አስጠንቅቀዋል፡፡

 ናይጀሪያ በ2018 ብቻ ከነዳጅ ዝርፊያ 2.8 ቢ. ዶላር አጥታለች

    ናይጀሪያን ከኢኮኖሚያዊ ቀውስና ከአለመረጋጋት ለማውጣት አልቻሉም በሚል ትችት የሚሰነዘርባቸው የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ሙሀመድ ቡሃሪ፣ ናይጀሪያን ላለመረጋጋት የዳረጓት ሟቹ የሊቢያ መሪ ሙአመር ጋዳፊ ናቸው ማለታቸውን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
ናይጀሪያ የሽብርተኞች መናኸሪያ የሆነቺው በጋዳፊና በአጋሮቻቸው ሴራ ምክንያት ነው ያሉት ቡሃሪ፤ ከሊቢያ ሰርገው የገቡ የጋዳፊ ግብረ አበሮች አገሬን እያመሷት ይገኛሉ ሲሉ መናገራቸውን ዘገባው አመልክቷል፡፡
ናይጀሪያን በሽብር እያተራመሷት የሚገኙት የራሷ ዜጎች የሆኑ የቦኮ ሃራም አሸባሪዎችና ታጣቂዎች መሆናቸው የሚታወቅ ቢሆንም፣ ቡሃሪ ግን የአገሬ ገበሬዎች በታሪካቸው ከአርጩሜ በላይ ታጥቀው አያውቁም፤ ኤኬ አርባ ሰባት ታጥቀው ናይጀሪያን የሚያምሷትና አለመረጋጋት ውስጥ የዘፈቋት ሰርጎ ገብ የጋዳፊ ቅጥረኞች ናቸው ሲሉ ወንጅለዋል፡፡
ጋዳፊ በህይወት በነበሩበት ጊዜ ናይጀሪያውያንን ብቻ ሳይሆን የማሊ፣ የቡርኪናፋሶ፣ የኒጀርና የቻድ ዜጎችን እየመለመሉ ጦርነት ሲያስተምሩ ኖረዋል ያሉት ቡሃሪ፤ የጋዳፊን ሞት ተከትሎ ከአገራቸው የፈረጠጡት እነዚህ ሰልጣኞች ወደ ናይጀሪያና ወደ ሌሎች አገራት ዘልቀው በመግባት የሽብር ጥቃቶችን ማካሄዳቸውን ቀጥለዋል ብለዋል፡፡
በተያያዘ ዜና ደግሞ፣ ናይጀሪያ ባለፈው የፈረንጆች አመት 2018 ብቻ ከነዳጅ ጋር በተያያዘ ዝርፊያ 2.8 ቢሊዮን ዶላር ማጣቷን የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ማስታወቁን ኦል አፍሪካን ኒውስ ዘግቧል፡፡ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የምዕራብ አፍሪካና የሳህል ቀጠና ቢሮ ያወጣውን መረጃ ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ ባለፉት 12 ወራት ጊዜ ውስጥ በአገሪቱ የነዳጅ ሃብት ላይ ከፍተኛ ዝርፊያ የተፈጸመ ሲሆን የባህር ላይ ዝርፊያም ተባብሶ ቀጥሏል፡፡

 አጠቃላይ የሃብት መጠኑ 810 ቢሊዮን ዶላር ያህል የደረሰው ታዋቂው የአሜሪካ የኤሌክትሮኒክ ግብይት ኩባንያ አማዞን፤ በአለማችን እጅግ ከፍተኛ ዋጋ ያለው ቁጥር አንድ ኩባንያ መሆኑን ሲኤንኤን ዘግቧል፡፡
በአማዞን ኩባንያ ውስጥ የ16 በመቶ ድርሻ ያላቸው ዋና ስራ አስፈጻሚው ጄፍ ቤዞስ አጠቃላይ የሃብት መጠን 135 ቢሊዮን ዶላር መድረሱንና የወቅቱ የአለማችን ቁጥር አንድ ቢሊየነር መሆናቸውንም ዘገባው ገልጧል፡፡
የሃብት መጠኑን በአመቱ በ10 በመቶ ያህል ከፍ ያደረገውንና በአፕል ተይዞ የነበረውን የአንደኛነት ደረጃ የተረከበውን አማዞን ተከትሎ በሁለተኛ ደረጃ ላይ የተቀመጠው ማይክሮሶፍት ነው ያለው ዘገባው፤ የኩባንያው አጠቃላይ የሃብት መጠን 790 ቢሊዮን ዶላር መድረሱንም አመልክቷል፡፡
ጎግል አልፋቤት በ750 ቢሊዮን ዶላር የሶስተኛነትን ደረጃን ሲይዝ፣ አጠቃላይ የሃብት መጠኑ 1.1 ትሪሊዮን ዶላር የደረሰ ቀዳሚው የአለማችን ኩባንያ ሆኖ አለምን አጀብ ሲያሰኝ የነበረው አፕል በበኩሉ፣ በ2018 የሃብት መጠኑ 35 በመቶ ያህል ቀንሶ 710 ቢሊዮን ዶላር በመድረሱ የ4ኛ ደረጃ ላይ መቀመጡ ተነግሯል።

 የኦባማ ነጠላ ዜማ ከፍተኛ ተወዳጅነትን አትርፏል


    በተጠናቀቀው የፈረንጆች አመት 2018 ከፍተኛ የሙዚቃ አልበም ሽያጭ ያስመዘገቡ የአለማችን ምርጥ ድምጻውያን ዝርዝር ይፋ የተደረገ ሲሆን፣ ካናዳዊው ራፐር ኤሚኔም በአመቱ 755 ሺህ 27 አልበሞችን በመሸጥ የአንደኛ ደረጃን መያዙ ተነግሯል፡፡
በዝአንግል የተባለው ድረገጽ ባወጣው አለማቀፍ የሙዚቃ አልበሞች ሽያጭ ደረጃ መሪነቱን የያዘው የ46 አመቱ ራፐር ኤሚኔም፤ በተለይም በቅርቡ ያወጣው ካሚካዚ የተሰኘ አስረኛው አልበሙ 373 ሺህ 67 ኮፒ እንደተሸጠለት አመልክቷል፡፡ ድረገጹ ባወጣው መረጃ እንዳለው፤ በአመቱ የአልበም ሽያጭ የሁለተኛ ደረጃን የያዘው ቢቲኤስ የተባለው የሙዚቃ ቡድን ሲሆን፣ 603 ሺህ 307 አልበሞች ተሸጦለታል፡፡
በሌላ በኩል፤የቀድሞው የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማ የለቀቁት ዋን ላስት ታይም የተሰኘ ነጠላ ዜማ ከፍተኛ ተወዳጅነትን ማትረፉንና በቢልቦርድ የአርኤንድ ቢ ሙዚቃ የደረጃ ሰንጠረዥ 22ኛ ደረጃን መያዙን ፎርብስ ዘግቧል፡፡
ኦባማ ከክርስቶፈር ጃክሰንና ቢቢ ዊናንስ ከተባሉ ድምጻውያን ጋር በጋራ የሰሩትና እንደገና በአዲስ መልክ ተሰርቶ በቅርቡ የወጣው ይህ ነጠላ ዜማ በአንድ ሳምንት ጊዜ ውስጥ ብቻ 9 ሺህ ጊዜ ያህል ዳውንሎድ የተደረገ ሲሆን፣ በድረገጽ አማካይነትም ከ307 ሺህ ጊዜ በላይ በቀጥታ መታየቱ ተነግሯል፡፡

Page 4 of 417