Administrator

Administrator

Saturday, 31 August 2019 13:48

ምርቃት

(… አይነቱ ብዙ ነው)
ለማኙ ይመርቅሃል፡፡ አሮጊቷ ይመርቁሃል፡፡ ሆቴል ተከፍቶ ይመረቃል፡፡ ከኮሌጅ ትመረቃለህ፡፡ የደሞዝ ቦነስ ይመረቅልሃል፡፡ ቅቅል በልተህ የመረቅ ጭማሪ ታስመርቃለህ፡፡
በገጠር ሰዎች ስም የሚሸቅል አንድ ጩሉሌ የዕርዳታ ድርጅት ደግሞ የደከመ የቦኖ ውሃ ያሰራል:: ከዛም የወረዳው አስተዳዳሪ በክብር እንግድነት ተጋብዞ፣ ከፊት ተቀምጦ፣ ወደ መድረክ ቀርቦ፣ ስለ ሁለተኛው የእድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ፣ ስለ መልካም አስተዳደር ስለ ዴሞክራሲ፣ ስለ ሰላማዊ ምርጫ፣ ስለ ጸረ ሰላም ኃይሎች፣ ስለ አብዮታዊ ዴሞክራሲ፣ ስለ በጥልቀት መታደሰ አልተገናኝቶ ነገር ለፍልፎ፣ በአጀብና በጭብጨባ ቦኖው ወዳለበት ቦታ ሄዶ፣ የባህል ቀሚስ ከለበሰች ጩጬ ልጅ መቀስ ተቀብሎ፣ የጩጬዋን ጉንጭ አገላብጦ ስሞ፣ ሪባኑን ሁለት ቦታ ቆርጦ፣ ቧንቧውን ከፍቶ ውሃውን ቀምሶና ሕዝቡን አስጨብጭቦ ቦኖውን ይመርቀዋል፡፡
ደሞዝ የማይበቃቸው፣ ኑሮ ያካለባቸው አራት የኢቲቪና አዲስ ዘመን ጋዜጠኞች ዳጎስ ያለ ውሎ አበል ተከፍሏቸው ይመጡና፣ ነገርየውን እንደ ትልቅ ልማታዊ ዜና አካብደው ይዘግቡታል:: መጨረሻ ላይ 47 ገጽ የሚሞላው Evaluation Report በExternal Consultant  ተረቅቆ ‹‹በዚህ ቦኖ መሰረት ሳቢያ ሆዱን የሚያመው አበሻ በ16% ቀነሰ፣ ሴቶች ታጥበው ቀሉ ወደ ጅረት ወርደው ውሃ የሚቀዱበት ሰዓት ስላጠረላቸው ጤና ጣቢያ ሄደው መውለድ ጀመሩ፤ ሕጻናት ወፈሩ፣ Climate Changeን ለመከላከል በተዘዋዋሪ ተጽእኖ ፈጠረ…›› ምናምን የሚል ጆካ ሪፖርት ተጽፎ፣ ሴቶችና ሕጻናት ውሃ ጠጥተው ፈገግ ሲሉ የተነሱት ፎቶ ተጨምሮበት ለፈረንጅ ይላካል፡፡
(ይሄኛው ምርቃት ግን የተለየ ነው)
***
ልጅቷ አንድ የግል ኮሌጅ ውስጥ ሰቃይ የነርሲንግ ተማሪ ነበረች፡፡ Bird Chick ያስባሏት 3 ነገሮች አሏት፡፡ ቀይ ነች፡፡ ከኋላ ነፍፍ ነገር ነች፡፡ ቦርጭ የላትም፡፡ ሌላው ውብቷ የቦዲ፣ የቃርያ ጅንስ፣ Victoria’s Secret ሊፕ ግሎስ፣ ከፓኪስታን ወይዘሮ ጭንቅላት ላይ ተቆርጦ የመጣ Human Hairና ፊቷ ላይ የለደፈችው የFair and Lovely ክሬም ድምር ውጤት ነው፡፡
(…እንደ ዱሮ ደራሲ ልብን የሚያርደው፣ ብርሃን የሚረጨው፣ አሎሎ መሳይ ኩሩው ዓይኗ፣ ሰልካካው አፍንጫዋ፣ የሮማን ፍሬ የሚመስለው ዲምፕላሙ ጉንጯ፣ እንደ ሲዳማ በቆሎ እሸት መጠንና ቅርጹን ሳይስት የተደረደረው ሃጫ በረዶ የመሰለው ነጭ ጥርሷ፣ እንደ ብስል እንጆሪ ብሉኝ፣ ብሉኝ ግመጡኝ ግመጡኝ የሚለው ከንፈሯ፣ ጥቁረቱ ሃርን የሚያስንቅ፣ ጀርባዋ ላይ ተዘናፍሎ እንደ ዘንዶ የተጠመለለው ጸጉሯ እንደ ታንክ አፈ ሙዝ ቀጥ ብለው የተሰደሩት ጡቶቿ… ምናምን ብለን እንዘግባት እንዴ?)
የማታ እየተማረች የቀን አንድ የግል ሆስፒታል ውስጥ በተለማማጅነት ገብታ መስራት ጀመረች:: በሥራም፣ በቅልጥፍናም፣ በተግባቢነትም እሳት የላሰች ስለነበረች እንደተመረቀች እዛው አስቀሯት፡፡ የማታ የዲግሪ ትምህርቷ ቀጠለች፡፡ ታማሚውም፣ አስታማሚውም፣ አካዳሚውም ሁሉም የሚወዷት ጎበዝ ነርስ ሆነች፡፡ ‹‹ካይን ያውጣሽ›› ተባለች፡፡
ለሶስት ዓመታት ከሰራች በኋላ ‹‹በቃኝ›› ብላ ሥራ አቆመች፡፡ የሥራ ልምድም ሳትጠይቅ፣ ቻውም ሳትል ጥላ ጠፋች!
***
ሥራዋን ለቅቃ ከጠፋች በኋላ በስድስተኛው ወር ወደ ሆስፒታሉ ሄደች፡፡ ሃኪሞቹን በምሳ ሰዓት ላይ የሚበሉበት ካፌ ውስጥ አገኘቻቸው፡፡
‹‹አንቺ አለሽ እንዴ?››
‹‹ስልክ አታነሺም?››
‹‹ትገርሚያለሽ!››
‹‹እንዴት ነሽ ግን?››
‹‹ጠፋሽ››
‹‹ተስማማሽ››
ምናምን ተባባሉና ለምን ሥራ እንደለቀቀች፣ አሁን ምን እየሰራች እንደሆነ ጠየቋት፡፡ ‹‹አሁን በግሌ እየሰራሁ ነው - አሪፍ ነገር ጀምሬያለሁ፡፡››
‹‹ምን?››
‹‹አትላስ አካባቢ ጫት ቤት ከፍቻለሁ:: በጣም ቢዝነስ አለው፡፡ አሁን ለምዷል፡፡ ግን ገና አልተመረቀም፡፡ እናም ቅዳሜ ከሰዓት ጀምሮ መጥታችሁ እንድትመርቁልኝ ልንገራችሁ ብዬ ነው የመጣሁት›› አለችና ለያንዳንዳቸው የምረቃ ጥሪ ካርድ አደለቻቸው፡፡
(ደርቀው ቀሩ!)
አንዱ የገባው ዶክተር ‹‹ያዋጣል ብለሽ ነው?››
‹‹ቀላል! ፀዳ ያለ ሰው ነው እሚመጣበት፡፡ በክላስ የሚቅሙ ነጋዴዎችና ኮንትራክተሮች አሉ፤ በጣም ቢዝነስ አለው፡፡ ኪራዩ ትንሽ ውድ ነው፤ በወር ሰላሳ ሺ ብር ነው የተከራየነው፡፡ አንድ እዚህ ሲታከም ከተዋወቅኩት ሰውዬ ጋራ ነው በሼር አብረን የከፈትነው፡፡ ግን ገበያ አለው፤ ሺሻው ብቻ ኪራዩንና የሰራተኞችን ወጪ ይችላል፡፡”
‹‹እና ህክምናውን ተውሽው!›› ጠየቋት - ሽማግሌው ሀኪም፡፡
‹‹ውይይይ ዶክተርዬ፤ ሁሌ በሽተኛ ማየት አይደብርም? ኑሮ ራሱኮ በሽታ ነው! በዛ ላይ የሰው አመል እንኳንስ ታሞ እንዲሁም አልተቻለም፡፡… እኔ ድሮም ፈታ ያለ ነገር ነው እሚመቸኝ፡፡ ጭንቀታም ፊት አልወድም፡፡ … ደሞ ደሞዙስ? ደሞዝ ነው እንዴ? አንተ እራስህ መች አለፈልህ? ያንን ሁሉ አመት ተምረህ ተምረህ፣ ስንቱን በሽተኛ ፈውሰህ አድነህ ምን ተረፈህ? ስም ብቻ እኮ ነው የተረፈህ::… ሰው ቁጭ ብሎ ስልክ ብቻ ተደዋውሎ፣ አየር ባየር  ከብሮ ያድራል፡፡ አንተ የሰው ሆድ ቀድድህ እየሰፋህ፣ ‹ዳነልኝ ወይንስ ሞተብኝ?› የሚል ጭንቅ ነው የተረፈህ፡፡››  
የሥራ ሰዓት ደረሰ፤ ተለያዩ፡፡… ሃኪሞቹ ከራሳቸው ጋር መሟገት ጀመሩ፡፡
(ከኢዮብ ምህረትአብ ዮሐንስ
 “ቼ በለው!” መጽሐፍ የተቀነጨበ)

 ሱዳን የተመድ ሰላም አስከባሪ ከዳርፉር እንዲወጣ ጠየቀች

          አዲሱ የሱዳን ጠቅላይ ሚኒስትር አብደላ ሃምዶክ፣ አሜሪካ፣ ሱዳንን ሽብርተኝነትን በገንዘብ ከሚደግፉ አገራት ዝርዝር ውስጥ እንድታስወጣ ጥረት ማድረግ መጀመራቸውን እንዳስታወቁ ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለአሶሼትድ ፕሬስ በሰጡት መግለጫ፤ ሱዳንን ወደ አዲስ ምዕራፍ ለማሸጋገር የተጀመረው ጥረት ስኬታማ ይሆን ዘንድ ሽብርተኝነትን የሚደግፉ አገራት በሚል በአሜሪካ ከተመዘገቡት አገራት ተርታ ማስወጣት ቁልፍ ሚና እንደሚጫወት በመጠቆም፣ ይህንን እውን ለማድረግ፣ ከአሜሪካ ከፍተኛ ባለስልጣናት ጋር እየተነጋገሩ መሆኑን ማስታወቃቸውን  ዘገባው አመልክቷል፡፡
እ.ኤ.አ በ1993 በዝርዝሩ ውስጥ የተካተተችው ሱዳን፣ ከአሜሪካ የሽብርተኝነት ዝርዝር ውስጥ መውጣቷ ለውጭ ኢንቨስትመንት በሯን እንድትከፍትና እጅግ ወሳኝ የሆነውን የገንዘብ አቅርቦት ከአለም ባንክና አይኤምኤፍ ለማግኘት እድል የሚሰጣት በመሆኑ፣ ለጉዳዩ ትኩረት ሰጥተው እንደሚሰሩ መናገራቸውንም አመልክቷል፡፡
በሌላ ዜና ደግሞ፣ ሱዳን፣ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የጸጥታው ምክር ቤት፣ በዳርፉር የሚገኘውን የሰላም አስከባሪ ጦር በስምንት ወራት ጊዜ ውስጥ ሙሉ ለሙሉ እንዲያስወጣ መጠየቋን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
በተመድ የሱዳን አምባሳደር ኦመር ሞሃመድ ሲዲግ፣ ባለፈው ሰኞ ለጸጥታው ምክር ቤት ባቀረቡት አቤቱታ፣ የሰላም ማስከበር ተልዕኮው የሚያበቃበት ጊዜ ላይ መድረሱን በመጠቆም፣ ተመድ በዳርፉር አካባቢ መንግስት፣ የጦር መሳሪያዎችንና ወታደሮችን እንዳያንቀሳቅስ የጣለውን እገዳ ሊያነሳ እንደሚገባ ጠይቀዋል፡፡
የጸጥታው ምክር ቤት ባለፈው ሰኔ ወር ባደረገው ስብሰባ፣ ሱዳን በጸጥታ ችግር ውስጥ በመግባቷ በዳርፉር የሚገኘው የሰላም አስከባሪ ጦር ከአካባቢው የሚወጣበት ጊዜ እንዲራዘም መወሰኑን ያስታወሰው ዘገባው፤ እ.ኤ.አ በ2003 በዳርፉር የተቀሰቀሰውን ግጭት ተከትሎ ወደ አካባቢው የገቡ 5 ሺህ 600 ሰላም አስከባሪ ወታደሮች አሁንም በዳርፉር እንደሚገኙና የአፍሪካ ህብረት ግን በዳርፉር ያለው ሁኔታ ገና ባለመረጋጋቱ የሰላም አስከባሪው እንዲወጣ የቀረበውን ጥያቄ ተገቢ አይደለም ሲል መተቸቱን አመልክቷል፡፡

 ባለፈው ሰኞ በሊቢያ የባህር ዳርቻ በደረሰ አደጋ፣ 40 አፍሪካውያን ስደተኞች ለሞት መዳረጋቸውን የዘገበው ዘ ጋርዲያን፤ ባለፉት ስምንት ወራት ሜዲትራኒያን ባህርን አቋርጠው ወደ አውሮፓ አገራት ለመግባት ሲሞክሩ ለሞት የተዳረጉ ስደተኞች   ቁጥር 900 መድረሱን አመልክቷል፡፡
ባለፈው ማክሰኞ በሊቢያ የባህር ዳርቻ በደረሰው የጀልባ አደጋ 60 ያህል ስደተኞች ከሞት መትረፋቸውን የጠቆመው ዘገባው፤ አብዛኞቹም የሱዳን፣ የግብጽና የሞሮኮ ዜጎች መሆናቸውን ገልጧል፡፡ ባለፈው ወር በዚያው አካባቢ በደረሰ ተመሳሳይ አደጋ፣ 150 ስደተኞች ለሞት መዳረጋቸውን ያስታወሰው ዘገባው፤ ባለፈው አመት ብቻ በሜዲትራኒያን ባህር በደረሱ አደጋዎች ከ2 ሺህ 240 በላይ አፍሪካውያን ስደተኞች የገቡበት ሳይታወቅ መቅረቱን አመልክቷል፡፡

 ባለፈው አመት የፎርብስ መጽሄት ከፍተኛ ተከፋይ ሴት የፊልም ተዋንያን ዝርዝር ውስጥ በአንደኛ ደረጃ ላይ የነበረችው ታዋቂዋ የሆሊውድ የፊልም ተዋናይት ስካርሌት ጆሃንሰን፣ ዘንድሮም በ56 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ክብሯን ማስጠበቋ ተነግሯል፡፡ በአመቱ 44.1 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ያገኘችው ሌላዋ የፊልም ተዋናይት ሶፍያ ቬርጋራ በሁለተኛ ደረጃ ላይ መቀመጧን ያስታወቀው ፎርብስ፤ ሬሲ ዊዘርስፑን በ35 ሚሊዮን ዶላር ሶስተኛ ደረጃን መያዟን አመልክቷል፡፡
ኒኮል ኪድማን በ34 ሚሊዮን ዶላር፣ ጄኔፈር አኒስተን በ28 ሚሊዮን ዶላር፣ ኬሊ ኩኮ በ25 ሚሊዮን ዶላር፣ ኤልሳቤት ሞስ በ24 ሚሊዮን ዶላር፣ ማርጎት ሪቤ በ23.5 ሚሊዮን ዶላር፣ ቻሊዜ ቴሮን በ23 ሚሊዮን ዶላር፣ ኤለን ፖምፒዮ በ22 ሚሊዮን ዶላር እንደ ቅደም ተከተላቸው ከአራተኛ እስከ አስረኛ ያለውን ደረጃ የያዙ የአለማችን ከፍተኛ ተከፋይ የፊልም ተዋንያን መሆናቸውንም ዘገባው አመልክቷል፡፡
በተመሳሳይ መረጃ ደግሞ ቴለር ስዊፍት የአመቱ ከፍተኛ ተከፋይ ሴት ሙዚቀኛ መሆኗንና ድምጻዊቷ ባለፉት 12 ወራት ጊዜ ውስጥ በድምሩ 185 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ማግኘቷን ፎርብስ ባወጣው መረጃ አስታውቋል፡፡
ቢዮንሴ ኖውልስ 81 ሚሊዮን ዶላር፣ ሪሃና 62 ሚሊዮን ዶላር፣ ኬቲ ፔሪ 57.5 ሚሊዮን ዶላር፣ ፒንክ 57 ሚሊዮን ዶላር፣ አሪያና ግራንዴ 48 ሚሊዮን ዶላር፣ ጄኔፈር ሎፔዝ 43 ሚሊዮን ዶላር፣ ሌዲ ጋጋ 39.5 ሚሊዮን ዶላር፣ ሴሌን ዲዮን 37.5 ሚሊዮን ዶላር፣ ሻኪራ 35 ሚሊዮን ዶላር ገቢ በማግኘት እንደ ቅደም ተከተላቸው እስከ አስረኛ ያለውን ደረጃ መያዛቸውንም ፎርብስ አስታውቋል፡፡

   ኡጋንዳዊው ተማሪ ብሎክ አድርገውኛል በሚል ፕሬዚዳንቱን ከሷቸዋል

           የቀድሞው የማሌዢያ ጠቅላይ ሚኒስትር ናጂብ ራዛቅ፣ ከ4.5 ቢሊዮን ዶላር በላይ የህዝብ ገንዘብ በሙስና በመመዝበር ለግል ጥቅማቸው አውለዋል በሚል በተመሰረተባቸውና በአለማችን ግዙፉ የሙስና ቅሌት እንደሆነ በተነገረለት የሙስና ክስ ፍርድ ቤት ቀርበዋል፡፡
ናጂብ ራዛቅ በስልጣን ዘመናቸው የመዘበሩትን የህዝብ ገንዘብ እጅግ ዘመናዊ የአሜሪካ የቅንጦት ቤቶችን ከመግዛት አንስቶ ራሳቸውንና ቤተሰባቸውን ከሚገባው በላይ ለማቀናጣት ተጠቅመውበታል መባሉን የዘገበው ዘ ጋርዲያን፤በአጠቃላይ 25 ክሶች እንደተመሰረቱባቸውና ሁሉንም ክሶች ክደው እንደተከራከሩ አመልክቷል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ በቫርቫርድ ዩኒቨርሲቲ የሁለተኛ ዲግሪ ትምህርቱን በመከታተል ላይ የሚገኘው ኡጋንዳዊው ወጣት ቴለር ሴጉያ፣ በትዊተር ገጹ ላይ አምባገነን ብሎ ስለጠራቸው ብቻ ብሎክ ያደረጉትን የአገሪቱን ፕሬዚዳንት ዮሪ ሙሴቬኒን በፍርድ ቤት መክሰሱ ተዘግቧል፡፡
ወጣቱ በሙሴቬኒ ላይ በመሰረተው ክስ፣ ሀሳቤን በነጻነት የመግለጽና የመወያየት መብቴን ጥሰዋልና ቅጣት ይገባቸዋል ማለቱን የጠቆመው ዘገባው፤ በመዲናዋ ካምፓላ የሚገኘው ፍርድ ቤት ጉዳዩን እየመረመረው እንደሚገኝም አመልክቷል፡፡

Saturday, 31 August 2019 13:21

ከህትመት ዶሴ

  የፍቅርን ልክና ሚዛን የሚያውቀው ማነው?


          መጻሕፍትን መርምሮ ሀገርን ዞሮ ካላዩትና ከአልተገነዘቡት ምን ይሆናል፡፡ የመጻሕፍትን ጥቅም ሀገርን በማየት ያገኘው ሁሉ አለፍቅር መጻሕፍት ከንቱ ሆነው ይኖራሉ፡፡ ሀገሩንም ባዕድ እንደሚወስደውና ጥቅም እንደማይገኝበት የታወቀ ነገር ነው፡፡
በምሥራቅ መጨረሻ አገሮች ያሉት ሕዝቦች ወደ ሥልጣኔ ደረጃ እንድረስ፣ አውቀን እንደማናውቅ መስለን ለምን እንቀመጣለን ብለው፣ ወደ ውጭ አገር ሄደው፣ በየመሥሪያ ቤቱ ገብተው፣ የእውቀት ሥራ ተምረው ተመልሰው፣ ወደ ሀገራቸው ገብተው፣ ለሀገራቸው መጠበቂያና መክበሪያ፣ ለንጉሣቸው ማስኰሪያ ልዩ ልዩ የሆነ ዓይነት የንግድ ዕቃ ሠርተው አትርፈው ስለተገኙ፣ የውጭ አገር የሠለጠኑ ሕዝቦች ሁሉ እርስ በርሳቸው፣ ይህ ዕቃ ከወዴት መጣ? እንዴት ያምራል፣ እንግዛው ብለው ሲገዙት ይታያሉ::
እነኝህ ሰዎች የልዩ ልዩ ሕዝቦች የሥልጣኔ ሥራ (ብልሃት) ምን እንደሆነ ሄደው ዓይተው መርምረው፣ ለገበያ የተሠራውን የንግድ ዕቃ አብልጠው ሲሰሩ፣ ለሀገራቸው ብቻ መሆኑ ቀርቶ ወደ ውጭ አገር ልከው፣ ትርፍ ገንዘብ አግኝተው ተቀምጠዋል፡፡
ይህን ሁሉ ማድረጋቸው ምን ይሆን?
ባንዳንድ አገር ያሉት ሰዎች ከውጭ አገር የንግድ ዕቃ አስመጥተው፣ ለሀገሩ ሰው በውድ ሸጠው፣ እነሱም አትርፈው በልተው ጠጥተው በደስታ ያድራሉ፡፡ ይህንን ሁሉ ሲያደርጉ የራሳቸውን ትርፍ ብቻ ነው እንጂ የሀገራቸው ሀብት ወደ ውጭ መሄዱን አያስታውሱም፡፡ ስለዚሁም ነገር ቢጠይቁዋቸው፣ እኔ የምፈልገው ለጥቅሜ ነው እንጂ ሌላ አልፈልግም ብለው ሲመልሱ ይገኛሉ፡፡
እነኝህም ሰዎች እንደ እንስሳ ያገራቸውን ገንዘብ ወደ ውጭ ወጥቶ መቅረቱን ሳያስቡ እኛ ብቻ እንጠቀም ብለው ማለታቸው በጣም ያስገርማል፡፡
ወንድ ልጅ ለቤቱ ዳኛ፡፡ ውሻ ለመንደሩ ዘበኛ እንደሆነ የታወቀ ነው፡፡ ደህና ሰው ከቤቱ አትርፎ ለጐረቤቱ ይሰጣል፡፡ ውሻም በመንደሩ አውሬ ሲከላከል የሩቁን መንደር ከብት ያድናል:: የሰማይና የምድር ንጉሥ ቸሩ ፈጣሪ አምላካችን፣ እኛን ፍጡሮቹን ከሞት ወደ ሕይወት ለመመለስ ሲል ብዙ መከራና ስቃይ ተቀብሎ እስከ መሰቀል ደረሰ፡፡ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለኛ መድኃኒት እንዲሆን እስከ መሰቀል በመድረሱ የመላው ዓለም ሕዝብ በደሙ ዳነ፡፡ የካደው ይሁዳ አስቆሮታዊ አፍቃሪ ተብሎ የነበረው ነው፡፡ ከዚያ በኋላም ቡቃያ እንደዘሩት ነውና ተከትለውት ብዙዎች ወደ ጥፋት ጐዳና ሲመሩ ይገኛሉ፡፡
የጀርመን መንግሥት ፕረሲዳንና ጠቅላይ ሚኒስትር ሙሴ ሂትለር፣ በሀገራቸው ውስጥ የነበሩትን አታላይ ሰዎች ማስወጣታቸው ሃገራቸው ታፍራ፣ ሕዝባቸው ተከብሮ እንዲኖር ነው፡፡ ይልቁንም ደግሞ የሀገር ፍቅር ምን እንደሆነ ልክና ሚዛን እንደሌለው ለማስረዳት ነው፡፡ ከዚህ ቀደም በመካከላቸው እበላ ባይ ገብቶ እንዳያጣላቸው የጀርመን ዘር ከሌላ ዘር እንዳይደባለቅ በጣም የተስማማ ደምብ አወጡ፡፡ ይህም ደምብ የፍቅር ሰዋሰው ምን እንደሆነ የሚገልጽ ነው፡፡
የጀርመን መንግሥት ፕረሲዳንና ጠቅላይ ሚኒስትር ሙሴ ሂትለር፣ ሀገራቸው በገንዘቡዋና በኢኮኖሚክ ጉዳይዋ በኩል ባእድ ገብቶ እንዳያበላሻት ብለው በየጊዜው በሚሰሩት ሥራቸውና በንግግራቸው እንዳሳዩ ናቸው፡፡ አሁን በቅርቡም ሃገሬን ሰው አይንካት፣ ከሌሎች ሕዝቦች ጋራ በማናቸውም በኩል እኩልነት እንድታገኝ እፈልጋለሁ ብለው ለመላው ዓለም መንግሥታት አስታውቀዋል፡፡ ይህንን ሁሉ መሥራታቸው ያገራቸውና የሕዝባቸው ፍቅር በልባቸው ስላደረባቸው ነው እንጂ በተለይ ለራሳቸው ጥቅም ብለው አይደለም፡፡
ጀርመን የሚባሉ ሕዝቦች በአሥራ ስድስት ወገን ይከፈላሉ፡፡ እነኝህ አሥራ ስድስት ወገኖች ዘራቸው ጀርመን ስለሆነ በአንድ ገዢ ተገዝተው ይኖራሉ:: በየወገናቸውም በተለይ አገረ ገዢ ያላቸው ናቸው እንጂ የኔ ወገኔ ይህ ነውና ከእገሌ ወገን ሆኜ አልሠራም ወይም ጠላት መጥቶበታልና አልረዳውም ብሎ አይልም፡፡ ጠላት በመጣባቸው ጊዜ ባንድ ልብና ባንድ ሐሳብ ሆነው የመንግሥታቸውን ጥሪ ሰምተው ካሉበት ይመጣሉ፡፡ ይህን ሁሉ ማድረጋቸው ያገራቸውን ፍቅር የራሳቸውን ነጻነት የወገናቸውን ክብረት አጥብቀው ስለሚፈልጉ ነው፡፡
ዛሬ ኢጣልያ፣ ኢትዮጵያ ተብላ ከእግዚአብሔር ዘንድ ያገኘችውን ክብር ለማጥፋት መጣች፣ መጥታም ያንድ አባትና ያንድ እናት የሆኑትን ሕዝቦች ለማለያየት አጉል ስብከቱዋን ስትሰብክ ትገኛለች፡፡ ኢትዮጵያ ከዚህ ቀደምም አሁንም ዛሬ ከውጭ አገር የሚመጡትን ሰዎች አክብራ አስተናግዳ በሰላም ወደ ሀገራቸው ከመመለስ በተቀር እንግዳ አዋርዳ አታውቅም፡፡   
(ምንጭ፡- አዕምሮ ጋዜጣ፤ መጋቢት 13 ቀን 1928 ዓ.ም)


እስከማስታውሰው ድረስ ለእያንዳንዱ ችግር መፍትሄዎች አሉ፤ በመሆኑም ያደግሁት ችግርን አሜን ብለን መቀበል የለብንም የሚል እምነት ይዤ ነው። ከአሥራ ሁለት ዓመታት በፊት ነበር በምኖርበት ማህበረሰብ ውስጥ የተሻለ ትምህርት መፍጠር አስፈላጊ እንደሆነ የተገነዘብኩት፡፡ ይህንንም እውን ለማድረግ የሚያስችል አንድ ሀሳብ አፈለቅሁ:: ያ ሀሳብ የሕይወቴን አቅጣጫ ወደ መምህርነት፤ የማህበራዊ ስራ ፈጣሪነትና በኢትዮጵያ ትምህርት እንዲስፋፋ ወደ መቀስቀስ አመጣው፡፡ ሁሉም ነገር የተጀመረው በሀሳብ ችግርን ለመጋፈጥ በመዘጋጀትና ለሀሳቡ ተፈጻሚነት በመንቀሳቀስ ነው፡፡
የተወለድኩት በአዲስ አበባ ሲሆን ያደግሁትም በሰፊ ቤተሰብ ውስጥ ከስምንት እህቶችና ከሦስት ወንድሞቼ ጋር ነበር፡፡ ልጅ ሳለሁ ቤተሰቦቼ ወደ አማራ ክልል ስለተዛወሩ፣ እኔም ከቤተሰቡ ጋር ወደዚያው በማምራት፣ የልጅነት ህይወቴን ባህር ዳር አካባቢ አሳለፍኩ፡፡
አባቴ ስራ ፈጣሪ ነበር፤ እናቴ ደግሞ እኔንና ሌሎች ልጆችን የማሳደግ ኃላፊነት የተጣለባት የቤት እመቤት ነበረች፡፡ በቤተሰባችን ውስጥ የሴቶች ቁጥር የሚበልጥ ቢሆንም፣ የጾታ ሚናና የወንዶችን አስፈላጊነት በተመለከተ ግንዛቤ መያዝ የጀመርኩት ገና በልጅነቴ ነበር፡፡ አባቴ ወንድ ልጆች ሲወለዱ አብዝቶ ይደሰት ስለነበር፣ ሴት መሆን ጥሩ እንዳልሆነ እየተሰማኝ አደግሁ፡፡ ልጅ ሳለሁ አይናፋርና ቁጥብ ነበርኩ። ‹‹በሰዎች ፊት መናገር ነውር ነው›› ተብሎ ይነገረን እንደነበር አስታውሳለሁ፡፡ የከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቴን እንዳጠናቀቅሁ ነበር፣ በአሜሪካ ካሊፎርኒያ ግዛት ኦክላንድ ውስጥ በሚገኘው ሜሪት ኮሌጅ የመግባት እድል አገኘሁ፡፡ እንደ አባቴ ሥራ ፈጣሪ የመሆን ፍላጎት ስለነበረኝ፣ የአነስተኛ ንግድ አስተዳደር ለማጥናት ወሰንኩ፡፡
በትምህርት አቀባበል ፈጣን ስለነበርኩና እንግሊዝኛ በአጭር ጊዜ ውስጥ በመቻሌ፣ አሜሪካ ካለው ሁኔታ ጋር ራሴን ለማላመድ ጊዜ አልፈጀብኝም፡፡ በእርግጥ ያረፍኩባቸው ቤተሰቦቼም ብዙ ድጋፍ አድርገውልኛል። በዚህ ወቅት ነው ስለ ራሴ ብዙ ነገሮችን ማሰላሰልና ማወቅ የጀመርኩት፡፡ በልጅነቴ ወደ ውስጤ ሰርጾ ስለገባው የተዛባ የጾታ አመለካከት ጥያቄዎችን ማንሳት ያዝኩ። በሞግዚትነት የተቀበለችኝ አሜሪካዊት ጋዜጠኛ፣ በድፍረት እንድናገርና ሀሳቤን በነጻነት እንድገልጽ ታበረታታኝ ነበር፡፡ በመሆኑም ብዙም ሳልቆይ በሰዎች ፊት ለመናገር ያግደኝ የነበረው አይነጥላ ተገፈፈልኝ፡፡ እሳት የላስኩ ተናጋሪ ወጣኝ። በወቅቱ ይህ ለውጥ ለሌሎች ኢትዮጵያውያን ልጃገረዶችና ሴቶች በማስተማሪያነት የማጋራው መልካም ተሞክሮ ይሆናል ብዬ አላሰብኩም ነበር፡፡
በኮሌጁ የጀመርኩትን ትምህርት ለሦስት ዓመታት እንደተከታተልኩ ለማቋረጥና ወደ አገሬ ለመመለስ የሚያስገድድ ሁኔታ ገጠመኝ። በወቅቱ ወላጆቼ በፍቺ ትዳራቸውን አፍርሰው ተለያይተው ስለነበር፣ ወደ አገር ቤት ተመልሼ፣ ታናናሽ እህትና ወንድሞቼን የመንከባከብ ኃላፊነት ወደቀብኝ፡፡ ይህ በሕይወቴ ካጋጠሙኝ ፈታኝ ሁኔታዎች አንዱ ነበር፡፡ በቀጣይ ወዴት አቅጣጫ መሄድ እንዳለብኝ ለማሰብ አቅም አልነበረኝም፡፡ በዚህ ወቅት ነው ከባለቤቴ ጋር ተገናኝተን፣ ወደ አሜሪካ ተመልሼ ትምህርቴን የመከታተል ዕቅዴን በመሰረዝ፣ ባህርዳር ለመቆየት የወሰንኩት፡፡
በሪልእስቴት ኢንቨስትመንት መስክ የመሰማራት ሀሳብ ነበረኝ፡፡ ይሄን ሀሳቤን የቀየርኩት ግን በአጋጣሚ ነው፡፡ የሦስት አመት እድሜ ለነበረው ልጄ አጸደ ሕጻናት ሳፈላልግ በፍጹም ላገኝ አልቻልኩም፡፡ በከተማዋ የነበሩት ትምህርት ቤቶች ሁሉ ከአንደኛ ክፍል ጀምረው ነበር የሚያስተምሩት:: የተለያዩ አንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶችን ተዟዙሬ ስጎበኝ፣ ያየሁትን ነገር ለማመን ተቸግሬ ነበር፡፡ በትምህርት ቤቶቹ  ያስተዋልኩት የጥራት መጓደል በጣም አስደነገጠኝ፡፡ አንድ ነገር መሥራት እንዳለብኝ ተሰማኝ። ‹‹ለምን ትምህርት ቤት አላቋቁምም?›› የሚል ሀሳብ በውስጤ ተፈጠረ፡፡ ሃሳቤን እውን ማድረግ የምችልበትን ሁኔታ ማመቻቸት ጀመርኩ:: በዚህ ወቅት ነው መንግስት፣ ትምህርት ቤት መገንባት ለሚፈልጉ ባለሀብቶች፣ መሬት በነጻ እንደሚሰጥ መግለጫ ያወጣው። ይህን መልካም አጋጣሚ በመጠቀም ህልሜን እውን ለማድረግ ቆርጬ ተነሳሁ፡፡
ከአጸደ ሕጻናት እስከ አስራ ሁለተኛ ክፍል የሚያስተምር ትምህርት ቤት ለመክፈት የሚያስችል የፕሮጀክት ንድፍ ማዘጋጀት ጀመርኩ፡፡ ከባለቤቴ ጋር በመሆን በማህበረሰቡ ውስጥ ያለውን የመክፈል አቅም አጠናን፡፡ የከተማዋ ነዋሪዎች በብቁ መምህራን በኮምፒውተር ቤተ ሙከራ፣ በመጫዎች ቦታ፣ በበቂ መጻሕፍትና በሌሎች የመማር ማስተማር ቁሳቁስ ለተደራጀ ትምህርት ቤት፣ ምን ያህል ገንዘብ መክፈል እንደሚችሉ ለማወቅ ነበር ጥናቱን የሰራነው። ማህበረሰቡ የመክፈል አቅም ካለው ትምህርት ቤቱ መቋቋምና በዘላቂነት መቀጠል እንደሚችል፣ እኔም ሆንኩ ባለቤቴ እምነት ነበረን። ለጥናታችን በተጠቀምንበት መጠይቅ ውስጥ ሦስት አይነት የክፍያ አማራጮችን ነበር ያቀረብነው፡፡ በጣም የሚገርመው መጠይቁን ከሞሉ ሰዎች አብላጫ ቁጥር ያላቸው፣ ከፍተኛ የተባለውን የክፍያ አማራጭ ነበር የመረጡት። ከዚያም በመነሳት እቅዳችን ተግባራዊና የሚያዋጣ ሊሆን እንደሚችል ተረዳን። እናም የባህር ዳር አካዳሚ ግንባታ ተጀመረ፡፡  
ግንባታውን የጀመርነው በተለያዩ ምዕራፎች በመከፋፈል በአነስተኛ ጅምር ነበር፤ እናም የአጸደ ሕጻናት፣ የአንደኛ ደረጃ፣ የመካከለኛና የከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቶች የሚሰጡባቸውን አራት የተለያዩ ትምህርት ቤቶች ገንብተን ጨረስን። ሃምሳ ተማሪዎችን ብቻ ይዞ በ2001 ዓ.ም ሥራ የጀመረው የባህር ዳር አካዳሚ፣ በአሁኑ ጊዜ 2700 ተማሪዎች አሉት፡፡ ሌሎች በርካቶችም ተቀባይነት አግኝተው ወደ አካዳሚው ለመግባት በመጠባበቅ ላይ ይገኛሉ፡፡ የባህር ዳር አካዳሚ ተማሪዎች የብቃት ደረጃ እጅግ ጥሩ የሚባል ሲሆን አብዛኛዎን ጊዜ በክልሉ ከሚገኙ ተማሪዎች ከፍተኛውን ውጤት የሚያስመዘግቡትም የዚሁ አካዳሚ ተማሪዎች ናቸው፡። በተማሪዎቻችንና በአካዳሚያችን መምህራን ብቃት ከፍተኛ ኩራት ይሰማኛል፡፡ ትምህርት ቤታችን ከመደበኛ ትምህርት በተጨማሪ ለተማሪዎች አጠቃላይ የትምህርት እድገት ድጋፍ የምናደርግበት የክትትል ፕሮግራም ነው። ለወላጆች የምናዘጋጃቸው አውደ ጥናቶችና ሥልጠናዎችም በአብነት የሚጠቀሱ ናቸው፡፡ ከጾታ ጋር የተያያዙ የተዛቡ አመለካከቶችን ለማስቀረት ተግተን እንሰራለን። ለወንድ ተማሪዎች የምግብ ዝግጅት፣ ለልጃገረዶች ደግሞ በራስ የመተማመን ስሜትን የሚፈጥሩ ሥልጠናዎችን እንሰጣለን፡፡
በአሁኑ ወቅት በተለያዩ የሥራ መደቦች ተቀጥረው በመሥራት ላይ ከሚገኙ 216 የአካዳሚው የሙሉ ጊዜ ሰራተኞች መካከል 65 በመቶ የሚሆኑት ሴቶች ናቸው፡፡ ትምህርት ቤታችን የሚጠቀስበት ሌላው ትልቅ ነገር ደግሞ የትምህርት ቤቱ ሰራተኞች፣ ልጆቻቸውን የሚያቆዩበት ራሱን የቻለ የሕጻናት እንክብካቤ ክፍል በግቢው ውስጥ መኖሩ ነው:: በሥራ ቦታዎች ላይ መሰል የሕጻናት እንክብካቤ አሰራሮች መስፋፋት እንዳለባቸው በአጽንኦት እናገራለሁ፡፡ ትምህርት ቤታችንም በዚህ መልካም ተመክሮው በአገር አቀፍ ደረጃ እውቅና ሊሰጠው ይገባል እላለሁ፡፡
ትምህርት ቤቱን በማቋቋሙ ሂደት ከገጠሙን ዋነኛ ችግሮች መካከል ብቃት ያላቸው መምህራንን ለማግኘት አለመቻል አንዱ ነው፡፡ ለትምህርት ቤቱ ያስቀመጥኳቸው ደረጃዎች ከፍተኛ እንደመሆናቸው፣ የምንቀጥራቸውን መምህራን እንደገና በራሳችን በማሰልጠንና በማብቃት፣ ምርጥ መምህራን የሚሆኑበት ደረጃ ላይ ማድረስ እንዳለብን ተስማምተናል፡፡ ሊከሰቱ የሚችሉ ችግሮችን ለመጋፈጥ ወደ ኋላ ብዬ አላውቅም። ልናከናውነው አንችልም የምንለው ምንም አይነት ነገር መኖር የለበትም ብለን ስለተነሳን፣ ይሄን አቋማችንን አስጠብቆ ማስቀጠልም ሌለው የገጠመኝ ፈተና ነበር፡፡
ለሚገጥሟችሁ ማናቸውም ችግሮች መፍትሄዎችን ለመፈለግ በራስ መተማመንና ቁርጠኝነት ሊኖራችሁ ይገባል፡፡ ወጣት ሴቶችና ልጃገረዶች፣ በእለት ተዕለት ሕይወታቸው ከሚያጋጥሟቸው ችግሮች፣ መልካም አጋጣሚዎችን መፍጠር እንዲሁም ችግሮችን ለመፍታት ምን ማድረግ እንዳለባቸው በአጽንኦት ማሰብ እንደሚገባቸው እንዲገነዘቡ እፈልጋለሁ:: የሚያጋጥሟችሁን ችግሮች ወደ ገንዘብ አመንጪ ዕድሎች በመቀየር እንደ ማህበራዊ ሥራ ፈጣሪ፣ ለውጦችን አስመዝግቡ፡፡ የተሻለች ኢትዮጵያንም ሆነ የተሻለች አለምን መፍጠር የምንችለው በዚህ መልኩ ነው፡፡
ከሌሎች አጋሮቼ ጋር በመሆን የአማራ ሴቶች ሥራ ፈጣሪዎች ማህበርን በ2004 ዓ.ም ባህር ዳር ውስጥ ለማቋቋም የገፋፋኝ፣ ሴት ሥራ ፈጣሪዎች፣ የንግዱን ማህበረሰብ እንዲቀላቀሉ ለማበረታታት ያለኝ ጥልቅ ፍላጎት ነው፡፡ በአሁኑ ሰዓት ማህበሩ ሦስት ሺህ አባላት ያሉት ሲሆን በአገሪቱ ከሚገኙት የሴቶች ሥራ ፈጣሪዎች ማህበራት በትልቅነቱ የሁለተኛነት ደረጃ ለመያዝ በቅቷል፡፡ የማህበሩ የመጀመሪያዋ ፕሬዚዳንት ሆኜ ባገለገልኩባቸው አራት አመታት፣ በንግዱ ዘርፍ ያሉ ሴቶች እንዲነቃቁና ድጋፍ እንዲያገኙ የሚያስችሉ ሥራዎችን አከናውኛለሁ፡፡
በተጨማሪም ሴቶች በክልሉ ልማት ላይ ተሳትፎ እንዲያደርጉና ሀሳቦቻቸውን ወደ ተግባር እንዲለውጡ ለማበረታታት በትጋት ሰርቻለሁ፡፡ ያ ወቅት በሕይወቴ ግሩም ከምላቸው ጊዜያት ውስጥ አንዱ ነው፡፡ የሴቶችና የማህበራዊ ሥራ ፈጣሪዎች አፈ ጉባኤ በመሆኔ ኩራት ይሰማኛል፡፡ በቅርቡ የአፍሪካ ሴት ሥራ ፈጠራ ፕሮግራም የዳይሬክተሮች ቦርድ አባል ሆኛለሁ፡፡ በቦርዱ የሚጠበቅብኝን ሥራም በደስተኝነት መተግበሬን ቀጥያለሁ፡፡ ከዚህ በተጨማሪም በአገራችን ከተቋቋሙት የግል ባንኮች በአንደኛው፣ የዳይሬክተሮች ቦርድ አባል በመሆን እየሰራሁ እገኛለሁ፡፡
እንደነ ማህታማ ጋንዲና እማሆይ ቴሬዛ ያሉ ታላላቅ ግለሰቦች፣ የሰሯቸውን ሥራዎች፣ በሕይወት ዘመኔ ሁሉ ሳደንቅ ነው የኖርኩት፡፡ ለማህበረሰባቸው ያበረከቷቸው አስተዋጽኦዎች፣ በእያንዳንዷ ቀን መነቃቃትን ይፈጥሩልኛል፡፡ የትምህርት መስፋፋት ተቆርቋሪ እንደመሆኔ፣ ከትምህርት ገበታ ራሴን አርቄ አላውቅም። በልማት ጥናቶች ላይ በማተኮር በሰብዓዊና ማህበራዊ ሳይንስ የመጀመሪያ ዲግሪዬን ተቀብያለሁ፡፡ አሁንም በደቡብ አፍሪካ ዩኒቨርሲቲ፣ በልማት የሁለተኛ ዲግሪ ትምህርቴን በመከታተል ላይ እገኛለሁ፡፡
ሕጻናት ወደ ትምህርት ገበታ ከመቅረባቸው በፊት ተገቢ ምግብ መመገብ እንዳለባቸው አምናለሁ፡፡ በአሁኑ ወቅት ትኩረት ሰጥቼ በመሥራት ላይ የምገኘውም በመላ አገሪቱ በሚገኙ ትምህርት ቤቶች፣ የትምህርት ቤት ምሳ ፕሮግራሞች እንዲካተቱ በማድረግ ላይ ነው:: በጉዳዩ ዙሪያ ትኩረት ሰጥቼ ማሰብ የጀመርኩት ከአንድ የአካዳሚያችን ሰራተኛ በደረሰኝ መረጃ ላይ ተመስርቼ ነበር፡፡ በዕለቱ ካገኘሁት መረጃ ለመረዳት እንደቻልኩት፣ በአካዳሚያችን ተማሪ የሆነ አንድ ህጻን፣ ሁሌም ባዶ የምሳ ዕቃ ይዞ ነበር ወደ ትምህርት ቤት የሚመጣው፡፡ ተማሪው ባዶ የምሳ ዕቃ ይዞ በመምጣት፣ የተመገበ አስመስሎ፣ ጾሙን ውሎ ወደ ቤቱ ይመለስ ነበር፡፡ የመረጃውንም እውነትነት ካረጋገጥኩ በኋላ በጉዳዩ ላይ ትኩረት ሰጥቼ ለመሥራት ወሰንኩ፡፡ በሌሎች አገራት የትምህርት ቤት የምሳ ፕሮግራሞች እንዴት እንደተጀመሩ ጥናት ማድረግ ጀመርኩ፡፡ የመንግስትና የሕዝብ አጋርነት ለመፍጠር በአልሚ ንጥረ ነገሮች የበለጸጉ ምግቦችን እያዘጋጁ ለትምህርት ቤቶች የሚያቀርቡ አነስተኛ የንግድ ተቋማትን ለማቋቋም ነው የፈለግሁት:: በአሁኑ ሰዓት ከመላ አገሪቱ ሴቶችን እየተቀበለ በምግብ ይዘት፣ በምግብ ደህንነትና ንጽህና አጠባበቅ በማሰልጠን፣ የራሳቸውን ንግድ ፈጥረው ለትምህርት ቤቶች ምግብ ማቅረብ እንዲችሉ እድል የሚፈጥር፣ የትምህርት ቤት ምግብ ማሰልጠኛ በአዲስ አበባ በማቋቋም ላይ እገኛለሁ፡፡ መንግስት በሁሉም የአገሪቱ ትምህርት ቤቶች ውስጥ የትምህርት ቤት የምሳ ፕሮግራሞችን ተግባራዊ የሚያደርግ ብሄራዊ ቦርድ በማቋቋም፣ እኔ የጀመርኩትን እንቅስቃሴ፣ ከ2012 ጀምሮ በመረከብ፣ አገር አቀፍ የትምህርት ቤት የምሳ ፕሮግራም እንደሚጀምር ትልቅ ተስፋ አለኝ፡፡
ትምህርት ቤቶች ወደፊትም የምተጋላቸው ዋነኛ ትኩረቴ ሆነው እንደሚቀጥሉ አውቃለሁ፡፡ አንድ አገር የሚለወጠው በትምህርት ቤቶች ውስጥ ነው:: የለውጡ ዋነኛ ቁልፍም ትምህርት ነው፡፡ ጠንካራ ትምህርት ቤቶች የጠንካራ መጪ ዘመን መሰረቶች ናቸውና፡፡ የነገዋን ኢትዮጵያ ወደ ተሻለ አቅጣጫ የሚያመራት ጠንካራ ትምህርት ነው፡፡
(“ተምሳሌት፤ ዕጹብ ድንቅ ኢትዮጵያውያን ሴቶች”፤ 2007 ዓ.ም)


Saturday, 31 August 2019 12:16

መልዕክቶቻችሁ

የዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ነገር!

       “በአንድ ወቅት ለአሜሪካ ድምፅ (Voice of America) ኢንተርቪው እንዳትሰጡ ተብሎ በኢህአዴግ ተወስኖ ነበር፡፡
እኔ ደግሞ በጊዜው የአሜሪካ ድምጽ ዳይሬክተር የነበረ የማውቀው ጋዜጠኛ ኢንተርቪው ለማድረግ ጠቀየኝ፡፡ ቃለ ምልልሱ በመሬት ጉዳይ ላይ የሚያጠነጥን ባለ ሁለት ክፍል ነበር፡፡
እንዳጋጣሚ ሆኖ ከፍተኛ ተደማጭነት አግኝቶ ነበር፡፡ በኋላ አቶ መለስ ስብሰባ ጠሩና፣ በጉዳዩ ላይ ውይይት ተደርጎ፤ በማስጠንቀቂያ ታለፍኩ፡፡ የዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ነገር እንዲህ ነው…”
(የቀድሞው ጠ/ሚ ታምራት ላይኔ፤
ሰሞኑን ለዋልታ ከሰጡት ቃለ ምልልስ የተወሰደ)

 ከዕለታት አንድ ቀን አንድ ገበሬ ደጋ እየኖረ ነበር፡፡ አንድ ቀን ቆላ ገበያ ወረደ፡፡ ሲመለስ ብዙ ብር ይዞ መጣ፡፡ የሳር ቤት ጣራውን ቀይሮ ቆርቆሮ አስመታ፡፡ አጣና፡፡ የጐዳደለውን አጥሩን አጥብቆ ዙሪያውን አሳጠረ፡፡ መሬቱን በሊሾ ሲሚንቶ አስለሰነ፡፡
በጣም አሳመረው፡፡
ይህንን ያየ የጐረቤቱ ገበሬ ወደ ቤቱ ሄዶ፤
“ወዳጄ፤ ምን አግኝተህ ነው ቤትህንና ግቢህን እንዲህ ያሳመርከው?” ሲል ጠየቀው፡፡
ገበሬውም፤
“ከደጋ ብረታ ብረት የተባለ ሁሉ ሰብስቤ ሳበቃ፣ ቆላ ወርጄ፣ ለቆለኞቹ ቸበቸብኩላቸው፤
ከዚያ ገንዘቡን ይዤ ቤቴን አደስኩ፡፡ አጥሬን ጠገንኩ “አለው፡፡
ጐረቤትዬውም የወደቀ የተሰበረ ብረት ሳይቀረው አከማችቶ፣ ሁሉንም ተሸክሞ ወደ ገበያ ሲሄድ፣ ገበያው ዳገት ላይ ስለሆነ ያለው እንዴት ይድረስ? ወገቡ ቅንጥስ አለበትና ወደቀ፡፡
አንድ መንገደኛ በዚህ በወደቀው ነጋዴ አጠገብ ሲያልፍ፤
“ወዳጄ”
“አቤት”
“ምን ሆነህ ነው”
“አዬ ወገኔ አያድርስብህ”
“ምኑን?”
“ያ የጐረቤቴ ገበሬ ቤቴን ያደስኩትና አጥሬን ያስጠገንኩት ባካባቢዬ ያለ የሌለውን ብረታ ብረት ሸጬ ነው ቢለኝ፤ እኔም እንደሱ ሀብታም እሆናለሁ ብዬ፣ ይሄው የብረታ ብረቱ ሸክም ጉድ አደረገኝ! እንደኔ ጐረቤት ትርፉን ነግሮ መከራውን የማይነግር፣ አይግጠምህ!”
***
ያለ መከራ ተድላ ደስታ አይገኝም፡፡ ያለ መስዋዕትነት ድል የለም፡፡
ከጦርነት በፊት የዝግጅት ፋታ
ከማዕበል በፊት የባህር እርጋታ
ዛሬም ያው ህዝባችን የአንድ አፍታ ዝምታ
ነገር ግን ይዋጋል መታገሉ አይቀርም
ታግሎም ያቸንፋል አንጠራጠርም!
አልጋ በአልጋ መንገድ ኖሮን አያውቅም፡፡ ከእርግብ ላባ የተሠራ ፍራሽ የለንም፡፡ የአገር ጉዳይ ሳይቆረቁረን ውሎ አድሮ አያውቅም፡፡
አንዳንድ ቀን አለ
አንዳንድ ቀን አለ
ኮረኮንች የበዛው ሊሾ እየመሰለ
የምንለውም ለዚያ ነው፡፡
ዛሬም የመደራጀት ጥያቄ አልተመለሰም ዛሬም ግልጽነት አልተመለሰም የትውልድ ዕዳ አልተከፈለም ጤና እንደተዛባ ነው፡፡ ትምህርት አላደገም፡፡ ነጋ ጠባ ማህበራዊው ህይወት እየተናጋ ነው፡፡
ህይወት ያልተመለሱ ጥያቄዎች አሏት፡፡ ገና ብዙ ፈተና፣ ብዙ ትግል ይጠብቀናል፡፡ ያለ ጥርጥር ግን  እንወጣዋለን፡፡ የአገርና የህዝብ ጉዳይ ኤጭ አይባልም፡፡ ድል የብዙሀን ነውና “ኩሉ አመክሩ ወዘሰናየ አጽንዑ” ያልነው ገና ጥንቱኑ ነው፡፡ ሁሉንም ሞክሩ የተሻለውን አጽኑ ማለት ነው፡፡
ስለዚህ አማራጭ እንመልከት፤ እናስላ፡፡ መላ እንምታ፡፡ እንምከር፡፡ በውይይት የማይፈታ ችግር የለም፡፡
“ሁለት ባላ ትከል
አንዱ ቢሰበር ባንዱ ተንጠልጠል”  የሚባለው ለዚሁ ነው፡፡


           እንደሚገማሸር የባህር ማዕበል ግለ-ታሪኳን ታዘንበው ቀጠለች፡፡ ድምጽ መቅጃዬን አስተካክዬ ጠረጴዛው ላይ ቁጭ አደረግሁ፡፡ እየተቀዳች መሆኗንም ነገርኳት፡፡ አንዳንድ ሰዎች ድምጻቸው ሲቀዳ ቃላት በመምረጥ ይጨናነቃሉ፡፡ እሷ ምንም አልመሰላት፡፡ አልፎ አልፎ የተናገረችውን መልሳ ከመድገም በቀር የማስታወስ ችሎታዋ የተመሰገነ ነበር፡፡ ጥቃቅን ነገሮችን እንኳ አልረሳችም፡፡ ስለ ማንነቴ ለማወቅ መፈለጓ አልቀረም፡፡ ዳሩ ከእርጅና ዘመን ብቸኝነት ስለገላገልኳት ጥያቄ ማብዛቴን አልጠላችውም፡፡ ከልቧ ተቀብላኝ ነበር፡፡ መደባበቅ የማታውቅ ነፃ ሰው ነበረች፡፡ ከመነሻው በአንቱታ እንድጠራት ባለመፍቀዷ ቀለለኝ፡፡
‹‹ቤት መኻእ የሚባለውን ዓዲ ታውቀዋለህ?››
‹‹አውቀዋለሁ፡፡››
‹‹እዚያ ተወለድኩ።››
‹‹መቼ ማለት ነው?››
‹‹ቁጥሩን አላውቀውም፡፡ አባቴ አብርሃ ገብረመድህን ንጉሰ ይባላል፡፡ ባረንቱ ሲገደል እኔ የአምስት አመት ልጅ ነበርኩ፡፡››
‹‹አባትሽ መቼ ተገደለ?››
‹‹የጣልያን ወታደር ሆኖ ከእንግሊዝ ጋር ሲዋጋ በዚያው ጦርነቱ ላይ ሞተ፡፡ ጣልያን መውደቁ ላይቀር አባቴ ህይወቱን አጣ፡፡ አሁን ገብቶሃል? በል እንግዲህ እድሜዬን ንገረኝ?››
አሰላሁና ነገርኳት፣
‹‹የተወለድሽው 1936 አካባቢ ነው፡፡ በዚህም የ82 አመት የእድሜ ባለጸጋ ሆነሻል፡፡ እድለኛ ነሽ በ’ውነቱ፡፡››
‹‹እውነት ብለሃል፡፡ Sono molto (በጣም እድለኛ ነኝ፡፡) በሽታ አያውቀኝም፡፡ እርጅና ብቻ ነው ህመሜ፡፡ ያም ሆኖ ቡናዬን ራሴ አፈላለሁ፡፡ ምግብ አዘጋጁልኝ ብዬ አላስቸግርም፡፡››
‹‹ከአባትሽ መገደል በሁዋላ ምን ሆነ?››
‹‹ምንም የሆነ ነገር የለም፡፡ እኔ እዚህ ዕዳጋ አርቢ አክስቴ ዘንድ መኖር ጀመርኩ፡፡ እናቴ ተኽለ ተኽለማርያም ትባላለች፡፡ ደከመኝ የማታውቅ ብርቱ ሴት ነበረች፡፡ ቤት መኻእ ትኖር ነበር፡፡ እዚያም እሄዳለሁ፡፡ እዚህም እኖራለሁ፡፡ በቃ እንደሱ ነበር…››
‹‹ትምህርት ቤት አልሄድሽም?››
‹‹እምቢ አልኩ፡፡ ተለምኜ ነበር፡፡ እናቴ ሁለት ስራ ትሰራ ነበር፡፡ ከጣልያናውያን ቤቶች ትሰራ ነበር፡፡ በፋብሪካም እንዲሁ ትሰራለች፡፡ በጥሩ ሁኔታ ልታስተምረን ትጥር ነበር። ታናሽ ወንድሜ አስመላሽ አብርሃ Scuola Italiana (ጣልያን ትምህርት ቤት) ገብቶ ሲማር እኔ እምቢ አልኩ፡፡ አስመዝግበውኝ ነበር፡፡ ትምህርት ቤት እሄዳለሁ እያልኩ ከተማ ውስጥ እዞራለሁ፡፡ ጨዋታ ብቻ ሆንኩ፡፡››
‹‹የልጅነት ትዝታሽ ምንድነው?››
‹‹No ho una memoria speciale (ምንም የተለየ ትዝታ የለኝም፡፡) የአክስቴ ባል ስለ ሼኽ ዓምር ሴት ልጅ ማውራት ይወድ ነበር፡፡ ታሪኩን ከየት እንዳመጣው አይታወቅም፡፡ አውርቶ ሲጨርስ ‹እንዳንቺ ቆንጆ ነበረች› ይለኝ ነበር፡፡ ይሄ አይረሳኝም፡፡ ያኔ ገና ልጅ ነበርኩ፡። ቁንጅናዬ ግን ታውቋል፡፡ ቁመቴ ተመዟል፡፡ ሃይለኛ ነበርኩ፡፡ ልጅ ብሆንም ከተቆጣሁ ድመት ነበርኩ፡፡ እቧጨራለሁ:: ለማንም አልመለስም፡፡ ‹እንደ አባቷ ናት› ይሉኛል:: አባቴ እንዴት እንደነበር አላውቅም፡፡ ባረንቱ ላይ ሲሞት ልጅ ነበርኩ…››
ቡና ልታፈላ ምድጃው ተቀጣጥሎ ነበር፡፡
መንከሽከሽ ፈልጋ ጓዳ ገብታ ተመልሳ መጣች፡፡
‹‹…ባረንቱ ላይ በከንቱ ሞተ አባቴ፡፡›› ስትል ወጓን ቀጠለች ‹‹…ክተቱ ብለው ከሰንዓፈ ነበር የወሰዱት፡፡››
‹‹ሰንዓፈ ምን ይሰራ ነበር?››
‹‹ሰንዓፈ ነው አገራችን፡፡ እንግሊዝ እየበረታ ሲመጣ ከተቱ ተባሉ፡፡ ከዚያም ስንቱ የሰንዓፈ ጎበዝ ትዳሩን እየተወ ለጥልያን ወታደር ሆኖ ባረንቱ እየሄደ አለቀ። Ecco, cosa ti dico di an-cora? (በቃ፡፡ ይኸው ነው፡፡ ሌላ ምን ልንገርህ?)
‹‹መማር ነበረብሽ፡፡››
‹‹ልክ ነው፡፡ ‹ተማሪ› ተብዬ እምቢ አልኩ:: ልጅነት አታለለኝ፡፡ አባቴ ባለመኖሩ በቅርብ የሚከታተለኝ ሰው አልነበረም፡፡ ያኔ ተምሬ ቢሆን ኖሮ ዛሬ ሌላ ሰው በሆንኩ ነበር፡፡››
ትክዝ ብላ አቀርቅራ ቆየችና ቀና አለች፣
‹‹ለምንድነው ታሪኬን የምትጠየቀኝ?››
‹‹ልጽፈው ነው፡፡››
‹‹የሚጻፍ ታሪክ የለኝም፡፡ ተራ ሰው ነኝ፡፡››
‹‹የታሪክ ተራ የለውም፡፡ ይልቁን ቀጥይልኝ?››
‹‹ምን ልንገርህ?››