Administrator

Administrator

በቀድሞው ዘመን አንድ የወረዳ ገዢ ነበሩ፡፡ መቶ አለቃ ናቸው፡፡ ዛሬ እንደ ተረት ሊወሱ አንድ ሐሙስ ነው የቀራቸው፡፡
አንድ ቀን የወረዳውን ህዝብ በሙሉ ጠርተው “ንቃት ልንሰጣችሁ ነውና አንድ ሰው እንዳይቀር፤ የቀረ ወዮለት” የሚል ማስፈራሪያ - አዘል ማሳሰቢያ ሰጡ፡፡ ህዝቡ በነቂስ ወጣ፡፡ ባይወጣ ምን እንደሚከተለው አሳምሮ ያውቃል፡፡
ለተሰበሰበው ህዝብ እንዲህ ሲሉ ንግግር አደረጉ፡-
“አብዮታችን በደረሰበት ደረጃ ይህ የዛሬው የንቃተ-ህሊና ማዳበሪያ ስብሰባ ቁልፍ ሚና  እንደሚጫወት ጠላቶችን ባይገባቸውም፣ በወገኖቻችን ዘንድ አንዳችም የጥርጣሬ መንፈስ የማይፈጥር ለመሆኑ አንድና ሁለት የለውም፡፡ ዛሬ የተሰበሰብነው ስለማንኛውም የሀገራችን ጉዳይ ያለንን አስተያየት፣ ጥያቄ ወይም ሌላ ማንኛውም ግንዛቤ የማስጨበጫ ሀሳብ እንድትሰጡና በእኔና በጓዶቼ በኩል ማናችንም ጥያቄ ለመመለስ የሚቻለንን ሁሉ እንድናደርግ በማሰብ ነው። የጓድ ሊቀመንበር አመራር የተመሰገነ ይሁንና፣ ንቃተ - ህሊናችሁ ከፍ እንደሚል ጠንካራ ዕምነት አለን፡፡ በዚህ መሰረት አሁን የምናድለውን ወረቀት ትወስዱና ስለ አብዮታችን ለመጠየቅ የምትፈልጉትን ማንኛውንም ጥያቄ ትጽፉልናላችሁ፡፡”
በተነገረው መሰረት ወረቀት ታደለ፡፡ ጥያቄ መጠየቅ የፈለገ ሁሉ ስሙን ሳይጽፍ አቀረበ፡፡
መቶ አለቃው የመጡትን በርካታ ጥያቄዎች እየተመለከቱ ለየሚመለከተው የፖለቲካ ኃላፊዎች መደቡ፡፡ ከሳቸው አጠገብ የወጣቶች ተጠሪ፣ የሴቶች ጉዳይ ኃላፊ፣ የሠራተኛ ማህበር ተወካይ ወዘተ ተቀምጠዋል፡፡ ስለዚህ መቶ አለቃ ለእነዚህ የፖለቲካ አጋሮቻቸው ጥያቄዎቹን አከፋፈሉ። ስለወጣቶቹ ከተጠየቀ ለወጣቱ ተጠሪ፣ ስለሴቶች ከሆነ ለሴቶች ጉዳይ ኃላፊዋ - በየዘርፋቸው አከፋፈሉ ማለት ነው፡፡ ኃላፊዎቹም በበኩላቸው የፖለቲካ ገለጻ አደረጉ፡፡ ከየአንዳንዱ ገለጻ በኋላም ተገቢው ጭብጨባ ተበረከተላቸው፡፡
በመጨረሻ የራሳቸው የመቶ አለቃ ተራ ደረሰ፡፡ “በዕውነቱ ሁሉም ጓዶች ተገቢውን ዕውቀትና ንቃት እንዳስጨበጡዋችሁ ከፍተኛ ዕምነት ነው ያለኝ፡፡ አሁን ደግሞ በእኔ በኩል ለደረሰኝ ጥያቄ እንደሌሎቹ ጓዶች መልስና ማብራሪያ እሰጣችኋለሁ” አሉና ተደላድለው ተቀመጡ፡፡ ከዚያ ቃለ-ምልልስ በሚያደርግ ሰው ቅላፄ ቀጠሉ፡-
“ለእኔ የመጣው ጥያቄ ከዋና ዋና የፖለቲካ ጥያቄዎች ሊመደብ የሚችል ነው፡፡ ይኸውም “የፓሪስ ኮሚዩን ለምን ፈረሰ?” የሚል ነው፡፡ እኔ ለዚህ ያለኝ መልስ”… አሉና ድምፃቸው በድንገት ወደ ቁጣ ተለወጠ፤
“የፓሪስ ኮሚዩን፤ ፈረሰ ፈረሰ! በቃ ምን መጨቃጨቅ ያስፈልጋል? ጨርሻለሁ” አሉና ተቀመጡ፡፡
***
“ፈረሰ ፈረሰ!” የሚል መሪ ወይ አለቃ ካጋጠመን ዕድለኞች አይደለንም ማለት ነው፡፡ የፈረሰው “ለምን ፈረሰ?”፣ “በፈረሰው ቦታ ምን ይተካ?”፣ “እንዴትስ ይህን ጥያቄ የህዝቡ ጥያቄ መሆኑን ማስገንዘብ ይቻላል?” መባል አለበት፡፡ ይህን የሚጠይቅ ሀላፊ ያስፈልገናል፡፡ ነገ የተሻለ ህይወት ይኖር ዘንድ የወደቀው እንዲነሳ፣ የፈረሰው እንዲገነባ፣ አወዳደቁንና አፈራረሱን ማወቅና ማሳወቅ ያስፈልጋል፡፡
“ታማኝ ነው ያሉት የስለት ዕቃ ይሰርቃል” ይባላልና የሚተማመኑበት መሪ ቀን አይቶ ይከዳል የሚል ጥርጣሬ ከህዝብ አዕምሮ አይጠፋም፡፡ ይህን ጥርጣሬ በጊዜ ካላስወገዱ ደግሞ ጥርጣሬ አድጎ ወደ ተቃውሞ፣ አድሮም ወደ ጠንካራ ፍጭት እንዳይለወጥ መጠንቀቅ የግድ ይሆናል። የሥልጣን  ሁሉ ጥልቅ ተዓምር ተለዋዋጭነቱ፣ ተሸርሻሪነቱ ከርሞም ጠዋት ያሉትን ማታ ለመካድ መመቸቱ ነው፡፡ ሥልጣን ለዚህ ኃይል ያጎናጽፋል፡፡ ስለዚህም ህዝብ ሁሌ መጠራጠሩና ለጥርጣሬው ተጨባጭ መፍቻ ካላገኘ አገር ችግር ላይ መውደቅ ጀመረች ማለት ነው፡፡ እንደ ድርቅ ሙስናና አስተዳደራዊ ኢ-ፍትሃዊነት ያለ ጎጂ ባህል ሲታከልበት፣ በችግሩ እሳት ላይ ቤንዚን ማርከፍከፍ ይሆናል፡፡ ዛሬ የኢትዮጵያን ውስብስብ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ችግር ለመፍታት የበርካታ ድርጅቶችን፣ ፓርቲዎችን፣ ታዋቂ ግለሰቦችን ርብርብ ይጠይቃል። በዓላማና በጠባይ ባይመሳሰሉም፣ የደም የአጥንት ቂም ቢኖራቸውም፣ ዕድሜ ልካቸውን የሚታረቁ ባይመስላቸውም፣ የችግሩ ጥልቀት ያግባባቸዋል - የግዳቸውን! የዛሬው ዕውነታ ወደድንም ጠላንም ይሄው ነው!
ሁሌ እሥር ቤት የሚያስታርቃቸውን የፖለቲካ ድርጅቶች ማየት አገራችን ሳትታክት አልቀረችም፡፡ “የመቀመጥ ብዛት የደረቀ ቁስል ያስፍቃል” እንዲሉ ብዙ ተቀምጠው የቆዩ ፖለቲከኞች ዋና ችግር የተረሳ ጉዳይን እየቀሰቀሱ መናቆር ነው፡፡ ይሄ ሊያበቃ ግድ ነው፡፡ ጊዜ ሳያልፍ፣ ሌላ ዕድል ሳያመልጥ፣ ጀንበር ሳትጠልቅ የአገራችንን ችግር በጥሞና ማስተዋል እጅግ ተገቢ ነው፡፡ አለበለዚያ ውጤቱ፡-
“ውሎ ይደር ያሉት ነገር ዕዳ ይሆናል፤ እባብ እቤት ገብቶ ዘንዶ ይሆናል” የሚለው ተረት ነው።
መከራውን ወደ መከር ለመለወጥ ጨክኖ መታገስን ይጠይቃል፡፡ ጨክኖ መከባበርን ይጠይቃል፡፡ ጨክኖ መቻቻልን ይጠይቃል፡፡ ከማንኛውም ጉዳይ፣ ከማንኛውም ወገን፣ ከማንኛውም ሰው በላይ አገርን ለማየት የሚችል የፖለቲካ ፓርቲ ማግኘት ዛሬ እንደመለኮታዊ ፀጋ የሚቆጠር ሆኗል፡፡ ከችግሮቻችን ማለትም ከአስተዳደራዊ አሽክላችን፣ ከሙስናዊ ምዝበራችን፣ ከሀሳዊ-ዲሞክራሲያችን፣ ከየአሥር ዓመት የድርቅ ልደታችን፣ ከእርስ በርስ ግጭቶቻችን፣ ከየማን-አለብኝ ዕብሪታችን ሁሉ ለመገላገል ቢቆረቁረንም፣ ቢያጎሰቋቁለንም፣ በእልህ ቢያቃጥለንም---ከሁሉ ባሻገር ያለውን ተስፋ ለመጨበጥ ሁሉን በትዕግስት ተቀብሎ አገርን ማዳን ዛሬ ተቀዳሚ ተግባር ነው፡፡
 በአሁኑ ሰዓት፤
“ከሸኘኸኝ አይቀር መቃብሩን አሳልፈኝ” የሚለው የሁላችንም ጥሪ የሚሆነውም ለዚህ ነው፡፡ መቃብሩን በሰላም ለመሻገር ያብቃን! አሜን!

የቴሌግራም ቻናልችንን  በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…
https://t.me/AdissAdmas

በተፈጥሮ አካል ጉዳተኛ የሆነው ዮሴፍ በቀለ በሙያው  ሠዓሊ ሲሆን፤ የሚስለው ደግሞ  በአፉና በእግሩ ነው፡፡ ስዕል  የጀመረውም በልጅነቱ ለእንቁጣጣሽ አበባ በመሣል እንደሆነ ያስታውሳል፡፡ አካል ጉዳተኝነት አለመቻል አይደለም ሠርቶ መብላት ይቻላል የሚለው ሠዓሊው፤ ሆኖም ሥዕሎቹ እየተሸጡለት አለመሆኑን  ይናገራል፡፡  የአዲስ አድማስ ልዩ ዘጋቢ መልካሙ ተክሌ ከሠዓሊ ዮሴፍ በቀለ ጋር ካዛንቺስ በሚገኘው ስቱዲዮው ተከታዩን አጭር ቆይታ አድርጓል፡፡
**
ሥዕል የምትሰራው በእጅህ አይደለም ---?
አዎ፤ እኔ ሥዕል የምሥለው ለየት ባለ ሁኔታ ነው፡፡ በእጄ መሥራት ስለማችል በአፌ ነው የምሥለው፡፡ እጅ የሚያስፈልገውን መመገብንና መልበስን ጨምሮ ሌላ ነገር ሁሉ በሌላ ሰው እገዛ ነው የማከናውነው፡፡ እግዚአብሔር በኪነጥበቡ ስላደለኝ በእግሬም በአፌም እሥላለሁ፡፡ በአፌ ሥዬ ስዕሎቼን ሸጬ እስከመጠቀምም ደርሻለሁ፡፡
መቼ ነው ሥዕል የጀመርከው?
ሥዕል የጀመርኩት በልጅነቴ  ነው፡፡ ቀደም ሲል እንደነገርኩህ በእግሬ ነው ፊደል መጻፍ የጀመርኩት፡፡ ያየሁትን ነገር በእርሳስ እስል ነበር፡፡ እንደዚያ እያደረግሁ ነው የተለማመድኩት፡፡ ሥዕል በጣም ጠቃሚነት እንዳለው ያወቅኩት ደግሞ ለእንቁጣጣሽ ለልጆች ሥሥል ነው፡፡ ራሴ ለበዓሉ እያዞርኩ የምሠጠውን እንዲሁም ለሰፈር ልጆችም እሥል ነበር፡፡ በእግሬ እየሣልኩላቸው በአጋጣሚ ደግሞ በአፌ መሣል ጀመርኩኝ፡፡ በእግሬ እንደምሠራው በአፌ እችላለሁ እንዴ ብዬ? ብሩሼን በአፌ አንሥቼ ሥሞክር ሠራሁ፡፡ ከዚያ በኋላ ነው ሥዕል ትምህርት ቤት እንኳ እንዳለ ያወቅሁት፡፡ በአሜሪካ ሀገር እንደኔ በተፈጥሮ  ሳይሆን  ከጊዜ በኋላ አካል ጉዳተኛ  የሆነች ሴት በአፏ ሥላ፣ ራሷንና አሜሪካን እንዳስጠራች ሰማሁ፡፡ የአካል ጉዳተኞች ፌደሬሽን በኢትዮጵያ ሬዲዮ የሚያስተላልፈው “ብሩህ ተስፋ” የሚባል የሬዲዮ ዝግጅት ነበረ፡፡ እዛ ላይ ነው የሰማሁት፡፡  እሱን ሰምቼ የሥዕል ትምህርት ቤት አለ እንዴ ብዬ ስጠይቅ፣ እንዳለ ነገሩኝ፡፡ አቢሲኒያ የሥነጥበብ ትምህርት ቤት ገባሁኝ፡፡ የቀለም ትምህርትም በእግሬ እየጻፍኩ ተምሬአለሁ፡፡ በቅድስት ማርያም የቋንቋ ትምህርት ቤት ደግሞ እንግሊዝኛ ተምሬአለሁ፡፡
አሁን እንደ ስቱዲዮ የምትጠቀምበትን ቤት እንዴት አገኘህ?
እዚህ ሥዕል የምሥልበት ጋለሪ በአካል ጉዳተኝነቴ ሥም የሰጠኝ ወረዳው ነው (ቂርቆስ ወረዳ 8)፡፡ ሆኖም የቤት ኪራይ፣ የጥበቃ ወዘተ እከፍላለሁ፡፡ ግብርም እገብራለሁ፡፡ ሥራ ግን ብዙ የለም፡፡ በፊት የተሰጠን ባሕላዊ ልብስ ለመነገድ ነበር፡፡ ሦስት አራት ዓመት ያህል ያንን ብቻ ካልሠራችሁ ተብለን ተቸግረን ነበር፡፡ ሌሎቹ አስረክበው ወጥተዋል፡፡ እኔ መሔጃ ስለሌለኝ፣ የምሰራውም ስለሌለ እንደምታየው በአቧራ በተሸፈነ በማያመች ቦታ ነው እየሠራሁ ያለሁት፡፡ ልብሶቼን እንኳ ሰው ስለሚያለብስ ስለሚያወልቅልኝ፣ ከሥራዬ ጋር አይመቸኝም ብዬ ማመልከቻ አስገባሁ፡፡ አመልክቼ ሥዕል መሣሉን ቀጠልኩበት፡፡  ሥዕል ብዙ የሚገዛ ስለሌለ ግን በሥዕል መተዳደር አልቻልኩም፡፡ ባለቤቴ እዚህ ወረዳ 8 (ቂርቆስ ክፍለከተማ) ነው የምትሠራው፡፡ በሷ እየተደጎምኩ ነው - ሥዕሎቹ ቢሸጡ ግን እንኳን ለባለቤቴና ሦስት ልጆቼ ለሌላም እተርፋለሁ፡፡
ዐውደ ርእይስ አሳይተሃል?
ከሌሎች ጋር ሆኜ አሳይቼአለሁ፡፡ እዚያም ተመልካቾች ያዩና አይዞህ በርታ ይሉሃል፡፡ ነገር ግን ብዙ ሲገዙ አይታይም፡፡ ቆንጆ ናቸው በርታ ይሉህና፣ ከሌላ ሰው ይገዛሉ፡፡ የሥዕል ገዢዎች አሉ፡፡ ሆኖም ሽያጩ የሚከናወነው በደጋፊ ብዛት (በቲፎዞ) ስለሆነ ብዙም ገዢ አላገኘሁም፡፡
የሠዓሊያን ማኅበር አባል ነህ?
የማኅበሩ አባል አይደለሁም፡፡ ለዚያም አንደኛው ምክንያት የአባልነት ክፍያው ከፍተኛነት ነው፡፡ ሌላው የቲፎዞ ጉዳይ ነው፡፡ ለወደፊት ምን አልባት አባል እሆን ይሆናል፡፡ የማኅበር አባል ስትሆን ሙያህ እንዲጎለብት፣ ልምድ እንድትለዋወጥ፣ ሥራዎችህ እንዲጎበኙና እንዲሸጡ መታገዝ አለብህ፡፡
ቀደም ሲል የጠቀስካት አሜሪካዊት ሰዓሊ እንዳነቃቃችህ ተረድቻለሁ፡፡ አርአያዬ የምትለው ሠዓሊስ አለ?
አዎ፤ በትክክል አለ፡፡ አንጋፋው ሰዓሊ ወርቁ ማሞ በአቢሲኒያ አስተማሪዬ ነበሩ፡፡ እርሳቸው አርአያ ሆነውኛል፡፡ በራስ ሆቴል ሥንመረቅ የተገኙት ደግሞ ሠዓሊ ለማ ጉያ ነበሩ፡፡ ስለዚህ ከአንጋፋዎቹ ብዙ ተምሬአለሁ ማለት ይቻላል፡፡
አካል ጉዳተኝነት አለመቻል አለመሆኑን ከራስህ ሕይወት ተሞክሮ ተነስተህ ልታስረዳኝ ትችላለህ?
በሚገባ፡፡ ሰው ወዶ አይለምንም፡፡ የሚለምን ሁሉ ግን መለመን ነበረበት ብዬ አላምንም፡፡ በተፈጥሮም ሆነ በአደጋ ለአካል ጉዳተኝነት እንጋለጣለን፡፡ በተቻለን መጠን ግን ከአካል ጉዳታችን ጋር የሚጣጣም ሥራ መሥራት አለብን፡፡ አንዳንድ ሰዎች ግን ምንም የአካል ጉዳት ወይም በጣም አናሳ የአካል ጉዳት ኖሮባቸው ሲለምኑ ማየት እየተለመደ መጥቷል፡፡ አጋጣሚው እስከፈቀደ ድረስ መሥራት እየቻሉ  መለመን ግን ትክክል ነው ብዬ አላምንም፡፡ አኔ ተጣጥሬ ነው እዚህ የደረስኩት፡፡ የአካል ጉዳቴ ቀደም ብዬ እንደጠቀስኩት በተፈጥሮ ስለሆነ፣ በልጅነቴ ለልመና በጣም የተጋለጥኩ ነበርኩ፡፡ ያንን ግን አልፌ እግዚአብሔር ይመስገን ከዚህ ደርሻለሁ፡፡ የወደፊቱንም እሱ ያውቃል፡፡ እኔ እየሠራሁ እቀጥላለሁ፡፡
ባለፈው የካቲት 10 ቀን 2016 ዓ.ም ለቅዱስ ዑራኤል ቤተ ክርስትያን የንግሥት ዘውዲቱን ሥዕል አበርከተሃል፡፡ የተለየ ምክንያት አለህ?
ንግሥት ዘውዲቱ ቤተ ክርስትያኑን በዚህ መልኩ ስላሠሩ መታሰቢያ ይሆናቸው ዘንድ ነው ሥዕሉን ያበረከትኩት፡፡ እድሳቱ ሳይጀመር ሌላ ሥዕል አበርክቼ ነበር፤ ለረዥም ዓመታት ተሰቅሎ በእድሳቱ ምክንያት ወርዷል፡፡ ቤተ ክርስትያኑ ታድሶ በተጠቀሰው ቀን ስለተጠናቀቀ፣ ለክብረ በዓሉም ጭምር ነው የንግሥት ዘውዲቱን ሥዕል ያበረከትኩት፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ በቅዱስ ዑራዔል ጠበል ስለተፈወስኩኝ፣ ቅዱስ ዑራኤልን ለማመስገንም ነው፡፡
ሥዕሎችህን እስካሁን በምን ያህል ዋጋ ሸጠሃል?
ዝቅተኛውን በሰባት ሺህ ብር፣ ከፍተኛውን ደግሞ በዐሥር ሺህ ብር ሸጫለሁ፡፡ ሥዕል ከገዙኝ መካከል የብሪታንያ ኤምባሲ፣ የኢሊሌ እና የጁፒተር ሆቴሎች  ባለቤቶች ይገኙበታል፡፡ የሆቴል ባለቤቶች በርካታ ሥዕሎች ገዝተውኛል፡፡ ሆኖም አሁን ሥዕል  ከሸጥኩ ዐራት ዓመት ሆኖኛል፡፡ ሥዕሎቼ እየተሸጡ አይደለም፡፡
ሠዓሊ ባትሆን ኖሮ ምን ትሆን ነበር?
ሠዓሊ ባልሆንማ ኖሮ፣ የሬዲዮ ጋዜጠኛ ነበር መሆን የምፈልገው፤ እንደ ሰፈሬ ልጅ ጌታቸው ማንጉዳይ፣ ነፍሱን ይማርና እንደ ጎርፍነህ ይመር እሆን ነበር፡፡ በኢትዮጵያ ሬዲዮ የቅዳሜ መዝናኛ ዝግጅትን በጣም ነበር የማደምጠው፡፡
የት ነው ትውልድህና ዕድገትህ?
የተወለድኩት እዚሁ ካዛንቺስ ቅዱስ ዑራዔል ቤተ ክርስትያን ጀርባ ነው፡፡ ቄስ ሰፈር ይባላል፡፡ የአካል ጉዳተኝነቴ በተፈጥሮ ስለነበር በእግሬም አልሔድም ነበር፣ ከጊዜ በኋላ ነው መሄድ የጀመርኩት፡፡ ከሰባት ዓመቴ በፊት ቤተሰቦቼ እያዘሉኝ ነበር የምንቀሳቀሰው፡፡ ከፊደል እስከ ዳዊት ድረስ ቄስ ትምህርት ቤት ስማር ወንድሞቼና እህቶቼ እያዘሉኝ ነበር፡፡ ከስምንት ከዘጠኝ ዓመቴ በኋላ ነበር፣ በቅዱስ ዑራዔል ጸበል ተጠምቄ መራመድ የጀመርኩት፡፡ እናቴ ሐኪም ቤት እየወሰደችኝም የሕክምና ድጋፍ አገኝ ነበር፡፡ እንድድንላት እናቴ ብዙ ለፍታለች፡፡
***

ከዝግጅት ክፍሉ፡- የሠዓሊውን ስዕሎች መግዛት የምትፈልጉ ወይም ሠዓሊውን መደገፍና ማበረታታት የምትሹ በ0902567909 ወይም 0913569353  ልታገኙት ትችላላችሁ፡፡

•  ”የቢጂአይ ኢትዮጵያ አመራር፣ ያሰርነውን ውልና የፍ/ቤት ትዕዛዝ  ጥሷል”
 
•  ”የበለጸጉና የተደራጁ ኤጀንቶችን በአዳዲስ መተካት የሚል አዲስ ስትራቴጂ መጥቷል“

ከተመሰረተ 14 ዓመት ገደማ ማስቆጠሩ የተነገረለት ቢጂአይ ኢትዮጵያ ኃ. የተ. የግል ወኪል
 አከፋፋይ አሰሪ ማህበር፤ በቢጂአይ ኢትዮጵያ አመራሮች ደረሱብኝ ያላቸውን በደሎች
  ለጋዜጠኞች በተሰጠው መግለጫ ላይ አብራርቷል፡፡  

ማህበሩ በፍርድ ቤት ክስ መሥርቶ ውሳኔ እየተጠባበቀም መሆኑንም አስታውቋል፡፡

የማህበሩ ፕሬዚዳንት አቶ ስንታየሁ ገ/ሥላሴ ሐሙስ መጋቢት 19 ቀን 2016 ዓ.ም  በመግለጫው ላይ እንዳብራሩት፤ በመላ አገሪቱ በወኪል አከፋፋይነት የተሰየሙ የማህበሩ አባላት ቁጥር ወደ 36 የሚደርስ ሲሆን፤እኒህ አባላት ወደ 6 ቢሊዮን ብር ኢንቨስትመንት አፍሰው፣ በቂ የሆኑ መጋዘኖች ገንብተው፣ 40 ቶን የሚሆኑ ትላልቅ መኪኖች ገዝተውና በሥራቸው ወደ 4ሺ ዜጎች ቀጥረው የሚያስተዳድሩ ናቸው ብለዋል፡፡

ማህበራቸው ከቢጂአይ ኢትዮጵያ ጋር በፈጠረው የሥራ ግንኙነት፣ መጀመሪያ ያቀረቡት ጥያቄ፣ ቀደም ሲል ለ1ዓመት ብቻ የተሰጠውን ኮንትራት በመገምገም፣ ለዚህ ትልቅ ኢንቨስትመንት ለሚጠይቅ ሰፊ ሥራ የአንድ ዓመት የኮንትራት ውል በቂ ባለመሆኑ የተሻለ የኮንትራት ውል ማሰር አለብን የሚል ነበር፡፡  

ፕሬዚዳንቱ እንደሚሉት፤ ለዚህ ጥያቄ  ከቢጂአይ ኢትዮጵያ ያገኙት ምላሽ አዎንታዊ አልነበረም፡፡ እንደውም የ2 ወር ኮንትራት በቂ ነው የሚል የፌዝ የሚመስል ምላሽ እንደተሰጣቸው ያስታውሳሉ፡፡ ደግነቱ በኋላ ላይ እነሱም ጥያቄውን አምነውበት የ2 ዓመት ኮንትራት አስረን ወደ ሥራ ገባን ብለዋል፡፡ በመሃል ብዙ መደነቃቀፎች እንደነበሩ የሚያወሱት የማህበሩ ፕሬዚዳንት፤ ቢሆንም በሚያግባቡን ጉዳዮች ላይ በጋር ለመስራት ወስነን ቀጠልንበት ይላሉ፡፡

የማህበሩ መሰረታዊ ሥራ ቢጂአይ የሚያመርተውን ቢራ ለገበያውና ለሚፈለጉባቸው ሥፍራዎች ማሰራጨት ነው የሚሉት አቶ ስንታየሁ፤ የትራንስፖርት ወጪውን ኩባንያው እንደሚሸፍን ጠቁመው፣ በየጊዜው የነዳጅ ዋጋ እየጨመረ ሲመጣ ግን በነባሩ ታሪፍ መሥራት ባለመቻላችን የታሪፍ ማሻሻያ እንዲደረግ ጥያቄ አቀረብን ብለዋል፡፡

ጥያቄያችንን በተደጋጋሚ አቀረብን፤ በግንባር ሄደን አስረዳን፤ ሆኖም ሰሚ ጆሮ አላገኘንም የሚሉት ፕሬዚዳንቱ፤ ለአንድ ዓመት ያህል ከ8 ጊዜ በላይ ጥያቄ ብናቀርብም ምላሽ ሳናገኝ ቀረን ይላሉ፡፡ ”ጭራሽ ችግሩን በማህበር ሳይሆን በየግል ነው የምንፈታው የሚል ነገር አመጡ፤ እንደ ማህበር ዕውቅና ሊሰጡን አልፈለጉም” ሲሉ ሁኔታውን ያስረዳሉ፡፡

ጥያቄያቸው መልስ ባያገኝምና መፍትሄ ባይሰጣቸውም በኪሳራም ቢሆን አገልግሎት መስጠታቸውን ቀጠሉበት፡፡ ይህን ያደረግነው በኪሳራም ቢሆን ከድርጅቱ ጋር ያለን የረዥም ጊዜ የሥራ ግንኙነት መቀጠል አለበት በሚል እምነት ነው ይላሉ፤ ፕሬዚዳንቱ፡፡ ነገር ግን እስካሁን በኪሳራ የሰራንበትንም ቢሆን ክፈሉን ብለን ስንጠይቅ፣ ሰባራ ሳንቲም ሳይከፍሉን ቀሩ ሲሉ ምሬታቸውን ይገልጻሉ፡፡

 የዛሬ 3 ወር ገደማ  የታሪፍ ማሻሻያውን ጉዳይ እናጠናዋለን የሚል ምላሽ ሰጡን የሚሉት የማህበሩ ፕሬዚዳንት፤ ይሄ እኮ የሮኬት ሳይንስ አይደለም፤ መንግሥት እንኳን ቤንዚን ሲጨምር የታሪፍ ማሻሻያ ያደርጋል ሲሉ ያስረዳሉ፡፡

በዚህ ሁኔታ ነገሮች ወዳልተፈለገ አቅጣጫ እየሄዱ መምጣታቸውን የጠቆሙት አቶ ስንታየሁ፤ በመሃል ደግሞ ቢጂአይ አዲስ ስትራቴጂ ይዞ መምጣቱን ይናገራሉ፡፡ አዲሱ ስትራቴጂ የደረጁትንና የበለጸጉትን ኤጀንቶች በአዳዲስና ጀማሪ ኤጀንቶች መተካት የሚል ስልት የያዘ መሆኑንም ይገልጻሉ፡፡  ስትራቴጂው የገበያ ሽንሸናንም የሚያካትት ነው የሚሉት ፕሬዚዳንቱ፤ ይህንንም ለመተግበር ለ2 ዓመት ያሰርነውን የኮንትራት ውል ጥሰዋል ሲሉ ይከሳሉ፡፡

ኮንትራቱን በመጣስ ወደ አዲስ ገበያ ሽንሸናና ኤጀንት ምልመላ ሲገቡ፣ እኛም  ምርጫ ስላልነበረን ጉዳዩን በጠበቆች አማካኝነት ወደ ፍርድ ቤት ወሰድነው ይላሉ - በቢጂአይ ላይ ክስ መመሥረታቸውን በመግለጽ፡፡ ጉዳዩ በፍ/ቤት ሂደት ላይ እያለም ጥሰቱን ቀጠሉበት፤ ማስፈራራትና ማገድ ሁሉ ጀመሩ ያሉት አቶ ስንታየሁ፤ በጠበቆች አማካኝነት ለፍ/ቤት አቤት ብለን የህግ ሂደቱ እስኪጠናቀቅ ድረስ ምንም ዓይነት የገበያ ሽንሸናና ኤጀንት ምልመላ እንዳይደረግ ብሎ ፍ/ቤቱ አገደ ይላሉ፡፡  

እንዲያም ሆኖ የድርጅቱ አመራሮች  በጥሰቱ ቀጥለውበታል ያሉት የማህበሩ ፕሬዚዳንት፤ አሁን ጠቡ ከኛ ጋር ሳይሆን ከአገሪቱ የፍትህ ሥርዓት ጋር ነው ብለዋል፤ ፍ/ቤት ያዘዘውን እየጣሱ መሆናቸውን በመግለጽ፡፡ ፍ/ቤት በጉዳዩ ላይ የመጨረሻ ውሳኔ ለመስጠት ለመጋቢት 25 ቀን 2016 ዓ.ም መቅጠሩንም አክለው ገልጸዋል፡፡

ማህበሩ በሰጠው ጋዜጣዊ  መግለጫ ላይ ቢጂአይ ኢትዮጵያ ምላሽ ካለው፣ በማንኛውም ጊዜ መድረኩ ክፍት ነው፡፡

አማራ ባንክ ከኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለስልጣን፣ አክሲዮን ለመግዛት የሚያስችለውን ስምምነት የፈጸመ ሲሆን፤  የ10% አክሲዮን ድርሻ ገዝቷል፡፡

 የአማራ ባንክ የዳይሬክተሮች ቦርድ ተወያይቶ ባፀደቀው መሠረት፣ ከፍተኛ መዋዕለ ነዋይ በመመደብ የአክሲዮን ድርሻ የገዛው ባንኩ፤ ሲሆን፤ ይህም በገንዘብ ሲተመን 90.6 ሚሊዮን ብር እንደሆነ ተገልጿል።

አማራ ባንክ ለሀገር ኢኮኖሚ ዕድገትና ለህዝብ ኑሮ መሻሻል ጉልህ አስተዋጽዖ ከሚያደርጉ ተግባራት ጀርባ ሆኖ መገኘት መገለጫው እንደሆነ የተጠቆመ ሲሆን፤ የኢትዮጵያ መዋዕለ ነዋይ ገበያው ጠንካራ ሆኖ እንዲቋቋምና ሀገራዊ ተልዕኮውን በብቃት መወጣት እንዲችል፤ አሠራሩ ቀልጣፋና ዘመናዊ እንዲሆን ብሎም የታሰበለትን ግብና አላማ እንዲያሳካ ባንኩ አቅሙ በፈቀደው ሁሉ ተባብሮ ለመሥራት ዝግጁ መሆኑ ተገልጿል።

 ወቅቱ እ.ኤ.አ 73 ዓ.ም.፣ ስፍራው ደቡብ እስራኤል። በመሳዳ አምባ ምሽግ ላይ በጅምላ መስዋዕትነት የተደመደመው የአይበገሬነት ፅናት በመላው ዓለም ከአፅናፍ እስከ አፅናፍ ናኘ። የኃያላን ኃያል የነበሩት ሮማውያን እየሩሳሌምን በጭካኔ ሁኔታ ሲወሩ፣ 967 አይሁዳውያን አመፁ። “በባርነት አንገዛም” ብለውም ራሳቸውን መከላከል ወደሚያስችላቸው የመሳዳ አምባ ሸሽተው መሸጉ። ውሎና ሰንብቶ ሽንፈት አይቀሬ ሲሆን ደግሞ እጅ ከመስጠት ይልቅ በህብረት ራሳቸውን እስከ ወዲያኛው ለማጥፋት መረጡ። ለጭቆና አልበገር ባይ የሆነው የጀብደኝነታቸው ተምሳሌትነት፣ ዘመናትንና አህጉራትን አቋርጦ ተደመጠ። እንደ ገደል ማሚቶ ከአድማስ እስከ አድማስ አስተጋብቶም፣ በሌላ የአምባ ምሽግ ላይ በተመሳሳይ መልኩ በ1860 ዓ.ም. ተደገመ - በመቅደላ አምባ ኢትዮጵያ!

የሁለት አምባ ምሽጎች ወግ
ታሪክ በፈታኝ ሁኔታ ቢሆን እንኳ አልገዛም ብለው ጀብድ በሚፈፅሙ ጀግኖች ታሪክ የበለፀገ ነው ይባላል። ይህን መሰል ጀብድ ከተፈፀመባቸውና የአምባ ምሽግን ተገን ካደረጉ አስደናቂ ስፍራዎች መሀል የእስራኤሉ መሳዳን እና የኢትዮጵያው መቅደላን መጥቀስ ይቻላል። በመልክዓ ምድራዊ ስፍራቸው የትየለሌ ቢሆኑም፣ ሁለቱ የአምባ ምሽጎች የተጋሩት የእምቢተኝነት ገድል ልክ በአለት ላይ ተጠርቦ እንደተፃፈ ታሪክ ሁሉ ዘመን ተሻጋሪ ነው።
የመሳዳ አምባ ምሽግ ለጉዞ አስቸጋሪ በሆኑ በልሙጥ ገደሎች የተከበበ ስፍራ ነው። እ.ኤ.አ ከ66-73 ዓ.ም. በተካሄደው የአይሁድና የሮማ ጦርነት ወቅት ለአይሁድ ተፋላሚዎች ተፈጥሯዊ ጋሻና መከታ ሆኖ አገልግሏል። ለሮማውያኑ ጦረኞች እንደ ግድግዳ ቀጥ ያለውን ዳገት መወጣጣት እጅግ ፈታኝ ነበር። ለተከላካዮቹ ደግሞ ረዘም ላለ ወቅት አሌ የማይባል ጥቅም አስገኝቶላቸዋል። ሆኖም ሮማውያን ከእስራኤል የማረኳቸውን ብዙ ሺህ ባርያዎች አስገድደው ከመሳዳ ሥር ባለ በአንድ ጉብታ ላይ የመረማመጃ ክምር በማስከመራቸው፣ አይደፈሬው የመሳዳ አምባ ምሽግን በተሻለ ብቃት ለማጥቃት ችለዋል። ይህ ቦታ በመጽሐፍ ቅዱስ በቀጥታ ባይጠቀስም ዳዊት ከሳኦል ሸሽቶ (1ኛ ሳሙ 23፡ 14) የኖረበት ሳይሆን አይቀርም ይባላል።
በፅናት የተቆመባቸው የአምባ ምሽግ አምዶች
ልሙጥ ባለ ገደል የተከበበውን የመሳዳን አምባ ተገን በማድረግ አይሁዶች ለበርካታ ወራት የሮማውያንን ጥቃት በጀግንነት መክተው ነበር። ሆኖም ግን የአምባው ምሽግ መገርሰስ አይቀሬ እየሆነ መጣ። ቢሆንም የተዋጊዎቹ የመንፈስ ጽናት ፍንክች አላለም።
ይህ የተጋድሎ ታሪክ አህጉር አቋርጦ እና ሺህ ዓመታትን ተሻግሮ ራሱን በኢትዮጵያ ደገመ። የሀገር ውስጥ ተቀናቃኞች ከአውሮፓውያን ወራሪ ጦር ጋር ተረዳድተው፣ አጤ ቴዎድሮስን ጦርነት የገጠሟቸው ከመቅደላ አምባ ምሽጋቸው ነበር። ይህ ከፍ ያለ ጠረጴዛማ ስፍራ ለዝንጀሮ እንኳ በሚያዳግት መልኩ ዙሪያውን ጭው ባለ ገደል የተከበበ ነው። ከላዩ ላይ ከተወጣ በኋላ ግን ሰፊና ሜዳማ ነው። እዚህ ስፍራ ላይ ነው እንግዲህ አጤ ቴዎድሮስ ተፈጥሮን፣ ሴባስቶፖል መድፋቸውንና ጀግንነታቸውን አቀናጅተው በጄኔራል ናፒየር የሚመራውንና ዘመናዊ ጦር መሣሪያ የታጠቀውን 32,000 የአንግሊዝ-ህንድ ሰራዊት ሊመክቱ ያደፈጡት።

አይበገሬው የመቅደላ አምባ ምሽግ
መቅደላ አምባ በገደላማነቱ የሚኮራና ተፈጥሯዊ የመከላከያ ጠቀሜታን የተጎናፀፈ ነው። አጤ ቴዎድሮስ በጋፋት ያሰሩትንና ክብደቱ ከ8,000 ኪሎ ግራም በላይ የሚመዝነውን የሴባስቶፖል መድፍ በጋሪ ጭነው ከ320 ኪሎ ሜትር አስቸጋሪ ምድርና ሽፍቶች ጋር እየታገሉ፣ ከስድስት ወር ተኩል በላይ በማጓጓዝ ከአምባው በመድረስ የምሽጉን አቅም አፈርጥመዋል።
በተፈጥሮ አቀማመጧ ሳቢያ የመቅደላ አምባ በአስተማማኝ የወታደራዊ ምሽግነትና  ያመጠኛ ወንጀለኛ እስረኛ ማስቀመጫነት ትታወቃለች። በተለይም አጤ ቴዎድሮስ በስተመጨረሻው የሥልጣን ዘመናቸው መቅደላ አምባን እንደ ዋና መዲናቸው አድርገው ይቆጥሯት ነበርና በርካታ ውድ ንብረታቸውን የማስቀመጫ ስፍራ አድርገዋት ነበር። በተጨማሪም ዳግማዊ ምኒልክ ገና ልጅ ሳሉ በአጤ ቴዎድሮስ ተወስደው በ1857 ዓ.ም እስከ አመለጡበት ወቅት ድረስ ለዐስር ዓመታት በዚሁ በመቅደላ አምባ ምሽግ ተወስነው እንደቆዩበት ይታወሳል።

የጋራ እንቢተኝነት ትሩፋት
ምንም እንኳ የመሳዳ እና የመቅደላ አምባ ምሽጎች በመልክዓ ምድራዊ ስፍራና ጠባያቸው እጅግ ቢለያዩም፣ ጭቆናን በመቋቋም ረገድ ጥልቅ በሆነ አይበገሬነት መንፈስ የተጋመዱ ናቸው። ፍፃሜው ቢያሳዝንም በሁለቱም የአምባ ምሽጎች የተመረጠው መፍትሄ እጅ መስጠት ሳይሆን የሞትን ፅዋ በክብር መጎንጨት ነበር።

የነጻነት ተዋጊዎቹ ልብ ሰባሪ ምርጫዎች
ምንም እንኳ እውነትነቱን ጥያቄ ውስጥ ያስገቡ ጸሐፍት ቢኖሩም፣ በጉብኝቱ ስፍራ ላይ የሚነገረው ታሪክ እንዲህ ነው። የመሳዳ አምባ ምሽግ አለቆች እያንዳንዱ የአይሁድ ባል ሕይወቱን ከማጥፋቱ በፊት ሚስትና ልጆቹን እንዲገድል ኃላፊነት ተጣለበት። በውጤቱም ቁጥራቸው ወደ አንድ ሺህ የሚጠጉ የመሳዳ አማፂያን ራሳቸውን በራሳቸው በማጥፋት (ማስ ሱይሳይድ) ሮማውያኑ በስተመጨረሻ እጃቸውን በመያዝ ሊያገኙ የሚችሉትን ርካታ ነፍገዋቸዋል። በተመሳሳይ መልኩ በመቅደላ አምባ ምሽግም አጤ ቴዎድሮስ ለእንግሊዝ ወራሪ ጦር እጅ ከመስጠት ይልቅ በገዛ ሽጉጣቸው የመስዋዕትነትን ፅዋ በጀግንነት ተጎንጭተዋል።

ትሩፋትን ማዝለቅ
የመሳዳ አምባ ምሽግ በዩኔስኮ የዓለም ቅርስነት የተመዘገበ ታሪካዊ ስፍራ ሲሆን፤ ለአይሁድ ሕዝብ የዓላማ ፅናት ለቀጣይ ትውልድም ሆነ ለመላው ዓለም ጉልህ ማሳያ ሆኗል። ጎብኚዎች የአርኪኦሎጂ ቅሪቶችን ማየት ብቻ ሳይሆን አማፂያኑን የመጨረሻውን የሞት ፅዋ የተጎነጩበት ስፍራ ላይ ቆመው ታሪክን የኋሊት እንዲመለከቱ ተመቻችቶላቸዋል። ወደ ተራራው አናት በሚያደርስ የገመድ ላይ ተንጠልጣይ ትራንስፖርት በመጠቀም ጎብኚዎች ሙት ባሕርን ጨምሮ አስደናቂ የሆነ ዙሪያ ገባውን መቃኘት ይችላሉ፤ ለስፍራው ከፍተኛ የገንዘብ ጥቅምም ያስገኛሉ።
ባንፃሩ ምንም እንኳ በዓለም አቀፍ ደረጃ ብዙም ባይታወቅም የመቅደላ አምባ ምሽግ ተመሳሳይ የተጋድሎ መስዋዕትነት የተከወነበት ድንቅ ስፍራ ነውና ተገቢው እውቅና እና ክብር ሊቸረው ግድ ይላል።

ከመቅደላ አምባ የምንማራቸው
ከአጤ ቴዎድሮስ መስዋዕትነት ጋር ተያይዞ አራት አንኳር ትምህርትን መቅሰም ይቻላል። ቁርጠኛ ፍላጎት ካለ አገርን ለማሳደግ የሚያስችል እቅድ በማቀድ ወደ እድገት ጎዳና በፍጥነት ማቅናት መቻሉን፤ አገራዊ ሉዓላዊነትን ከባዕድ ወረራ ለመግታት በጽናትና መስዋዕትነት የመቆም አስፈላጊነትን፤ የውጭ ጠላትን ከመጋፈጥ አስቀድሞ አገር ውስጥ ካሉ ተፎካካሪዎችም ሆነ ባላንጣዎች ጋር ልዩነትን አቻችሎና ተባብሮ አለመሥራት የሚያስከትለው መዘዝን፤ እንዲሁም የኅይል እና የጭካኔ አገዛዝ ጠቀሜታው ለጊዜው ብቻ እንጂ ዘላቂ አለመሆኑን ነው።
ችግርን ለመጋፈጥ የማይናወጥ ፅናትና ጥንካሬ እጅግ አስፈላጊ ቢሆንም ገደብ ያልተበጀለት አምባገነንነት የሚያመጣው አደጋ ደግሞ የትየለሌ ነውና፣ ከቀበሌ ጀምሮ እስከ ርዕሰ ብሔር ደረጃ ላይ ያሉ ባለሥልጣናት ልብ ሊሉት የሚገባ ተሞክሮ ነው።
የድርጊት ጥሪ
በመጪው ሚያዝያ ሰባት ቀን ለሚከበረው 156ኛው የመቅደላ ጦርነት መታሰቢያ በዓል እየተቃረብን ነው። እግረ መንገዳችንን አምባው እንደ ማሳዳ ሁሉ በዩኔስኮ የዓለም ቅርስነት እንዲመዘገብ የተባበሩ ጥሪ ቢደረግ ጠቀሜታው ከፍተኛ ነው። አንደኛ፣ የታሪካዊነቱን ፋይዳ ስፋትና ጥልቀት በእጅጉ ያልቀዋል። ሁለተኛ፣ ከቃጠሎ ተርፈው እንግሊዝ ውስጥ በብሪቲሽ ሙዚየምም ሆነ በሌሎች ስፍራዎች የሚገኙትን በመቶዎች የሚቆጠሩ የተዘረፉ የባህል ቅርሶችን አንድ በአንድ እየለመኑ በመቀበል ሳይሆን ሁሉንም ባንድነት ለማስመለስ የፈረጠመ ጫናን ይፈጥራል። (እዚህ ላይ በርካታ የተዘረፉ ቅርሶችን በማስመለስ ረገድ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያበረከቱ ግለሰቦችና ተቋማትን ሳንዘነጋ ነው)። ሶስተኛ፣ በአሁኑ ሰዓት መቅደላ ላይ በሚያሳዝን መልኩ በጥቂት የድንጋይ ካቦች ብቻ በምልክትነት የሚታየው የአጤ ቴዎድሮስ መቃብርም ሆነ ሌሎች ታሪካዊ ክንውን የተፈፀመባቸው ስፍራዎች ለጎብኚዎች በምቹ ሁኔታ ቢጎለብቱ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ሊገኝ የሚችለው ኢኮኖሚያዊ ትሩፋት ለአካባቢውም ሆነ ለሕዝቡ እድገት በጎ ሚና ይጫወታል።
የአጤ ቴዎድሮስ እና የመቅደላ አምባ ጀብድ በበርካታ ዕውቅ ቲያትሮችና ቱባ ተዋንያን፣ በታሪካዊ መጻሕፍት፣ በሥዕሎች፣ በዘፈኖች፣ በፖለቲካ ዲስኩሮች፣ ወዘተ ደምቀው መወደሳቸው የሚያስመሰግን ተግባር ነው። ነገር ግን ውዳሴና አድናቆቱ የላቀ ትርጉምና ጠቀሜታ የሚያስገኘው ጉዳዩ ወደ መሬት ወርዶ በስፍራው ላይ ሲታይና ሲጨበጥ ነው። ለዚህ ተግባር ደግሞ አምባውን በዩኔስኮ የዓለም ቅርስነት የማስመዝገቡ ጥረት ቀዳሚውን ስፍራ ይይዛል። ይህ ለነገ የሚባል ጉዳይ አይደለም፤ እስካሁን አለመደረጉ በእራሱ ዘግይቷልና።
***
ከአዘጋጁ፡-
* ዳንኤል ካሳሁን (ፒ ኤች ዲ) በተለያዩ ከባቢያዊ ነክ ጉዳዮች ዙሪያ በጂኦግራፊያዊ ምልከታና የጥንቅር ዘዴ ተመርኩዘው፣ መጣጥፎችን በተለያዩ የሕትመት ውጤቶች  ለኢትዮጵያውያን ያካፍላሉ። ጸሃፊውን በኢሜይል አድራሻቸው፡- This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. ማግኘት ይቻላል፡፡

የኢትዮ ሮቦ ሮቦቲክስ የትምህርትና ውድድር ማዕከል ከኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ጋር በመተባበር

ለሶስት ቀናት በታዳጊዎች መካከል በተዘጋጀው ውድድር ማጠቃለያ ላይ የኢኖቬሽን እና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ድኤታ

ክቡር ባይሳ በዳዳ (PhD) ለአሸናፊዎች እውቅና ሲሰጡ:-

Saturday, 23 March 2024 20:53

ሣቅሽ እንደ ሀገሬው ...

ጥርስሽ የሌላ፥ ፈገግታሽም የተረታ፤
በሰው ጉዳይ፥ በሰው መቼት
‘ሚበረታ።
ትብታቡን ሳይበጥስ፥ ያደደሩበትን
ሳይቆረጥም፤
በአሟሟቱ የሚደመም።
ሲንዱት እየሣቀ፥
ሲያፈርሱት እየሣቀ፤
በቀብሩ ላይ የሚታደም።
(የአብፀጋ ተመስገን /maddbn/)




Saturday, 23 March 2024 20:51

ናፍቆቴ ዳርቻው

ዥው ብዬ
ወደ ታች እምዘገዘጋለሁ
በሀይል
ቁልቁል እወርዳለሁ
እናም ትንፋሽ አጥሮኝ
መሬት ርቆኝ
አለቅሁ ተሳቅቄ
ኧረ ናፍቆኛል መውደቄ፡፡
****




Saturday, 23 March 2024 20:49

ዱር ሃገሬ

ልቤን ጫካ አደረግሁት
ልቤን ዱር አደረግሁት
ይኸው ዛሬ
ስጎበኘው ተዟዙሬ
ሰፍሮበታል የአገር አውሬ፡፡
(ዳዊት ጸጋዬ፤ 2016)

አንድ የጣሊያን አፈ-ታሪክ እንዲህ ይላል።
አንድ የታወቀ ክራክ የሚባል ሌባ ነበር ይባላል። ይህንን ሌባ ማንም ሊይዘው አልቻለም። ይህ ክራክ የተባለው ሌባ ደግሞ ክሩክ የሚባለውን ሌላ ሌባ ለማግኘት ከፍተኛ ምኞት ነበረው።
አንድ ቀን ክራክ ምሳውን ሊበላ አንድ ሆቴል ገብቶ፣ ከአንድ ሌላ ተመጋቢ ራቅ ብሎ ይቀመጣል። ሰዓት ለማየት ወደ እጁ  ሲመለከት ሰዓቱ ተሰርቆበታል።
“እኔ ሳላውቅ ሰዓቴን ከእጄ ላይ አውልቆ ሊወስድ የሚችል ክሩክ መሆን አለበት” አለ በሆዱ።
በዚህ ቁጭት ብድግ ይልና ግራና ቀኝ ዘወር ዘወር ብሎ ምግብ እየበላ ወዳለው ሰው ተጠግቶ በከባድ ቅልጥፍና የሰውዬውን ቦርሳ ይመነትፈዋል።
እንግዳው ተመጋቢ ሂሳብ ሊከፍል ኪሱ ሲገባ ቦርሳው የለም። ያለምንም ማመንታት ወደ ክራክ ዘወር ብሎ፤
“አንተ ክራክ መሆን አለብህ” አለ።
“ትክክል ነህ” መለሰለት።
“እንግዲያው አብረን እንስራ?” አለው።
“መልካም” አለ ክሩክ።
ጊዜ ሳይፈጅባቸው ተስማሙና አብረው ወደ ከተማ አመሩ። ከዚያም ወደ ንጉሡ ሀብት ማከማቻ ካዝና ሄዱ። ካዝናው በበርካታ ዘቦች ተከቧል። ያም ሆኖ ሌቦቹ ምድር ለምድር መግቢያ ጎርጉረው ገቡ። ያለውን ሀብት ሁሉ ሰርቀው ወጡ።
ንጉሡ የሚያደርጉት ግራ ገባቸው። ሌቦቹ እነማን እንደሆኑ ለማወቅ ችግሯቸው ሰነበቱና ቀጥታ ወደ እስር ቤት አመሩ። አንድ በሌብነት የታሰረ ሰው ጋር ሄዱና፤
“ማን እንደሰረቀኝ ከነገርከኝ በነፃ እንድትለቀቅ አደርጋለሁ” አሉት።
እስረኛውም፤ “ያለጥርጥር  ወይ ክራክ ወይም ክሩክ ወይም ሁለቱም መሆን አለባቸው። እንዴት ሊይዟቸው እንደሚችሉ እነግርዎታለሁ። የስጋ ዋጋ ከዛሬ ጀምሮ በኪሎ 100 ብር ገብቷል ይበሉና ያውጁ። ያንን ከፍሎ የሚገዛ ያ የእርስዎ ሌባ ነው።”
ንጉሡ የሥጋ ዋጋ 100 ብር አስገቡ። ሥጋ የሚገዛ ሰው ጠፋ። ሲረፋፍድ ግን አንድ ቄስ እንደገዛ ወሬው ተሰማ።
ይሄኔ እስረኛው፤ ”በቃ ወይ ክራክ ወይ ክሩክ በቄስ ተመስለው ሥጋ ገዙ ማለት ነው። አሁን እኔ እንዳልታወቅ ተሸፋፍኜ በየቤቱ እየዞርኩ እለምናለሁ። ሥጋ የሚሰጠኝ ሰው ካገኘሁ በሩ ላይ ቀይ ምልክት አደርጋለሁ። የእርስዎ ዘቦች እንግዲህ ተከትለው ሌቦቹን ማሰር ነው” አለ።
እስረኛው በዘዴ ተጠቀመ። እንዳለው በክራክ ቤት ላይ ቀይ ቀለም ምልክት አደረገ። ዳሩ ምን ያደርጋል፤ ሌባው ክራክ ምልክቱን አየውና በከተማው ባሉ ቤቶች በሮች ላይ ሁሉ ቀይ ምልክት አደረገባቸው። በመካያው የክራክና የክሩክ መኖሪያ ቤት የት እንደሆነ ሳይታወቅ ቀረ።
እስረኛው አሁንም ሌላ ዘዴ ዘየደ። “እነዚህ ሌቦች መቸገራቸው አይቀርም። ስለዚህ እንደገና የእርስዎን ሀብት ሊሰርቁ መምጣታቸው አይቀርም። ከደረጃው ግርጌ የሚፈላ ውሃ ያስቀምጡ። ሌቦቹ በጨለማ ወደ ምድር ቤት እንወርዳለን ሲሉ ውሃ ውስጥ ይገባሉ” አላቸው።
ንጉሡ እንደተባለው አደረጉ።
ሌቦቹ እውነትም ሲቸግራቸው ወደ ንጉሡ ካዝና መጡ። ክሩክ ቀድሞ ገባ። ጨለማ ስለነበረ በቀጥታ የፈላ ውሃ ካለበት በርሜል ውስጥ ጥልቅ አለ። ጓደኛው ሊያወጣው ሲሞክር አልተሳካለትም። ስለዚህ የክሩክን አንገት ቆርጦ እዛው ሬሳውን ጥሎት ሄደ።
ንጉሡ በነጋታው ሄደው ሌባው መያዙን አዩ። ግን ጭንቅላቱ ተቆርጦ ስለተወሰደ ማንነቱ የማይለይ ሆነ። አሁንም እስረኛው ሌላ ዘዴ ነገራቸው። “ሬሳውን በከተማ መሃል በፈረሶች ያስጎትቱት። ሬሳውን አይቶ የሚያለቅስ ሰው ከሰሙ የሌባው ቤት እዛ ነው ማለት ነው።”
እውነትም የክሩክ ሚስት ሬሳውን ስታይ ጮኸች። ሆኖም ይሄ አደገኛ መሆኑን የተገነዘበው ክራክ፤ ሰሀንና የቤት እቃ እየወረወረ  ሴትየዋን እየደበደበ ቆየ። ዘቦቹ ድምጽ ወደሰሙበት ቤት ገቡ። ያገኙት ግን ሚስቱ የቤት እቃ በመስበሯ ምክንያት የሚደበድብ ባል ብቻ ነው።
በመጨረሻ፤ ንጉሡ ሲጨንቃቸው፤ ሀብቴን የዘረፈውን ሌባ እምረዋለሁ። ግን አንድ ነገር ማድረግ ከቻለ ነው። ይኸውም የምተኛበትን አንሶላ ከሰረቀ ነው። ክራክ ፊት ለፊት መጥቶ ”እኔ እችላለሁ፤” አለ።
ያን ማታ ንጉሡ ሽጉጣቸውን ይዘው አልጋቸው ውስጥ ገቡ። ክራክ ከመቃብር ቆፋሪዎች ዘንድ ሬሳ ይዞ መጣ። የራሱን ልብስ አልብሶ ቤተ-መንግስቱ ጣራ ላይ አንጠለጠለው። እኩለ-ሌሊት ከጣራው ወደ ንጉሡ መኝታ ቤት መስኮት ሬሳውን ላከው። ንጉሡ ክራክ ነው ብለው ሬሳውን ደበደቡት። መሬት ወደቀ። ተነስተው ከፎቅ ወርደው የወደቀውን የክራክ ሬሳ ሊያዩ ሄዱ። ይሄኔ ክራክ በመስኮቱ ገብቶ የንጉሡን አንሶላ ጠቅልሎ ውልቅ አለ።
ንጉሡ ምህረት አደረጉለት። ልጃቸውንም ዳሩለት። ክራክም ሁለተኛ ላይሰርቅ ቃል ገባ!
***
ሌቦች በችሎታ የሚፎካከሩባት ሀገር ያልታደለች ናት። ሌባ ለመፈለግ ሌባ ማማከር እርግማን ነው። ሌባውን ካገኘህልኝ በነጻ እለቅሃለሁ ማለት ደግሞ የከፋ እርግማን ነው። በየበሩ ላይ ቀይ ምልክት ከሚያደርግ ሌባ ይሰውረን። ጭንቅላቱ ተቆርጦ ማንነቱ የማይለይ  ሌባ አይጣልብን፡፡ የምንተኛበትን አንሶላ ጭምር ለሚሰርቅ ሌባ እድል የሚሰጥ አዋጅ፤ መመሪያ፣ ፖሊሲ አያምጣብን። ሌቦቻችንን መያዝ ከባድ ነው። ታክቲክ እየለዋወጡ ሌብነት የሚያጧጡፉ ሌቦችን በቁጥጥር ስር ማዋል ትልቅ ተግባር ነው። ሌብነትና አያሌ መልኮቹ የጥቅል ስማቸው ሙስና ነው። ዛሬም እንደ ትላንት እግር እስኪነቃ ሲሄዱ ቢውሉ በዚህም ሆነ በዚያ ዘዴ በሀገራችን ይህ አባዜ ያልተጠናወተው መ/ቤትና ተቋም አይገኝም፤ ብንል ከሀቁ አንርቅም። በተናጽሮ ሲታይ ጥንት “ደሞዙን 250፣ የሚኖረው ቪላ ቤት፣ የሚነዳው ውድ ውድ መኪና!” በሚል ምጸታዊ መፈክር ሙስናን ለመዋጋት፤ ይሳካም አይሳካም መሞከሩ አይዘነጋም። ዛሬም መሰል መፈክር ማስገር የሚያስፈልግበት ደረጃ የደረስን ይመስላል። ጥንትም የነበረው ችግር ዛሬም እንዴት ሊኖር ቻለ? “በሥራው አጋጣሚ በእጁ የገባውን የመንግስትና የህዝብ ገንዘብ የዘረፈው” የሚለው አባባል ትላንት ነበር፤ ዛሬም አለ። ነገሩ እንግሊዞች “Who judges the judges?” “ዳኞቹን ማን ይዳኛቸው?” የሚለው ቁልፍ ጥያቄ ዙሪያ ያጠነጠነ ነው። ተቆጣጣሪውን ማን ይቆጣጠረው? ገምጋሚውን ማን ይገምግመው? እንደማለት ነው። ሌላው መነሳት ያለበት አባባል፤ They shout at most against the vices they themselves are guilty of የሚለው ነው፡፡ በአማርኛ ሲታሰብ፤  “ጅራፍ ራሱ ገርፎ ራሱ ይጮሃል” የሚል የሼክስፒር አባባል መሆኑ ነው።
ዛሬ አዲስ የሚሾሙ ባለስልጣኖች ስለማናቸውም ጉዳዮች ሲጠየቁ፤ “ከጥንት የወረስነው አሰራር”፣ “ያለፈው ስርዓት የጣለብን እዳ”፣ “ባለፈው ጊዜ የነበረው አሰራር ዝርክርክነት” ወዘተ የሚል ነው፤ የመልሳቸው መነሻ ሃረግ። ከቶውንም እንደ ሰንሰለት ተሳስሮ ባለው የቢሮክራሲ አውታር፣ ሰው የሰውን ኪስ እንደራሱ በሚያውቅበት የእከክልኝ ልከክልህ አገር፣ ከጎኑ አንድ ባለስልጣን ሲነሳ ወዲያውኑ “ያለፈው አሰራር፣ ያለፈው ስርዓት” የሚባለው እንዴት ነው? ሲሾም ያልበላ ሲሻር ይቆጨዋል የሚባለውን የቁርጥ ቀን ተረት አንርሳ እንጅ!
ሹም ሽረት በተደረገ ቁጥር አሮጌውን መኮነንና አዲሱን ጻድቅ ማድረግ የተለመደው የአገራችን ፈሊጥ ነው። ከዚህ መጠንቀቅ አለብን። ከዜሮ የሚጀምር ልማት የለም። መልካም ፍሬ ያላፈሩ፣ ውጤት ያላስመዘገቡ፣ ድርብ ስራ የሚሰሩና የተዘጉ፣ ብቃትና ስኬት የሌላቸው ወዘተ… የሚሉ ግምገማዎች ስንል ፈጠው የወጡትን ጉድለቶች አብሮ መመርመርና በአግባቡ መገምገም  ይኖርባቸዋል። ማመን ብቻ ሳይሆን መተማመን ያስፈልጋል። አሁንም ሙያ፤ ስነ-ምግባርና ልምድ ወሳኝ መሆን አለባቸው።
ዝውውሮች በተፈተሸ አቅም የተጤኑ፣ ከአንዱ ኃላፊነት ገለል ብሎ ይሂድ ብቻ የማይባልባቸው መሆን አለባቸው። የሁሉ መ/ቤቶችና ተቋማት ጤና የአገሪቱ አጠቃላይ ጤና ነው። የሰራ-አከላቷ በትክክል መንቀሳቀስ ነው ለደህንነቷ ዋስትና የሚሆነው። አለበለዚያ ቴዎድሮስ እንዳለው፤
“መች ትተርፊያለሽ ኢትዮጵያ፤ ህዋስሽ አብሮኝ ካልሰራ
አንገትሽ ብቻ መቅደላ፣ አፋፍ ወጥታ ብትበራ…”
(የቴዎድሮስ ስንብት ከመቅደላ)
ማለት እንዳይሆን የመጨረሻ ቃላችን፤ መጠንቀቅ ተገቢ ነው። “ላም ባንድ ጎኗ አትሰባ፤ ባንድ ጎኗ ጉፋያ አትሆን” ይሏል ይሄው ነው።

Page 5 of 700