Administrator

Administrator

 በተጨማሪ 952 ላይ በመደወል መረጃ መጠየቅና መስጠት ይቻላል።
☎️8335☎️952

ታጥበን እንጠበው! ገዝፈን እናክስመው!

ራስዎን ከኮሮና ቫይረስ ለመከላከል ይህንን መልእክት በመተግበር ጥንቃቄ ያድርጉ!

ለሌሎችም ያጋሩ!#COVID19 #ኮሮናቫይረስ #ኮቪድ19 #freecall

8335 or 952

Monday, 20 April 2020 00:00

ከፌስቡክ ገጾች

  ኪራይና መስፍን
ሰሞኑን ስሜን ከቤት ኪራይ ጋር አንሥተው ነበር፤ እርግጥ ቤት የለኝም፤ ነገር ግን አግዚአብሔር ይመስገን አልተጎዳሁም፤ ልጆች የሚባሉት አድገው ራሳቸውን ችለዋል፤በርግጥም ጡረታዬ በዛሬው ጊዜ አያኖርም፤ በዚህም በኩል እግዚአብሔር ይመስገንና ጥቂት ሰዎች ሥራቸው አድርገውት በሚያስፈልገኝ ነገር ሁሉ ይረዱኛል፤ የእነዚህ ሰዎች ውለታ በጣም ይከብደኛል፤ እግዚአብሔር ጤንነትና ዕድሜ፣ ሰላምና በረከቱን ይስጣቸው፤ የቤት ኪራዬንም ደርግ ምስጋና ይድረሰውና ጎምዶልኛል፤ ለሁላችንም ማለቴ ነው፤ እነዚህ አሥር የማይሞሉ ሰዎች ባይኖሩ ምን እንደሚደርስብኝና የት እንደምወድቅ አላውቅም፤ ስደትን ግን ጭራሽ አላስበውም!
እኔን የሚያሳዝኑኝ ግን የኔን ዕድል ያላገኙ ስንትና ስንት ኢትዮጵያን ያገለገሉ ሰዎች በችግር ሲቆሉ ሳይ ነው፤ የምንችል ሰዎች በወር አንድ ብር ብናዋጣ ብዙ ሰዎችን መርዳት እንችል ነበር፡፡ በቤት ኪራይ በኩል ያለውን ሙስና ሲያስቡት ያንገሸግሻል! ቤታቸውን በብዙ መቶ ሺዎች ብር እያከራዩ፣ በመንግሥት ዝቅተኛ ኪራይ የሚከፍሉና ለኢትዮጵያ ሕዝብ ቆመናል የሚሉ ሞልተዋል፤ አይከነክናቸውም፤ ስንቱ ዳያስፖራ በብዙ ሺህ ብር እያከራየ፣ እዚያ ደግሞ እንደ ደሀ በምጽዋት ይኖራል፤ የባሰም አለ፤ ሌላ ቀርቶ የኢጣልያን ባንዳዎችም እንደምንረዳ አውቃለሁ፤ የቱ ባለሥልጣን ነው ይህንን የሙስና ምንጭ በሰይፍና በሕግ ሊያጠፋው የሚችል?
መስፍን ወልደ ማርያም ሚያዝያ 2012
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን
ችግር ሁልጊዜ አንዳንድ መልካም ነገሮችን ይዞ ይመጣል፤ የዘመኑ ወረርሺኝም በእኔ አስተያየት ሁለት ጥሩ ነገሮችን አስከትሏል፤ አንዱና ዋናው ከጃንሆይ በኋላ ተሽሮ የነበረው እግዚአብሔርን መልሶ በቦታው ማስቀመጡና በየመገኛዎች የእግዚአብሔርን ስም ማንሣት ተለመደ፤ ይህ ትልቅ ንቃት ነው፤እግዚአብሔር ሁሌም በመንበሩ ላይ ነው፤ አይነቃነቅም፤ ሁለተኛው የኢትዮጵያን ቤተ ክርስቲያን ተረስታ ወደ ጓዳ ተደብቃ ነበር፤ ዛሬ ጉልበትዋ በሙሉ ባይሆንም ታየ፡፡
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ዝናዋ አልተነገረም፤ የኢትዮጵያ ሕዝብ ለኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ያለበትን ውለታ ገና በትክክልና  በዝርዝር የሚናድረው አላገኘም፤ እንደተዳፈነ ነው፤ ቤተ ክርስቲያኒቱን ተደግፈው የሚወጡ ሁሉ በሥልጣኑ ጣዕምና ሙቀት እዚያው ቀልጠው ይቀራሉ፤ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ ለአሥር እውነተኛ ተማሪዎች የሊቅነት ማዕርግ የሚያሰጣቸው ነው፤ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የትምህርት ሚኒስቴር ነበረች፤ የበጎ አድራጎት ሚኒስቴር ነበረች፤ የጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ነበረች፤ የባህልና የቅርስ ጥበቃ ሚኒስቴር ነበረች ... በዛሬው ጊዜ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የተማሩ ሰዎች አላጣችም፤ በጥቁርና በነጭ ልብስ የተሽሞነሞኑ ዓለማውያን ናቸው፤ እንደ አቡነ ተክለ ሃይማኖት ያለው እንኳን ደፍሮ ጉልበተኞችን መጋፈጥ አልቻሉም፡፡
መስፍን ወልደ ማርያም
ሚያዝያ 2012
ስለ ዶ/ር ቴዎድሮስ አድሃኖም
የዓለም ጤና ድርጅት ዳይሬክተር ዶ/ ር ቴዎድሮስ አድሃኖምን በተመለከተ አንዳንድ ጥያቄዎችና አስተያየቶች ደርሰውኛል። በኔ በኩል ታይፔ (ታይዋን ) ላይ ተቀስቅሶ አሜሪካ የተሻገረውን ተቃውሞ ከሕወሃት ወንጀል ለይተን እንመልከተው የሚል አቋም አለኝ። ባለኝ መረጃና ከባለሙያዎችም አስተያየት በመነሳት፣ ከኮረና ቫይረስ ጋር በተያያዘ ሥልጣን እንዲለቁ የሚያስደርግ የዶ/ር ቴዎድሮስን ስህተት ማየት አልቻልኩም። ይህንንም ባለፈው ሳምንት ማክሰኞ አፕሪል 7/2020 በኢሳት ዕለታዊ ፕሮግራም ላይ አንጸባርቂያለሁ። በነገራችን ላይ በውይይቱ ላይ የነበርነው አራታችንም ወንድማገኝ፣ ፋሲልና መሳይ ሁላችንም በዶ/ር ቴዎድሮስ ላይ የተነሳውን የአሜሪካውያኑንና የታይዋንን ተቃውሞ በተመለከተ ተመሳሳይ አቋም አንጸባርቀናል።
Sisay Agena Gole·
የአቶ ስዩም መስፍን “ምስጢር” እና አዲሶቹ የሕወሓት ኮርቻ ተሸካሚዎች!
ዓለማችን በአስጨናቂው የኮሮና ቫይረስ መፍትሄ አጥታ ግራ ተጋብታለች፣ በየዕለቱም የሺህዎችን ሞት እየሰማን እንገኛለን። አዳዲስ መቶ ሺዎችም በቀናት ልዩነት በቫይረሱ ሰለባ እየሆኑ ነው። ቁጥሩ ባይሰፋም ሞት ባይመዘገብም፣ ሃገራችንም በአሳሳቢው ወረርሺኝ መጨነቋ ዕውነት ነው። በደካማ ኢኮኖሚ ፡ በዝቅተኛ የጤና ሽፋንና የባለሙያ ዕጥረት ችግሩን እንዴት እንቋቋመው ይሆን በሚል በሃገርም በውጭም ያለው ኢትዮጵያዊ ግራ በተጋባበት ወቅት፣ በኮሮና ቫይረስ “ኮሮና” አጥልቀው ማለትም አክሊል ደፍተው እንደገና ሊሞሸሩብንና ግፍና ጉድፋቸውን ሊያድሱብን የሚዶልቱ የፖለቲካ ነጋዴች በመልዕክተኞቻቸው ያደረጉትን አይተናል።
አዎን! የሕወሃቶች መሪዎች ከታሪክ የማይማሩ፣ በሰረቁት የማያፍሩ፣ በመግደላቸውና በማሰቃየታቸው የማይጸጸቱ፣ ከነቆሻሻቸው ዛሬም ዙፋን የሚመኙ ነውረኞችና በቅዠት ዓለም የሚንከላወሱ ጉዶች ናቸው። በሁለት እግር መቆም ቸግሯቸው በክራንች ተደግፈውና ትንፋሽም አጥሯቸው፣ ቬንትሌተር ተገጥሞላቸው እያየናቸው፣ ዛሬም እንደያኔው መንገድ መሪዎችን ከየብሄሩ እየመለመሉ የሚያሸክሙትን ነውረኛ ተልዕኮ እያየን እንገኛለን። ለመንገድ መሪነት ወይንም ኮርቻ ተሸካሚነት ከመረጧቸው አገልጋዮች አንዱ በፈጸመው ድርጊት መታሰሩን ተከትሎ፣ ከሕወሃት ሰፈር የተሰማው ጫጫታ መልዕክቱን ይበልጥ ግልጽ አድርጎታል።
ለብዙዎች ያልገባቸው ነገር ግን በደንብ ሲጤን፣ ብዙም የማይገርመው የአማራ ሕዝብ መብት ተሟጋች ነን የሚሉ አንዳንድ ግለሰቦች፣ ለሕወሃቱ መልዕክተኛ ያሰሙት ጩኸት ነው። አማሮች ሲገደሉና ሲፈናቀሉ የሕወሃት አገልጋይ የንበረ፥ ዛሬም ከጸጸት ይልቅ ለዚያው ጨቋኝና ዘረኛ ቡድን ጉዳይ ፈጻሚ ሆኖ ለቀጠለ ግለሰብ፣ የአማራ ብሄር መብት ተሟጋች ነን የሚሉ ጠበቃ ሆነውለት ስናያቸው፣ እነ አቶ በረከት ስምኦን ወደ ወህኒ ከመጋዛቸው በፊት ለሕወሃት አዳዲስ ብዙ መንገድ መሪዎችን ማዘጋጀታቸውን እንድንጠራጠር ያደርገናል። በመሆኑም በጫጫታው ከመገረም ይልቅ ከምር የመብት ጥያቄ ያነሱ ወገኖች፣ ዙሪያቸው ያሉትን እንዲያውቁና እየሆነ ያለውን ቆም ብለው እንዲመረምሩም ዕድል የሚሰጥ ይመስለኛል።
በቅንነትና በአካባቢ ስሜት ግለሰቡን የሚደግፉ ካሉም፣ ከአካባቢያቸው እንዲህ ያሉ ነውረኞችን መጠየፍ እንጂ ማቀፍ መከራን እንደሚጠራና የመከራ ጊዜን እንደሚያረዝምም ማስተዋል ያስፈልጋል።
በተለይ ወጣቶቹ አሁን ከሚነገረው ተረት ይልቅ በተጨባጭ ያለፋችሁበትን ትናንትንና የዛሬን ዕውነት መርምሩ። አሁንም በአክቲቪዝም፥በሚዲያና በፖለቲካ ፓርቲ ተደራጅተው፣ በየራሳቸው ግላዊና ቡድናዊ ፍላጎት አብዝተው ከሚጮሁት ውስጥ የትኞቹ የሕወሃት ፈረሶችና ኮርቻ ተሸካሚዎች እንደሆኑም  ለመለየት መሞከሩ ይጠቅማል። በሕወሃት የአገዛዝ ዘመን የሸሸው የሃገር ሃብት (በብሩኪንግ ኢንስቲቲዩት ጥናት፤ ከ80 ቢሊዮን ዶላር በላይ)፤ ዛሬ ሃገር ለማመሱ ተግባር በከፊልም ቢሆን ሥራ ላይ መዋሉን እያየን ነው።
እዚህ ላይ በደማቁ ላሰምርበት የምፈልገው የትናንት ቆሻሻ ድርጊት፣ በሕውሃት መልዕክተኞችም ላይ ቢሆን ዛሬ ሲደገም ማየት አልፈልግም ብቻ ሳይሆን ለሕግ የበላይነት ትግሌን እቀጥላለሁ። ግለሰቡ ሕዝብ ላይ ሽብር ለመንዛት የተነሳበት ዓላማና ቅንጅቱ እንዲሁም ውጤቱ ላይ መሰረት ያደረገ ምርመራ እንጂ ከሕወሃት ጋር ያለው ግንኙነት በራሱ ወንጀል ሆኖ ሊቀርብ አይገባም።
በዚሁ አጋጣሚ የግለሰቡን መታሰር ከአቶ ስዩም መስፍን ቃለ ምልልስ ጋር ለማያያዝ፣ የሕወሃት ሰዎች ያደረጉት ጥረት፥ የአቶ ስዩምን ቃለ ምልልስ ያላዩ እንዲመለከቱት ዕድል ቢሰጥም፣ ማሰብ ለሚችልና ለሚጠይቅ ሰው ግለሰቡን ለመታሰር የሚያበቃው፣ መንግስትንም የሚያበሳጨው ጉዳይ በአቶ ስዩም ቃለ ምልልስ ውስጥ ላገኝ አልቻልኩም።
አንዳንዶች በአቅም ማነስ ሌሎች ደግሞ ሆን ብለው ከአቶ ስዩም መስፍን ቃለ ምልልስ እንደ ትልቅ ምስጢር የሚጠቅሷቸውን ሁለት ነጥቦች እንመልከት። አንዱ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ፣ ለግብጾች አባይ የጋራችን ነው በማለት ቃል ገብተዋል የሚል ሲሆን፥ ሁለተኛው የኢንጂነር ስመኘው ግድያ፣ በግብጾች ፍላጎት የተፈጸም እንዲመስል አቶ ሥዩም ዙሪያ ጥምጥም ያደረጉት ጉዞ ነው።
የሕወሃት ምክትል ሊቀ መንበርና 21 ዓመት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር የነበሩት አቶ ስዩም መስፍን፤ ከግብጽ ዲፕሎማቶች ሰማሁ ብለው ዶ/ር ዐቢይን ለመወንጀል፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ተናገሩ ያሉትን ቃል በቃል ልጥቀስ።
“ኢትዮጵያ አባይን ከእግዚአብሄር የተረከበችው በሁላችንም ስም ለማስተዳደር ነው። በናንተ ላይ ጫና የሚፈጥር ሥራ አንሰራም።”
አቶ ስዩም መስፍን እንደ ትልቅ ወንጀል፣ እንደ ሃገር ክህደት ያስቀመጡት ዶ/ር ዐቢይ አህመድ “አባይ” የሁላችንም የጋራ ሃብት ነው ብለው ለግብጾች ተናግረዋል የሚል ነው። ግብጾች እንዲሁም ሱዳኖች ስለ አባይ የማያገባቸው ከሆነ እና ሁሉ ነገር በኢትዮጵያ መልካም ፈቃድ ላይ ከተመሰረተ በሕወሃት የአገዛዝ ዘመን፣ እነ አቶ ስዩም መስፍን ከግብጾች ጋር ይደራደሩ የነበረው ታዲያ ለምን ነበር? የአረብ ሊግ አባል ስለመሆን ወይንስ ስለ ሌላ ?
የአቶ ስዩም “ምስጢር” ከንቱና  ርሳቸውን ከታዘብናቸው በላይ ይበልጥ እንድንታዘባቸው የሚያደርግ ቢሆንም፥ በአቅም ማነስና የራሳቸው ሰዎች ካልነገሯቸው ለማይገባቸው ደግሞ አቶ መለስ ዜናዊ ስለ አባይ ግድብ ከመሞታቸው አንድ ዓመት ቀደም ብሎ ለጋዜጠኞች በሰጡት ቃለ ምልልስ የተናገሩትን ልጥቀስ። (በነገራችን ላይ የአቶ መለስን ቪዲዮ ሃሙስ March 26/2020 ኢሳት ዕለታዊ ፕሮግራም ላይ ተጠቅመንበታል)
አቶ መለስ ስለ አባይ ቃል በቃል እንዲህ ነበር ያሉት፡-
“አባይ የኢትዮጵያ ብቻ ፥የኡጋንዳ ብቻ ወይንም የግብጽ እና የሱዳን ብቻ አይደለም። በአባይ ተፋሰስ ሃገራት ያለነው የሁላችንም ሃብት ነው”
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ተናገሩት በተባለውና በአቶ መለስ ንግግር መካከል ያለው ልዩነት ካይሮና አዲስ አበባ ከመነገሩ ውጭ ህሊናው ለአቅመ አዳምና ሄዋን ለደረሰ አንድነቱ ግልጽ ነው።
አቶ ስዩም መስፍን የኢንጂነር ስመኘውን ግድያ ከጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የካይሮ ጉዞ ጋር ለማገናኘት ያደሩጉትን ጥረት መልሰው ሲያዳምጡት ካላፈሩበት፣ ተጨማሪ ተረት ተረት እንጠብቃለን።
ኢንጂነር ስመኘው እንዲገደሉ ግብጽ የምትፈልግበት ምክንያት ቢኖር እንኳን፣ ከግድቡ ሥራ ገለል እንዲሉ መሆኑ ግልጽ ነው። ለዚህ ተባባሪ ሆነው የሚጠቀሱት ዶ/ር አብይ አህመድ ደግሞ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ናቸው። ስለዚህ ሞት በሌለበት ኢንጂነር ስመኘውን በደብዳቤ የማሰናበት ሙሉ ስልጣን እያላቸው ግድያን ምን አመጣው? የኢትዮጵያን የደህንነት ተቋምና የመከላከያ መዋቅር በዘረኛ አገዛዝ ጠፍረው በፍጹም ፈላጭ ቆራጭነት ሲመሩ የነበሩትን የሥርዓቱና የሥልጣኑ ባለቤቶችን ጄኔራል ሳሞራ የኑስ እና አቶ ጌታቸው አሰፋን በሁለት መስመር ደብዳቤ ለሸኘ ጠቅላይ ሚኒስትር፣ ኢንጂነር ስመኘውን ማንሳት እጅግ ቀላሉ ርምጃ መሆኑ ግልጽ ነው።
ይልቁንም ከአቶ ስዩም መስፍን ቃለ ምልልስ እንደተረዳነውና ከሌሎች ምንጮችም እንደሰማነው፤ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከህዳሴው ግድብ የገንዘብ ብክነት ጋር በተያያዘ ኢንጂነር ስመኘውን አነጋግረዋል። አቶ ስዩም ባይነግሩንም ከሌሎች እንደተገነዘብነው ደግሞ የዘረፋው መሪዎችና ዘራፊዎች ሜቴክ ውስጥ ያሉ የሕወሃት ጄኔራሎችና ተባባሪዎቻቸው ናቸው።
ይህ ከሆነ ዘንዳ ምስጢሩ እንዲከደንና መረጃ እንዲጠፋ ኢንጂነር ስመኘው ላይ ማን ሊያነጣጥር እንደሚችልም መጠርጠር ይቻላል። ... አሳ ጎርጓሪ ... አይደል የሚለው ተረቱ! በመጨረሻም ለአቶ ስዩም መልዕክቴ፤ ብሄርተኛ የሰፈሩ ተሟጋች እንጂ የሃገራዊ ሉዓላዊነት ጠበቃ እንደማይሆን ከሕወሃት የ27 ዓመት  አገዛዝ በላይ አስረጂ የለምና፣ የከሰረውን የፖለቲካ ሸቀጣችሁን መልሳችሁ ደደቢት ላይ አራግፉት። አትጨቅጭቁን!
Sisay Agena Gole
ሰውም እንደ ሣር!
ሳር እንዲያድግ ንጥረ ነገር ይፈልጋል። ሰው እንዲያድግ ምግብ ይፈልጋል። ሳር እንዲያድግ ዉሃ ይፈልጋል። ሰው እንዲያድግ እውቀት ይፈልጋል። ሳር እንዲያብብ የፀሐይ ብርሃን ይፈልጋል። ሰው እንዲያብብ ነፃነት ይፈልጋል። ሳር እንዲያድግ መረገጥ የለበትም። ሰው እንዲያድግ መረገጥ (መጨቆን) የለበትም። ሳር እንዲያድግ፣ እንዲያብብና ፍሬ እንዲሰጥ ንጥረ ነገር፣ ዉሃ፣ የፀሐይ ብርሃንና እንክብካቤ ይፈልጋል። ሰው አድጎ፣ ኣብቦ ፍሬ እንዲያፈራ ምግብ፣ እውቀት፣ ነፃነትና ክብር ይፈልጋል። ሳር ያለ ፀሐይ ብርሃን ፍሬ አይሰጥም። ሰውም ያለ ነፃነት ራሱን መግለፅ አይችልም። ሳሩ ሰው ነው።ማዕድኑ ምግብ ነው። ዉሃው እውቀት ነው። የፀሓይ ብርሃኑ ነፃነት ነው። ያለ መረገጡ ያለ መጨቆን ነው። ሰውን ነፃ ለማውጣት የእውቀት ዉሃን እንረጫለን። It is so!!!
Abraha Desta April 12 ·
እንደ ሀገር ቆም ብለን ማሰብ--
አንዱ ቢሳሳትና ሌላው ትክክል ቢሆን የተሳሳተውን በመተቸት ትክክለኛውን ታበረታታለህ። ሁለቱም ትክክል ከሆኑ ሁለቱንም ታወድስና ትክክለኝነትን ታሰፍናለህ። ሁለቱም ስህተት ከሆኑና አንዱን መርጠህ ከተቸህ ሌላኛውን የበለጠ እንዲሳሳት ታደርጋለህ።
ጎርፍ (እንደ ስህተት ቢመሰል) በአንድ ወይ ሁለት ወይ የተወሰነ አቅጣጫ ቢፈስ ትገድበዋለህ (በመምከር ወይ በመተቸት)። በሁሉም አቅጣጫ የሚፈስ ጎርፍ ይገደባል እንዴ? ባንዱ ወገን ብትገድበው በሌላ በኩል ይፈሳል፤ አቅጣጫ መቀየር ነው የሚሆነው። እንዲያውም በአንድ በኩል ስትገድበው በሌላ በኩል ለሚፈሰው ጎርፍ ጉልበት ትሰጠዋለህ።
ሁሉም በተሳሳተበት ወቅት አንድን ከሌላ አብልጦ መተቸት፣ ሌላውን የበለጠ እንዲሳሳት ዕድል ከመስጠት ያለፈ ትርጉም የለውም። እንደ ሀገር ቆም ብለን ማሰብ ይኖርብናል!
Abraha Desta March 10 ·
በበረሐ ላይ የተገኘ ምንጭ
በዚህ ፈታኝ ሰዓት በቤታችን ሆነን ሕማማትን እያሳለፍን ነው። ባላገሩ ቴሌቭዥን ቅድሚያውን ወስዶ ሥርዓተ ሰሙነ ሕማማትን በቀጥታ ለማስተላለፍ መነሣቱ የሚያስመሰግነው ነው። ሰሙነ ሕማማት ለክርስቲያኖች የፍሬ ወቅት ነው። አብርሃም ወልዴና የባላገሩ ቲቪ አመራሮች፣ ይሄንን ሰሞን በቀጥታ ቴሌቪዥን ለማስተላለፍ በመወሰናችሁ፣ ‘’የሰማ ያሰማ’’ የሚለው ቃል ኪዳን ይድረሳችሁ።
Daniel KibretApril 13
ዕውቀት ሲሽኮረመም አላዋቂነት--
የአንዳንድ ሰው ጅልነት፣ የጅልነትን ልክ ያለፈ ነው። ኦርቶዶክስ ሳይሆን ርትዕት ነው ትክክል የሚል የጨዋ ሙግት ምንድን ነው? አንዱ ግእዝ፣ አንዱ ግሪክ ነው። ምሥጢር የአካድ፣ ቁርባን የሱርስት፣ ቄስ የግሪክ፣ ሆሳዕና የዕብራይስጥ፣ አቡሻሕር የዐረብ ቃላት ናቸው። ምን አዲስ ነገር ተገኝቶ ነው?
ቤተ ክርስቲያን ከዓለም ስትነጋገር የኖረች ናት። የግእዝን ቃላት በዐረብኛና በአርሜንያ ውስጥ ታገኛቸዋለህ። ልጆቿና መጻሕፍቷ ሲሄዱና ሲመጡ የኖሩ መሆናቸውን የማያውቅ እንግዳ ልጅ፣ ኦርቶዶክስነት ጥያቄው ቢሆን አይገርምም። መለስ ብለህ መጻሕፎችህን አንብብ። ከ12ኛው መክዘ ጀምሮ በግእዝ ድርሰቶች ውስጥ ኦርቶዶክስ የሚለውን ቃል ታገኘዋለህ። ዕውቀት ሲሽኮረመም አላዋቂነት ዕውቀት ይሆናል ።
Daniel Kibret

      የጸሎተ ሐሙስ የካህናት ተምሳሌታዊ እግር አጠባና ቅዳሴ፣ ብዙዎችን የሚያሰባስበው አስደማሚው የዕለተ ስቅለት ስግደት፣ ማራኪው የቅዳሜ ሌሊት የቤተ ክርስቲያን ስነ ስርዓት፣ ደማቁ የትንሳኤ በዓል፣ የዓውደ አመት ሰሞን ሃይማኖታዊ ስርዓትና በሽር ጉድ የታጀበ የበዓል አከባበር ዘንድሮ፣ ለአብዛኛው የአለም ህዝበ ክርስቲያን የሚታሰብ አልነበረም፡፡
ኢትዮጵያውን ነገ የምናከብረውን የዘንድሮ የትንሳኤ በዓል፤ በአብዛኞቹ የዓለም አገራት የሚገኙ በቢሊዮኖች የሚቆጠሩ የክርስትና እምነት ተከታዮች ባለፈው እሁድ ኤፕሪል 12 ነበር፣ ከወትሮው በተለየ መልኩ በየቤታቸው ተዘግተው በተቀዛቀዘ ስሜት ያከበሩት፡፡
አለምን ክፉኛ እየፈተነ በሚገኘው የኮሮና ቫይረሰ ወረርሽኝ ሳቢያ በተለያዩ አገራት የሚገኙ እጅግ በርካታ የእምነቱ ተከታዮች፣ የዘንድሮውን ትንሳኤ በዓል፣ በአብያተ ክርስቲያናት ታድመው በድምቀት ያከብሩት ዘንድ አልታደሉም:: ካህናትና ቀሳውስት ያለ ወትሯቸው አንድም ሁለትም ሆነው የሚፈጽሙትን ስርዓተ ቅዳሴና ስብከት፣ በየቤታቸው ሆነው በቴሌቪዥን መስኮት እየተከታተሉ፣ ከመጣው የጥፋት ማዕበል እንዲያተርፋቸው፣ ለፈጣሪያቸው ጸሎታቸውን ከማድረስ ውጭ አማራጭ አልነበራቸውም፡፡
ከአውሮፓ እስከ አሜሪካ፣ ከእስያ እስከ አፍሪካ በበርካታ የአለማችን አገራት በትንሳኤ ሳምንት በተለየ ሁኔታ በምዕመናን ይጥለቀለቁና ድምቀትን ይጎናጸፉ የነበሩ እጅግ በርካታ አብያተ ክርስቲያናት፣ ዘንድሮ ግን በሮቻቸው ተዘግተው አልያም ባልተለመደ መልኩ ጭው ጭር ብለው ነው ሳምንቱን ያሳለፉት፡፡
ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ በተለያዩ የአለም አገራት መንግስታት፣ ዜጎች ርቀታቸውን እንዲጠብቁ፣ ከቤታቸው እንዳይወጡ ወይም መሰል ሃይማኖታዊ ስነስርዓቶችን በጋራ እንዳይከውኑ አስገዳጅ ህግ በማውጣታቸው፣ በአብዛኞቹ አገራት አብያተ ክርስቲያናት ተዘግተዋል፤ ምዕመናንም አምልኳቸውን በቤታቸው ሆነው እንዲፈጽሙ ተገድደዋል፡፡
በጥንታዊቷ ቅድስት ከተማ እየሩሳሌም እየሱስ ክርስቶስ ከተቀበረበት ቦታ አቅራቢያ የሚገኘውና በ326 ዓ.ም እንደተሰራ የሚነገርለት ስመጥር ቤተ ክርስቲያን፣ ከዚህ ቀደም በትንሳኤ ሰሞን ከመላው አለም በሺህዎች የሚቆጠሩ ሰዎች የሚጎርፉበት ቅዱስ ስፍራ እንደነበር ይነገራል፡፡ ይህ ቤተ ክርስቲያን እ.ኤ.አ ከ1349 በኋላ ዘንድሮ ለመጀመሪያ ጊዜ በትንሳኤ ሳምንት በሮቹ መከርቸማቸውንና ያለ ምዕመናን ጭር ብሎ ማሳለፉን ፎክስ ኒውስ ዘግቧል፡፡
የኮሮና ወረርሽኝ ከአውሮፓ አገራት መካከል እጅግ የከፋውን ጥፋት ያደረሰባትና ከ21 ሺህ በላይ ዜጎቿን በእንባ ወደ መቃብር ሸኝታ፣ ከ163 ሺህ የሚበልጡትን እያስታመመች በምትገኘዋ ጣሊያን፤ አሁን አውደ አመትና አዘቦት ብዙም ልዩነት የላቸውም፤ እያንዳንዱ ሰዓት የሞትና ህመም መርዶ የሚሰማበት፣ እያንዳንዱ ዕለት በጭንቅ መጥቶ በጭንቅ የሚያልፍ የመከራ ጊዜ ሆኗል፡፡
በጣሊያኗ ቫቲካን ከተማ ውስጥ የሚገኘው ግዙፉ የቅዱስ ጴጥሮስ አደባባይ ድሮ ድሮ፣ በስቅለት፣ በቅዳም ሹርና በትንሳኤ ዕለት ማለዳ በአስር ሺህዎች በሚቆጠሩ ምዕመናን ከአፍ እስከ ገደፉ የሚጥለቀለቅ ታላቅ ስፍራ ነበር:: በዘንድሮ የፋሲካ ሰሞን ግን፣ ይህ ስፍራ ያለ ወትሮው ጭው ጭር ብሎ ነበር የታየው፡፡
የሮማው ሊቀጳጳስ ፍራንሴስ ከኦና ካቴድራል በቀጥታ ስርጭት ባስተላለፉት መልዕክት “ለብዙዎች የዘንድሮው ትንሳዔ የሀዘን፣ የባይተዋርነትና የፈተና ነው፡፡ አሁን ከምንጊዜውም በላይ በአንድነት የምንቆምበትና የጋራ ፈተናችንን በጋራ ለመወጣት የምንተጋበት ነው፡፡ አለም በጋራ ተረባርቦ ይህንን ቫይረስ በቁጥጥር ስር ማዋል ይገባዋል” ሲሉ ጥሪ ያቀረቡ ሲሆን፣ ለታመሙት ምህረትን ያወርድ ዘንድ ለአምላካቸው ጸሎት አድርሰዋል፡፡
በአንዳንድ አብያተ ክርስቲያናት ከዚህ ቀደም በበርካታ ቀሳውስትና ዲያቆናት ይካሄድ የነበረው ስርዓተ ቅዳሴና ጸሎት፤ በዘንድሮው የትንሳኤ ሰሞን ባልተለመደ ሁኔታ በአንድ ወይም በሁለት ቀሳውስት ብቻ እንዲከናወን የተደረገ ሲሆን፣ ምዕመናንና ሌሎች ካህናት ግን ክፉ ቀን፣ በቤታቸው ተዘግተው እንዲቀመጡ ቢያስገድዳቸውም፣ ፎቶግራፎቻቸው በአብያተ ክርስትያናቱ ውስጥ ተደርድረው አስቀድሰዋል፤ ቡራኬ ተቀብለዋል፡፡
የሩስያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ሞስኮ ውስጥ በሚገኝ አንድ ካቴድራል በዓሉን እንደ ወትሮው በደመቀ መልኩ ባይሆንም እንደነገሩ ያከበረች ሲሆን፣ በአሜሪካም በተለያዩ ግዛቶች በርካታ ቁጥር ያላቸው አብያተ ክርስቲያናት ለምዕመናን ዝግ ሆነው በዓሉን ማሳለፋቸውን ዘገባዎች ያመለክታሉ፡፡ እስራኤልን ጨምሮ በበርካታ የአለማችን አገራት አብያተ ክርስቲያናት በራቸውን ለምዕመናን ዘግተው፣ የጸሎት ስነስርዓትና ሌሎች ክንውኖችን ፌስቡክን ጨምሮ በተለያዩ ድረገጾች በቀጥታ ማሰራጨታቸውን የዘገበው ብሉምበርግ፤ አንዳንድ መለኛ ሰባኪያን ደግሞ በርካታ ቁጥር ያላቸው ምዕመናን በሰፋፊ ክፍት ቦታዎችና አደባባዮች ላይ በየራሳቸው መኪና ውስጥ ተቀምጠው ስብከታቸውን በድምጽ ማጉያ እንዲያዳምጡና አብረዋቸው እንዲዘምሩ ማድረጋቸውን አስነብቧል፡፡
በፓናማ አንድ ሊቀጳጳስ በሄሊኮፕተር እየተንቀሳቀሱ ፈጣሪ ለህዝባቸውና ለአገራቸው ምህረትን ይልክ ዘንድ ቡራኬ የሰጡ ሲሆን አንድ ፖርቹጋላዊ ቄስ በበኩላቸው፤ በክፍት መኪና መንገድ ለመንገድ እየዞሩ፣ ለምዕመናን የሃይማኖት ትምህርት መስጠታቸውን የዘገበው ደግሞ ዘ ኢንዲፔንደንት ነው፡፡
የዘንድሮውን አያድርገውና በሚሊዮኖች ለሚቆጠሩ እንግሊዛውያን የትንሳኤ ዕለት ከመቼውም በበለጠ መልኩ ከቤተሰቦቻቸውና ወዳጅ ዘመዶቻቸው ጋር ሰብሰብ ብለው የሚያሳልፉት ተናፋቂ ቀን ነበር፡፡ ዘንድሮ ግን፣ ተያይዞ ወደ ቤተ ክርስቲያን መሄድም፣ ተሰባስቦ የአውደ አመት ማዕድ በጋራ መቋደስም ሆነ ወጣ ብሎ መንሸራሸር እንኳን ሊደረግ ሊታሰብም የሚከብድ እጅግ አደገኛ ድርጊት ሆኗል፡፡  
በበርካታ የአለም አገራት የሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት፣ የትንሳኤ ሰሞን ሃይማኖታዊ ትምህርትና የጸሎት ስነስርዓቶችን ጨምሮ የተለያዩ የአውደ አመት ፕሮግራሞችን ከቴሌቪዥንና ሬዲዮ በተጨማሪ፣ በድረገጾች አማካይነት በቀጥታ ለምዕመናን ማስተላለፋቸውን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡ በርካታ ቁጥር ያላቸው የማህበራዊ ድረገጾች ተጠቃሚዎችም ከአብያተ ክርስቲያናት በቴሌቪዥን በቀጥታ የሚተላለፉ የጸሎት ስነስርዓቶችንና ሃይማኖታዊ ትምህርቶችን ትዊተርና ኢንስታግራምን ጨምሮ በተለያዩ አማራጮች ለወዳጆቻቸው በስፋት ማሰራጨታቸው ተነግሯል፡፡
ኮሮና ቫይረስ በመላው አለም የሚገኙ እጅግ በርካታ ቁጥር ያላቸውን የክርስትና እምነት ተከታዮች፣ የዘንድሮው የትንሳኤ በዓል ከወዳጅ ዘመድ፣ ጓደኛና ቤተሰብ ተነጥለው በየቤታቸው ተከትተው እንዲያሳልፉ ቢያስገድዳቸውም፣ ብዙዎች ግን ዘመኑ በደረሰበት የዲጂታል ኮሙኑኬሽን ቴክኖሎጂ መጽናናታቸው አልቀረም፡፡
“ኦንላይን ጸሎት”፣ “ኦንላይን ቡራኬ”፣ “ኦንላይን ዘመድ ጥየቃ”፣ “ኦንላይን እንኳን አደረሳችሁ መባባል” እንዲህና እንዲያ ያሉ ርቀትን የሚያጠብቡ ቴክኖሎጂ ወለድ መላዎች፣ ለብዙዎች የዘንድሮውን “የየብቻ ትንሳኤ” በተወሰነ መልኩም ቢሆን ፈታ ያደርጉባቸው ዘንድ  እንደጠቀሙ ይነገራል፡፡
ናሽናል ሪቴል ፌዴሬሽን የተባለው የአሜሪካ ተቋም፣ የትንሳኤ በአል አከባበራቸውን በተመለከተ ከበዓሉ ሳምንት በፊት ጥናት ካደረገባቸው አሜሪካውያን መካከል፣ 34 በመቶ የሚሆኑት ከቤታቸው ሳይወጡ በኢንተርኔት አማካይነት ቤተሰባቸውን ወይም ጓደኞቻቸውን በመጠየቅ “ኦንላይን ዘመድ ጥየቃ”፤ 32 በመቶ የሚሆኑት ደግሞ በኢንተርኔት አማካይነት ቤታቸው ሆነው ቤተ ክርስቲያን በመሳምና በማስቀደስ በዓሉን ለማክበር እንዳሰቡ መናገራቸውን ዲጂታል ኮሜርስ ድረገጽ ከሰሞኑ ባወጣው ዘገባ አስነብቧል፡፡
የትንሳኤ ሰሞን በአብዛኞቹ የአለማችን አገራት ከፍተኛ መጠን ያለው ግብይት የሚፈጸምበት ወቅት እንደሆነ በዚሁ ዘገባው ያስታወሰው ድረገጹ፤ በበርካታ አገራት ዜጎች የትንሳኤን በዓል ሰበብ አድርገው ለፍቅረኞቻቸው፣ ለጓደኞቻቸው፣ ለቤተሰቦቻቸውና ለወዳጅ ዘመዶቻቸው በብዛት ስጦታዎችን የመስጠት ልማድና ባህል እንዳላቸው ገልጧል፡፡
በበዓሉ ሰሞን ከሚዘወተሩ ስጦታዎች መካከል ቸኮሌት፣ ከረሜላ፣ “ጢቢኛ”፣ “የፋሲካ ቀሚስ” እና “የወይን ጠጅ” እንደሚገኙበት የሚገልጸው ዘገባው፤ ዘንድሮ ግን በመላው አለም ታዋቂ የሆኑ የኤሌክትሮኒክ ግብይት ኩባንያዎች የትንሳኤ ሰሞን ሽያጫቸው ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ በእጅጉ እንደቀነሰባቸው ማስታወቃቸውን ያትታል፡፡
በጎረቤት አገራት ኡጋንዳና ግብጽ በተመሳሳይ ሁኔታ የዘንድሮው ትንሳኤ በዓል፣ ከወትሮው በተለየ መልኩ መከበሩን ዘገባዎች ያመለክታሉ:: በኬንያ ክርስትና ወደ አገሪቱ ከገባበት ዘመን አንስቶ ዘንድሮ ለመጀመሪያ ጊዜ የትንሳኤ በዓል “በዝግ” መከበሩን የዘገበው ዴይሊ ሞኒተር፤ በፕሬዚዳንታቸው ከቤት እንዳይወጡ ጥብቅ ትዕዛዝ የተሰጣቸው ኡጋንዳውያን የእምነቱ ተከታዮችም፣ በየቤታቸው ሆነው በቴሌቪዥንና በሬዲዮ የሚተላለፉ የጸሎት ስነስርዓቶችን እየተከታተሉ በዓሉን ማክበራቸውን ጠቁሟል:: የግብጽ ኮፕቲክ ኦርቶዶክስ ክርስቲያን ሃይማኖታዊ መሪ የሆኑት ፖፕ ቴዎድሮስ ሁለተኛ፣ ብዙም ሰው ባልታደመበት አንድ ገዳም በተከናወነ ስነስርዓት በአሉን በተመለከተ ሃይማኖታዊ መልዕክት ማስተላለፋቸውን የዘገበው አሶሼትድ ፕሬስ፤ ናይጀሪያና ኮንጎን ጨምሮ በተለያዩ የአፍሪካ አገራት፣ የትንሳኤ በዓል ከቤተ ክርስቲያን ውጭ፣ በየቤቱ ተከብሮ ማለፉንም አመልክቷል፡፡
አብዛኞቹ የአፍሪካ አገራት ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ የአምልኮ ቦታዎች እንዲዘጉ መወሰናቸውን የዘገበው ኦል አፍሪካን ኒውስ፤ ከዚህ ጋር በተያያዘ የትንሳኤ በዓል ሃይማኖታዊ ስነስርዓቶች በኦና አብያተ ክርስቲያናት ከተካሄዱባቸውና ዜጎችም በቴሌቪዥንና ሬዲዮ የቀጥታ ስርጭት እየተከታተሉ፣ በዓሉን ከቤት ሳይወጡ ካከበሩባቸው አገራት መካከል ኬንያና ሩዋንዳ   እንደሚገኙበትም ገልጧል፡፡
“ኮሮና ቫይረስ እንደ ሰው ልጅ ለበዓል እረፍት አይወጣም፤ በአውደ አመትም የጥፋት ስራውን አያቋርጥም፡፡ ቫይረሱ በዓል አዘቦት ሳይል ሰዎችን በመቅጠፍ ላይ ነውና፣ መጪውን በዓል በየቤታችን ሆነን እናክብረው!” በማለት ነበር የአውስትራሊያ የጤና ሚኒስትር ግሬግ ሃንት፣ ከቀናት በፊት ለዜጎች ጥሪ ያቀረቡት፡፡
በበርካታ የአለማችን አገራት ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ መንግስት የጣለውን የእንቅስቃሴ ገደብና የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በማክበር በዓሉን በየቤታቸው ያከበሩ የመኖራቸውን ያህል፣ በእምቢተኝነት ከቤታቸው ወጥተው በለመዱት መልኩ በአሉን ያከበሩ አንዳንዶችም አልጠፉም፡፡ ከእነዚህም መካከል ከባህር ዳርቻ አለማቸውን እየቀጩ የትንሳኤን በዓል በድምቀት ያከበሩት በርካታ ቁጥር ያላቸው የሆንግ ኮንግ ዜጎች እንደሚገኙበት ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡ በተለያዩ የአውሮፓ አገራት ዜጎች የትንሳኤን ሳምንት እንደ ወትሯቸው ወጣ ብለው የጸደይ ወቅትን ማራኪ አየር ለማጣጣምና ሽርሽር ለማለት እንዳይሞክሩ መንግስታት፣ መንገዶችን መዝጋትና ቅጣት መጣልን ጨምሮ የተለያዩ ስልቶችን ቢጠቀሙም፣ የእንቅስቃሴ ገደብን በመጣስ በዓሉን በፈንጠዝያ ለማክበር የሞከሩ አልታጡም፡፡
መንግስት ያወጣውን ህግም ሆነ ቫይረሱን ከቁብ ባለመቁጠር በትንሳኤ ማለዳ በቤተ ክርስቲያን “ምዕመናንን ሰብስበን እንሰብካለን፣ እናስተምራለን፣ እንጸልያለን” ያሉ የተወሰኑ የአሜሪካ ቄሶችና ፓስተሮችም በፖሊስ ተይዘው መታሰራቸውን አጃንስ ፍራንስ ፕሬስ ዘግቧል፡፡
የሚገርመው ግን…
እነዚህኞቹ የአሜሪካ ቄሶችና ፓስተሮች “ቫይረሱ አደገኛ ነውና ርቀታችሁን ጠብቁ፤ ተሰብስባችሁ ማምለክ ለጊዜው ይቅርባችሁ” የሚለውን ምክር ከቁብ ሳይቆጥሩ በእምቢተኝነት ለሰበካ በወጡባት በዚያች የትንሳኤ ዕለት ማለዳ፤ በዚያው በአሜሪካ የእነሱ ቢጤ ሲመከሩ አልሰማ ያሉ ሌላ እምቢተኛ ፓስተር መርዶ መሰማቱ ነበር፡፡
“ወህኒ ካልተወረወርኩ አልያም በጸና ታምሜ ሆስፒታል ካልገባሁ በስተቀር፣ ምዕመናንን ሰብስቤ መስበኬን በፍጹም አላቋርጥም!...” በማለት በአደባባይ የተናገሩትና ከኮሮና ቫይረስ እንዲጠነቀቁ በተደጋጋሚ የቀረበላቸውን ምክር አልቀበልም በሚል አቋማቸው የጸኑት የቨርጂኒያው ፓስተር ጄራልድ ግሌን፤ በኮሮና ቫይረስ ተጠቅተው በተወለዱ በ66 ዓመታቸው፣ በትንሳኤ ዋዜማ ከዚህ አለም በሞት ተለይተዋል፡፡

ከዕለታት አንድ ቀን፣ የቅዳሜ ሹር ዕለት ሌሊት፣ ቤተሰብ በሙሉ የሌሊት መፈሰኪያውን ዶሮ አቁላልቶ፣ ትርክክ ባለ ፍም ከሰል ላይ ጥዶ፣ የመፈሰኪያውን ሰዓት ይጠባበቃል፡፡ አባት ወደ ቤተ ክርስቲያን ሄደዋል፡፡ የቤተ ክርስቲያኑ ስነ ሥርዓት አብቅቶ ሰው ሁሉ ወደየ ቤቱ  ይመጣል፡፡
የመፈሰኪያውን ሰዓት ለማብሰር በሚመስል መልኩ መኪኖች ጥሩምባ እየነፉ መንገዱን ሞልተውታል፡፡
አንድ ቤተሰብ ትሪ ከቦ፣ አባት ማዕዱን ባርከው ሊመገቡ እየተዘጋጁ ሳለ፣ አንድ እንግዳ ከውጪ በር ያንኳኳል፡፡ በሩን ሲከፍቱ ለረጅም ጊዜ ተለይቷቸው የነበረ ዘመድ፣ ወደ ቤቱም እንዳይሄድ ቤቱ ርቆበት፤ በቤተ ክርስቲያን አቅራቢያም የመሸበት እንግዳ እንዳይል ጨንቆት፣ እነዚህ ዘመዶቹ ቤት መጥቶ ኖሯል፡፡
ዘመዶቹ በደስታ ስሜት እጁን አስታጥበው ወደ ማዕዱ እንዲቀርብ አደረጉ፡፡
ቤተሰቡ እንደ ወትሮው ልማዳቸው አባላቱ ሙሉ ትሪ ከበው ነው የሚበሉት፡፡ ልጆቹም አብረው ቀርበዋል፡፡ ከልጆቹ መካከል አንድ አመለኛ ልጅ አለ፡፡ ገበታ ላይ ከሰው ፊት እየተሻማ ያስቸግራል፡፡ ዛሬ ማታ በተለይ እንግዳ ባለበት ወደ ማዕዱ መቅረቡን አባትየው ስላልወደዱት፣ ልጁን ቆጥ ላይ አውጥተው አስረውታል፡፡
ምግብ መብላት ሲጀመር ልጁ ማልቀስ ይጀምራል፡፡
ከትሪው ምግብ እንቁላሉን አንዱ የቤተሰብ አባል ያነሳል፡፡
ልጁ… ‹‹ኧ… ኧ… ኧ…ኧ!›› እያለ ድምፁን ያሰማል፤ በለቅሶ፡፡
አባት - ‹‹ዝም በል አንተ! ዛሬ እንግዳ ስላለ ነው በኋላ ትበላለህ!››
ልጅ ለጊዜው ዝም ይላል፡። አባት መላላጫውን አንስተው እንግዳው ፊት ያስቀምጣሉ፡፡ ልጁ ከቆጥ ላይ ሆኖ ‹‹ኧ…ኧ…ኧ" እያለ ማልቀሱን ይቀጥላል፡፡
ይሄኔ እንግዳው ያፍርና፤
‹‹ኧረ ነውር ነው፤ ልጅን እንዲህ ማሳቀቅ አይገባም፡፡ የበላነውን ይበላል፡፡ ድርሻው ይሰጠዋል፡፡ ፍቱና ከቆጡ ይውረድና አብሮን ይብላ፡፡ ይሄንን ፈጣሪ አይወደውም፡፡ እኔም አይዋጥልኝም!›› ይላል፡፡
አባትም ያፍርና ልጁን ከቆጡ ያወርደውና ወደ ገበታው እንዲቀርብ ያደርገዋል፡፡
ልጁ እውነትም አመለኛ ነው፡፡ በመጀመሪያ ፈረሰኛውን ከአባቱ ፊት አፈፍ ያደርጋል፡፡
አባት - ‹‹አላልኋችሁም?!›› ይላል፡፡
እንግዳው - ‹‹ተውት ይብላ›› ልጅ አይደለም እንዴ? ይላል የምንተ እፍረቱን፡፡
ለእንግዳው ሌላ የዶሮ እግር ይወጣለታል፡፡ ልጁ ላፍ ያደርጋል። እንግዳው አሁን ብልት ሳይበላ ሊቀር መሆኑ ገባውና ወደ አባትየው ዞሮ፤
‹‹እንግዲህ፣ ሸ - ብ!›› አለ፡፡
***
ልጅን ዓመት በዓል ስለመጣ፣ አሊያም እንግዳ ስለመጣ ሳይሆን፣ ገና ከሕጻንነቱ ጀምሮ መክሮ፣ መስመር አስይዞ ማሳደግ እንጂ አድጎ ፈር ከለቀቀ በኋላ መፍትሄ እሻለታለሁ ማለት ከንቱ ነው፡፡ ሳይሳካ ሲቀርም መቆጣት፣ መግረፍ ወይም ማሰር ክንቱ ጥረት ነው፤ ‹‹ውሃን ከምንጩ ነገርን ከሥሩ›› የሚባለው ይሄንኑ የአስተዳደግ ችግርም ከመሰረቱ የሚያመላክተን ነው ‹‹ልማድ ሲሰለጥን ተፈጥሮ›› ይሆናል የሚባለውም ሳናውቀው ሥር እየሰደደ፣ ኋላ መጣፊያው እንዳያጥር፣ መመለሻው እንዳይቸግር፤ ቀደም ብሎ እንዲስተዋል የሚያሳስብ ደወል ነው፡፡
የቀደመ ልማዳችንን መመርመር፣ በተለይ በአሁኑ ‹‹በዘመነ - ኮሮና›› ወቅት ተገቢ ነው፡፡ በህይወት ለመኖር ጽዳትን መጠበቅና ጥንቃቄ ማድረግ ወሳኝ ሆኗል፡፡ ሁሉ በተግባር የሚፈተንበት፣ ጉዳቱ በሞት የሚፈረድበት አስጊ ዘመን በመምጣቱ፣ ከእንግዲህ ‹‹ዋዛ ፈዛዛ ልብ አያስገዛ›› የሚለው በቅጡ የሚሰመርበት ዘመን ነው! ‹‹ሳይቃጠል በቅጠል›› ነው ምላሹ መሆን ያለበት፡፡ ሁለተኛውና አስከፊው ገጽታው ደግሞ በኮሮና ቫይረስ የተያዘው ሰው ብቻውን አለመሄዱ ነው! ተያይዞ ማለቅ ከመርገምት ሁሉ የከፋ መርገምት ነው፡፡
ባለፈው እንዳልነውም፡-
‹‹ወንድም የሞተ እንደሁ በአገር ይለቀሳል፡፡
  እህትም ብትሞት ባገር ይለቀሳል፡፡
  እናት ሞታም እንደሁ ባገር ይለቀሳል፡፡
   አባት የሞተ እንደሁ ባገር ይለቀሳል፡፡
    አገር የሞተ እንደሁ ወዴት ይደረሳል?
የተባለው ‹‹አድጎ››፤ ‹‹ዓለም የሞተ እንደሁ ወዴት ይደረሳል!››
በሚል ተለውጧል፡፡
የበሽታው መድሐኒት ተገኝቶ የዓለም ፈውስ እልባት እስኪያገኝ፣ ዛሬም የሐኪምን ምክር መስማት ተቀራርበን እናስበው የነበርነውን፣ ተራርቀን ማሰብ፤ ቢሰለችም፤ ቢታክትም፤ መፍትሄው እስኪበጅ ቤት መቀመጥና በትዕግሥት መጠበቅ ብቸኛው አማራጭ ነው፡፡ እንጠንቀቅ፣ ቤት እንቀመጥ፣ ፅዳታችንን እንጠብቅ!!
የአበሻ ገጣሚ፡-
‹‹ገዴ ዞራ ዞራ በእንቁላል ላይ
  ጊዜ እሚጠብቅ ሰው ጅል ሊባል ነውይ!›› ይለናል፡፡
ጊዜ እንጠብቅ!
በመተሳሰባችን፣ በመረዳዳትና በመተጋገዛችን፤ እንደ ቤታችንም፤ እንደ ጎረቤታችንም በመኖራችን፤ የነገ መንገዳችንን ዛሬ የመጀመራችን አንድ እርምጃ ነው፤
‹‹ወርቁ ቢጠፋ
ሚዛኑ አይጥፋ!!›› ነው፡፡
መልካም የትንሳኤ በዓል ይሁንልን!


   “የዘንድሮን ትንሳኤ በዓል ስናከብር፣ መጪውን በጎ ዘመን እያሰብን መሆን አለበት”

             የጸሎተ ሐሙስ የካህናት ተምሳሌታዊ እግር አጠባና ቅዳሴ፣ ብዙዎችን የሚያሰባስበው አስደማሚው የዕለተ ስቅለት ስግደት፣ ማራኪው የቅዳሜ ሌሊት የቤተ ክርስቲያን ስነ ስርዓት፣ ደማቁ የትንሳኤ በዓል፣ የዓውደ አመት ሰሞን ሃይማኖታዊ ስርዓትና በሽር ጉድ የታጀበ የበዓል አከባበር ዘንድሮ፣ ለአብዛኛው የአለም ህዝበ ክርስቲያን የሚታሰብ አልነበረም፡፡
ኢትዮጵያውን ነገ የምናከብረውን የትንሳኤ በዓል፤ በአብዛኞቹ የዓለም አገራት የሚገኙ በቢሊዮኖች የሚቆጠሩ የክርስትና እምነት ተከታዮች ባለፈው እሁድ 12 ነበር፣ ከወትሮው በተለየ መልኩ በየቤታቸው ተዘግተው በተቀዛቀዘ ስሜት ያከበሩት፡፡
አለምን ክፉኛ እየፈተነ በሚገኘው የኮሮና ቫይረሰ ወረርሽኝ ሳቢያ በተለያዩ አገራት የሚገኙ እጅግ በርካታ የእምነቱ ተከታዮች፣ የዘንድሮውን ትንሳኤ በዓል፣ በአብያተ ክርስቲያናት ታድመው በድምቀት ያከብሩት ዘንድ አልታደሉም፡፡ ካህናትና ቀሳውስት ያለ ወትሯቸው አንድም ሁለትም ሆነው የሚፈጽሙትን ስርዓተ ቅዳሴና ስብከት፣ በየቤታቸው ሆነው በቴሌቪዥን መስኮት እየተከታተሉ፣ ከመጣው የጥፋት ማዕበል እንዲያተርፋቸው፣ ለፈጣሪያቸው ጸሎታቸውን ከማድረስ ውጭ አማራጭ አልነበራቸውም፡፡
ከአውሮፓ እስከ አሜሪካ፣ ከእስያ እስከ አፍሪካ በበርካታ የአለማችን አገራት በትንሳኤ ሳምንት በተለየ ሁኔታ በምዕመናን ይጥለቀለቁና ድምቀትን ይጎናጸፉ የነበሩ እጅግ በርካታ አብያተ ክርስቲያናት፣ ዘንድሮ ግን በሮቻቸው ተዘግተው አልያም ባልተለመደ መልኩ ጭው ጭር ብለው ነው ሳምንቱን ያሳለፉት፡፡
ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ በተለያዩ የአለም አገራት መንግስታት፣ ዜጎች ርቀታቸውን እንዲጠብቁ፣ ከቤታቸው እንዳይወጡ ወይም መሰል ሃይማኖታዊ ስነስርዓቶችን በጋራ እንዳይከውኑ አስገዳጅ ህግ በማውጣታቸው፣ በአብዛኞቹ አገራት አብያተ ክርስቲያናት ተዘግተዋል፤ ምዕመናንም አምልኳቸውን በቤታቸው ሆነው እንዲፈጽሙ ተገድደዋል፡፡
ኮሮና ቫይረስ በአገራችን የክርስትና ሃይማኖት ተከታዮችም ዘንድ ተመሳሳይ ተጽዕኖ ነው የፈጠረው፡፡ መንግስት የቫይረሱን ስርጭት ለመግታት በወሰዳቸው እርምጃዎች፣ ቤተ ዕምነቶች ተዘግተው፣ ምዕመኑ፣ ሃይማኖታዊ ሥርዓቶችን በቤቱ ተቀምጦ በቴሌቪዥን የቀጥታ ሥርጭት መከወን ከጀመረ ሳምንታት ተቆጥረዋል፡፡
ነገር ግን በትንሳኤ በዓል ሰሞን የቤተ እምነቶች ደጃፍ ተዘግተው የሚያወቁበትን ጊዜ ከቶ ማንም አያስታውስም፡፡ በዚህ በ"ዘመነ ኮሮና" ጊዜ ብቻ ሳይሆን አይቀርም፣ ቤተ ክርስትያናት ተዘግተው ምዕመኑ ቤት ሆኖ በዓሉን የሚያከብረው፡፡መጋቢ ሠላም ቀሲስ ሰሎሞን ቶልቻ፣ የቤተ ክርስትያን ደጃፎች፣ በኮሮናቫይረስ ምክንያት በትንሳኤ በዓል፣ በራቸው መዘጋታቸውን አስመልክቶ ሲናገር፤ "ከቤተ ክርስትያን ጋር ትውውቄ ከ4 እና 5 ዓመት ዕድሜዬ ጀምሮ ነው፤ ነገር ግን የቤተ ክርስቲያን ደጆች የተዘጉበት ጊዜ ገጥሞኝ አያውቅም፤የዘንድሮ ለመጀመሪያ ጊዜ ነው፤በእውነቱ በሆነው ልቤ በጣም ነው የተሰበረው፡፡"ብሏል፡፡
"በፖሊስ ገመድ ዙሪያው ታጥሮ፣ ማንም እንዳይገባ ተከልክሎ ሲታይ ልብ ይነካል፡፡ መንግሥት፤ እርግጥ ነው ለዜጎቹ ደህንነት የመጨነቅ ሃላፊነት አለበት፡፡ ይሄን ካላደረገ ነገ በትውልድም በታሪክም ይጠየቃል። ከዚህ አንፃር መንግሥት እየወሰዳቸው ያሉ እርምጃዎች ትክክል ናቸው፡፡" ይላል፤ቀሲስ ሰሎሞን፡፡
የበሽታው መድሃኒት አልተገኘም፡፡ስለዚህ መፍትሄ ሆኖ የተገኘው ከቤት አለመውጣት፣ አለመሰባሰብ፣ ንጽህናን መጠበቅ፣አካላዊ ርቀትን መጠበቅ ነው፤ እነዚህን ማድረግ ነው ለጊዜው መድሃኒቱ፡፡" ሲል ይመክራል፡፡
ፓስተር ጻድቁ አብዶ በበኩላቸው፤ "የዘንድሮን ትንሳኤ በዓል ስናከብር፣ መጪውን በጎ ዘመን እያሰብን መሆን አለበት፡፡" ይላሉ፡፡ ሁለቱም የሃይማኖት መሪዎች በኮሮና ቫይረስ፣ በትንሳኤ በዓልና በቤተእምነቶች ደጃፍ መዘጋት ዙሪያ የሰጡትን ሙሉ ቃለ ምልልስ በገጽ-- ያገኙታል፡፡


   በዘንድሮ አመት የኢትዮጵያ አጠቃላይ ኢኮኖሚያዊ እድገት በኮሮና ወረርሽኝ ተያይዞ በሚመጡ ሁኔታዎች ምክንያት ወደ 3.2 በመቶ እንደሚያሽቆለቁል አይኤምኤፍ የተነበየ ሲሆን መንግስት በበኩሉ የአገሪቱ ኢኮኖሚ በ5 በመቶ ያድጋል ብሏል፡፡
ባለፈው አመት ማለትም በ2011(2019) የኢትዮጵያ አመታዊ አጠቃላይ እድገት (GDP) 9.0 በመቶ እንደነበር ያስታወቀው አለማቀፍ የገንዘብ ተቋም አይኤምኤፍ ዘንድሮ ኮሮና ሊያስከትል በሚችለው ጫና ምክንያት እድገቱ ወደ 3.2 በመቶ ያሽቆለቁላል ብሏል፡፡
ይህ የእድገት ምጣኔ በቀጣይ አመት 2013(2021) መነቃቃት ያሳያል ወደ 4.3 በመቶው ከፍ ይላል ብሏል - አይኤምኤፍ በሪፖርቱ፡፡
ከኢትዮጵያ በመቀጠል ባለፈው አመት 2019 ላይ ከፍተኛ እድገት የነበራቸው ኮትዲቯር፣ ታንዛኒያ፣ ጋና እና ኬኒያም ዘንድሮ እጅግ ዝቅተኛ እድገት ይኖራቸዋል ብሏል - ሪፖርቱ የኮትዲቯር አመታዊ አጠቃላይ እድገት ከ6.9 በመቶ ወደ 2.7፣ የታኒዛኒያ ከ6.3 በመቶ ወደ 2 በመቶ የጋና ከ6.1 በመቶ ወደ 1.5 በመቶ እንዲሁም የኬንያ ከ5.6 በመቶ ወደ 1 በመቶ እንደሚያሽቆለቁል ሪፖርቱ አትቷል፡፡
በርካቶቹ የሠሃራ በታች የአፍሪካ ሀገራትም ከ0 በታች እድገት በአመቱ እንደሚያስመዘግቡ ሪፖርቱ አስታውቋል፡፡
መንግስት በበኩሉ በዘንድሮ የ2012 ዓ.ም የ9 በመቶ እድገት ለማስመዝገብ አቅዶ እንደነበር የገለፀ ሲሆን፤ አሁን ላይ ግን ይህ እቅድ እንደማይሳካና እድገቱ ከ4 እስከ 5 በመቶ ባለው ተወስኖ እንደሚቆይ አስታውቋል፡፡

ከመቶ ዓመት በፊት የተከሰተውና በመላው ዓለም 50 ሚሊዮን ህዝብ የጨረሰው ስፓኒሽ ፍሉ (የህዳር በሽታ)እና ኮሮና ቫይረስ
ለየቅል ናቸው፡፡ በማስታወቂያ ግን በጥቂቱም ቢሆን ይመሳሰላሉ፡፡ በተለይ ወረርሽኙን ለመከላከል እጅ መታጠብንና የፊት ጭምብል
ማጥለቅን ሁለቱም ይመክራሉና፡፡ እ.ኤ.አ በ1918 ዓ.ም ወረርሽኙ በተከሰተ ወቅት በጋዜጦች ላይ ይወጡ የነበሩትን ማስታወቂያዎች
Time ድረ-ገጽ ለትውስታ አውጥቶታል፡፡ ታሪክ ራሱን ይደግማል? እንበል ይሆን?


እ.ኤ.አ ሜይ 10 የሚከበረው የእናቶች ቀን ሳምንታት ሲቀረው የ33 ዓመቷ አያ (ስሟ ለዚህ ዘገባ የተለወጠ) ለእናቷ ምን ዓይነት ስጦታ እንደምትሰጣቸው በማሰብ ተወጥራ ነበር፡፡ እናቷን እንደምትቀብር ግን በህልሟም ሆነ በእውኗ ፈጽሞ አላሰበችውም፡፡
የአያ እናት በግብጽ፣ በኮሮናቫይረስ ከሞቱት የመጀመሪያዎቹ አስር ሰዎች አንዷ ሆነዋል፡፡  
ግብጽ በአገሪቱ የኮሮናቫይረስ መከሰቱን በየካቲት መጀመሪያ ላይ ይፋ ብታደርግም ቅሉ፣ አዳዲስ በቫይረሱ የተያዙ ሰዎችን በመደበኛነት ማየት የጀመረችው ግን በየካቲት መጨረሻ ሳምንት ላይ ነበር፡፡
እስካሁን በግብጽ ከ2ሺ በላይ ሰዎች በቫይረሱ የተያዙ ሲሆን ቢያንስ 160 ሰዎች በበሽታው ሞተዋል፡፡  
እናቷ ለሳምንት ያህል በአስከፊ የጤና ይዞታ ላይ የቆዩ ቢሆንም፣ ይሄ የመጨረሻቸው ይሆናል ብላ ፈጽሞ አላሰበችም  ነበር፡፡ ድንገተኛ መርዶውን ስትሰማም፣ ራሷን መሳቷን ታስታውሳለች፤ አያ፡፡
"ወንድሜን እየዋሸኸኝ ነው ብዬው ነበር፤ቀደም ብሎ እየተሻላት እንደሆነ ነግሮኝ  ነበር፡፡" ትላለች አያ፡፡
"የእናቶች ቀን ጥቂት ቀናት ሲቀረው ሆስፒታል ስለገባች፣ አፕሪል ላይ ለልደቷ ወደ ቤት ትመለሳለች ብለን ተስፋ አድርገን ነበር፡፡ ሁለቱንም በዓላት (ልደትና የእናቶች ቀን) አጣምረን  ልናከብር ነበር፡፡"
የአያ እናት በደቡብ ካይሮ የሄልዋን ግዛት ወደ ሚገኝ የለይቶ ማቆያ ሆስፒታል የገቡት ከመሞታቸው አንድ ቀን በፊት የኮቪድ - 19 ምርመራ አድርገው ፖዘቲቭ መሆናቸው ከታወቀ በኋላ ነበር፡፡
"ለመጨረሻ ጊዜ ያወራኋት ማክሰኞ ዕለት ነበር---እሁድ አባቴ የጠበቡ የደም ስሮችን የማስፋት ህክምና ላይ ስለነበር ለአፍታም አልተለየሁትም፡፡" ስትል ታስረዳለች አያ፡፡
ለአያ ፈተና የሆነባት እናቷን ለመጨረሻ ጊዜ መሰናበት አለመቻሏ ብቻ አይደለም፡፡
እናቷ የሞቱ ዕለት በመላ አገሪቷ ሁሉም ጸሎቶች ላልተወሰነ ጊዜ  ታግደው ነበር፡፡ መስጊዶች በሙሉ እንዲዘጉም ትዕዛዝ ተላልፎ  ነበር፡፡
ስለዚህም በቀብር ወቅት  የሚከናወነውን ጸሎት በሆስፒታሉ የአስከሬን ክፍል ውስጥ ለማድረግ መገደዷን አያ ትገልጻለች፡፡
የእናቷን አስከሬን ከሆስፒታል የማውጣት ሂደት ብዙ ሰዓት በመፍጀቱ የተነሳም፣ ቀብሩን ያከናወኑት በምሽት እንደነበር ነው የተናገረችው፡፡  
"በጣም ጥቂት የቤተሰብ አባላት ነበር የመጡት፡፡ ሁላችንም የፊት ጭምብልና ጓንት አድርገን ነበር፡፡ የወንድሜ ሚስት እጄን ይዛ 'አቅፌ ባጽናናሽ እወዳለሁ፤ ግን አልችልም ' አለችኝ በሹክሹክታ፡፡ የወንድሜ ሚስት እናት ክፉኛ አዝነው ነበር፡፡ ነገር ግን አንዳችን ሌላኛችንን ማጽናናት አልቻልንም፡፡"
"አባቴም እናቴን ሊሰናበታት አልቻለም፤በቀብሩ ላይ ቢገኝም ለሳምንት ያህል አላያትም ነበር፡፡"
ከእናቷ ሞት በኋላ አባቷም ቫይረሱ ስለተገኘባቸው በተመሳሳይ የለይቶ ማቆያ ሆስፒታል ውስጥ ገብተው ነበር፡፡
እሳቸው ግን ከበሽታው አገግመው ባለፈው ሳምንት መጨረሻ ላይ ለቤታቸው በቅተዋል፡፡
አያም ሆነች ወንድሟ ፖዘቲቭ ባይሆኑም፣ ሁለቱም ራሳቸውን ነጥለው መቆየት ነበረባቸው፡፡
"እንደ አንድ ቤተሰብ፣ አንዳችን ለሌላችን ልንሆን እንኳን አልቻልንም" ብላለች፤አያ በሃዘን ተሞልታ፡፡
ምንጭ፡- ቢቢሲ

Africa has passed the grim milestone of 10,000 reported cases of coronavirus, along with more
    than 500 deaths, according to the Africa Centres for Disease Control and Prevention (ACDC).
    As the daily number of new infections appears to be falling in parts of the world, some fear the
    epicentre of the virus could move to the continent.
    Despite efforts to lock down cities and countries, despite donations of protective equipment,
    testing kits and ventilators from China, one thing is clear: Africa has not yet flattened the curve
    and the room for manoeuvre is getting smaller.
    'Delay in action'
    "What we are seeing is that this opportunity is no longer there or almost not there for some
    countries," says Dr Michel Yao, who runs the emergency response programme for the World
    Health Organization (WHO) in Africa.
    "The worry is also now that [countries] cannot adequately manage this phase, they are moving to
    [in country transmission]. But we are seeing there is some delay in addressing [this]… to
    mobilise more people, train more people, think about capacity."
    It is difficult to compare regions with different cultures, economies, travel links and
    infrastructure, but some comparisons paint an urgent picture.
    In studying the daily increases in the number of those who have tested positive for coronavirus
    around the world, Africa appears to be controlling the spread better than in the US and Europe so
    far.
    But the comparison with Asia, where some countries appeared to reduce the daily increase in the
    number of new cases relatively quickly, does not fare so well.
    Spreading in communities
    Perhaps a better comparison could be with the Middle East. There, cases have steadily risen,
    along with deaths, and the region has now recorded more than 78,000 cases in total, according to
    the WHO.
    Nearly every African country has reported cases, and while most began with patients bringing
    the virus in through international travel, it is now spreading within communities.
    Different variables make predictions difficult, but the worst-case scenarios are still jarring.
    "Cases can easily pick up," Dr Yao says, "even triple, maybe multiply by seven to 10 from what
    we have right now".
    Confirmed coronavirus cases in South Africa
    Source: WHO
    In South Africa, the last two weeks of March saw a 20-fold increase in the number of confirmed
    cases. In response to the growing numbers, President Cyril Ramaphosa declared a country-wide
    three-week lockdown that began on 27 March.
    He has since extended that to the end of April as the number of daily new cases has dropped -
    though it is too early to say conclusively if the lockdown the reason.
    What is significant is the rise in testing capabilities in South Africa.
    The country has so far conducted around 60,000 tests for Covid-19, the disease caused by the
    virus, and is now testing at a rate of nearly 5,000 a day, according to Health Minister Zweli
    Mkhize.
    But compared to other countries in the grip of the virus, that amount is still woefully inadequate.
    Italy - one the hardest hit countries in the world - has a similar population to South Africa and
    has conducted more than 700,000 tests.
    Testing numbers are even more worrying across the rest of Africa.
    Nigeria and Kenya have each conducted around 5,000 tests. Compare that with 600,000 in South
    Korea, who many see as having waged the strongest campaign against the virus.
    "We are seeing an increase in the number of tests but I think we could do much more," argues Dr
    Abdhallah Ziraba, a research scientist and epidemiologist at the African Population and Health
    Research Center.
    Testing bottlenecks
    African countries have been fighting hard to raise their testing capacity.
    Health ministries have worked to convert private laboratories into Covid-19 testing centres and
    major laboratories like the Pasteur Institute in Dakar have - through the ACDC-organised Covid-
    19 training seminars for laboratories around the region.


Page 6 of 476