Administrator

Administrator

Saturday, 27 July 2019 14:26

አስገራሚ እውነታዎች

(ስለ ዛፍ)

 • ረዥም ዕድሜ ያስቆጠረ ዛፍ፣ አዲስ ከተተከለ ዛፍ፣ በ70 እጥፍ ገደማ የአየር ብክለትን ያስወግዳል፡፡
• አንድ ጤናማ ዛፍ፣ እስከ 10ሺ ዶላር ዋጋ ያወጣል፡፡
• ዛፎች የሚሰጡት ጥላና ነፋሻማ አየር፣ አመታዊ የአየር ማቀዝቀዣና ማሞቂያ ወጪን በ2.1 ቢሊዮን ዶላር ይቀንሳል፡፡
• 20 ሚሊዮን ዛፎችን በመትከል፣ ምድርና ሕዝቧ 260 ሚሊዮን ቶን ተጨማሪ ኦክስጂን ያገኛሉ፡፡ እነዚሁ 20 ሚሊዮን ዛፎች፤ 10 ሚሊዮን ቶን
ካርቦንዳይኦክሳይድን ከከባቢው ላይ ያስወግዳሉ፡፡
• አንድ ዛፍ፣ በህይወት ዘመኑ፣ አንድ ቶን ካርቦንዳይኦክሳይድ ከከባቢው ላይ መሳብ ይችላል፡፡
• ዛፎች ዘና ያደርጋሉ፤ ጭንቀት ይቀንሳሉ፤ የልብ ምት መጠንን ዝቅ ያደርጋሉ፡፡
• ዛፎች ባሉባቸው የገበያ ማዕከላት፣ ሸማቾች፣ የበለጠ ገንዘብ ለማውጣት ፈቃደኞች ናቸው፡፡ በዛፎች በተከበቡ የገበያ ማዕከላት ውስጥ ለረዥም ጊዜ ለመቆየት ፈቃደኛ እንደሆኑ ተጠቁሟል፡፡
• ለሥራ በሚመላለሱበት መንገድ ላይ እንዲሁም በቢሮአቸው መስኮቶች ዛፎችን የሚመለከቱ ሠራተኞች የበለጠ ምርታማ ናቸው፡፡
• ዛፎች የንብረትን ዋጋ ከፍ ያደርጋሉ:: በዛፎች የተከበቡ መኖሪያ ቤቶች፣ ዛፍ ከሌላቸው ቤቶች እስከ 25 በመቶ በላቀ ዋጋ ይሸጣሉ፡፡
• በህንፃዎች ዙሪያ በተገቢው ሥፍራ የተተከሉ ዛፎች፣ ለአየር ሁኔታ መቆጣጠሪያ የሚያስፈልገውን ወጪ እስከ 50 በመቶ ሊቀንሱ ይችላሉ፡፡
• የዛፎች ዕይታ ባለበት ሆስፒታል ህክምና የሚወስዱ ህሙማን፣ በፍጥነት ድነው ይወጣሉ፡፡ በህክምና ቆይታቸውም ብዙ መድሃኒቶችን አይጠቀሙም፡፡
• አንድ አማካይ መጠን ያለው ዛፍ፤ በዓመት አራት አባላት ላሉት አንድ ቤተሰብ በቂ የሆነ ኦክሲጅን ያመነጫል፡፡



Saturday, 27 July 2019 14:24

ከአዋቂዎች አንደበት


•  ያልተማሩ ምሁራን ያቆዩዋትን አገር፣ የተማሩ መሃይማን አያፈርሷትም፡፡
ታዬ ቦጋለ - የታሪክ ምሁር
(ጦቢያ)
•  በ3ሺ ዓመት ታሪካችን እንዲህ ዓይነት ፈተና ገጥሞን አያውቅም፡፡
መጋቢ ሐዲስ እሸቱ አለማየሁ
(ድርና ማግ የኪነ ጥበብ ምሽት)
• ኢትዮጵያ አንድ ስትሆን እንኳን ታቦቱ ጠንቋዩ እፎይ ብሎ ያድራል፡፡…
መጋቢ ሐዲስ እሸቱ አለማየሁ
(ድርና ማግ የኪነ ጥበብ)
•  እኛ የምንፈልገው ማንነታችንን ሳይሆን አንድነታችንን የሚያስመልስልን ነው፡፡
ኮሜዲያን እሸቱ መለሰ
(ዶንኪ ቲዩብ)
•  አገራችንን የገደላት የፍልስፍና ድህነት ነው::…
አንዳርጋቸው ጽጌ
(ጦቢያ)
• በኛ አገር ሁለት ዓይነት መፈናቀል ነው ያለው፡፡ አፈናቃዮች ከአዕምሯቸው፤ ተፈናቃዮች ከኑሮአቸው ነው የተፈናቀሉት::…
መጋቢ ሐዲስ እሸቱ አለማየሁ
(ድሬ ቲዩብ)
•  ኢትዮጵያዊ ቁጣውን በአድዋ፣ ጥበቡን በላሊበላ፣ ትዕግስቱን በአክሱም… እየገለፀ የኖረ የሚገርም ሕዝብ ነው፡፡…
ፓስተር ዮናታን
(ድሬ ቲዩብ)
•  እኛ አገር ያሉትን አክቲቪስቶች:: አክቲቪስት አልላቸውም፡፡… እኔ ማይክሮዌቭ አክቲቪስት ነው የምላቸው:: ማይክሮዌቭ የቀዘቀዘውን አሙቆ የሚያቀርብ ነገር ነው… የቆረፈደ፣ የቆየ፣ ያረጀ ታሪክ አሙቀው… በድሮ ለቅሶ አዲስ ድንኳን ሕዝቡን አስተክለው እያስለቀሱት ነው… በድሮ ለቅሶ አዲስ ድንኳን ተክለናል::…
ፓስተር ዮናታን
(ድሬ ቲዩብ)
• በኢትዮጵያ ላይ የኖሩና ለኢትዮጵያ የኖሩ መካከል ልዩነት አለ፡፡ ብዙዎቻችን ኢትዮጵያ ላይ የኖርን ነን፤ ለኢትዮጵያ የኖርን አይደለንም ብዬ አምናለሁ፡፡ እኔ ለምሳሌ  በኢትዮጵያ ላይ የኖርኩ ነኝ:: ለኢትዮጵያ የኖሩት በጎ ነገር ሰርተው ያለፉት መሪዎቿ፣ ነፃነት የተዋደቁት አርበኞችና ወታደሮቿ ናቸው፡፡…
ዶ/ር ዳኛቸው አሰፋ
(አንድ አፍታ ቲዩብ)
• አሁን ያሉትን አክቲቪስቶች ከአስለቃሾች ለይቼ አልመለከታቸውም ሀሳብ ቢኖራቸው የሚበጀው፣ የሚጠቅመውና የሚያፋቅረው ላይ ነበር መስራት ያለባቸው…    
ዮናስ
(ቴዴል ቲዩብ)

Saturday, 27 July 2019 13:55

የፍኖተ ሰላም ዩፎዎች!!

“ባህር ዳር እንደገባሁ ባጃጅ ተሳፈርኩ ባጃጅ ማለት ከብዙ ጨርቅና ትንሽ ብረት የተሰራች ለአቅመ ተሽከርካሪነት ያልደረሰች…”ደራሲ በዕውቀቱ ስዩም ከአፍሪካ መዲና (አንዳንዶች የአፍሪካ ዋና መሽኛ ይሏታል) አዲስ አበባ ወደ አማራ ክልል ዋና ከተማ ባህር ዳር ሲሄድ ከተማዋን እንደበርሃ አንበጣ በባጃጅ ተወርራ ሲመለከት የተናገረው ነበር፡፡
ወዳጄ በዕውቀቱ ስዩም በባህር ዳር የባጃጅ ቁጥር መብዛት ቢገረምም ለኔ ይበልጥ አስገራሚ የሆነብኝ ግን በፍኖተ ሠላም ጐዳናዎች ላይ እንደ ሮኬት ሲወነጨፉ የሚውሉት ባጃጆች ቁጥር ነው፡፡ ፍኖተ ሠላም በግምት ከ50ሺህ የማይበልጥ ነዋሪና አንድ ባለ አንድ መስመር የአስፋልት መንገድ ብቻ ያላት ቢሆንም የባጃጆች ቁጥር ግን ይገርማል፡፡
የባጃጅና የሶስት ቁጥር ዝምድና ይገርመኛል፡፡ ባጃጅ በሶስት ጐማዎች የምትሽከረከር እጅግ አነስተኛ የህዝብ ማመላለሻ ትራንስፖርት ስትሆን የተሰራችውም ከብረት፣ ከጨርቅና ከጐማ መሆኑ፣ እንዲሁም በውስጧ ሶስት ተሳፋሪዎችን ብቻ ማቀፍ መቻሏ የባጃጅንና የሶስት ቁጥርን ዝምድና ያጠናክርብኛል፡፡ በአንዳንድ የሀገራችን ከተሞች (አዲስ አበባን ጨምሮ) ከሶስት ተሳፋሪዎች በላይ በመጫን የባጃጅንና የሶስት ቁጥርን ዝምድና ለማፍረስ የተነሱ ቢመስልም በፍኖተ ሠላም ግን ይህ አይሰራም ከሶስት ሰው በላይ በባጃጅ ማሳፈር ነውር ነው፡፡
ከተማዋ አንድ አስፋልት የዋና ጐዳና መስመርና ጥቂት ከኮብልስቶን (የህወሓት ትምህርት ፖሊሲ ያፈራቸው ወጣቶች ከዩኒቨርስቲ ተመርቀው “ገንዘብ የሚያፍሱበት የስራ መስክ” ይሉታል ኮብልስቶንን) የተሰሩ መንገዶች ቢኖራትም ባጃጆች ግን በዚህች ብቸኛ ጐዳና እና ገባር መንገዶች ላይ ከጋማ ከብቶች፣ መንገዳቸውን ከማይጠብቁ እግረኞች እና ሌሎች ተሽከርካሪዎች ጋር እየተጋፉም ቢሆን ያለመታከት ሲበሩ ይውላሉ፡፡ እዚህ ላይ አንድ የታዘብኩትን ሁነት ላክል፡፡
በአዲስ አበባ ብዛት ያላቸው ሰዎች መንገድ ዳር ቁመው ከታየ ታክሲ ወይም ሌላ የትራንስፖርት አገልግሎት እየጠበቁ እንደሆነ ይታሰባል፡፡ በፍኖተ ሠላም ግን እንደዚህ አይደለም፡፡ ቁጥሩ ቀላል የማይባል ሕዝብ ያለምንም ምክንያት የከተማዋን ብቸኛ የአስፋልት መንገድ በሆል ቆሞበት የነበሩ ቋሚዎች ወደ መሀል በመግባት ያለከልካይ መሀል አስፋልት ላይ ቆመው ወሬያቸውን በኩራት ሲደልቁ ለተመለከተ፤ መንገዱ የተሰራው ለመኪና ነው ወይስ ለእግረኞች የወሬ መኮመሪያ ብሎ እንዲጠይቅ ያስገድደዋል፡፡ ያም ሆኖ በመኪና አደጋ ህይወቱ የሚያልፍ ሰው አለመኖሩን ስሰማ ገርሞኛል፡፡ ይበልጥ የሚገርመኝ ደግሞ የፍኖተ ሰላም ጎረቤት የሆነችው የአዊ ብሔረሰብ ዞን መናገሻዋ ኮሶ በርና ሌሎች የአዊ ብሔረሰብ ዞን ትንንሽ ከተሞች ሳይቀሩ የመንገድ ላይ ህግ በማክበር ከኢትዮጵያ ቀዳሚ መሆናቸው ነው፡፡ ፍኖተ ሰላም ከጐረቤቷ መማር አልቻለችም ማለት ነው ወይም በዘመኑ ህወሓት ወለድ የፖለቲካ ቋንቋ “ፍኖተ ሰላም ከጐረቤት አገር የልምድ ልውውጥ መውሰድ ይቀራታል” ማለት እንችላለን!!
ፍኖተ ሰላም ከመሄድ አንድ ቀን ቀደም ብሎ በባህር ዳር የባጃጅ ትራንስፖርት የመጠቀም ዕድል ገጥሞኝ ነበር፡፡ የተሳፈርኩባት ባጃጅ ሌሎች ሁለት ሰዎች እንዲሳፈሩላት በሯን ከፍታ ተሳፋሪ ብትፈልግም ድርሽ የሚል ጠፍቶ ለረጅም ደቂቃዎች መጠበቅ ግድ ብሏት ነበር፡፡
ጥበቃው ሲሰለቸኝ በኔ ጉትጎታና ተጨማሪ ክፍያ ለመክፈል ፍላጐት በመግለጼ እኔኑ ይዛ በረረች እንጂ ሌሎች ሁለት ሰዎች በመጠበቅ ውላ ባለማደሯ ማረጋገጫ መስጠት አይቻልም፡፡ አንዳንድ የባህር ዳር ቧልት አዋቂዎች “አንድ ባጃጅ አንድ ተሳፋሪ ካገኘ ሌሎች ሁለት ባጃጆች ከፊትና ከኋላ ሆነው ያን እድለኛ ባልንጀራቸውን እንደ አምባሳደር አጅበው ይሄዳሉ” ሲሉ ሰምቻለሁ፡፡
በፍኖተ ሰላም ግን እንደዚህ አይነት የተሳፋሪ ድርቅ የለም፡፡ በአጭር አገላለጽ የፍኖተ ሰላም ባጃጆች ለደቂቃም ጾም የለባቸውም፡፡ ተሳፋሪ ለመሳፈር ባጃጆችም ደንበኞቻቸውን በፍጥነት ለማገልገል ቃለ መሃላ የፈጸሙ ይመስላሉ፡፡
(ደራሲና ጋዜጠኛ ይርጋ አበበ በላቸው “ኢካቦድ”
በሚል ርዕስ ካወጣው መጽሐፍ የተቀነጨበ፤)


• ጠንካራ እምነት ያለው ተቃዋሚ ደስይለኛል፡፡
ፍሬድሪክ ዘ ግሬት
• የላቀ ሥራ ብዙውን ጊዜ ጠንካራ ተቃውሞ ይገጥመዋል፡፡
ድዋይት ኤል.ሙዲ
• ተቃውሞ እውነተኛ ወዳጅነት ነው፡፡
ዊሊያም ብሌክ
• ለናንተ ኢ-አማኒ ነኝ፤ ለእግዚአብሄር ታማኝ ተቃዋሚ ነኝ፡፡
ውዲ አለን
• ለሶሻሊዝም የሰላም ትርጉም፣ የተቃዋሚ አለመኖር ነው፡፡
ካርል ማርክስ
• በመንግስት ውስጥ ስትሆን ተቃዋሚህን መኮንን አለብህ፡፡
ማሂተር ሞሃመድ
• ተቃዋሚ ያለህ መሆኑ ብቻ ታላቅ መሪ አያደርግህም፡፡
ማርኮ ሩቢዮ
• ተቃዋሚህን ፈጽሞ አሳንሰህ መመልከት የለብህም፡፡
ጆን ስካርሌት
• አንዳንዴ ለተቃዋሚ እውቅና መስጠት አለብህ፡፡
ጋውታም ጋምብሂር
• ተቃዋሚ ፖለቲከኞች መጨረሻቸው ወህኒ ቤት ሲሆን ጤናማ አይደለም፡፡
ቪታሊ ክሊትስችኮ
• በዲሞክራሲ ውስጥ ጤናማ ተቃውሞ በጣም አስፈላጊ ነው ብዬ አስባለሁ፡፡
ናቪን ፓትናይክ
• ተቃዋሚዎች ከፊት ለፊትህ ያለውን መቀመጫ ይይዛሉ፤ ጠላቶች ግን ከኋላህ ነው የሚቀመጡት፡፡
ዊንስተን ቸርችል

Saturday, 27 July 2019 14:20

የወቅቱ ጥቅስ

‹‹የአማራ ሕዝብ እንደ ጨቋኝ ሆኖ የተሳለውን ትርክት የማንቀበለው ለፖለቲካ ትርፍ ብለን አይደለም፤ ትርክቱ በተጨባጭ የተሳሳተ ስለሆነ ነው፡፡››
(አቶ ሙስጦፌ ሞሃመድ ኡመር፤ የሶማሌ ክልላዊ ፕሬዚዳንት፤ በባህር ዳር ‹‹የሕዝብ ለሕዝብ ግንኙነት›› ላይ ከተናገሩት…)

Monday, 29 July 2019 00:00

የአድማስ ትውስታ

ከአዘጋጁ፡-

        ጋዜጣችን አዲስ አድማስ የተመሰረተችበትን 20ኛ ዓመት ከጥቂት ወራት በኋላ ታከብራለች:: የመጀመሪያው የአዲስ አድማስ ዕትም፣ ቅዳሜ
ታህሳስ 29 ቀን 1992 ዓ.ም ነበር ለአንባብያን የደረሰው፡፡ ወደ 20ኛው ዓመት በዓላችን በሚያዳርሱን ጥቂት ወራት “የአድማስ ትውስታ” በሚል በሰየምነው በዚህ አዲስ ዓምድ፤ ከቀድሞ ዕትሞች እየመረጥን ጊዜውንና ጋዜጣችንን እናስታውሳችኋለን፡፡

                    የዲሞክራሲ እጥረት ወይስ ጥሰት? (ለዜጐቻችን ህይወት ቅድምያ እንስጥ!)
                            አልአዛር ኬ

          በፖለቲካ ሆነ በኢኮኖሚ ጉዳዮች የተነሳ ብጥብጥ ተከስቶ የሰዎች ህይወት ሊጠፋ ስለብጥብጡ መንስኤና ስለ ሰዎቹ ህይወት መጥፋት ሳይሆን ህይወታቸው ስለጠፋው ሰዎች ቁጥር በፓርላማዋ ክርክር የምትገጥም እንደ ኢትዮጵያ ያለች ሀገር በአለም ለመኖርዋ እጠራጠራለሁ፡፡ ይህ አባዜአችን መቼ እንደሚለቀን አይታወቅም፡፡
ያለፈውን ብሔራዊ ምርጫ ተከትሎ በገጠመን የፖለቲካ ቀውስ በርካታ ዜጐች ህይወታቸውን አጥተዋል፡፡ መንግስት የሞቱት ዜጐች ቁጥር በአስሮች የሚቆጠር ነው ሲል ተቃዋሚዎች ደግሞ የለም በመቶዎች የሚቆጠሩ ናቸው በሚል በፓርላማ ክርክር ተደርጐበት ነበር፡፡ በኋላ ላይ አጣሪ ኮሚሽን ተቋቁሞ የራሱን ማጣራት አድርጐ ሟቾቹ 193 ሲቪሎችና 6 ፖሊሶች ናቸው ብሎ ሪፖርቱን ሲያቀርብ መንግስት በፊት የገለፀው ቁጥር በአጣሪ ኮሚሽኑ ሪፖርት ባለመደገሙ ቅር ሲለው ተቃዋሚዎች ደግሞ እኛ ያልነው ቁጥር ልክ ቢሆንም ባይሆንም መንግስት የጠቀሰው ቁጥር ብቻ እንኳን ልክ አልሆነም በሚል የትክክለኝነት ስሜት ተሞልተው አይተናቸዋል፡፡ የሰው ህይወት ክብር በሌለበት፣ የዜጐች ደህንነት ሁለተኛ አጀንዳቸው በሆነበት ሀገር እንዲህ አይነቱ ክርክር በፓርላማ መካሄዱ ብዙም አያስገርምም፡፡
ነገር ግን በከፍተኛ የሀላፊነት ስሜት በፖለቲካ ጉዳይ የተነሳ ዜጐች የማይሞቱበትና አካላቸውን የማያጐድሉበት ስርአት እንዴት አድርገን እንገንባ በሚል አንድም አይነት ውይይት ለማድረግ አለመፈለግ ግን የሀገራችን ትልቁ እርግማን ነው፡፡
የሞቱብንን የቀብርን፣ እንዴትና በምን ሁኔታ እንደሞቱብንም የምናውቅ እኛ፤ የቆሰሉብንን ያስታመምንና በምንና እንዴት ሆነው እንደቆሰሉብንም የምናውቀው እኛ፤ የቆሰሉብንን ያስታመምንና በምንና እንዴት ሆነው እንደቆሰሉብንም የምናውቀው እኛው ሆነን፤ አንድ ኮሚቴ አጣራሁ ብሎ ብሎ ቢነግረን የምንመዝነው እቤታችን ጓዳ ካለው እውነተኛ የራሳችን ሪፖርት ጋር ነው፡፡
ባለፈው በዚህ ጉዳይ ላይ የተደረገው የፓርላማ ውይይት ግርምቱ ሳይጠፋብን አሁን በቅርቡ በዚሁ ተመሳሳይ ጉዳይ ላይ በፓርላማ የተካሄደው ውይይት ሌላ አስገራሚ ነገሮች ነበሩት፡፡
በአጣሪ ኮሚሽኑ ሪፖርት ላይ የፓርላማው የህግና አስተዳደር ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ያቀረበው የውሳኔ ሀሳብ፣ በሁከቱ ወቅት የተከሰተው የሰብአዊ መብት አያያዝ እጥረት ላይ መንግስት የማስተካከያ እርምጃ እንዲወስድ፣ በቀጣይም ትምህርት ተወስዶበት ጥንቃቄ እንዲደረግ የሚያሳስብ ነው:: የደረገው ውይይት ግን ከላይ የተጠቀሰው ሃሳብ በተግባር እንደማይውል ያረጋገጠ፤ በፖለቲካ አያያዛችን ወደፊት በተአምርም ቢሆን መራመድ እንደማንችል ያሳየ ነበር፡፡
በውሳኔ ሀሳቡ ላይ የተደነገገው የዲሞክራሲ እጥረት፣ የዲሞክራሲ ጥሰት በሚለው ቃል ይተካልን በሚል በተቃዋሚዎች የቀረበው ሃሳብ ውሳኔው መንግስትን አጥፊ ነው ብሎ ስላልጠቀሰ የዲሞክራሲ ጥሰት ተፈጽሟል ቢባል በዘወርዋሬ መንግስትን ያመለክታል ከሚል ሃሳብ የመነጨ ይመስለኛል:: የዲሞክራሲ ጥሰት ሆነ እጥረት ተከስቷል ተብሎ በፈለገው አይነት አገላለጽ ቢፃፍ የሞቱትና የቆሰሉት ወገኖቻችን በእንዴት ያለ ሁኔታ እንደሞቱና እንደቆሰሉ እኛው ዋነኛ ባለቤቶቹ ጠንቅቀን ስለምናውቅ የቃላት አተካራው ጠብ የሚል ነገር የለውም፡፡
ነገር ግን ከኢህአዴግ ወገን የቀረበው ሙግት ከምንሠራው ስህተት መቸም ቢሆን ትምህርት ለመቅሰም ዝግጁነት እንደሌለን የሚያሳይ ነው:: አንድ የኢህአዴግ ተወካይ የተከበሩ የፓርላማ አባል፤ ነገሩን ያስረዱት፡፡ “እጥረት በባህሪው ጉድለት እንዳለ ያሳያል፤ የተሟላ ነገር የለም የሚል ነው፡፡ ጥሰት የሚለው ቃል ተመጣጣኝ አይደለም፤ ገደብ አልፏል በሚል ይቀመጥልኝ ተብሎ በሌላ መልኩ የቀረበ ስለሆነ እጥረት በሚለው ይቀመጥ እንላለን” በሚል ነው፡፡ እኒህ ተወካይ ያው የድርጅታቸው ነገር ሆኖባቸው የተናገሩት እንጂ የህዝቡን ስሜት ለመረዳት ሞክረው አሊያም በቀናነት ገምተውት ቢሆን ኖሮ ከዚህ የተሻለ ነገር ሊያቀርቡ ወይም ያቀረቡትን ከማቅረብ ይቆጠቡ ነበር ብዬ አስባለሁ:: መንግስት የዲሞክራሲ እጥረት አለብኝ ማለቱ እኔ የምፈልገውን ያህል ዲሞክራሲን አላሰፈንኩም እንጂ የቻልኩትን እየሰራሁ ነው፤ ለማለት እንደሆነ ይሁንለት እንበል፡፡ ነገር ግን 193 ዜጐች ህይወታቸውን ያጡት በምን ዓይነት ችግር እንደሆነ እኛ ጠንቅቀን እናውቃለን፡፡ ዲሞክራሲ ያጥራቸዋል ሳይሆን በግልጽ ይጥሳሉ እየተባሉ በየጊዜው የሚወገዙት ሀገሮች በፖለቲካዊ ብጥብጥ 193 ዜጐቻቸው የማይሞቱባቸው እነሱ ከመላእክት ጋር እየሰሩ ይሆን?
በዲሞክራሲና በሰብአዊ መብት አያያዛቸው ለዚምባቡዌው ፕሬዚዳንት ሮበርት ሙጋቤ ደፍሮ የሚከራከርላቸው ሰው መቼም ብዙ እንደማይገኝ የታወቀ ነው፡፡ ታዲያ በመቶ የሚቆጠሩ ተቃዋሚዎቻቸውን የማይገድሉት ስለ ሰማይ ቤቱ ህይወታቸው ስለሚያስቡ ይሆን? ግብፅ፣ ኢኳቶሪያል ጊኒ፣ ኡጋንዳ ወዘተ…መሪዎቻቸው በስልጣናቸውን በተቃውሞ ቀልድ አያውቁም፡፡ ግን በመቶ የሚቆጠሩ ዜጐቻቸውን ሲፈጁ አይታዩም፡፡ ሞትና ፍጅት እኛ ሀገር ቀልድ የሆነበት ምክንያት ግን በእጅጉ ያስገርማል፡፡
መንግስት በጊዜው የተከሰተውን ችግር ለመፍታት በወሰደው እርምጀ የ193 ዜጐች እልቂት ተከስቷል፡፡ ይህ እርምጃ ገደብ ያለፈ እርምጃ ነው:: ተብሎ በመንግስት በኩል እንዲታመን መሞትና መቁሰል የነበረባቸው ዜጐች ስንት ሺ መሙላት ነበረበት፡፡ ነገሩ በጣም አስገራሚ ነው፡፡ ያ ሁኔታ መንግስት እንደተመኘውና እንዳደረገው ተመጣጣኝ ነው ተብሎ መወሰኑ ለኢህአዴግ የልቡን አድርሶለት ይሆናል፡፡ የህዝቡን ስሜትና ልብ ግን ከቶም አያሽርለትም፡፡
የእውነተኛው ሪፖርት ባለቤት የሆነውን ህዝብ ለቀባሪው አረዱት እንደተባለው ተመጣጣኝ ነው አይደለም፤ አጥሯል የለም ተጥሷል በሚል ለማሳመን እንዲያው ደከመ እንጂ ዋነኛው ትኩረቱ ሊሆን የሚገባው ከዚህ ስህተት ምን ተምሬአለሁ፤ ወደ ፊትስ እንዴት መራመድ አለብኝ የሚሉትን ጉዳዮች ነበር፡፡
ኢህአዴግ የዲሞክራሲ ጥሰት አልፈፀምኩም፤ የዲሞክራሲ እጥረት እንጂ በማለት በተወካዮቹ አማካሯነት መከራከሩ “ሞኝ በሞኝነት ሃሳቡ ለራሱ ይራቀቃል” የሚለውን የአይሁዶች አባባል ያስታውሳል፡፡
ጥሰት ፈጽመሀል አለመባል ከተጠያቂነት ነፃ ያደርገው ከመሰለው ላመነበት የዲሞክራሲ እጥረትና ዲሞክራሲ ላጠረበት ህዝብ የሚከሰው በምንድን ነው? ለዚህስ አልጠየቅም ሊል ይሆን? ለበርካታ አመታት ዲሞክራሲን ካላሰፈንን ወይም የዲሞክራሲ ግንባታችንን ካላሟላን እንደሀገር የመቀጠላችን ጉዳይ አጠያያቂ ነው፤ ዲሞክራሲ የምርጫ ሳይሆን የህልውና ጉዳያችን ነው ብሎ ኢህአዴግ አስረግጦ ሲያስረዳን ኖሮአል፡፡ ታዲያ አሁን የዲሞክራሲ እጥረት ተከስቶብኛል ማለቱ በራሱ ማስጠንቀቂያ መሠረት የሀገሪቱን ህልውና ወደየት እየወሰደ ነው?
የኢህአዴግ አጋር ድርጅት አባል የሆኑ አንድ የተከበሩ የፓርላማ አባል፤ “መቻቻል፣ ዲሞክራሲን ማስፋትና ካለፈው ስህተት መማር ይጠቅማል”  ብለዋል፡፡
እኒህ የተከበሩ ሰው ስለ ኢህአዴግና ስለተቃዋሚ ፓርቲዎች ያላቸውን ግልጽ አቋም በደንብ ስለምናውቅ እንዲህ ያለ ሃሳብ መሰንዘራቸው አሪፍ ነገር ነው፡፡
በእርግጥም መቻቻልና ዲሞክራሲን ማስፋት፣ ካለፈ ስህተትም መማር ለሀገርና ለህዝብ የሚበጅ ነገር ነው፡፡
እነዚህን ቅዱስ ሀሳቦች በተግባር ለመተርጐም ደግሞ አጥፊ ጥፋቱን አምኖ ይቅርታ ቢጠይቅ፣ የበደለውን ቢክስ ከባላንጣው ጋር እርቅ ቢያደርግ ተገቢ ጉዳይ ነው፡፡ ይህን ቢያደርግ በእነዚህ አይነት አሰራሮች ዘመን ባጠገበችው ሀገራችን ይበልጥ ያተርፋል፡፡
ይህን ሃሳብ ኢህአዴግ በአባሉና በተወካዩ የተከበሩ የፓርላማ አባል በኩል የመለሰው “አገርን ከባለ ብጥብጥና አደጋ ለመታደግ ስለሆነ የተወሰነው እርምጃ ተመጣጣኝ ነው ብሎ ባስቀመጠበት ሁኔታ፤ አጥፍታችኋልና ይቅርታ ጠይቁ፤ ጐድታችሁአልና ካሳ ክፈሉ የሚል ነገር ማስቀመጥ ተገቢነት ያለው አይመስለኝም” በሚል ነው፡፡ እኒህ ሰው እንደ ኢህአዴግ አባልነታቸው ሳይሆን እንዲያው በሰውነታቸው ብቻ አስበው መልስ የሚሰጡ ቢሆን የ193 ሲቪል ዜጐችን መገደል ምን ይሉት ይሆን?
እንደ ኢህአዴግ የእርቅ፤ የይቅርታና የካሳን ጉዳይ ፈጽሞ ሊቀበል የማይችልባቸው ሁለት መሠረታዊ ባህሪዎች እንዳሉት ይሰማኛል፡፡ አንደኛው፡- እንዲህ ማድረግ ለጠላቶች መንበርከክና መሸነፍ ነው ብሎ ከህዝብ አንፃር ሳይሆን ከፓርቲ አንፃር ብቻ ከማየት ባህሪው ሲሆን፤ ሌላኛው ደግሞ ጠላቶች ብቻ እንጂ እኔ ስህተት ፈፃሚና አጥፊ አይደለሁም፤ ከሚለው አስተሳሰቡ ነው፡፡ ድሮ ንጉሱ እኔ ከዙፋኔ ከወረድኩ ኢትዮጵያ ያልቅላታል ይሉ ነበር እንደሚባለው፤ እኔ ካልመራሁዋት ይህቺ አገር የምጽአት ቀኗ ነገ ይሆናል ብሎ ከሚያስብ ድርጅት፤ እንዲህ ያለ አቋም መንፀባረቁ ብዙም አስገራሚ ነገር አይደም፡1 እንደ ሀገር መሪ ድርጅት ኢህአዴግ፤ ለኛም ለራሱም ሲል ከስህተት መማሩን ሊያሳየንና ከህዝብ ጋር እልህ መጋባቱን ማቆም ይገባዋል፡፡ አስራሁለተኛው ሰአት ሲመጣና ጊዜ ሲመሽ የሁሉም ማረፊያ ያው ህዝቡ ነው፡፡ ያኔ እንዲህ ያልኩት እንዲህ ያደረኩት ተገድጄ ነው፤ ተሳስቼ ነው ብዙም አያዋጣም፡፡
ተቃዋሚ ፓርቲዎችም ቢሆኑ የኢህአዴግ ስህተትና የኢህአዴግ ድክመት በምንም ነገር ቢሆን እነሱን የተሻሉና እንከን አልባ እንደማያደርጋቸው ጠንቅቀው ሊያውቁት ይገባል፡፡ ለሁሉም ችግሮች ኢህአዴግን ብቻ መርገም ኢህአዴግን ብቻ ማውገዝ ለህዝብ ጥቅም አያመጣም፡፡
ህዝብና ታሪክ ሁሉን እንደ የእጅ ስራው ብቻ ነው የሚመዝነው፡፡ የመንግስት ስልጣን አለመጨበጥ ከጥፋት ነፃ አያደርግም፡፡ በድጋፍ አብሮ ተሰልፎ ህይወቱን ለሰጠ ህዝብ፤ ካሳው ህብረት፣ አንድነትና የተሻለ ስራን እንጂ ለግል ስልጣን ያለ እረፍትና እፍረት መሿኮት ከቶም መሆን የለበትም፡፡
ለማጠቃለል በሀገራችን ፓርላማ፣ ዜጐች በፖለቲካ የተነሳ የማይሞቱበትና የማይቆስሉበት ስርአት እንዴት በህብረት እንገንባ በሚል ጉዳይ ላይ ውይይት ሲደረግ ማየት እናፍቃለሁ፡፡ ለትንሽ ለትልቁ ጉዳይ ይዋጣልን እያልን ጦርና ዘገር ሰባቂ ጀግኖች ሆነን ያተረፍነው ነገር ቢኖር የዜጐች ህልፈትን ብቻ ነው፡፡ አምላክ ይርዳን!!   

 የእውቁ ጋዜጠኛና የፖለቲካ ተንታኝ ይርጋ አበበ አለባቸው ‹‹ኢካቦድ፣ የተዛቡ አገራዊ ትርክቶችና ፍሬያቸው›› መጽሐፍ ከትላንት በስቲያ ሀሙስ ጀምሮ ገበያ ላይ ዋለ፡፡ መጽሐፉ በዋናነት ታላላቅ የፖለቲካ ወጎችን፣ ማህበራዊ ጉዳዮችን፣ የልጅነት ጊዜን፣ እንዲሁም ዋዛና ቁም ነገር የያዙ ነገር ግን አስተማሪ የሆኑ ትርክቶችን የያዘ ዘርፈ ብዙ ስለመሆኑ ተገልጿል፡፡
አሁን በሕይወት በሌለችው ሰንደቅ ጋዜጣ፣ በአሀዱ ሬዲዮና በተለያዩ የሚዲያ አውታሮች በተለይም በፖለቲካ ትንታኔ ጽሑፎቹና በስፖርት ዝንባሌው የሚታወቀው ጋዜጠኛ ይርጋ አበበ ‹‹የዘመኑ ተመስገን ገብሬ›› የሚያሰኘውን ከእድሜውና ከኖረው በላይ አንብቦና አንሰላስሎ የጻፈውን መጽሐፍ እነሆ በረከት ስለማለቱ አንጋፋው ጋዜጠኛ እና አርታኢ ጥበቡ በለጠ በመጽሀፉ ጀርባ ባስቀመጠው ማስታወሻ አስፍሯል፡፡ በ187 ገፅ የተቀነበበው መጽሐፉ በ67 ብር ከ83 ሳንቲም ለገበያ የቀረበ ሲሆን ጃፋር መጻህፍት መደብር በዋናነት እያከፋፈለው ይገኛል::

በመላው ዓለም አነጋጋሪ ለነበረው ‹‹ብላክ ፓንተር›› ፊልም ማስታወሻ ለሚሆነውና ዋካንዳ አድቨር ታይዚንግ አለም አቀፍ ደረጃውን ጠብቆ ለሚሰራው ቪዲዮ ክሊፕ ሥራ ኢትዮጵያዊው ቶማስ ሀይሉ (ቶሚ ፕላሳ) ተመረጠ፡፡ የ27 ዓመቱ ወጣት  የሙዚቃ ሰው ከ40 በላይ  የሙዚቃ ስራዎችን የሰራ ሲሆን ወደ 48 የሚጠጉ የብሄር ብሄረሰቦችን ጭፈራ አሳምሮ እንደሚጫወት ታውቋል፡፡
ቶማስ ሀይሉ (ቶሚ ፕላስ)  ረቡዕ ረፋድ ላይ በካሌብ ሆቴል ከጋምቤላው ወጣት አቀንቃኝ ኤዲኬንዞና ከሰለሞኒክ ኢንተርቴይመንት ጋራ በጋራ በሰጠው መግለጫ፣ ይህን እድል በማግኘቱ የተሰማውን ደስታ ገልጾ በተሰማራበት የሙያ ዘርፍ አገሩን እንደሚያስጠራ በጋዜጣዊ መግለጫው አስታውቋል፡፡ የአፍሮ ቢት ስልተ ምት አቀንቃኙ ወጣት የኢትዮጵያን ሙዚቃ በተለይም ውዝዋዜ ከሌሎች የአፍሪካ አገራት ዳንስና ሙዚቃ ጋር አስማምቶ ለመስራትና አገሩን ለማስተዋወቅ በሚያደርገው ጥረት ይበልጥ ይታወቃል፡፡


        ከዕለታት አንድ ቀን አባትና ልጅ፣ ቁጭ ብለው ወጥመዳቸው አልገባ ብሎ ስላስቸገራቸው ጅብ ይመካከራሉ፡፡ አባት መላ ያሉትን ለልጃቸው ይነግሩታል፡፡ (አንዳንድ ተረቶች ተመላላሽ ታካሚ በመሆናቸው ብዙ ዘመን ተሻግረውም ድንገት ዳግሞ ይከሰታሉ፡፡ የሚከተለው ተረት ይሄ ዕድል ከገጠማቸው መካከል አንዱ መሆኑ ነው፡፡
አባት - “ቆይ ልጄ መላ መላውን ልንገርህ?”
ልጅ - “አባዬ እሺ መላው ምንድን ነው?”
አባት - “ልነግርህ አይደል አትቸኩላ!”
ልጅ - “እሺ ዘዴውን ብቻ ንገረኝ”
አባት - “እንካ ይሄን ጠመንጃ”
ልጅ - “ምን ላረግበት?”
አባት - “አትቸኩላ ልጄ!”
እጠመንጃው አፈሙዝ ላይ ሙዳ ሥጋ ታሥርና የገመዱን ጫፍ ቃታው ላይ ታስረዋለህ፡፡ ጅቡ ሙዳውን ሲጐትተው ቃታውን በራሱ ላይ ይስበዋል፡፡ አለቀለት ማለት ነው፡፡”
ልጅ - “አባዬ ከባድ ብልሃት ነው ያስተማርከኝ፡፡ አሁኑኑ ሄጄ ገመዱንና ሙዳ ሥጋውን አዘጋጀዋለሁ” ብሎ ልጅየው ይሄዳል፡፡ እንደተባለው ጠመንጃው አፈሙዝ ላይ ሙዳውን አስሮ ውጤቱን መጠበቁን ቀጠለ፡፡ ከጥቂት ስዓታት በኋላ ልጅየው ወደ አባቱ ሲሮጥ መጣና፤
አባት - “ልጄ ምን ተፈጥሮ ነው ይሄ ሁሉ ሩጫ?”
ልጅ - “አባዬ ጉድ ሆነናል?”
አባት - “እንዴት? “ለምን?”
ልጁም - “ጅቡ፣ ጠመንጃውን በአፈሙዙ በኩል ሳይሆን ሰደፉን ነክሶ ይዞት ሮጦ!”
አባት - “አዬ ልጄ ጉድ ሆነናላ! እንኳን ጠመንጃ ሰጥተኸው እንዲሁም አልቻልነው! ዕዳ ከሜዳ ነው የገጠመን!”
***
ከቶውንም እንደ አተት (አጣዳፊ ተቅማጥና ትውከት) የሚመላለስብንን የአገራችን ችግር፣ “የተማረ ይግደለኝ” የተባለለት ምሁር፤ ደግ ምላሽ ቢሰጥበት ደግ ነው!
ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን” የመጨረሻውን ቃል ለጀግናው ተውለት ይበሉን እንጂ ጀግናው ማን እንደሆነ ገና ለይተን አላወቅንም፡፡ አለማወቃችንን ደግሞ እንደ በረከት ልንወስደው አንችልም፡፡ ራሳችንን ቅዱስ ለማስመሰል እየሞከርን ካልሆነ በስተቀር፡፡
የዱሮ መምህራችን ፖለቲከኛው ሌኒን (One Step forward two steps back) - አንድ ደረጃ ወደፊት ሁለት ደረጃ ወደ ኋላ ብሎናል፡፡ የገባን ገብቶናል፡፡ ያልገባን ገና ይገባናል፡፡
አሁን ኢትዮጵያ አገራችን ከእንደዚያ ያለ ማጥ ውስጥ የተዘፈቀችበት ሁኔታ ያለ ይመስላል፡፡ እየቆየ ግን የምትድንበት ሁኔታ ይፈጠራል፡፡
ሐምሌት ….
“…በምናውቀው ስንሰቃይ
የማናውቀውንም ፈርተን
በህሊናችን ማቅማማት
ወኔያችንንም ተሰልበን
ከዕለት ወደዕለት ስንሳብ ካባቶች በወረስነው ጋድ
የአዘወተርነውን ፍርጃ
እያስታመምን መለማመድ
መርጠን መሆኑ አይካድም
ያልታየ አገር አይናፍቅም
ቢያሰኝም አይታወቅም
የመንቀሳቀሳችን አቅሙ
እያደር ከህሊናችን ይደመሰሳል ትርጉሙ”
ኢትዮጵያ ለማደግ የሚያስፈልጋትን ኮታ ትሻለች እንጂ መፈናፈኛ እስኪጠፋት ድረስ የተጫነችን አገር አይደለችም፡፡ መንገዷን ታውቅ ዘንድ መንገድ የምናውቅ ሰዎች ቀና ቀናውን እናሳያት፡፡ ተማርን የምንባል እናስተምራት፡፡ የልጆቿን አዕምሮ እናበልጽግላት፡፡ ለተስፋ መቁረጥ ዕድል አንስጥ፡፡ መግቢያ መውጪያው ያምርልን ዘንድ ከገብረክርስቶስ ደስታ ጋር፤
“ደሞም ማወቅ ማለት
ከውጪ ያለውን ሄዶ ከመፈለግ
ከውስጥ የበራውን እንዲወጣ ማድረግ”
በተለይ ወጣቱ ውስጥ የበራ ብርሃን ካለ፣ በብርሃን ፍጥነት መንገድ እንስጠው፡፡ ብርታታችን የሚለካው በዚህ ነው፡፡ ሀገራችን መላ ትፈልጋለች፡፡ ብዙ መዘዘኛ ችግሮች አሉባት፡፡ እንዴት እንፍታለት ማለት ያባት ነው፡፡ ልጆቿን ማስተማር ምርጡ መላ ነው፡፡ ልጆቿ ስለሌሎች መጨነቃቸው አይቀሬ ነውና፡፡
ይለወጣል ቀኑ
ይሻራል ዘመኑ
እናንተ ራቁና ወደኛ ብቻ ኑ!!

Saturday, 27 July 2019 12:13

መልክቶቻችሁ

 “ክልል ካልሆንን ሞተን እንገኛለን!”

         ሰሞኑን በኤልቲቪ፣ የወላይታ ዞን የክልልነት ጥያቄን አስመልክቶ ቃለ ምልልስ የተደረገላቸውን አንድ የዩኒቨርሲቲ መምህርና የህግ ባለሙያ የሰጡትን ማብራሪያ በጥሞና አደመጥኩኝ፡፡ በነገራችን ላይ ከአንድ ዓመት ወዲህ በደቡብ ክልል፣ በዘመቻና በፉክክር በሚመስል መልኩ የክልልነት ጥያቄ ማቅረብ የጀመሩ ዞኖች ተወካይ ነን ባዮች (ፖለቲከኞችና አክቲቪስቶች) ለምን ጥድፊያ ውስጥ እንደገቡ ግራ ግብት ይላል፡፡ በቴሌቪዥን መስኮት ሲቀርቡ ለምን እንደሚቆጡና ማስጠንቀቂያ እንደሚያበዙም አላውቅም፡፡ አንድ ጥያቄ አለኝ::
 ለመሆኑ እኒህ ወገኖች “የክልልነት ጥያቄ” የሚያቀርቡት ለሕዝቡ ምን ሊፈይዱለት ይሆን? የኑሮ ደረጃውን ያሻሽሉለታል? የሥራ ዕድል ይፈጥሩለታል? ለሰራተኛው የደሞዝ ጭማሪ ያደርጉለታል? የተሻለ የጤና አገልግሎት ያቀርቡለታል? ወዘተ… ጥያቄው ብዙ ነው፡፡
እነዚህን መሰረታዊ ጥያቄዎች የማይመልሱ ከሆነ፤ ከዚህ ሁሉ ጥድፍያና ወከባ በስተጀርባ ሌላ አጀንዳ እንዳለ መጠርጠር ተገቢ ነው::  በተለይ ሀገር በነውጥ ማዕበል እየተናጠች፣ ግጭትና መፈናቀል በየቦታው እየፈነዳ ባለበት በዚህ ሰዓት “ዛሬውኑ ክልል ካልሆንን ሞተን እንገኛለን” ማለት የጤና አይደለም፡፡
ፖለቲከኞችና “የክልልነት ጥያቄ” አቀንቃኝ ልሂቃን (አክቲቪስቶች)፤ ከዚህ “አንገብጋቢ” የክልል አጀንዳ፤ የሚያገኙትን በቅጡ ብናውቅ ጥሩ ይመስለኛል፡፡ ምናልባት የበለጠ ሥልጣን?... ጥቅም?... ሀብት?...እንደው ምን ይሆን እንዲህ ዓይናቸውን አስጨፍኖ “አሁኑኑ ክልል!” የሚያስብላቸው?!
እንደ ማንኛውም የአገራችን ፖለቲከኛና ልሂቃን ‹‹የምንታገልለት ሕዝብ?” ማለት ቢያበዙብንም ቅሉ፤ የፈረደበት ምስኪን ሕዝብ ግን ክልል በሆነ ማግስት፣ ሌማቱ ሞልቶ እንደማያድር ጠንቅቀን እናውቃለን:: ሕዝቡ ክልል ከመሆን አንዳችም ጠብ የሚልለት ነገር እንደሌለ ይታወቃል፡፡ እነሱ ግን ሎተሪ የሚደርሰው እያስመስሉት ነው:: ባይሆን ሎተሪው የሚደርሰው ለእነሱ ነው - ለፖለቲከኞቹና አክቲቪስቶቹ፤ ለነገዎቹ የክልሉ ባለሥልጣናት!!
ሳላስበው ወደ ሌላ ርዕሰ ጉዳይ ገባሁ እንጂ የእኔ ጥያቄ፣ (ስጋቴም ነው) ዞኖቹ ወደ ክልልነት ባደጉ ማግስት፣ የየአካባቢው ተወላጅ ባልሆኑ ዜጐች  ላይ የሚደርሰውን አስከፊ የመፈናቀልና የሞት አደጋ ማነው የሚታደጋቸው የሚለው ነው፡፡
ወደ ኤልቲቪ ልመልሳችሁ፡፡ የወላይታን የክልልነት ጥያቄ የሚያስረዱት “ተወካይ ነን” ባዮች፤ ክልል በመሆን ሂደት፤ “የአካባቢው ተወላጅ ባልሆኑ ዜጎች ላይ ጥቃትና መፈናቀል እንደማይደርስ ምን ማስተማመኛ አለ?›› በሚል ከጋዜጠኛ ተጠይቀው ሲመልሱ፤ ‹‹ማስተማመኛው ህገ መንግስቱ ነው›› ብለዋል:: ግን የምራቸውን ነው?! ህገ መንግስቱ መቼ በሲዳማ ለተፈናቀሉትና ጥቃት ለደረሰባቸው… ማስተማመኛ ሆነ? ከዚህ ቀደምስ… በሚሊዮን የሚቆጠሩ ዜጎች ከተለያዩ የአገሪቱ አካባቢዎች በግፍ ሲባረሩና ሲፈናቀሉ ሕገ መንግስቱ መቼ አዳናቸው? ህገ መንግስቱ ዜጎችን ከመፈናቀል ታድጎ ያውቃል እንዴ? እነዚህ የክልል ጥያቄ አቀንቃኞች “ህገመንግስቱ ይታደጋቸዋል” ሲሉ ከአንጀታቸው ነው ወይስ ከአንገታቸው? ለነገሩ እነሱ የፈለጉትን ያግኙ እንጂ አገርና ህዝብ በአንድ እግራቸው ቢቆሙ ደንታቸው አይመስለኝም:: ለዚህ ነው እየሆነ ያለው ሁሉ የሚሆነው፡፡ ለማንኛውም ግን አሁንም መንግስት ለዜጐቹ ጥላ ከለላ ሊሆናቸው ይገባል፡፡ ያለበለዚያ የምንፈራው ይደርሳል፡፡
ዳዊት - ከአዲስ አበባ

Page 5 of 440