Administrator

Administrator

የኢትዮጵያ ፌዴራሊስት ኃይሎች ጥምረት፣ ህወሓትና የኢትዮጵያ ዲሞክራሲያዊ ሕብረትን (ኢዴሕ) ከጥምረቱ መተዳደሪያ ደንብ ውጪ ሆነው ተገኝተዋል በሚል ከአባልነት መሰረዙን አስታወቀ። ጥምረቱ ይህን ያስታወቀው አራተኛ መደበኛ ጠቅላላ ጉባኤውን በአዲስ አበባ ካካሄደ በኋላ በሰጠው መግለጫ ነው፡፡
 ጥምረቱ በአደረጃጀቱ ላይ ሰፋ ያለ ውይይት ማድረጉን የጠቆመ  ሲሆን የአገሪቱ ወቅታዊ ሁኔታና የጥምረቱ ቀጣይ አቅጣጫ ላይ መወያየቱንም አስታውቋል፡፡ በዚህም ውይይት ላይ ጥምረቱ.፤ ሕዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ጥምረቱ ውስጥ ወዥንብር እየፈጠረ ነው ሲል ወቅሷል፡፡
የጥምረቱ የአደረጃጀት ኮሚቴ ሰብሳቢ አቶ ቶሎሳ ተስፋዬ እንደገለጹት፤ “ፓርቲው የጥምረቱ አባላትን ለመከፋፈል የተለያዩ ጫናዎች እየፈጠረ ነው” ሲሉ ወንጅለዋል፡፡
ህወሓት ከዚህም ባሻገር፣ ጥምረቱን እንደ ሽፋን ተጠቅሞ፣ አገርን ለማወክ እየተንቀሳቀሰ ነው ብለዋል፤ሰብሳቢው በመግለጫቸው፡፡ በተጨማሪም ፓርቲው በጥምረቱ ስብሰባ ላይ እንደማይገኝና የጥምረቱ ስብሰባም መቀሌ ካልተካሄደ ተቀባይነት እንደሌለው እየገለጸ ነው ሲሉ ከስሰዋል።
 “ህወሓት እኔ ያልኩት ካልሆነና እኛ ካልመራን ትክክል አይደለም; የሚል ግትር አቋም ያራምዳል ሲሉም ነቅፈዋል፡፡  
የጥምረቱ ሊቀ መንበር አቶ ደረጄ በቀለ እንደሚሉት፤ ህወሓትና ኢዴሕ፣ ሕገ ወጥ በሆነ መልኩ እየተንቀሳቀሱ በመሆኑ ታግደዋል፤ ይህንንም ሁሉም የጥምረቱ አባላት የተስማሙበት ጉዳይ ነው ብለዋል፡፡
 “በተለይ ህወሓት 6ኛው ብሔራዊ ምርጫ ተራዝሞ ሳለ ለጥምረቱ ሳያሳውቅ ምርጫ አካሂዳለሁ; ማለቱ የህገ ወጥነቱ ማሳያ ነው ብለዋል፤ሊቀ መንበሩ፡፡
ጥምረቱ 24 ፓርቲዎችን ያቀፈ ሲሆን በትናንቱ ጉባኤው 22 የፖለቲካ ፓርቲዎች ተገኝተዋል፤ ሌሎች አምስት የፖለቲካ ፓርቲዎችም ጥምረቱን መቀላቀላቸውን ለማወቅ ተችሏል፡፡


በአዲስ አበባ ከተማ የተገነባውና በሰዓት 80 ሺህ ዳቦ የሚያመርተው ሸገር ዳቦ ፋብሪካ፤ በዛሬው ዕለት ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድና የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ምክትል ከንቲባ ኢንጂነር ታከለ ኡማን ጨምሮ ሌሎች ከፍተኛ የስራ ኃላፊዎች በተገኙበት ተመርቋል፡፡ በ900 ሚሊዮን ብር ወጪ የተገነባው ፋብሪካው፤ ከ3ሺ በላይ ለሚሆኑ ሰዎች የሥራ ዕድል ይፈጥራል ተብሏል፡;

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ በምረቃው ላይ ባደረጉት ንግግር፤#ፋብሪካው የዳቦ ፋብሪካ ብቻ ሳይሆን፤ በምግብ ራሳችንን የመቻል ፍላጎታችንን፣ ከድህነት የመውጣት ጥማትንና የብልፅግና ጎዳናን አመላካች ነው; ብለዋል።#በኢትዮጵያ በ10 ወራት ፋብሪካ ገንብቶ ማጠናቀቅ የሚታሰብ አልነበረም፤ በተለይም ለሚድሮክ; ያሉት ጠ/ሚኒስትሩ፤ሚድሮክ ከነበረበት ድክመት ተላቆ ፋብሪካውን በዚህ ፍጥነት ማጠናቀቅ መቻሉ ለሌሎችም ትምህርት የሚሆን ነው ሲሉ አድንቀዋል፡፡
 መንግስት በቀጣይ 2 ዓመታት ስንዴን ከውጭ ማስገባት የማቆም ፍላጎት እንዳለው በመግለጽም፤ ለዚህም የሙከራ ምርቶች መጀመራቸውን ጠቁመዋል፤ጠ/ሚኒስትሩ፡፡ #ስንዴ ማምረት ብቻ ሳይሆን ምርቶቹን ወደ አግሮ ኢንዱስትሪ መቀየርም አስፈላጊ ነው; ብለዋል፡፡
መንግስት ላቀረበው ጥሪ ሼክ መሃመድ ሁሴን አሊ አላሙዲ ፈጣን ምላሽ መስጠታቸውን የገለጹት ጠ/ሚኒስትር ዐቢይ፤  በእሳቸው አመራር የሸገር ዳቦ ፋብሪካም እውን እንዲሆን በማድረጋቸው ምስጋናቸውን አቅርበው፤ የኢትዮጵያ መንግስት ሁሌም ከጎናቸው እንደሚቆምም  አረጋግጠዋል።
 “አዲስ አበባን፣ ክልሎችን፣ ኢትዮጵያን ብሎም አፍሪካን እንለውጣለን” ያሉት ጠ/ሚኒስትሩ፤“ኢትዮጵያ የጀመረችውን በሙሉ ታጠናቅቃለች፤ ይህንንም የምታደርገው በየአደባባዩ እየጮኸች ሳይሆን ሪቫን እየቆረጠች ነው” ብለዋል።የሸገር ዳቦ ፋብሪካ መገንባት የከተማውን ነዋሪዎች የኑሮ ጫና ይቀንሳል ያሉት ኢንጂነር ታከለ ኡማ በበኩላቸው፤ በቀጣይም የከተማዋ ነዋሪዎችን ጥያቄ የሚመልሱ ሥራዎችን በማቀድ ወደ ስራ መገባቱንም ተናግረዋል፡፡ የሚድሮክ ኢትዮጵያ ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ አብነት ገብረ መስቀል ባደረጉት ንግግር፤ ሚድሮክ ኢትዮጵያ ለአዲስ አበባና
አካባቢዋ ነዋሪ ህዝብ በከፍተኛ ጥራትና በተመጣጣኝ ዋጋ ዳቦ አምርቶ ማቅረብ የሚያስችል የሸገር ዳቦ ፋብሪካን ገንብቶ ለፍሬ አብቅቷል ብለዋል። በ41 ሺህ ካሬ ሜትር ላይ ያረፈው ፋብሪካው፤ የዳቦና የዱቄት ፋብሪካ፣ የሻይ ቅጠል ማቀነባበሪያና 120 ሺህ ኩንታል ስንዴ ማከማቸት የሚያስችል 4 ጎተራ እንዳለው ለማወቅ ተችሏል፡፡ የዳቦ መጋገሪያ ፋብሪካው በሰዓት 80 ሺህ ዳቦ ፣ በቀን በሶስት ፈረቃም እስከ 2 ሚሊየን ዳቦ የሚያመርት መሆኑ
ታውቋል፡፡የሸገር ዳቦ ፋብሪካ ግንባታ በአጠቃላይ 900 ሚሊየን ብር መፍጀቱን ያስታወቁት አቶ አብነት፥ፋብሪካው ከምርት እስከ ማከፋፈል ሂደት 3 ሺ 400 ለሚደርሱ ዜጎች የስራ እድል የሚፈጥር ነው ብለዋል፡፡


 South Africa's coronavirus cases jumped to more than 100,000 on Monday, while the number

of deaths inched towards 2,000 [EPA]
South Africa plans to roll out the continent's first coronavirus vaccine trial this week,

according to the university leading the pilot, as the country grapples with the highest

number of coronavirus cases in Africa.  
The vaccine candidate, developed by the Oxford Jenner Institute in the United Kingdom, is

already being evaluated there, where 4,000 participants have signed up for the trial.
In South Africa, the University of Witwatersrand (Wits) is collaborating with the

University of Oxford and the Oxford Jenner Institute in the trial of the vaccine known as

ChAdOx1 nCoV-19. The pilot will involve 2,000 people, including 50 who have HIV.
"We began screening participants for the South African Oxford 1 COVID-19 vaccine trial last

week, and the first participants will be vaccinated this week," Wits vaccinology professor

Shabir Madhi told a virtual news conference.
Brazil is planning its own pilot, while the United States is preparing to test another

vaccine in a mass trial of up to 30,000 participants.

(Aljazeera)

European Union officials are racing to determine who can visit the bloc beginning July 1,

as countries try to restart travel while keeping new coronavirus infections at bay.

A draft list of acceptable travelers includes those from China and Vietnam, but visitors

from the U.S., Russia and Brazil will not be welcome, according to the document seen by The

New York Times. A final decision is expected early next week, though European officials aid

it was highly unlikely an exception would be made for the United States.

Prohibiting American travelers from entering the European Union has significant

ramifications and is a blow to President Trump’s handling of the virus. Millions of

American tourists visit Europe every summer. Business travel is common, given the huge

economic ties between the United States and the E.U.

(The New York Times)

 የኢትዮጵያ ብሄራዊ ምርጫ ቦርድ፣ የትግራይ ክልል ምክር ቤት፣ ክልላዊ ምርጫ ለማድረግ ያቀረበውን ጥያቄ እንደማይቀበል ማስታወቁን ፋና ብሮድካስቲንግ የቦርዱን መግለጫ ጠቅሶ ዘግቧል፡፡
ቦርድ ባወጣው መግለጫ “የትግራይ ክልል ምክር ቤት ኮቪድ 19ን እየተከላከለ፣ 6ኛውን ዙር ምርጫ ለማካሄድ የወሰነ በመሆኑ የኢፌዲሪ ህገ መንግስት በሚያዘው መሰረት፣ ቦርዱ ውሳኔውን ተቀብሎ ምርጫውን እንዲያስፈፅም፣ ምርጫውን ለማካሄድ የሚያስፈልግ የሰው ሃይልና ሎጂስቲክስ ዝግጅት እንዲያደርግና ውሳኔውን ለምክር ቤቱ እንዲያሳውቀን” ሲል ጥያቄ አቅርቦ እንደነበር አስታውሷል፡፡
6ኛው ሃገራዊ ጠቅላላ ምርጫ የሚካሄድበት ጊዜ እንዲራዘም ምክንያት የሆነው የኮቪድ 19 ወረርሽኝ ሁኔታ እንደገና ተገምግሞ ምርጫ ማካሄድ የሚያስችል ሁኔታ መፈጠሩ እስኪረጋገጥ ድረስ  ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በየትኛውም የሃገሪቱ ክልል ምርጫ አያካሂድም ብሏል፤ ቦርዱ፡፡ በተጨማሪም፣ የፖለቲካ ፓርቲዎችን የመመዝገብ፣ መቆጣጠርና ማስተዳደር፣ የምርጫ ጊዜ ሰሌዳን ማውጣት፣
ምርጫውን ከተጽእኖ ነጻና ፍትሃዊ በሆነ መልኩ የማስፈጸም ስልጣን ያለው ብቸኛ ተቋም መሆኑንም አውስቷል፡፡  
በኢትዮጵያ ውስጥ የምርጫ የጊዜ ሰሌዳን፣ አፈጻጸምንም ሆነ ተያያዥ ሁኔታን የሚወስነውም ቦርዱ ብቻ በመሆኑም የትግራይ ክልል ምክር ቤት በክልሉ ውስጥ 6ኛውን ዙር የክልል ምክር ቤት ምርጫ
እንዲካሄድ ውሳኔ ለመስጠት እንዲሁም ቦርዱ ይህንን ውሳኔውን ተቀብሎ ሊያስፈጽም ይገባል የሚልበት ህጋዊ መሠረት የለውምም ብሏል፡፡
ከዚህ ቀደም የፌዴሬሽን ምክር ቤት ሰኔ 3 ቀን 2012 ዓ.ም በሰጠው ውሳኔ፣ ምርጫውን፣ የኮቪድ 19 ወረርሽኝ የህዝብ ጤና ስጋት ሆኖ ባለበት ሁኔታ ማካሄድ የማይቻል በመሆኑ፣
የፌደራልና ክልል ምክርቤቶች የስልጣን ዘመን እንዲቀጥል እንዲሁም አጠቃላይ ምርጫው ስልጣን ያላቸው አካላት ወረርሽኙ የህዝብ ጤና ስጋት አለመሆኑን ካረጋገጡበት ጊዜ ጀምሮ ከዘጠኝ ወር እስከ
አንድ አመት ባለው ጊዜ እንዲካሄድ መወሰኑ የሚታወስ ነው፡፡

487 million Euro  to support Ethiopia’s COVID 19 response effort
 The European Union and its Member States have mobilised 487 million Euro (19 billion Birr)

to support Ethiopia’s COVID 19 response effort.
Building on many years of partnership with Ethiopia including investment in strengthening

health and social protection systems, addressing communicable diseases and providing

humanitarian support, Team Europe response has reached 487 million Euro to date.

This includes support to the Ethiopian health system and quarantine sites, social

protection enhancement, livelihood recovery and significant support to the country in its

overall economic response to the crisis. The European Union and several Member State

Embassies and agencies have worked closely with the Ministry of Finance, as well as the

Ministry of Health and the Ethiopian Public Health Institute to address the crisis from the

outset.

Team Europe is also making important contributions to the World Health Organisation and the

wider UN system, demonstrating our continued support for multilateralism and underlining

the need for an integrated, effective and coherent global response to this pandemic.
Furthermore,  EU with Team Europe is contributing EUR 60 million to IGAD’s regional

coordination in supporting border facilities, continuity of health services, ensuring

critical supply chains for safe trade and promoting digital solutions for COVID-19 health

 response.


Saturday, 20 June 2020 16:50

Reviving Ethiopia’s press post-pandemic

  Governments around the world are currently grappling with the economic downturn induced by COVID-19, some quickly rolling
out stimulus packages in an effort to cushion the blow to their formal and informal business sectors.
Ethiopia, on its part, has also implemented mitigating measures. Supplementary to its 386.9 billion birr ($13.5 billion) annual
budget, on two separate occasions the government approved a total of another 76 billion birr ($2.3 billion) to meet unforeseen public
expenditure and compensate for a decline in revenue as a result of COVID-19. Yet, no specific mention was made of bailout provisions
for media organizations, many of which are struggling to pay their staff or have shut down altogether since the onslaught of the
pandemic.
Since the start of lockdown measures, The Reporter newspaper claims to have lost half of its advertising income; Nahoo TV similarly
reported a loss of 80 percent, according to Sirara magazine. JTV Ethiopia, a private television channel operating since 2016, closed in
May of this year citing low advertising revenue and inability to pay salaries. Addis Fortune reported that even ETV, the state
broadcaster, faced a precarious financial situation and made a plea for government support, indicating many others must also be
struggling.
The growing crisis has forced some newspaper outlets—Addis Admass, The Reporter and Fitih among others—to adjust by
reducing their printing volumes and circulation numbers, while others—such as Ghion Journal, Sheger Times and Berera—have had
to temporarily close.
The issue of sustaining news outlets is not new in the age of ‘digital disruption’, which marks a shift in how news is produced,
distributed and consumed since the rise of social media platforms adversely impacted the traditional business models of print media
in particular. Unlike distribution systems elsewhere that function on newspaper subscriptions and postal delivery, the newspaper
business in Ethiopia still largely relies on a physical handover between seller and reader. Add to this the fact that Ethiopia’s media
outlets already took a hit from previous repressive environment and the recent government ban on alcohol advertising, its largest
source of income.
In the past, Ethiopian print media have tried integrating digital strategies with mixed results. Though some managed to successfully
establish their online presence, many have failed to generate a level of engagement needed to be profitable. This can be partly
attributed to the country’s internet penetration rate of less than 20 percent.  So, the media was already struggling to adapt before the
pandemic.
Access to reliable, timely information is all the more critical now given that mainstream media have been the main points of reference
for Ethiopians on the nature of the virus and what measures limit transmission. As such, ensuring the viability of newspapers, radio
and television channels should be prioritized by the government.
The scale of closures and retrenchment that news outlets are currently experiencing highlights the urgent need for context-specific
interventions to adapt with the times and build resilience to existential threats, of which COVID-19 is the latest.
To this end, Mulatu Alemayehu, co-founder of a CSO, the Ethiopian National Media Support (ENMS), urged the government to revive
its media outlets with the financial life support necessary to continue informing the public on how to fight the spread of COVID-19.
He also noted that privately owned outlets should diversify their revenue sources beyond commercial advertising.
In South Africa, for example, the Media Development and Diversity Agency (MDDA) launched an Emergency Relief Fund with the goal
of  alleviating some of the COVID-19 related hardships faced by the media sector. To date, it has disbursed R10 million (US$586,194)
to over 300 broadcasters and publications across the country.
In view of the economic challenges outlined above, four models of media relief funding should be considered in Ethiopia. First, the
government could finance a media relief fund through the Ethiopian Broadcasting Authority, similar to South Africa’s MDDA and the
Zimbabwe Mass Media Trust (ZMMT). Such an initiative would need to operate independently once rolled out, so as not to
compromise on editorial freedom and journalistic impartiality. More importantly, a system of checks and balances needs to be in place

to make sure media organizations receive financial bailouts on merit.
To make this assessment, the government should create an Independent National Media Relief Fund in the mould of the Media

Development and Diversity Agency in South Africa and the Zimbabwe Mass Media Trust. The fund should use a number of variables

to assess whether to support the media, including audience, financial situation, and staff numbers.
Second, a donor-coordinated media relief fund could be set up whereby financial assistance frm the likes of the Open Society
Foundation is channeled through independent and transparent civil society organizations. Transparency and financial reports would
be necessary prerequisites for all grant applications and disbursement mechanisms.
Third, a media resilience fund could be established on the basis of an agreement between digital platforms and local media
organizations. Ethiopian media organizations could in turn apply for assistance to this dedicated fund. In Australia, the Competition
and Consumer Commission is developing a mandatory code between its media companies and platforms such as Facebook, Google
and Twitter which would ensure that advertising revenue generated by those giants is shared more equitably. Separately, Facebook
recently announced $390,000 in media grants open to African news organizations and journalists working on informing the public
despite the economic impact of COVID-19.
Fourth, an international programme for media support could be underwritten and coordinated by the United Nations Educational,
Scientific and Cultural Organization (UNESCO). Through its national office here in Addis Ababa, UNESCO would receive applications
for media assistance and have them considered by an expert committee, including representatives from Ethiopia’s media houses and
the Ethiopian Broadcast Authority.
Beyond these options, the government should prohibit advertisements in publicly funded media outlets, in keeping with others such
as the BBC, to free up a larger share of advertising revenue for private media. The current situation means publicly owned stations
such as ETV air commercials while private broadcasters, who are playing a critical role in the country’s democratic transition,  are
struggling to stay afloat.
It should be noted that there are shortcomings in the above proposals for reviving Ethiopia’s media sector. For instance, the adoption
of a media relief fund administered through Ethiopian Broadcast Authority may be resisted by news organizations for fear of media
capture, editorial interference and structural censorship of media content. Reliance on donor funding has also been criticized for
creating dependency. The benefit of an advertising code with digital platforms is significantly limited by the generally poor online
presence and content production of Ethiopian media. It is also likely that the government will be reluctant to promulgate legislation
that bans advertising on its own media houses.
To underscore, there are no one-size-fit-all solutions for the current challenges facing Ethiopia’s media during this unprecedented
crisis and beyond. The precarious state of media organizations needs to be urgently addressed, however, before it is too late.
(Ethiopian Insight)



  • ከጠዋቱ 3 ሰዓት ከ45 ላይ ለ38 ሴኮንድ  ጨለማ ይሆናል
         • በማያን የቀን አቆጣጠር “የዓለም ፍፃሜ” ነው

               ነገ እሁድ ማለዳ ‹‹ቀለበታዊ የፀሃይ ግርዶሽ›› በኢትዮጵያ ሰማይ ላይ ለ6 ሰዓታት እንደሚታይ ተገለፀ፡፡ የኢትዮጵያ ስፔስ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ተቋም እንደጠቆመው፤ መሰል ክስተት በድጋሚ የሚያጋጥመው ከ18 ዓመታት በኋላ ሲሆን ሙሉ የፀሐይ ግርዶሽ የሚኖረው ደግሞ ከ146 ዓመታት በኋላ ነው፡፡ የኢትዮጵያ ስፔስ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት፤ ነገ ሰኔ 14  ከምዕራብ እስከ ሰሜን ምስራቅ ኢትዮጵያ ቀለበታዊ የፀሀይ ግርዶሽ እንደሚከሰት ያስታወቀው ከወራት በፊት ነበር፡፡ በተለይ ላሊበላ አካባቢ ግርዶሹ ከማለዳው 12 ሰዓት ከ45 ጀምሮ እስከ 6 ሰዓት ከ33 ድረስ እንደሚቆይ የተገለፀ ሲሆን፤ ግርዶሹ ለስድስት ሰዓታት ይቆያል ተብሏል። ዋናው ቀለበታዊ ግርዶሽ የሚከሰትበትና ቀኑ የሚጨልምበት ሰዓት በዕለቱ ከጠዋቱ 3፡45 ላይ እንደሚሆንና ለ38 ሰከንድ እንደሚቆይም ተነግሯል፡፡
ቀለበታዊ የፀሃይ ግርዶሽ ከላሊበላ ባሻገር ወለጋ፣ ከፊል ጎጃምና ጎንደርም የሚታይ ሲሆን ከኢትዮጵያ ውጭ በደቡብ ሱዳን፤ በኤርትራ፤ በኮንጎ ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ፤ በየመን፤ በኦማን፤ በፓኪስታን፤ በህንድ፤ በቲቤትና በቻይናም ይታያል ተብሎም ይጠበቃል፡፡
መጋቤ ሐዲስ ዶክተር ሮዳስ ታደሰ፣ በጉዳዩ ላይ በሰጡት ማብራርያ፤ ‹‹ጨረቃ ፀሐይን ሙሉ ለሙሉ መሸፈን ሳትችል ስትቀር፣ በጨረቃ ጠርዝ ዙሪያ ቀለበት ሠርታ ፀሐይ የምትታየን ከሆነ “ቀለበታዊ የፀሐይ ግርዶሽ” (annular solar eclipse) ይባላል፡፡ ይህም ሊሆን የሚችለው ጨረቃ ከመሬት እርቃ ባለችበትና “አፖጊ” (apogee) ተብሎ በሚጠራው ርቀት ላይ ስትሆን ነው፡፡ በዚህ ወቅት የጨረቃ ጥቁሩ ጥላ (ጸሊም ጽላሎት) መሬት ላይ ላያርፍ ይችላል›› ብለዋል፡፡
ይህ በእንዲህ እንዳለ የነገውን ‹‹ቀለበታዊ የፀሃይ ግርዶሽ›› ከዓለም ፍፃሜ ጋር የሚያገናኙ ዘገባዎችም እየተሰራጩ ነው፡፡ በማያ ስልጣኔ ስለ ‹‹የዓለም መጨረሻ›› የተነገረው ትንቢት የሚፈፀመው በዚሁ ቀን (ጁን 21 ቀን 2020፤ ወይም ሰኔ 14 ቀን 2012 ዓ.ም ላይ) መሆኑን የእንግሊዙ ዘ ኤክስፕረስ ዘግቧል፡፡  የማያን የቀን መቁጠሪያ ከ5,126 ዓመታት በዚሁ ቀለበታዊ የፀሐይ ግርዶሽ በሚከሰትበት ወቅት እንደሚጠናቀቅ ተመራማሪዎች መግለፃቸውን የጠቀሰው ዘ ኤክስፕረስ፤ ቀደም ሲል ዲሴምበር 21 ቀን 2012 እ.ኤ.አ የዓለም ፍፃሜ ይሆናል ተብሎ ሳይከሰት መቅረቱንም አስታውሷል፡፡
የኢትዮጵያ ስፔስ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት፤ ክስተቱን ላቅ ያለ ሥነ ፈለካዊና ሀገር በቀል ዕውቀትን ከቴክኖሎጂ ጋር የሚያገናኝ ታሪካዊ አጋጣሚ ሲል ገልፆታል፡፡ በኢትዮጵያ ከዚህ ቀደም በ1545 ዓ.ም፣ ሕዳር 5 ቀን 1661 ዓ.ም፣ መጋቢት 24 ቀን 1672 ዓ.ም እንዲሁም በ1720 ዓ.ም ፀሐይ ሙሉ በሙሉ ተጋርዳ እንደነበር ያስታወሰው ኢንስቲትዩቱ፤ ይህን ታሪካዊ ክስተት ሕዝብ ሳይደናገጥ በዕድለኛነት ስሜት በነጻነት፣ በንቃትና በጥንቃቄ ሊከታተለው እንደሚገባም መክሯል፡፡ ክስተቱ በተፈጥሮ ላይ ምንም ተፅዕኖ እንደማይኖረውና ምናልባትም የአየር ንብረት ለውጥ ሊኖር እንደሚችልም ጠቁሟል፡፡ ተማሪዎች፣ ተመራማሪዎችና ማኅበረሰቡ ክስተቱ ሊያመልጣቸው አይገባም ያለው ተቋሙ፤ በባዶ ዓይን ማየት ግን ለአደጋ በእጅጉ እንደሚያጋልጥ አስጠንቅቋል፡፡


Saturday, 20 June 2020 12:50

የግጥም ጥግ

  ድኽነት
ቢርበው ቢታረዝ
የሚላስ ‘ሚቀመስ
ባይኖረው የደስደስ
ከሕይወት ሲካሰስ - የኾነው ተረጂ
እሱ ድኻ አይደለም፤ ሀብት የለውም
እንጂ፤
ምሬት የመረዘው
ኑሮ የጎመዘዘው
ማጣጣም ያቃተው፤ የዚች ዓለም ቃና
እሱ ድኻ አይደለም
ተነፍጎ እንጂ ኢማን፤ ተነፍጎ እንጂ
ጤና፤
ካ‘ጣው የሚያተርፍ
ያተረፈው ያጣ
ኹሉ ነገር ኖሮት፣ ከኹሉ የነጣ
ፍጡርን ‘ሚለካ በ‘ሱ እህል ውኃ
‘ማስበውን ዐስብ
ብሎ የሚያስገድድ፣ ይሄኛው ነው
ድኻ።
          
                           *   *   *  
ወይን ጠጁ ሐሙስ
አመሻሽ ላይ መጥተሽ
ወይን ጠጅ ከንፈርሽ፤ ከወይን ጠጅ
ሐሙስ
ዐርብን አስገደፉኝ
ቅዳሜን አስረሱኝ
እሑድ‘ም እንዲሁ - አስይዘውኛል
ሱስ፤
ሰኞን አጥቁረሽው፤ ሥራ ፈትቻለሁ
ጽድቅሽን ስለምሻ፣ ግን እመክርሻለሁ፤
ማክሰኞ በጠዋት፤ ከቤትሽ ስትወጪ
ዝርዝሩን አንድ ብር
ድጋሚ ዘርዝረሽ፤ ለተመጽዋች ስጪ፤
 ሮብም ተነሥተሽ…
ያዲሳባን መንገድ
በመስጠት ብለሽ ገድ
ለኔ ቢጤ ዝርዝር
ለትውልድሽ ምክር - ለግሰሽ ዕለፊ
ቀኑን በጾም ውለሽ፤ በጸሎት ግደፊ፤
እቴ እንድትጸድቂ፤ የምልሽን ሥሪ
ከኹሉም ከኹሉም፤ ሐሙስ
እንዳትቀሪ።
ዩሱፍ ግዛው ዓለምጉድ - (ናፍቆት፤2012)

  ሰሚ ያለው ጆሮ ይስማ!!
ሩዝቬልት፣ የኒኳራጋው አምባገነን መሪ ሳሞዛ ዜጎቻቸው ላይ የሚፈጽሙትን ግፍ አስመልክቶ ሃገራቸው እንደዚህ አይነቱን አምባገንን ለምን እንደምትታገስ ሲጠየቁ፤ የሳሞዛ ውለታን ቆጥረው “May be Somoza is son of a bitch, but he is our son of a bitch” (በጨዋ አማርኛ “ሳሞዛ ግፈኛ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን እኛ የፈቀድንለት ግፈኛ ስለሆነ ግፉን አንቆጥርበትም፡፡”) እንዳሉ ይወሳል፡፡
ዛሬም ጭፍን ብሔረተኞችና የስልጣን ጥመኞች በተቋማትና በመንግስት መዋቅር ውስጥ ተሰግስገው ስማቸውን በመቀየር፣ በሕገ ወጥ መንገድ ሃብት ከማካበት፣ ሰልጣን ከመቀራመትና ግጭት ከመቀስቀስ ውጭ ሕዝባዊ ግብ እንደሌላቸው በድጋሚ እያየን ነው፡፡ እነዚህ ሃይሎች “ነገ” እንዳይኖር ተግተው የሚሰሩና ስለ ነገ የማይጨነቁ፣ የቀን ተቀን ሕልማቸውም፣ በጭቁን ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ስም እየማሉና እየተገዘቱ፣ በሙስናና በዘረፋ ለመክብር የሚጋጋጡ መሆናቸው እየተገለጠ ነው፡፡ ባገኙት አጋጣሚ ሁሉንም እየጨፈላለቁ ወደሚቀጥለው የስልጣን እርከን መገስገሳቸው ፤ ለነሱ “የማንነታቸው መገለጫ መብት”፤ ለሌላው ዜጋ ደግሞ “የማንነቱ መገለጫ ግዴታ” አድርገው የደመደሙ ናቸው፡፡ ለራሳቸው እስከተመቻቸው ድረስ ቀጣይ ተረኛና ጉልበተኛ እስኪመጣ የወቅቱን ጉልበተኛ እያገነኑና እያነገሱ በስልጣን ላይ ስልጣን፣ በሃብት ላይ ሃብት ማካበትን ያቀዱ፤ የማንም ውክልና የሌላቸው ሃይሎች  ናቸው፡፡
ይህ ዓይነት መንገድ እንደ “ሳሞዛ” ቸል በመባሉ፣ አሸናፊና ተሸናፊ ወደ ማይኖርበትና የስርዓት አልበኞች ሀገርነት እየገፋን ነው፤ ከሰሜን እስከ ደቡብ ከምዕራብ እስከ ምስራቅ በየክልሉ በጠራራ ጸሃይ የሚገደለው፣ ንብረቱ የሚቃጠለው፣ የሚታጠረው፣ የሚሸጠው፣ የሚዘረፈው የሕዝብ መሬትና ሃብት ውድቀት እየደቀነ ነው፡፡ ለዘረፋና ለሹመት ተራውን እየጠበቀ ያለው ሃይል የመግነኑን ያክል፤ ከዛሬ ነገ እጣ ፈንታዬ ምን ይሆን በሚል ስጋት የሚሳቀቀው ዜጋ ቁጥር የትየለሌ እየሆነ ነው፡፡ አሳዛኙ ነገር ቀውሱን የሚያቀነባብሩት፣ የሚያስተባብሩትና ክስተቱን በፌስ ቡክና መገናኛ ብዙሃን እየተቀባበሉ የሚያሰራጩት ሃይሎች፣ በሰላማዊ ዜጎችና በመንግስት እምብርት ውስጥ ሆነው “ለራሳቸው የሰላም ደሴት” ፈጥረው ሌላውን ማተራመስ መቻላቸው ነው፡፡
ስርዓት የነገሰበትና የህግ የበላይነት የሰፈነበት ሀገር ላይ ስልጣን መቀዳጃና ሀብት ማፍሪያ መንገድ አንድ ብቻ ነው፡፡ ስልጣንን በምርጫ፤ ሃብትን በጉልበትህ በእውቀትህና በላብህ፡፡ ሌላ አማራጭ ፈጽሞ ሊፈቀድ አይገባም፡፡ የሕገ ወጥነት በር ለአንዱ ከተከፈተ፣ ሌላው በተከፈተው በር ዘው ማለቱ አይቀሬ ነው፡፡ እንደ ሀገርና ሕዝብ፣ ትናንት ላንመለስበት በጋራ የተሻገርነውን ድልድይ ዳግም እንድንሻገረው ቸል መባሉ ከማንወጣበት ማጥ ይከተናል። ሰሚ ያለው ጆሮ ይስማ!!!
(ከሙሼ ሰሙ ፌስቡክ)

እኛ እና ፖለቲካ
የሰው ህይወት በክብ ቅርጽ በተሰራ የድግግሞሽ ኡደት ይመሰላል። የድግግሞሽ ኡደቱ ግን የሰው ልጅ በተፈጥሮ ህጎች ውስጥ ሆኖ እንደሚያዘጋጀው ስርዓት የሚወሰን። የነገሮች ድግግሞሽ እንደ አዘጋጁ ስርዓት የሚለያይ። እራሳችንን ከነበርንበት በተደጋጋሚ የምናገኘው በአዘጋጀነው ስርዓት ምክንያት ነው። እዚህም ላይ ነው አሳቢያን ከማህበረሰብ ጋር የሚጋጩት፣ ኡደትን የሚወስነው ስርአት ይቀየር ወይስ ባለንበት እንቀጥል ሙግት። በነገራችን ላይ ማህበረሰብ ለውጥን ለመቃወም ፈጣን፣ ለመቀበል ዳተኛም ነው።
ይህች አለም የውድድር ናት። የወቅቱን የአለም ሁኔታ የተረዳ ቡድን በተሻለ የሚኖርባት። ሌላው ግን የሚጠፋባት፣ ካልጠፋም የበታች አገልጋይ የሚሆንባት። እናም ደካማ ከሆንን ለአለም ችግር ሁሉ የመጀመሪያ ተቋዳሽ እንሆናለን። የመብት እኩልነት ጥያቄ መልስ የለውም። እናም የበታች ሆነን ሳንፈጠር፣ በአለም ስርዓቱ ምክንያት የበታች እንሆናለን። ለዚህ መፍትሄው ትግልን በእውቀት መምራት፣ ለአገር ጠንክረን ሰርተን ጠንካራ አገር መገንባት መቻል ነው። አንድነት የሌለው አገር ይዘን፣ ተከፋፍለን ግን በተናጠል የጠነከርን ቢመስለንም፣ ደካማነታችንን ሌላው አገር ያሳየናል። የእኛም ነገር ይኸው ነው። ለዘላቂ መፍትሄ አለመስራት።
ሃያ አንደኛው ክፍለ ዘመን ለኢትዮጵያችን ጥሩ ነገር ይዞ መጥቷል። ወቅታዊው ትርምስም የሚያመለክተን በዚህ ሽግግር ውስጥ መሆናችንን ነው። ይህ ሽግግር እንዳይኖር የሚተጉ ደካሞች እያየን ቢሆንም። ይህንንም በሚጻፈው ሃሳብ ብዛት ማረጋገጥ ይቻላል። ማንኛውም የአገር ጉዳይ በትኩረትና በጥልቀት ሲተነተን እያየን ነው። ሃሳቦች የመንግስትን አቋም ሲያስቀይሩ አይተናል። ሁሉም ዜጋ የአገሩ ጉዳይ እንደሚያገባው አምኖ ተሳታፊ መሆን ጀምሯል። አሁን የሚጎድለው የተቋማት ግንባታ አለመቀላጠፍና ፖሊሲዎችን ማውጣቱና መተግበሩ መጓተቱ ነው። ለዚህም መንግስት የሚጠበቅበትን እንዲያደርግ፣ ሕዝቡ ግፊት ማድረግ አለበት። በዚሁ አጋጣሚ የሌብነት ጥቅማቸው በተነካባቸው ደካሞች የአገር ሰላም እንዳይናጋ፣ ወደ አልታሰበ የእርስ በርስ ጦርነት እንዳንገባ፣ የውጭ ጣልቃ ገቦች መጠቀሚያ እንዳንሆን ጥንቃቄ መደረግ ይኖርበታል።
እንደ አገር ደሃ፣ ማይምነትና ድንቁርና የሰፈነብን የሆንንበት አንዱ ምክንያት የፖለቲካ ተቋማት የሆኑት ዘመናዊና በጥሩ ቢሮክራሲ የተዋቀረ አገረ መንግስት፣ የሕግ የበላይነት የሚከበርበት ሁኔታና የዴሞክራሲያዊ ስርዓት ባለመገንባታችን ምክንያት ነው። የአገራችን የፖለቲካ ችግር ትልቁ ምክንያት፣ የግለሰብ ጥቅም ከአገርና ሕዝብ ጥቅም መቅደሙም ነው። ይህም እነዚህ ሆዳም ፖለቲከኞች፣ በተሳሳተ መረጃ ሕዝብ የእራሱን ጥቅም ለሌቦች አሳልፎ እንዲሰጥና የመደበቂያ ዋሻቸው እንዲሆን ያደርጉታል። ካልሆነም፣ በባንዳነታቸው የደህንነት ስጋት ይሆናሉ። ይህም ችግር የአገር ሰላም መጥፋት መንስኤዎች የሆኑትን ሥራ አጥ ወጣቶች፣ ሌባ ፖለቲከኞች፣ የማይጠግቡ ባለሃብቶች፣ ብልሹ የፍትህና የደህንነት አካላት፣ ደካማ የትምህርት ሥርዓት፣ እውቀቱና ተጠያቂነቱ የሌለው ሚዲያ፣ የሥነ-ምግባርና የሞራል እሴት መጥፋት፣ የውጭ መንግስታትና ባለሃብቶች ጣልቃገብነት፣ የውሸት ሃሳብ አቅራቢ ልሂቃን ይፈጥራል።
በሚገርም ሁኔታ ለአለፉት 50 አመታት እያስተዋልን ያለው ነገር፣ የዘውግ ፖለቲከኞች አገርን የማፍረስ ወይም አፍርሰው የመስራት ፍላጎት ነው። ችግሩ ማፍረስ እንጂ መስራት ምን እንደሆነ አለመረዳታቸው ነው። ለምን ለማፍረስና እንደ አዲስ መስራት አሰባችሁ ስትላቸው፣ የተወሰነ ቡድን የባህል የበላይነት ስላለው ይሉሃል። እንዴት ነው ይህ የሚስተካከለው ስትላቸው መልስ የላቸውም። ያላቸው ጥላቻ ብቻ ነው። የአለምም ታሪክ ይህ መሆኑን አይቀበሉም። የነበረውን ሁሉ ሲያፈርሱ ሌላው ዝም ብሎ የሚያያቸው ይመስላቸዋል። እንዲያውም፣ ሁሌም የሚደጋገምና የሚገርም ጉዳይ አለ። ህዝብ ሊወያይበትና ድምጽ ሊሰጥበት ይገባል የምትለዋ የልሂቃንና ፖለቲከኞች አባባል። ግን ከመቼ ጀምሮ ነው፣ ሕዝብ ወሳኝ ሆኖ የሚያውቀው? ለመሆኑ ከልሂቃንና ፖለቲከኞች ውጭ ሕዝብ ወሳኝ የሆነበት ሀገር በአለማችን ውስጥ አለ? የሕዝብ አመለካከትስ የሚቀረፀው በነዚሁ አካላት አይደለም ወይ? ስለዚህም ለሚታየው አዎንታዊም፣ አሉታዊም ውጤት ተጠያቂዎቹ እነዚሁ አካላት ናቸውና በሕዝብ ውስጥ መመሸጋቸውን ሊያቆሙ ይገባል። እናም የተሻለው መፍትሔ አቃፊ ስርዓት መመስረት፣ ችግሮችንም በፖሊሲ ቀስ በቀስ መፍታት እንጂ አገርንና የቆመበትን ባህል በአንዴ ማፍረስ አይደለም እላለሁ።
የፖለቲከኛ ስራ የአሳቢዎችን ሃሳብ ከቻለ በራሱ፣ ከአልቻለ በአማካሪ ታግዞ ወደ ተግባር መቀየር፣ አብዛኛው ሕዝብ ሃብትን እንዲያፈራ፣ ፖሊሲና ስትራቴጂ ማውጣት ነው። መሪዎች መስራት ያለባቸው ሕዝብ በኢኮኖሚው፣ በፖለቲካውና በማህበራዊ ኑሮው ደስተኛ እንዲሆን ነው። የአንድ አገር መንግስት ትልቁ ሃላፊነት፣ የሰውን ሕይወትና ሃብቱን፣ የሰዎችን የስነ ምግባርና ግብረ ገብነት በሕግጋት እና የአገርን ደህንነት መጠበቅ ነው። ነገር ግን፣ ሁላችንም እያስተዋልነው ያለው የፖለቲከኞቻችን ትልቁ ስህተት፣ ዘላቂነት ያላቸውንና መሰረታዊ ችግሮቻችንን መፍታት ሳይሆን በተራና የአጭር ጊዜ የፖለቲካ ጥቅም በሚያስገኝ ጉዳይ ላይ ማተኮራቸውን ነው። በፖለቲከኝነት፣ በሃይማኖት መሪነት ተሸሽገው የሕዝብን ደህንነት የሚጎዱ፣ የባህል እሴቱን የሚንዱ በዝተዋል። የእኛ መሪዎች ከትናንት እስከ ዛሬ እየሰሩ ያሉት እራሳቸውንና ጭፍሮቻቸውን የማስደሰት ስራ ነው። ይህም የመንግስት አስተዳደሩ የሌቦች መናኸሪያ እንዲሆንና የሕዝብን የሞራል እሴት እንዲሸረሸር በማድረግ ሁሉን ሌባ አድርገውታል። ሕዝቡ ከእነሱ የተማረው ሌብነትን ነውና። እጅግ የሚገርም ሁኔታ፣ በእውቀት ሳንበስል መምህርና ተመራማሪ፣ ፖለቲካና አገር አስተዳደር ሳይገባን የፖለቲካ መሪ፣ የአገርን እድገት እየሰበክን እውቀቱም ሞራሉም ግን በተግባር የአለመኖር፣ የዛሬንና የቅርቡን እንጂ የሩቁን ነገ ያለማየት ችግር ተጠናውቶናል። እናም እላለሁ፤ እውቀትን መሠረት አድርገን፣ ለነገ ዛሬ ካልሰራን በአለንበት የምንዳክር ድሆች፣ የሆዳሞች ስብስብ መሆናችን ይቀጥላል። የችግር መፍትሄው እውቀትን ማካበትና መተግበር መቻል ነው። ለዚህ ደግሞ በጥሩ የትምህርት ስርዓት እየተመሩ ማስተማርን፣ የንባብ ባህልን ማዳበርን ይጠይቃል። የሚያስፈልገን ጥሩ ትምህርት፣ ብሎም ጥሩ አሳቢያንና የተግባር ሰዎች ነው። ምንም ኢንቨስት ያልተደረገበትን ሕዝብ ለችግራችን ተጠያቂ ማድረግ አይቻልምና።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሃመድ ኦሮሞ ነው፣ አይደለም? የሚል ክርክር አሳፋሪ ነው። በመጀመሪያ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ኢትዮጵያዊ፣ የሚመራው ፓርቲ ብሔራዊ ነው። እናም ጥያቄው መሆን ያለበት በትክክል እየመራ ነው ወይስ አይደለም የሚለው ነው። በተጨማሪም፣ በእኛ ፖለቲከኞችና አክቲቪስቶች የሚታየው ትልቁ ስህተት፤ አንዱ ብሔር ከሌላው የበለጠ ጀግናና አገር ወዳድ ለማድረግ የሚሄዱበት መንገድ ነው። እውነቱ፣ ሁሉም የእራሱ ጥንካሬም ድክመትም አለው። ማንም ብቻውን የመቆም አቅሙ የለውም። እናም የሕዝብን ትብብር ትልቅነት፣ ለሌብነት ለማዋል መጣሩ መቆምም አለበት። ሌላም ጉዳይ እዚሁ ላይ ላንሳ፣ ከሕወሓት የተነካካ ሁሉ አንገቱን ይድፋ አይነት አካሄድ ሊታረም ይገባል። ለምንመኛት ኢትዮጵያ ግንባታ እንቅፋት የሚሆን፣ የአገርን ጥቅምና አንድነት የሚጎዳ፣ ለሕወሓት ቅርብ የሆኑ የዜጎችን መብት የሚጋፋ፣ አጠፉ ከሚሏቸው ያለመሻልን የሚያመለክትም ነው። እብድ ፖለቲከኞችና ሌቦች እንጂ ሕዝብ በጀምላ የሚጠየቅበት አግባብ የለም። ምክንያቱም ሕዝብ እንደ ሕዝብ ሁሌም መልካም ነውና።
ምርጫው መራዘሙ ተገቢና ለአገር ደህንነት የተደረገ ጥሩ እርምጃ ነው። የሕወሓት ምርጫ አካሂዳለሁም አቋም፤ የአገርን ሰላም ከማወክ የዘለለ አላማ የለውም። እናም የፌዴራል መንግስቱ ማድረግ ያለበት፣ በመጀመሪያ በተቻለ መጠን ዴሞክራሲያዊ የሆነ የተቋማት አደረጃጀትን መከተልና እራሱ መንግስትም ዴሞክራሲያዊ እንቅስቃሴን ማድረግ፣ ሁሉንም ዜጋ ያለ ብሔር ልዩነት በእኩል ሊያስተዳድሩ የሚችሉ የፖለቲካ መሪዎችን ማስመረጥና መሾም፣ ዴሞክራሲያዊ እንቅስቃሴ የማያደርጉ ፓርቲዎች በህጉ መሠረት ተጠያቂ ማድረግ፣ ያልታሰበ ግጭት ተከስቶ ወደ እርስ በእርስ ጦርነት እንዳንገባ ጥንቃቄ ማድረግ፣ የጦር ሃይል እርምጃን የመጨረሻ አማራጭ ማድረግ ነው። የምንፈልገው፣ የአማራ፣ የኦሮሞ ወይም የትግሬ መንግስት አይደለም። የምንፈልገው የኢትዮጵያ መንግስት ነው። የአማራ፣ ኦሮሞና ትግሬ የዘውግ ፖለቲከኞችና አክቲቪስቶች ግን አላማቸው ከዚህ በተቃራኒ ነው። ስልጣንን ለራስ ቡድን ማድረግና የአገር ሃብትን መቦጥቦጥ መቻል። ግን ደግሞ እነዚሁ ቡድኖች ስለ አገር እድገት፣ ስለ ሕዝብ ሰላምና ደህንነት ሲያወሩ ይሰማል። እንዳይመጡ መንገድ ዘግተው፣ እንዴት ነው ስለዚህ የሚያወሩት?
የዲሞክራሲና የእኩል ተጠቃሚነቱን ጥያቄ መመለስ እንዳለ ሆኖ፣ የጠሚ ዶ/ር ዐብይ መንግስት፣ ገበሬውንና ከኦሮሞ፣ አማራና ትግሬ ውጭ የሆነውንም በገጠርና በዳር የሚኖረውን ትኩረቱ ውስጥ አስገብቶ መስራት አለበት። 80% የሀገሪቱ ሕዝብ መተዳደሪያ፣ ዋናው የውጭ ምንዛሬ ምንጭ ግብርና ወደ ጎን የተገፋ ይመስላልና። የዘውግ ፖለቲካው ከሕገ-መንግስቱና ከፌደሬሽኑ አወቃቀር ጋር ተዳምሮ ዋናው የችግራችን ምንጭ ሆኗል። እናም ምን ምን ተቋማት ያስፈልጉናል፣ ችግሮቻችን ምንድን ናቸው፣ የሕዝብ መንግስት እንዴት ይመስረት፣ ሕገ-መንግስቱ እንዴት ይሻሻል፣ ፌዴሬሽኑ እንዴት ይስተካከል፣ በአጠቃላይ ምን አይነት የሕግ ማዕቀፍ ያስፈልገናል በሚለውም ላይ መስማማት ይጠይቃል። ለጥቃቅን ምሁራን የአገርን ሃብት በመርጨት ስልጣን ላይ ለመቆየት መሞከርም አገርንና እራስንም ይዞ እንደሚወድቅ ሊታወቅ ይገባል። የጋራ ርእዮት እንዲኖር መስራትም ያስፈልገናል። ለአገራችን የጋራ ራዕይና ርዕዮት ሆነው ሊያገለግሉ የሚችሉት፣ ድህነትንና ማይምነትን የጋራ ጠላቶች፣ ዜግነትን የጋራ ማንነት ማድረግ ወይስ ሌሎች እንደ ግብጽ ጠላትነት አይነት አማራጮች አሉ?
ወንጀል የሠራ አካልን፣ በስርዓቱ በፍትህ አካል መጠየቅ እንጂ በሕዝብ ሃብት የተቀጠረን የፀጥታ አካል ህግ አድርጎ መጠቀም ተገቢ አለመሆኑ ሊታወቅ፣ በስልጣን ያለ የፓርቲ አባልም ከሌላው የተለየ መብት የሌለው መሆኑን ሊያውቅ ይገባል። መንግስት ባንዳነቱ ለተረጋገጠ ማንም ግለሰብ ወይም ቡድን ትግስት ሊኖረው አይገባም። ሚዲያዎችም ጊዜያዊ ድርጊትን መዘገብ ብቻ ሳይሆን መንስኤና ውጤትን፣ ብሎም መፍትሔን መሰረት ያደረጉ ዝግጅቶችን፣ አዋቂዎችን በሚዲያዎች በማቅረብ ሕዝብን ሊያስተምሩ ይገባል። የተሻለ ስርዓት በማዘጋጀት፣ የድርጊትን ድግግሞሽ ባናቆመውም፣ የመጥፎ ድርጊት ድግግሞሽን ማቆም እንችላለን። እናም ለዘላቂ እድገት፣ ለጥሩ ስርዓት ግንባታ መጣር ይኖርብናል።
(ከመልካሙ አዳል ፌስቡክ)

ዲሞክራሲ ብሎ ነገር ምን ይሰራልናል?
ዲሞክራሲን እንፈልጋለን። ዳቦ ነው የሚያስፈልጋችሁ አትበሉን። እያንዳንዳችን የምንፈልገውን በራሳችን እንወቀው። የራሳችንን እድል በራሳችን እንወስን።
ዲሞክራሲ የሚያስፈልገን፤ እያንዳንዳችን በተናጥል የምንፈልገውን ነገር እንድናውቀው ነው። የምፈልገውን ነገር እንዳውቀው ነው። ፍላጎቶቼ የራሴው የግሌ መሆናቸውን ለማረጋገጥ ነው። ግን እኮ ዲሞክራሲ የፖለቲካ ስርአት ነው። በፖለቲካ ስርአት ደሞ የሚወሰነው የግለሰብ ጥቅም ወይም ፍላጎት ሳይሆን የሀገር ጥቅም ወይም ፍላጎት ነው። እንዴት ነው ታዲያ ዲሞክራሲ የሚጠቅመው እያንዳንዱ ሰው የሚፈልገውን እንዲያውቀው ነው የምትለው? የሚል ጥያቄ ይሰማኛል ወይም እጠብቃለሁ። ይኸውልህ ወዳጄ፤ የተለመደውን የዲሞክራሲ ትርክት እንመልከተው። በተለመደው የዲሞክራሲ ትርክት መሰረት፤ ዲሞክራሲ የሚወልደው ሁለት ነገር ነው። የሀገር ጥቅም ወይም ፍላጎት የሚባለውን ነገር ይወልዳል። በሁለተኛ ደረጃ ደሞ ይህን የሃገር ጥቅም ወይም ፍላጎት የሚያገለግል መንግስት ይወለዳል። የሀገር ጥቅም ወይም ፍላጎት ማለት የዜጎች ጥቅም ወይም ፍላጎት ማለት ነው። እያንዳንዱ መራጭ ዜጋ የሚፈልገውን ነገር በምርጫና በተሳትፎው ይገልጣል። በዚህ ሂደት አብዛኛው ሰው በምርጫውና በተሳትፎው የገለጠው ፍላጎት፣ የሀገር ፍላጎት ወይም ጥቅም ተደርጎ ይወሰዳል። እኔ የምፈልገው ይሄን ነው እላለሁ። አንተም እንደዚሁ። እንዲህ እያለ ሃምሳ ሚሊዮን ወይም 200 ሺ ወይም 20 ሚሊዮን ሰው ፍላጎቱን ያሳውቃል። በብዙ ሰው የተገለጠው ፍላጎት የሀገር ወይም የህዝብ ፍላጎት እንደሆነ ይገመታል። በጥቂት ሰዎች የተንፀባረቀ ፍላጎት ሰሚ ያጣል። በእርግጥ እንዲህ አይነት ሰሚ ያጡ ሰዎችን ቁጥር ለመቀነስ ያልተማከለ አስተዳደር፥ ገበያና መሰረታዊ የመብቶች ጥበቃ አስተዋጽኦ ያደርጋል።
ልብ በል፤ የሀገር ፍላጎት ወይም ጥቅም መሰረቱ የዜጎች ፍላጎትና ጥቅም ነው። ሀገር ማለት የዜጎች ድምር እንደ ማለት ነው። እያንዳንዱ ሰው ፍላጎቱን ያውቃል፥ የሚበጀውን ያውቃል፥ ለጊዜያዊ እርካታ ሲል ቋሚ ጥቅሙን አሳልፎ አይሰጥም ተብሎ በመታሰቡ ነው። እውነት ግን እንደዚያ ነው? እውነት ፍላጎትህን ታውቀዋለህ? እውነት ግን የሚበጅህን ታውቀዋለህ?
እውነት ግን ራስህን መቆጣጠር ትችላለህ? በእነዚህ ጉዳዮች ላይ አያሌ ፅሁፎች ተፅፈዋልና ለማብራራት አልሞክርም። በእርግጥ እኔም በተለያዩ ጊዜያት በፉዣዥ የፃፍኩባቸው ናቸው። ላሁኑ ግን የሚከተለውን ልበል።
ፍላጎቶች የልምምድ ውጤቶች ናቸው። ከህፃንነት ጀምሮ በድግግሞሽና በሌሎች መንገዶች የተሞላሃቸው ናቸው። አብዛኛዎቹ የኔ የምትላቸው ፍላጎቶች ያንተ እንኳን አይደሉም። ሁሉም የወላጆችህ፥ የአስተማሪዎችህ፥ የአብሮ አዳጊዎችህ ናቸው ሊባሉም እንኳን አይችሉም። ምንጫቸው ሰባት ትውልድ ወደ ኋላ የሆነ ብዙ ፍላጎቶችን ነው የኔ ብለህ የምታስባቸው።
ካንተ የተለየ ሰባት ትውልድ የሚመዘዙና በተለያዩ ጊዜያት የተወለዱና ያደጉ ሰዎች ደሞ የተለያዩ ፍላጎቶቹን እንደ ራሳቸው ፍላጎቶች ይዘዋል። የኔ የምትለውን ፍላጎት የሆነ ኮሮጆ ውስጥ ከተህ በመመለስ ምን ያህል ሰዎች ተመሳሳይ ፍላጎት እንዳላቸውና ያንተ ፍላጎት በሀገር ፖሊሲ ውስጥ ምን ያህል እንደተንፀባረቀልህ ለማየት ውጤቱን መጠባበቅ አይደለም የዲሞክራሲ ዋናው ጥቅም። ቀዳሚው ጥቅምም ይህ አይደለም።
ፍላጎቶቻቸው፥ ጥቅሞቻቸው በሀገር ፍላጎት ወይም ጥቅም ያልተካተተላቸው ሰዎች ምን ይሆናሉ? ለነገሩ የተካተተላቸውም ቢሆን ሁሉም ፍላጎታቸው አይካተትላቸውም። እጅግ ጥቂት ፍላጎቶቻቸው እንጂ። ለምን? ምክንያቱም በሀገር ጥቅም ውስጥ የሚካተቱ ጥቅሞች በመንግስት የሚከወኑ ስራዎች ነው። በመንግስት የሚከወኑ ስራዎች የአብዛኛውን ጥቅም ማስጠበቃቸውን ለማረጋገጥ ነው የሀገር ጥቅም መነሻ የሚሆነው። ነገር ግን የዜጎች ጥቅም የሚከበረው ወይም የሚሰፋውና የሚበዛው በመንግስት ስራዎች ብቻ አይደለም። በዋናነት በዜጎች ስራና  ትብብር ነው። በመሆኑም አብዛኛው የዜጎች ጥቅም በሀገር ጥቅም ባይካተትም፣ በግለሰቦች ጥረትና ትብብር የሚስተናገድ ይሆናል።
ከዚህ አኳያ ስናየው የዲሞክራሲ ዋናውና ቀዳሚው ጥቅም፣ የሀገር ጥቅምንና ህዝባዊ መንግስት መውለድ አይደለም። ይልቅስ እያንዳንዱ ሰው የኔ ከሚለው ፍላጎት የተለዩ፥ አንዳንዴም የተቃረኑ ፍላጎቶች፣ ሌሎች ሰዎችም እንዳላቸው እንዲያውቅ ይረዳዋል። ማወቅ ብቻውን ግን ፋይዳ አልባ ነው። የሚልቀው ለምን እነዚህ ሰዎች ከኔ ተለዩ ብሎ እንዲጠይቅ ይረዳዋል። ለምን ተለየሁ ብሎ ራሱን እንዲጠይቅ ያደርገዋል። በመንግስት ስራዎች ከሚከወኑት ባሻገር ያሉ ፍላጎቶቹን ጥቅሞቹንም መልሶ እንዲፈትሻቸው እድል ይሰጠዋል።
ከዚህ በላይ እንደጠቀስኩት ፍላጎቶቻችን የኔ ወይም የእኛ ብንላቸውም በእርግጥም የኔ ወይም የእኛ አይደሉም። ከዚህ በፊት “የእንቁራሪት ጥብስ” በሚል ፅሁፍ ይህን ጉዳይ በፉዣዥ ለመመርመር ሞክሬ ነበር። ዲሞክራሲ ይህን እንድታውቅ እድል ይሰጥሃል። የሌሎች ሰዎችና ያንተ ጥቅሞችና ፍላጎቶች፥ ስጋቶችና፥ ፍርሃቶች ምንጫቸው ምን እንደሆነ እንድታውቅ ዲሞክራሲ እድል ይሰጥሃል። ይህን በሚገባ በመመርመር ከስዎች ጋር ያለህን ትብብር ማላቅ ትችላለህ። እድሜህን በሙሉ የኔ ያልከውን ነገር ግን ያልሆነውን ፍላጎት በማገልገል ከመባከን ትድናለህ።
ይህ ነው የዲሞክራሲ ተስፋ። ይህ ነው የዲሞክራሲ እድል። ይህን ተስፋና እድል የምትለማመደው ደሞ በምርጫ ወቅትና በፓርቲዎች የምርጫ ክርክርና የምረጡኝ ዘመቻ ወቅት ብቻ አይደለም። ከቤትህ ይጀምራል። ከትዳርህ ይጀምራል። ከልጆችህ ይጀምራል። የኔ የምትላቸውን ያልተሟሉ ፍላጎቶችና ምኞቶች እንዲሟሉልህና በውክልና ለመርካት በሚል ተስፋ ከሆነ ልጆችህን የምታሳድገው፤ ምርጫና የፓርቲዎች ክርክር ምን ሊጠቅምህ እንደሚችልም ግልፅ አይደለም ለኔ። እና የመሳሰሉት። የራሱን እድል በራሱ መወሰን ያልቻለ ዜጋ፤ በቡድን ሆኖ የቡድኑን የራስ እድል በራስ መወሰን ይችላል የሚለውን መቀበል ከባድ ይመስለኛል።
(ከሙሉጌታ መንግስት አያሌው ፌስቡክ)
ኤልያስና ኢዮብ አንድም ሁለትም.!
“እንደ ቃል” ፣ ሽሽት ነው፡፡ ከሥጋ ወደ መንፈስ የመመለስ ሩጫ፡፡ ከጨለማ ወጥቶ ወደ ብርሃን የመግባት ጥድፊያ፡፡ ገና ሲጀምር መንቃቱን ያውጃል፡፡ ተርፌአለሁ ብሎ ይለፍፋል ፡፡ ቃላቱ ተቃርኗዊ ውህድትን ያዘሉ ናቸው፡፡ መንቃት ከማንቀላፋት በኋላ የሚመጣ ነው፡፡ መትረፍም የአደጋ ተከታይ::
የአብዮቱ መባቻ ስንኞች ተቀበዝባዦች አይደሉም፡፡ ይሁነኝ ተብለው አሁንም አሁንም እየመጡ የሰርክ ህይወትን የሚፈትኑ እንጂ፡፡ “ነገን ላየው” የሚልን ሙዚቃ የሚሰማ ሰው፤ ግሩም የሬጌ ሐሳብን አገኘሁ ብሎ ሥጋውን ያስደስት ይሆናል፡፡ ግን አይደለም፡፡ ትርጉሙ ከመጀመሪያው ዜማ የቀጠለ ነው፡፡ መንቃት በትናንትና በዛሬ መካከል መቆም ብቻም ሳይሆን ወደ ነገም ለመሻገር ያንደረድራል፡፡ በዘፈን የማዘመር አብዮትንም ያስጀምራል፡፡
በከንቱ እየደከምኩ አይመስለኝም፡፡ “ነቅቻለሁ” ውስጥ ያሉት ተከታይ ስንኞች የፍርሃት ክንብንብን ወዲያ ጥለው ኢዮብ እየዘመረ መሆኑን ያረጋግጣሉ፡፡
“የተራበ ልብ ፍቅርን የጓጓ
ከእውነት ቤት ሄዶ የእውነት ያንኳኳ
ደጁን ለጠና እዛው ቆይቶ
የራሱን ያቅፋል በሩ ተከፍቶ”
ለአማኙ ኤልያስ መልካ፤ የእውነት ቤት ማለት የእግዚአብሔር ቃል መሆኑ የሚያከራክር አይደለም፡፡ መጽሐፉም እንዲህ ይላል፡- “ቃልህም እውነት ነው” (መዝሙረ ዳዊት 118 /119፡142 )
አላበቃንም፡፡ ተከታዮቹ ስንኞችም የሙዚቃውን ሰም አሽቀንጥረው ጥለው ወርቁን በግላጭ ይሰብካሉ፡፡ “ደጁን ለጠና እዛው ቆይቶ ፤ የራሱን ያቅፋል በሩ ተከፍቶ” እያሉ በማቴዎስና በሉቃስ ወንጌል የተነገረውን “መዝጊያውን ለሚያንኳኳው ይከፈትለታልን” ያጸናሉ፡፡
አንድምታው የእውነተኛ ፍቅር ባለቤት እግዚአብሔር መሆኑን ያስታውሳል፡፡ ሰዋዊው ፍቅርስ የአምላክን ቃል ዘንግቶ እንዴት ይሳካል? እያለ ይሰብካል፡፡ መዝሙረኛው ኤልያስ፤ ናፍቆቱም ምድራዊ አይመስልም፡፡ “ነገን ላየው” የሚለው ዜማው ሕይወትን በምድር ብቻ አይሰፍርም፤ መሻቱ ሰማያዊውን ዓለም ይመስላል፡፡
ለአፍታ “እንደ ቃልን” ተሰናብተን “ ከምን ነፃ ልውጣ ?” ወደ ሚለው የቤሪ አልበም እናምራ፡፡ የማይደበዝዘው ኮከብ ኢዮብ ያዜመውን “ነገን ላየው“ የተሰኘ ሙዚቃ በድጋሚ በቤሪ በኩል ያስደምጠናል:: በቀደመው አልበም ውስጥ ሊነግረን የፈለገውን ሐሳብ ፍንትው አድርጎ ያሳየናል::
ሕይወት የሩቅ እንጂ
የምድር መች አጭር ሆነች
የእውነቱ ነገ እንጂ
ዛሬን ስል ለምን ልጎምጅ፡፡
ስንኞቹን የትናንት ዜማውን ትርጉም ተናግረው የሚያቆሙ አይመስሉም:: ይልቁኑ የኢዮብ ህልፈት የወለደው መለያየት ስጋዊ እንጂ መንፈሳዊ አለመሆኑን ያሳያሉ፡፡ ምድራዊ ወዳጅነታቸው ተገታ እንጂ ሕይወት አለማብቃቷን ይጠቁማሉ፡፡ ኤልያስ እና ኢዮብ አንድም ሁለትም ነበሩ:: አንድነታቸው ከትናንት መፋታታቸው ነው፡፡ የቀደመውን ማንነታቸውን ገለዋል:: በራሳቸው ሰብዕና ላይ አምጸዋል፡፡ ባለፈ ታሪካቸው ተጸጽተው በደላቸውን ተናዘዋል፡፡ በእንጉርጉሮ ዜማም ቀድሞ የነበረውን የጥፋት ሕይወታቸውን ኮንነዋል፡፡ አምነውም “ንስሐ” ገብተዋል፡፡
እንዳጠፋሽ አጥፍቻለሁ
እንደሸፈትሽ ሸፍቻለሁ
ያየሽውን አይቻለሁ
ያለ ፅድቄ ያለ ፍርድ ቆሚያለሁ፡፡
ሐሳቡ ግላዊ ብቻ ሳይሆን መጽሐፍ ቅዱሳዊ ነው፡፡ በዮሐንስ ወንጌል 8፡7 ላይ “ከእናንተ ኃጥያት የሌለበት አስቀድሞ በድንጋይ ይውገራት” ብሏልና፡፡ የዚህ ዜማ መልዕክት ሌላም ትርጉም አለው ብለው የሚሟገቱ አሉ፡፡ በኦሪት ዘመን ሚስቴ አመነዘረች ያለ ሰው ወደ ካህን ይወስዳታል፡፡ በዛም መራራ ውኃን እንድትጠጣ ይደረጋል:: አምንዝራ ስለነበረ ሆዷ ተነፋ ፡፡ እግሮቿም ሰለሉ፡፡
ባሏ የእጇን አገኘች አላለም፡፡ በእሷ ቅጣት ውስጥ እራሱን አሰበ፡፡ እሱም ንጹህ አይደለም፡፡ መጽሐፉ በዛ ሰው ውስጡ ያለውን መደበላለቅ አልነገረንም፡፡ ኤልያስ ግን የዛ ሰውን ህመም ሳይታመምለት የቀረ አይመስልም፡፡
ችኩል ቅጣቱ ከአንች የጀመረ
ሊታዘበኝ ነው የእኔን አሳደረ
ዋጋ ልክፈል ብሎ ካሰላው ጥፋቴን
ይደምርብኛል አንዴ ዳኝነቴን
“እንደ ቃል” የሙዚቀኞቹን “መንቃት” ሲያወጅ ተፈጥሯዊውን ከእንቅልፍ የመነሳት ገፅታ ተውሶ ነው፡፡ የጠዋት ብሩህ ወገግታ በአንድ በኩል፣ የትናንት ስንፍና በሌላ በኩል በኤልያስ ህሊና ውስጥ ግብግብ ይዘዋል፡፡ እጓለ ገብረዮሃንስ እንዲህ ያለውን ስሜት፣ የመንፈስ መከፈል ይሉታል፡፡ ነገሩን ሲያብራሩም፤ ሰው ከታች ከእንስሳዊ ከላይ ከአምላካዊ ነፍስ ጋር ተጎራብቷል ይላሉ፡፡ ሐሳቡ ፍልስፍናዊ በመሆኑ ጥቂት ሊብራራ ይገባዋል፡፡
የሰው ልጅ በሁለት ባሕሪያት መኻል የሚዋልል ፍጡር ነው፡፡ ሰብዓዊ እርቃኑ ሲገለጥ እንስሳዊ ገመናው ይታያል:: የፈጣሪውን መንገድ ሲከተል ቃሌን ብትሰሙ እኔን ትመስላላችሁን የሚለውን ጥቅስ ያስታውሳል፡፡ ሰው ህሊናን መታደሉ ደመነፍሳዊ ባህሪን እንዲጸየፍ ነው ፡፡
እሱ ብቻውን ግን እግዚአብሔርን ለመመስል አይረዳውም፡፡ ምድራዊ ሕይወት ላይ መሰልጠንም ያሻዋል፡፡ ኤልያስ በእንደ ቃል አልበም ውስጥ ከፍ ብሎ አምልካን ለመምሰል ቢጥርም፣ የመንፈስ መከፈሉ ግን ምድራዊ ኑሮን ሸሽቶ እንዳይሸሽው አደርጎታል፡፡
“የቋንቋ ፈላስፋ” ውስጥ የምንሰማው ኤልያስ የዚህ ነፀብራቅ ነው፡፡ ፉክክራችን የኢትዮጵያን ችግር በጥሩ ቋንቋ መግልጽ እንጂ ህመሟን ማከም አለመሆኑ ያብሰለስለዋል፡፡ መነሻው የሩቅ አይደለም:: በወቅቱ “50 ሎሚ” የተባለ የቴሌቪዥን ፕሮግራም ነበር፡፡ ተሳታፊዎች ለማይክ ይሽቀዳደማሉ፡፡ የሀገራቸውን ችግር ውብ አድርገው ይተርካሉ፡፡ ግን ምን ይፈይዳል? ትናንትም እንዲህ ነበርን ዛሬም እንደዛ ፤ምናልባትም ነገ ይከተል ይሆናል፡፡ የማይደበዝዘው ኮከብ በዚህ ግጥሙ ውስጥ የአንድን ድሃ ገበሬ ስሜት ድንቅ አድርጎ የገለፀው ይመስለኛል፡፡
ተጠራርተን ከየቤቱ
ቃልን መርጠን መሻማቱ
ለእኛስ ነው ወይ መድኃኒቱ
ሃምሳ ሎሚ ከብዶት ይሸከም ጉልበቴ
አታግዙኝ ይቅር ጌጤ ነው ቅርጫቴ
“እንደ ቃል” የአብዮት መባቻ ነው፡፡ አልበሙ ሲጀምር የምንሰማው የመጀመሪያ ቃል “ነቅቻለሁ” ይላል፡፡ በእኔ ግምት ተከታዮቹ አስር ዜማዎችም ሆኑ ከዛ በኋላ የመጡት አልበሞቹ የዚህ ቃል እስረኞች ናቸው፡፡ ቁምነገሩ ግን እሱ አይደለም፡፡ መሰረታዊው ጉዳይ ኤልያስ ዘፈን ሀጥያት ነው ከሚሉት ጋር ጦርነት ሲጀምር አንዳችንም አልሰማንም፡፡ ነቅቻለሁ ብሎ በትናንት ትውፊት ላይ ሲያምፅም የነገረንም የለም፡፡
በህልፈቱ ሰሞን በኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ አንዲት ጽሑፍን አቅርቤ ነበር:: ከመድረክ እንደወረድኩ ከአድናቂዎቹ አንዱ እንዲህ አለኝ፡- “ሐሳቦቹ ጥሩ ናቸው፤ ግን ኤልያስን እሱ የማያውቀውን አብዮት መሪ አድረገነውስ ቢሆን?“ ጥያቄው የዋዛ አይደለም፡፡
የማይደበዝዘውን ኮከብ፤ ነፃነት የማያውቅ ነፃ አውጭ አድርገው የሚያስቡትም እንዳሉ አልዘነጋሁም፡፡ ግን አይደለም፡፡ የኤልያስ መልካ “ነቅቻለሁ” አልበም፤ “የንስሃ” ዘፈን ነው ፡፡ ትናንትን ተፀይፎ አዲስ ማንነትን መላበስ፡፡ የአብዮት መባቻ ላይም መድረስ::.........
(ከማዕረግ ጌታቸው ፌስቡክ)

Page 2 of 481