Administrator

Administrator

   ታዋቂው የኢትዮ-ጃዝ ባንድ ‹‹ዘ ብላክ ጂሰስ ኤክስፒሪያንስ›› ከዶ/ር ሙላቱ አስታጥቄ ጋር የሰሩትን ሁለተኛ እና አዲስ አልበም “To Know without knowing” ለዓለም ገበያ አስተዋውቀዋል፡፡ በ2016 እኤአ ላይ ዶክተር ሙላቱ አስታጥቄ እና “ዘ ብላክ ጂሰስ ኤክስፒራያንስ The Cradle of humanity የሚለውን የመጀመርያ አልበማቸውን አቅርበዋል፡፡
“To Know without knowing” ከ1 ዓመት በፊት በአውስትራሊያ ገበያ ሲቀርብ ከ3 ሳምንት በፊት ደግሞ በይፋ የተዋወቀው በጀርመን አገር ነው፡፡ የአልበሙ ቅጂዎች በሜልቦርንና በአዲስ አበባ መከናወናቸው ሲታወቅ፤ በዓለም ገበያ  ለማስተዋወወቅ የተሰራጨው ነጠላ ዜማ ‹‹ኩሉን ማንኳለሽ› ነው፡፡ “To Know without knowing”ን በዓለም ገበያ በስፋት  ለማሰራጨት የነበረውን እቅድ የኮሮና ወረርሽኝ  እንዳስተጓጎለው፤ በኒውዝላንድ እና በኢትዮጵያ የነበሯቸውንም ኮንሰርቶች እንዳሰረዛቸው የተናገረው የባንዱ አባል ኢያን ዲክሰን ከአውስትራሊያ ነው፡፡ በኢትዮ ጃዝ ባንዱ ትራምፔት የሚጫወተው፤ የሙዚቃ ፕሮዲውሰር እና ማናጀር የሆነው ኢያን ዲክሰን  ዶክተር ሙላቱ እና ዘ ብላክ ጄሱስ ኤክስፕሪያንስ የፈጠሩት ጥምረት የአፍሪካ እና የኦሽኒያ የባህል ትስስርን አጠናክሮታል፡፡  ከ2009 እኤአ አንስቶ የኢትዮ ጃዝ ባንዱ እና ዶክተር ሙላቱ አስታጥቄ የሰሩ ሲሆን በመላው አውስትራሊያ እና በተለያዩየዓለም ክፍሎች  ኮንሰርቶችን ሰርተዋል፡፡
‹‹ዘ ብላክ ጂሰስ ኤክስፒሪያንስ›› The Black Jesus Experience BJX በሚል ምህፃረ ቃል የሚታወቅ ሲሆን ተቀማጭነቱን በሜልቦርን፣ ቪክቶሪያ አውስትራሊያ ውስጥ ያደረገ  ነው፡፡ የ15 ዓመታት ልምድ ያለው የኢትዮ ጃዝ ባንዱ ከ5 የተለያየ አገራት ዜግነት ያላቸው 8 ድምፃዊያንና የሙዚቃ መሣሪያ ተጨዋቾች ተሰባስበውበታል፡፡  የኢትዮጵያን ባህላዊ የዜማ ቅኝቶች ከሂፕሆፕ፤ ከፋንክ ጋር በማዋሃድ የሚሰሩ ሲሆን በጃዝ እና አዝማሪ ስልቶችም ይጫወታሉ፡፡
በአውስትራሊያ ተመስርቶ በኢትዮ ጃዝ ባንድነት ያለፉትን 15 ዓመታት የሰራው ባንዱ  በሂፕሆፕ/ጃዝ፣ አዝማሪ እና ፋንክ የሙዚቃ ስልቶች ይታወቃል፡፡  ብላክ ጄሱስ ኤክስፒሪያንስ በኢትዮ ጃዝ ከክቡር ዶ/ር ሙላቱ አስታጥቄ ጋር ያለፉትን 11 ዓመታት በመስራት ከፍተኛ ልምድ ያካበቱ ሲሆን የኢትዮ ጃዝ አባት በአውስትራሊያ፣ በአውሮፓ፤ በኢትዮጰያና በሌሎች የዓለም ክፍሎች ባቀረባቸው በሚያቀርባቸው ኮንሰርቶች የሚያጅቡት ናቸው፡፡
ብላክ ጂሰስ ኤክስፒሪያንስ ከክቡር ዶ/ር ሙላቱ አስታጥቄ ጋር ሁለተኛውን አልበም መስራታቸው ሲሆን የመጀመርያው በ2016 እ.ኤ.አ ላይ ለዓለም ገበያ የቀረበው “Cradle of Humanity”  ነው፡፡ በኢትዮ ጃዝ ባንዱ በመሪ ድምፃዊነት የምትታወቀው ኢትዮጵያዊቷ እንሹ ታዬ ናት፡፡ ሌላው ድምፃዊና መድረክ መሪ ሚር ሞንክ ይባላል፡፡ ሌሎች የባንዱ አባላት ቦብ ቬደርፔን (ፒያኖና ኪቦርድ)፣ ፒተር ሃርፐር (ቴነስ ሳክስፎን)፣ ጀምስ ዴሲስ (ይአም) አያን ዲክሰን (ትራምፔት)፣ ሃክሊስተር (ጊታር) እንዲሁም ሪቻርድ ኖህ (በኤሌክትሪክ ሌዝ ጊታር) ናቸው፡፡  


Wednesday, 13 May 2020 00:00

ከፌስቡክ ገጾች

  በትግራይ ክልል ምርጫ ይደረግ?
አንዳንድ የትግራይ አክቲቪስቶችና ፖለቲከኞች (እንዲሁም ህወሓት) የኢትዮጵያ ፌደራል መንግስትና ከዘጠኙ ስምንቱ ክልሎች እየመራ ያለው የብልፅግና ፓርቲ በሀገር ደረጃ ምርጫ የማያካሂድ ከሆነ የትግራይ ክልል (ሀገር?) ለብቻው ክልላዊ (ሀገራዊ) ምርጫ ማካሄድ አለበት እያሉ ነው።
ምክንያት ደግሞ (1) በህወሓት በኩል ፦ በኢፌዲሪ ሕገ መንግስት መሠረት አንድ አካል ስልጣን መያዝ የሚችለው ወይም በስልጣን የሚቆየው በህዝብ ሲመረጥ ነው። ከመስከረም በኋላ በህዝብ የተመረጠ ሕገ መንግስታዊ ይሁን ቅቡልነት ያለው መንግስት ስለማይኖር የክልሉ መንግስት የቅቡልነት ቀውስ (Legitimacy Crisis) ያጋጥመኛል ከሚል የስልጣን ማጣት ስጋት የመነጨ ነው።
(2) ምርጫ ካልተካሄደ በሌላ የተለየ ሕገ መንግስታዊ ያልሆነ አሰራር ሰበብ፣ የትግራይ ክልል ራስን በራስ የማስተዳደርና የራስን ዕድል በራስ የመወሰን መብት ሊጨፈለቅ ይችላል ከሚል የተነሳ በመሆኑ የትግራይ አክቲቪስቶች መልካም እሳቤ ነው።
ሁለቱም ተገቢ ስጋቶች ናቸው። ግን ምርጫ ማካሄድ ብንችል ጥሩ ነበር። ከዐቅም በላይ በሆነ ምክንያት አልተቻለም። እናም ምርጫ ተራዝሟል! አሁን ህወሓት የቅቡልነት ቀውስ እንዳያጋጥማት ብለን ምርጫ ይደረግ ብለን እንጩህ? ምን አገባን? (ከህወሓት ውጭ ያለን ሰዎች ማለቴ ነው)። የቅቡልነት ቀውስ ሲያጋጥም የክልላችንና ህዝባችን ደህንነትና መብቶች እንዲከበሩ መጠበቅ ግን የሁላችን ሃላፊነት ነው።
ስለዚህ በክልል ደረጃ ምርጫ ይካሄድ ነው የምትሉት? የመንግስት ስልጣን ሕጋዊነትና ቅቡልነት የሚመነጨው ከምርጫ ነው ነው የምትሉት? አዎ ልክ ነው፤ ከምርጫ ነው የሚመነጨው።
ግን’ኮ ምርጫ በሀገር ደረጃ ተራዝሟል!? ምርጫ መራዘሙ ሕገወጥ ነው፣ ነው የምትሉት? የምርጫ መራዘም በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ከፀደቀ’ኮ ሕጋዊ ሆነ ማለት ነው!? ሕገ መንግስቱ’ኮ በተለያዩ የሕግና የፖሊሲ ጉዳዮች ላይ ሕጋዊ ውሳኔ እንዲሰጥ ስልጣን ሰጥቶታል። ስለዚህ በሕገ መንግስቱ መሠረት፤ በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የፀደቀ ውሳኔ ሕጋዊ ተፈፃሚነት አለው። ስለዚህ የትግራይ ክልል የኢትዮጵያ አካል እስከሆነች ድረስ በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሚወጡ ሕጎችን ወይም ውሳኔዎችን የማክበርና የማስከበር ሕገ መንግስታዊ ግዴታ አለባት።
የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ምርጫን ለማራዘም የወሰነውን ውሳኔ ሕገ መንግስታዊ አይደለም ነው የምትሉኝ? ውሳኔው ከሕገ መንግስት አንቀፅ ጋር ይጋጫል የሚል የሕግ ክርክር ተነስቶ በመጨረሻ ሕገ መንግስትን የመተርጎም ስልጣን ያለው የፌደሬሽን ምክር ቤት “ኢ-ሕገ መንግስታዊ” ነው ብሎ ውሳኔ እስካላሰለፈ ድረስ ምርጫን የማራዘሙ ውሳኔ ሕገ መንግስታዊ አይደለም ሊባል አይችልም።
ምርጫ ካልተደረገ የሚባለው ሕገ መንግስቱ እንዳይጣስ አይደል? የትኛው ሕገ መንግስት? የኢፌዲሪ ሕገ መንግስት አይደል? የኢፌዲሪ ሕገ መንግስት እንዳይጣስ በትግራይ ምርጫ ይደረግ ከተባለ፣ ስለ ሕገ መንግስቱ መከበርም መጠንቀቅ አለብን። በሕገ መንግስቱ መሠረት ምርጫ የሚካሄደው በሀገር ደረጃ በተቋቋመው ብሄራዊ የምርጫ ቦርድ አዘጋጅነት ነው። ሕጋዊው ምርጫ ቦርድ ደግሞ አሁን በተከሰተው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ምክንያት ምርጫ ማስተናገድ አልችልም ብሏል።
ስለዚህ የትግራይ ክልል መንግስት ምርጫ እንዲካሄድ ከፈለገ፣ ሀገራዊውንና ሕጋዊውን የምርጫ ቦርድን ማሳመን ይጠበቅበታል። ምክንያቱም ምርጫው ሕጋዊ እንዲሆን በሕጋዊ አካል መዳኘት ይኖርበታል። በሌላ ሕጋዊ ያልሆነ ቦርድ ተዘጋጅቶና ተዳኝቶ፣ ሕጋዊና ተቀባይነት ያለው ምርጫ ማካሄድ አይቻልም! የሲዳማ ሪፈረንደም፣ የአዲስ አበባና የሱማሌ ክልል ወዘተ ምርጫዎች የተከናወኑት በዚሁ ሀገራዊ ቦርድ አማካኝነት ነው።
ሕጋዊው የምርጫ ቦርድ የትግራይ ክልልን ምርጫ ለማከናወን ፍቃደኛ ባይሆንስ? (ማድረግ አልችልም ብሏል)። የትግራይ ክልል የራሱን ክልላዊ (ወይ ሀገራዊ) ምርጫ ቦርድን አቋቁማለሁ እያለ ነው። ለብቻ ይቻላል እንዴ? የክልል ምርጫ ቦርድ? በየትኛው የሕገ መንግስት አንቀፅ? ሕገ መንግስቱ እንዳይጣስ ብለህ፣ ሕገ መንግስቱን ጥሰህ፣ የራስህን ህገ ወጥ ምርጫ ቦርድ አቋቁመህ ምርጫ ልታካሂድ? ሕገ ወጥ ድርጊት ነው። ሕገ መንግስቱ፤ ክልሎች የራሳቸውን ክልላዊ ምርጫ ቦርድ በማቋቋም ምርጫ ማካሄድ ይችላሉ አይልም። ሕገ መንግስት በመጣስ ሕገ መንግስት አይከበርም!
የኢፌዲሪ ሕገ መንግስት አይመለከተኝም በማለት ራሱ እንደቻለ ወይ እንደተገነጠለ ሀገር (በነሱ ቋንቋ ዲ ፋክቶ ስቴት) በማሰብ የራስን ምርጫ ቦርድ አቋቁሞ፣ የክልል ሀገራዊ ምርጫ ለማካሄድ ታስቦ ከሆነ... የኢፌዲሪ ሕገ መንግስት የማይመለከትህ ከሆነ ታዲያ፣ የትኛው ሕገ መንግስት እንዳይጣስ ነው ምርጫ ካላደረግን የሚባለው? እንደተለየ ሀገር ማሰቡ በራሱ’ኮ ፀረ የኢፌዲሪ ሕገ መንግስት ነው። በራስህ ፍቃድ ፀረ ሕገ መንግስት ስትሆን’ኮ ቅጣት እየጋበዝክ ነው። ቅጣቱ ደግሞ የትግራይ ህዝብ መስዋእትነት የከፈለለት የራስን በራስ የማስተዳደርና የራስን ዕድል በራስ የመወሰን መብቶችን አደጋ ላይ ትጥላለህ።
በሆነ መንገድ ራስህን ቻልክና፣ ምርጫው በተያዘለት ቀነ ገደብ (ነሐሴ 23, 2012 ዓ.ም) ለማካሄድ ቆርጠህ ተነስተሃል እንበል።
በክልል (ሀገር) ደረጃ የመንግስትን ስልጣን የሚገድብ፣ የዜጎችን መብት የሚጠብቅ፣ የስልጣን ምንጭ የሚጠቁም ወዘተ-- ሕገ መንግስት አዘጋጅተህ ማስፀደቅ ይኖርብሃል። በፀደቀው ሕገ መንግስት መሠረት የምርጫ ቦርድን ማቋቋም ይኖርብሃል። የምርጫ ሕግ አዋጅ አዘጋጅተህ ተፎካካሪ ፓርቲዎችን መመዝገብ አለብህ። የምርጫ ቁሳቁስ ከውጭ ሀገር አስገባ (14 ቀናት Quarantine ሆነው ይገባሉ)። መራጭ ህዝብ መዝግብ። የምርጫ ፈፃሚዎች ስልጠና ስጥ፣ ተፎካካሪ ፓርቲዎች ህዝብ እየሰበሰቡ የምረጡኝ ቅስቀሳ ያካሂዱ ....... ሁሉም በጥቂት ወራት ውስጥ!
በኮሮና ወረርሽኝ ምክንያት ለሦስት ወራት አስቸኳይ ጊዜ አውጀሃል። ትምህርት ቤቶች ተዘግተዋል። መሰብሰብ አይፈቀድም። እንዴት ተደርጎ ነው ምርጫ የሚካሄደው?
በማይሆነው ነገር አንድከም!
የተፈጠረ ይፈጠር ግን የህዝቦችን ራስን በራስ የማስተዳደር መብት (Right to Self Rule) እና የራስን ዕድል በራስ የመወሰን መብት (Right to Self Determination) እደግፋለሁ፤ ለተፈፃሚነቱም እታገላለሁ!
(ከአብርሃም ደስታ ፌስቡክ)

«በደቦ ሀገርን” የማስተዳደር ምኞት?
የተቃውሞው ጎራ በጥቅሉ ከተወሸቀበት አቅም የማጣት ቅርቃር፣ የፖለቲካዊም ሆነ የኢኮኖሚያዊ ርዕዮተ ዓለም መልፈስፈስ፣ የሞራል፣ የስነ-ምግባር ስብራትና የእርስ በርስ ጥላቻና ሽኩቻ አኳያ፣ ሕገ መንግስቱ ቢፈቅድ እንኳን በሽግግር መንግስት ስም “በደቦ ሀገርን” ማስተዳደር ይቅርና አንድ ተቋም እንኳን እንዲመሩ ሕዝብ ሊፈቅድላቸው አይገባም ባይ ነኝ። በተለይ ደግሞ “ቀን አልፎብሃል” በሚል ሰበብ ሕጋዊ መንግስት ፈርሶ በሽግግር ስም የስብስብ መንግስት መመስረት፣ ዴሞክራሲን ለማስፈንም ሆነ ሃገርን በሰላም ለማስቀጠል ዋስትና ሊሆን ይችላል የሚል እምነት የለኝም።
ደርግ በሽግግር ስም መንግስት ከሆነ በኋላ፣ ስልጣኑ እስኪደላደል ድረስ፣ ተቃውሞን ለመግታት በመጀመርያ የወሰደው እርምጃ ዴሞክራሲያዊና ሰብአዊ መብቶችን ማገድ ነበር። ቀጥሎ ተቃዋሚውን ለመምታት የዴሞክራሲያዊ፣ የፍትሕና የደህንነት ተቋማትን አፍርሶ፣ ነፍሰ በላ በሆኑ ኮሚሽኖች፣ ጊዜያዊ ቢሮዎች፣ አስተባባሪ ኮሚቴዎች፣ የቤተ መንግስት ቡድኖችና መሰረታዊ መዋቅሮች መተካት ነበር። ከዛ በኋላ በስልጣን ጨምዳጆች፣ ስልጣን ይገባናልና ተገፋተናን በሚሉ ሃይሎች መካከል በተቀሰቀሰው “ርዕዮተ ዓለም ለበስ” እና በጦር መሳሪያ የታገዘ ግብግብ የፈሰሰውን ደም፣ የተመዘገበውን ሀገራዊ ውርደት፣ የኢኮኖሚ ድቀት፣ ረሃብ፣ ቸነፈርና ስደት ታሪክም እንኳን እስከ ዛሬ መዝግቦ የጨረሰው ጉዳይ አይደለም።
ሕጋዊ መሰረት ያለውን መንግስት አፍርሶ አንድም ሕጋዊ መሰረት የሌለው ወይም በምክር ቤት አንድም ውክልና ያላገኘ ፓርቲና ግለሰብ (መሰባሰብ ከቻሉ) ተረባርበን መንግስት እንመስርት ሲሉን የሚገባኝ ነገር፣ “መንግስት ሆይ፤ ማጥፋትህ ካልቀረ እኛም እንጨምርበትና በደንብ በሕዝብ ላይ እንጫወት” ሆኖ ነው። ይህ ካልሆነ ግን ከማይተማመኑበት መንግስት ጋር አሰላለፍን ማሳመር ለመተንተን እንኳን የሚያዳግት ነው።
ነባራዊውም ሆነ ተጨባጭ ሁኔታው የሚነግረን ይህንኑ ነው። ከተቃዋሚዎች የምንጠብቀው እንጠረጥረዋለን ከሚሉት መንግስት ተርታ በመሰለፍ ስልጣን የመጋራት ጥያቄ መደርደርን አይደለም። ይልቁኑ ነጻ፣ ገለልተኛና ተዓማኒት ያለው ምርጫ እንዲካሄድና በሕዝብ ይሁንታ ተመርጦ ለማገልገል እንዲቻል፣ የዴሞክራሲና የሰብአዊ መብት ተቋማቱ እንዳይፈርሱ፣ ገለልተኛና አሳታፊ እንዲሆኑ፣ ይበልጥ እንዲጠናከሩ፣ በገዢው ፓርቲ ካድሬዎች እንዳይበረዙና እንዳይከለሱ መታገልን ነው።
የሀገሪቱ የስልጣን ባለቤት ክልሎች እንጂ የከተማ ውስጥ ፓርቲዎች ወይም ጠቅላይ ሚኒስትሩና ፓርቲያቸው አይደሉም። የሽግግር መንግስት መቋቋም ካለበትም በፌ/ም/ ቤትና በተወካዮች ምክር ቤት ውስጥ ውክልናና መቀመጫ ባላቸው የክልል መንግስታት ይሁንታ ብቻ ነው። ይህንን ማድረግ የሚችለው ደግሞ ሁሉንም ወንበር የያዘው በስልጣን ላይ ያለው ሃይል ብቻ ነው። በፈቃደኝነት በመንግስቱ ውስጥ ለማሳተፍ ቢፈልግ እንኳን ሕጋዊ መብትም ሆነ ስልጣኑ የለውም።
ፈረንሳዮች “ቪቭ ላ ዲፌራንስ” (ልዩነት ለዘላለም ይኑር እንዲሉ) የቱንም ያህል የጠነከረ ሃሳብ ቢፈልቅ፣ የቱንም ያህል የተወናበደ የሚመስል ጥምረት ቢፈጠር መብት ነውና ሕግ እስካልተጣሰ ድረስ መከበር አለበት። ነገር ግን፣ ተጨባጭ ሁኔታውን (Objective reality) ተጠቅሞ አለመረጋጋት ለመፍጠር ያቆበቆበ ሃይል እንዳለና ሁኔታዎችም ለአስከፊ ግጭት የተመቻቹ እንደሆነ እየታወቀ ለመንግስት (Ultimatum) የመጨረሻ ማስጠንቀቂያ ማስቀመጥ ግን አደገኛ መልዕክት ሊያስተላልፍ ይችላል።
(ከሙሼ ሰሙ ፌስቡክ)

ህዝብ እኮ ስልጣን የራበው ሁሉ እየነቀለ የሚጥደው  የቦና ጎመን አይደለም
የጃዋርንና የልደቱን ውይይት አየሁት፤ ሰማሁት፡፡ ላየው የቀሰቀሰኝ ዋና ነጥብ አንድ ላይ ያመጣቸውን ጉዳይ የማወቅ ጉጉት ነበር፡፡ አገኘሁት፡፡ ያቀረቡበት መንገድ ነው ልዩነቱ፤ የጀዋር በፖለቲከኛ (ብስለትና መሰሪነት)፣ የልደቱ በወታደር (ጉልበትና ማስፈራራት) ከመቅረቡ በስተቀር፤ ‹መስከረም 30 የመንግስት ህጋዊ ተቀባይነት ስለሚያበቃ፣ መንግስት እኛ የምንለውን የማይቀበል ከሆነ፣ ህዝቡ ከእኛ ጋ ቆሞ መንግስትን እንዲቃወም- እንዲታገል› ነው፡፡
በጎው ነገራቸው፣... ‹‹መንግስት ከተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር በሁኔታው ላይ መወያየትና መስማማት አለበት›› የሚለው ነው፡፡ በርግጥ መንግስት ይህን ማድረግ አለበት፤ ይህ ሕዝብ በኮሮና ድቀቱ ላይ፣ በፖለቲካ ምክንያት የሚፈጠር ነውጥን የሚሸከም ትከሻ አይደለም፤ የሚሰማ ጆሮ የለውም፡፡
የጃዋርና የልደቱ ትልቁ ችግር፣ ህዝብን በኪሳቸው እንደያዙት ሳንቲም ሲፈልጉ ሊያስቀምጡት፣ ሲፈልጉ ደግሞ አውጥተው ሊጠቀሙበት፣ ደፍነው ለጅምላ ግዢ፣ ዘርዝረው ለችርቻሮ ሊያውሉት የሚችሉት አድርገው መቁጠራቸው ነው፡፡ ህዝቡን እውን ቢያውቁት የትላንቱን ውይይታቸውን ይዘውለት ለመቅረብ ባልደፈሩ ነበር፡፡ በተለይ እዚህ ላይ የልደቱ ድፍረት ለከት አልነበረውም፤ ከመስከረም 30 በኋላ መንግስት ስብሰባ እንኳን ለመምራት፣ መብት እንደሌለው ሲናገር፣ ስለ ራሱ ሀገር የሚያወራ ፈጽሞ አይመስልም፤ በወረርሽኝ ምክንያት ምርጫ ስለተራዘመበት መንግስት ሳይሆን፣ ሀገር ለቅቄ እወጣለሁ ያለበትን ቀን ስላላከበረ ቅኝ ገዢ የሚያወራ ነው የሚመስለው፡፡ የሚገርመው ከወራት በፊት ልደቱ ‹‹ተቃዋሚ ፓርቲዎችን 10 ሺህ ፊርማ እንዲያሰባስቡ መጠየቅ፣ ፓርቲዎችን ማዳከምና እንዳይመሰረቱ ማድረግ ነው.. ባለበት አፉ ዛሬ 100 ሚሊየን ህዝብ ከጎኑ እንደሆነ በሙሉ ልብ ሲናገር መስማት ጤንነቱን ያጠራጥራል፤ ... ህዝብ እኮ ስልጣን የራበው ሁሉ እየነቀለ የሚጥደው የቦና ጎመን አይደለም፡፡
.ውይይታቸውን ልብ ላለ የልደቱና የጀዋር ልዩነት (ምንም እንኳን ጃዋር የፓርቲያቸውን የመፍትሄ ሀሳብ ግልጽ ባያወጣውም) ለችግሩ የሚያቀርቡት የመፍትሄ ሀሳብ ላይ ነው፡፡ በግሌ የጃዋር ፓርቲ የሽግግር መንግስትን እንደ መፍትሄ የሚያቀርብ አይመስለኝም:: ፕሮፌሰር  መረራ እና ጃዋር እራሱ የፖለቲካ ሳይንስ ተማሪዎች በመሆናቸው እውቀታቸውን ተጠቅመው፣ የተሻለ ሀሳብ ሊያቀርቡ ይችላሉ ብዬ እገምታለሁ፡፡
.የልደቱ ‹‹የሽግግር መንግስት›› ሀሳብ ግን እንዳለው ቀድሞም በቀዳማዊ ኢህአዴግ መውደቅ ፍትጊያ (2009/10) የነበረ፣ ዛሬም ከኮሮና ጋር ያለ ነው፡፡ ልደቱ ከፍተኛ የስልጣን ፍላጎት ያለው ይመስለኛል፤ በሌላ በኩል ደግሞ የ97ቱ ምርጫ ህዝባዊ ቅቡልነቱን እንዳወረደውና የሚፈልገውን የስልጣን እርካብ እንደማያስረግጠው ያውቃል፡፡ በመሆኑም ፓርቲዎች በመዋጮ የሚያቋቁሙት የሽግግር መንግስት ነው ብቸኛ የማርያም መንገዱ፡፡ ይኸው ነው፡፡
በርካታ ሀገሮች በኮሮና የተነሳ ምርጫ አራዝመዋል፤ የትኛው ሀገር ነው የሽግግር መንግስት የመሰረተው? የሽግግር መንግስት የተወሰነ ጊዜ ተሰፍሮለት የሚመሰረት ነው:: አሁን ያጋጠመው ችግር ወረርሽኝ ነው፤ 6 ወር ወይም አመት ሊወስድ ይችላል፤ አናውቅም፡፡
ለሁለቱም...
ፖለቲከኛ መሆን ካሻችሁ ህዝቡን እወቁት፤ አክብሩት፡፡ አክብሮታችሁ ቀርባችሁ ከማወቃችሁ ይሁን፡፡ ህዝብን የማያከብር ፖለቲከኛ ህዝብን ሊመራ አይችልም፡፡ ህዝብን አክብሩ፡፡ ህዝብ ጉልበት ስትፈልጉ የምትገዙበት የምስጢር ኪሳችሁ ሳንቲም፤ ስልጣን ሲርባችሁ እየነቀላችሁ የምትጥዱት የጓሮአችሁ ጎመን አድርጋችሁ አትቁጠሩት፡፡
(ከበድሉ ዋቅጅራ ፌስቡክ)

 ከዕለታት አንድ ቀን በጉርብትና የሚኖሩና የሚዋደዱ ሁለት ውድ ጓደኛሞች ነበሩ፡፡ ሁለቱም ሙልጭ ያሉ መላጣዎች ናቸው፡፡ ገበሬዎች በመሆናቸው በእርሻ ወቅት ይረዳዳሉ፡፡ ይተጋገዛሉ፡፡ በመቀናጆም ያርሳሉ፡፡ የሰፈሩ ሰው በነሱ የመተሳሰብ ሁኔታ ይቀናባቸዋል፡፡
ሁለቱም ፀጉራቸው መላጣ በመሆኑ የቅጽል ስም ወጥቶላቸዋል፡፡ “ሁለቱ ዕንቁላሎች” ይባላሉ፡፡
አንድ ቀን በአንድ አውራ ጐዳና ሽርሽር እያሉ ሳሉ፤ ከሩቁ አንድ የሚያብረቀርቅና የሚያብለጨልጭ ነገር አዩ፡፡
1ኛው - “ባትጋራኝ! በትኩስ እንጀራ!” አለ
2ኛው - “እኔንም ባትጋራኝ - በትኩስ እንጀራ!” አለ
1ኛው -  “እኔ ቀድሜ ብያለሁ!”
2ኛው -  “እኔ ቀድሜያለሁ!”
ቀስ በቀስ ወደሚያበረቀርቀው ዕቃ ዘንድ ገና ሳይደርሱ መጓተት ጀመሩ፡፡ አንዱ ወደ ግራ ሲጐትተው፣ ሌላው ወደቀኝ ይጐትተዋል፡፡ ደሞ እንደገና በተቃራኒ አቅጣጫ ይጓተታሉ፡፡ ወደ ትግል ገቡ፡፡ አሁን አንዱ ተሸክሞ ያንከባልለዋል፡፡ ሌላኛው እንደምንም ይገለብጠውና ከላይ ይሆናል፡፡ ሆኖም አልተላለቁም፡፡ አቧራ በአቧራ ሆኑ!
በመካከል አንድ ቄስ ይመጡና ሁኔታቸውን ያስተውላሉ፡፡
“አንድ ጊዜ እረፉ! ምን ሆናችሁ ነው የምትጣሉት?”
1ኛው  - “እኔ ያየሁትን ዕቃ ሊወስድብኝ ስለሆነና ተው ብለው እምቢ ስላለኝ፤ እዚህ ደፍቼው፣ እንዴት እንደምወስድ ላሳየው ነው!”
2ኛው - “እስቲ በጉልበት እንደሆነ አሁን እናያለን! ከእሱ የሚያንስ ሰው እንዳለ አሁን ልናይ ነው!”
ቄሱ ወደሚጣሉበት ዕቃ ተመለከቱ፡፡ ሄደው ዕቃውን አንስተው፣ ይዘው ወደ ሁለቱ ተደባዳቢዎች መጡ፡፡
ዕቃው የሚያብረቀርቅና ዐይን የሚስብ የብረት ማበጠሪያ ነው!
ቄሱም ማበጠሪያውን ከፍ አድርገው በእጃቸው ይዘው፤
“ለመሆኑ በዚህ ማበጠሪያ ፀጉሩን ቀድሞ የሚያበጥር ከሁለት አንዳችሁ ማን ነው?!” ብለው ጠየቁ፡፡
ሁለቱ መላጦች እርስ በርስ ተያዩ፡፡ አንደኛው የሌላውን መላጣ እያየ ፈገግ አለ፡፡ ሌላኛውም እንደዚያው  ፈገግ ብሎ የፈገግታ አፀፋውን መለሰ፡፡
ይሄኔ ቄሱ እንዲህ አሉ፡-
“አያችሁ ልጆቼ፤ ያደረጋችሁት ነገር ሶስት ትምህርታዊ ጥያቄዎችን እንድናነሳ ያደረገናል፡-
አንደኛ/ ከመልካም ጓደኝነት የበለጠ ዋጋ ያለው ነገር አለን?
ሁለተኛ/ የሚያብለጨልጭ ነገር ሁሉ ወርቅ ነውን?”
ሶስተኛ/ ስስትና ስግብግብነት ወደመከፋት እንደሚያመራ አስተውላችኋልን?
ከሶስቱ የትኛውን ያስተምረናል? ነው ወይስ ሶስቱንም ነገሮች የሚየስተምረን በሳል ታሪክ ነው ብለው ገላገሏቸው፡፡
***
በዓለም ላይ ጥቃቅን የሚመስሉ ግን ታላላቅ ነገር የሚያስተምሩን አያሌ ክስተቶች አሉ፡፡ “ትልልቁን ነገር ፍለጋ ስንዋትት፤ ከትንንሹ ክስተት የምናየውና የምናገኘው የላቀ ነገር ያመልጠናል፡፡ ትኩረታችን ለማደግ ነውና ወደዚያ ስናንጋጥጥ፣ ልብ ማለት ያለብንን ከትንሽ የሚገኝ ድንቅ ነገር እንስተዋለን! ምን ጊዜም ቢሆን ትንሿ ድርጭት ለትልቁ ተራራ አለች የተባለውን አንርሳ፡-
“If I am not as big as you,
More are you as small as I am”
“ታላቁ ተራራ፣ እንቁ ታላቅ ጋራ
ግዙፍ ነኝ እያልህ፣ እጅግ አትኩራራ
እውነት እልሃለሁ፡-
አንተ ልነስ ብትል አትችልምና
በትንሽነቴ በልጥሃለሁ ግና!”
ከትናንሽ ነገሮች ውስጥ የምናገኘውን ቁምነገር ከላይ የቀረበው ግጥም በቅጡ ያፀኸየዋል፡፡
ማናቸውንም ትንሽ ነው ያልነውን ነገር በንቀት ዐይን አለማየት ከቶም ብልህነት ነው፡፡ በዚህ ሁሉ ላይ ደግሞ ሁልጊዜ ትልቅነትን ከእኛ ውጪ ከመፈለግ እራሳችን ውስጥም መፈለግ ረቂቅ ጥበብ ነው፡፡ ሮበርት ብራውኒንግ የተባለው ገጣሚ እንዲህ ይለናል፤
“ደግሞም ማወቅ ማለት…
ከውጪ ያለውን ሄዶ ከመፈለግ
ከውስጥ የበራውን እንዲጠጣ ማድረግ!”
በራሳችን ውስጥ ያሉትን እሴቶች መፈተን፣ ማጤንና ለምን ;;; እንደምናውላቸው ማገናዘብ በእጅግ ጠቃሚና ይሆነኝ ብለን ለፍጆታ ልናውለው የሚገባ ፍሬ - ጉዳይ ነው፡፡ ሁልጊዜ “ከሞኝ ደጅ ሞፈር ይቆረጣልን” እና “እኔ የምለብሰው አጥቼ እሷ እስክስታ ትወርድበታለችኝ” እየተረትን ቁልቁል የምናድግ፣ ሁሌ ተመጽዋችና ሁሌ የድህነት ምሳሌ ሆነን መኖር የለብንም፡፡
ለዚህ ደግሞ ቁልፉ መርህ፤ ሎሬት ፀጋዬ ገብረመድህን “በኦቴሎ” ትርጉሙ ውስጥ፣ እያጐ በተሰኘው ገፀ - ባሕሪው አማካኝነት ያስቀመጠው ሐረግ ነው፡፡
እያጐ፤
“ሌላ ባላውቅ የራሴን ዋጋ አቃለሁ!” ይለናል፡፡ የራስ ዋጋ ባህል ውስጥ አለ፡፡ የራስ ዋጋ ኢኮኖሚ ውስጥ አለ፡፡ የራስ ዋጋ ፖለቲካ ውስጥ አለ፡፡ የራስ ዋጋ ሥነ - አዕምሮ ውስጥ አለ፡፡ ከሁሉም በላይ ደግሞ የራስ ዋጋ ሥነ - ጤና ውስጥ አለ፡፡ ስለሆነም ነገን የራሳችንና የህብረተሰባችን ለማድረግ፣ አካላዊም ሆነ መንፈሳዊ ጤንነታችንን መጠበቅን እንደ ባህል ማጥበቅ ይገባናል፡፡
ለወትሮው ስለ ጤና እንደ ፈሊጥ እንናገር ነበር፡፡ ዛሬ ስለ ጤና ስናስብ ትውስ የሚለን አንድ ተረት ነው፡-
“ከሞትና ከህይወት የቱ ይሻልሃል ቢሉት፤ ሲያስብ ዘገየ!”
ዛሬ የህይወት ጉዳይ ወለም ዘለም የሌለበት፣ የቀረጥ ቀን ጥሪ ነው! እገሌ ከእገሌ በማንልበት መልኩ ከቤት ወደ ጐረቤት፣ ከጐረቤት ወደ ሀገር ለመዛመት፣ ከዚያም ዓለምን አሻምዶ ለመዋጥ አሰፍስፎ የመጣውን በሽታ፤ እንደ ወትሮው ከንፈር በመምጠጥ የምንሳለቅበት እንዳልሆነ፣ ጥንቅቅ አድርገን፣ በአጽንኦት ማመን የሚገባን ጊዜ ላይ ነን፡፡
ከቶውንም በበሽታው የተያዘና የሟች ቁጥር ሲበዛና ሲያንስ፤ አንዴ ቸል አንዴ ጠበቅ የምናደርግበት አካሄድ የትም አያደርሰንም! ሥጋቱ የምር ሥጋት፤ ጥንቃቄውም ጥብቅ ጥንቃቄ መሆን አለበት! “ሲበርድ በእጅ፤ ሲፋጅ በማንኪያ” የሚባል አማራጭ የለውም፤ ደግመን እንደምንናገረው፡-
“ከሞትና ከህይወት የቱ ይሻልሃል? ቢሉት፤ ሲያስብ ዘገየ” የሚለው መተረት ያለበት ጊዜ አይደለምና ምርር ክርር ብለን፣ የቁርጥ ቀን ልጆች እንሁን፡፡ በዚህም ለትውልድ፣ ለሀገርና ለአለም እንትረፍ፡፡ በአንድ ምርጥ መንገድ - በጥንቃቄ!! ሌላ ባላውቅ የራሴን ዋጋ አቃለሁ - እንበልና እንጀምር፡፡ ከዚያ ሁሉም ይቀጥላል፡፡ ሁላችንም እንዋደዳለን፡፡ በጥንቃቄም እንተሳሰባለን! የነገ ሰው ይበለን!!   


 የከፋና የባሰ እንጂ ይህ ነው የሚባል አንዳች የተሻለ ወይም ተስፋ ሰጪ ነገር ሳይሰማ፣ አለም ኮሮና በሚሉት የክፍለ ዘመኑ የሰው ልጆች ፈተና እልፍ አእላፍ ጥፋቶችን ነጋ ጠባ መቁጠር እንደቀጠለች፣ እንደሌሎች ሁሉ ይሄኛውም ሳምንት ተገባደደ፡፡
ቁጥሩ አሁንም ማሻቀቡን ቀጥሏል...
ወሰን ድንበር ሳያግደው፣ የተራቀቀው የዘመኑ ሳይንስ አንዳች መላ ሊያገኝለት አቅቶት፣ በአለም ዙሪያ በስፋት መሰራጨቱን የቀጠለው ኮሮና ቫይረስ፣ እስካለፈው ሐሙስ አመሻሽ ድረስ በመላው አለም በሚገኙ 212 አገራትና ግዛቶች ውስጥ ከ3,851,424 በላይ ሰዎችን ሲያጠቃ፣ ከ266,010 በላይ የሚሆኑትንም ህይወት እንደቀጠፈ  የዎርልዶሜትር ድረገጽ መረጃ ያሳያል፡፡
አሜሪካ አሁንም ከሰንጠረዡ አናት ላይ ናት…
እስከ ትላንት በስቲያ ድረስ 1,265,212 ሰዎች በቫይረሱ በተጠቁባት አሜሪካ፣ ለህልፈተ ህይወት የተዳረጉት ሰዎች ቁጥርም  74,881 መድረሱን ነው መረጃዎች የሚጠቁሙት፡፡
ስፔን በ256,855፣ ጣሊያን በ214,457፣ እንግሊዝ በ201,101፣ ሩስያ በ177,160 የቫይረሱ ተጠቂዎች ከአሜሪካ በመቀጠል በተጠቂዎች ብዛት እንደ ቅደም ተከተላቸው እስከ አምስተኛ ያለውን ስፍራ የያዙ የአለማችን አገራት ሆነዋል፡፡
በኮሮና ቫይረስ ለሞት የተዳረጉባት ሰዎች ቁጥር በሳምንቱ በእጅጉ በጨመረባትና ጣሊያንንና ስፔንን በመቅደም፣ ከአሜሪካ ቀጥላ በሁለተኛ ደረጃ ላይ በተቀመጠችው እንግሊዝ፣ የሟቾች ቁጥር 30,076 መድረሱ ሲነገር፤ ጣሊያን በ29,684፣ ስፔን በ26,070፣ ፈረንሳይ በ25,809 ሟቾች ይከተላሉ፡፡
ኢኮኖሚው ክፉኛ እየተጎዳ ነው
በአለማቀፍ ደረጃ በኮሮና ቫይረስ ሳቢያ ክፉኛ ከተጎዱት ዘርፎች መካከል አንዱ የሆነው የሆቴልና ቱሪዝም ዘርፍ፣ ዘንድሮ እስከ 80 በመቶ የሚደርስ የገቢ መቀነስ እንደሚያስመዘግብ የአለም የቱሪዝም ድርጅት፣ ከትናንት በስቲያ ባወጣው መረጃ ጠቁሟል፡፡
ባለፉት ሶስት ወራት አገራትን የጎበኙ አለማቀፍ ቱሪስቶች ቁጥር በ22 በመቶ ያህል መቀነሱን በማስታወስ፣ የአለማችን የቱሪዝም ዘርፍ በአመቱ በኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ሳቢያ እስከ 1.2 ትሪሊዮን ዶላር የሚደርስ ገቢ ሊያጣ እንደሚችል የገለጸው ድርጅቱ፤ቱሪዝሙ መስክ ተሰማርተው የሚገኙ 120 ሚሊዮን ያህል ሰዎች ከስራ ገበታቸው ሊፈናቀሉ እንደሚችሉም አስታውቋል፡፡ ኮሮና ቫይረስ የቱሪዝም ዘርፋቸውን ክፉኛ ከጎዳባቸው አገራት አንዷ በሆነችው ስፔን፤ የአለማቀፍ ጎብኝዎች ቁጥር ባለፈው መጋቢት ወር ብቻ በ64.3 በመቶ መቀነሱን ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡
ላለፉት ሰባት ተከታታይ አመታት ከፍተኛ ቁጥር ባላቸው ቱሪስቶች የተጎበኘች ቀዳሚዋ የአለማችን አገር የነበረችው ስፔን፤ ኮሮና ባሳደረባት ተጽዕኖ ሳቢያ ኢኮኖሚዋ በ5.2 በመቶ መቀነሱ ተነግሯል፡፡ በሌላ ዜና ደግሞ የፊሊፒንስ ጥቅል አገራዊ ምርት ባለፉት ከ20 በላይ ዓመታት ታሪኩ ለመጀመሪያ ጊዜ መቀነሱን የዘገበው አናዶሉ ኤጀንሲ፤ ባለፉት 3 ወራት ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ ያሳየው ቅናሽ 0.2 በመቶ መሆኑንም አስነብቧል፡፡
ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ የነዳጅ ገቢዋ በከፍተኛ ሁኔታ የቀነሰባትና በጀቷን ለመቀነስ የተገደደችው ናይጀሪያ፤ ኢኮኖሚዋ በአመቱ በ3.4 በመቶ ያህል እንደሚቀንስ የአገሪቱ የፋይናንስ ሚኒስትር ዛይናብ አህመድ መናገራቸውንም ቢቢሲ ባወጣው ዘገባ አመልክቷል፡፡ ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ ብዙ የአለማችን ታላላቅ ኩባንያዎች ለኪሳራ መዳረጋቸውንና በርካታ ቁጥር ያላቸው ሰራተኞቻቸውን ማሰናበት የቀጠሉ ሲሆን ታዋቂው አየር መንገድ ቨርጂን ጋላክቲክ 3 ሺህ ሰራተኞቹን ማሰናበቱን ባለፈው ማክሰኞ ሲያስታውቅ፣ ኳታር ኤርዌይስ ብዛት ያላቸውን ሰራተኞቹን እንደሚያሰናብት ከሰሞኑ ማስጠንቀቁን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
ግዙፉ የፊልምና የመዝናኛው ዘርፍ ኩባንያ ዋልት ዲዝኒ ባለፉት ሶስት ወራት ጊዜ ውስጥ ብቻ ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ ፓርኮቹን በመዝጋቱና አዳዲስ ፊልሞችን ባለማውጣቱ ሳቢያ የ1.4 ቢሊዮን ዶላር ገቢ ማጣቱን አስታውቋል፡፡
በመላው እንግሊዝ የሚያዝያ ወር የመኪኖች ሽያጭ ከ1946 ወዲህ ዝቅተኛው ሆኖ መመዝገቡን የዘገበው ቢቢሲ፤ በሰሜን አየርላንድ በሚያዝያ ወር የመኪና ሽያጭ ባለፈው አመት ከነበረበት በ99 በመቶ ያህል መቀነሱንና በወሩ የተሸጡ መኪኖች 24 ብቻ መሆናቸውን አመልክቷል፡፡ ታዋቂው የመኪና አምራች ጄኔራል ሞተርስ ኩባንያ በበኩሉ፤ በመላው አለም የሚገኙ 13 ሺህ ያህል ሰራተኞቹ ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ ከስራ ገበታቸው ሊፈናቀሉ እንደሚችሉ ማስታወቁ የተነገረ ሲሆን ታዋቂው የትራንስፖርት ኩባንያ ኡበር፣ ከአጠቃላይ ሰራተኞቹ 14 በመቶ ያህል ወይም 3 ሺህ 700 የሚደርሱትን ላልተወሰነ ጊዜ ከስራ እንደሚቀንስ ሰሞኑን ማስታወቁም ተነግሯል፡፡
በህንድ ከኮሮና ቫይረስ መስፋፋት ጋር በተያያዘ የእንቅስቃሴ መቋረጥ፣ በሚያዝያ ወር ከ122 ሚሊዮን በላይ ዜጎች ከስራ ገበታቸው መፈናቀላቸውን ቢቢሲ ሲዘግብ፤ ዘ ጋርዲያን በበኩሉ፣ የእንግሊዝ ስራ አጥ ወጣቶች ቁጥር እስከ መጪው አዲስ አመት ድረስ 1 ሚሊዮን እንደሚደርስ መነገሩን አስነብቧል፡፡
የኮሮና የሞት ምጣኔ ጉዳይ
በአለማችን በኮሮና ቫይረስ ሳቢያ ለሞት የተዳረጉ ሰዎች ቁጥር ከሩብ ሚሊዮን ማለፉ በመገናኛ ብዙሃን የተዘገበው፣ በሳምንቱ የመጀመሪያ ዕለት ሰኞ ነበር፡፡ የሟቾች ቁጥር ነጋ ጠባ ማሻቀቡ እንዳለ ሆኖ፣ በተለያዩ አገራት በቫይረሱ ለሞት የተዳረጉ ሰዎች ቁጥር ከተጠቁት አንጻር ሲሰላ የሚገኘው ውጤት ግን ጥያቄን የሚያጭርና ለጥናት የሚጋብዝ መሆኑ እየተነገረ ይገኛል፡፡
አንዳንድ አገራት ጥቂት ሰው በቫይረሱ ተይዞባቸው ብዙ ሰው ሲሞትባቸው፤ አንዳንዶቹ ደግሞ ብዙ ሰው ተይዞባቸው ጥቂት ሞቶባቸዋል፡፡ አገራት ምን ያህል በታማኝነት የተጠቂዎችንና የሟቾችን ትክክለኛ ቁጥር ይገልጻሉ የሚለው ጉዳይ ከአገራት የሞት ምጣኔ ጋር ተያይዞ የሚነሳ መሆኑም ይነገራል፡፡
የአለማችን አገራት የኮሮና ቫይረስ የሞት ምጣኔ የተለያየ እንደሆነ የዘገበው አልጀዚራ፤ ከ0 ነጥብ 1 በመቶ በታች የሆነው እጅግ ዝቅተኛ የአለማችን የኮሮና ቫይረስ የሞት ምጣኔ ከተመዘገበባቸው አገራት መካከል ኳታርና ሲንጋፖር እንደሚገኙበት አመልክቷል:: ኒውዚላንድና አውስትራሊያና በተመሳሳይ ከአለማችን አገራት አነስተኛ ነው የተባለው የ1 በመቶ የሞት ምጣኔ እንደታየባቸውም ገልጧል::
ቤልጂየም በ16 በመቶ ከአለማችን አገራት ከፍተኛውን የኮሮና ቫይረስ የሞት ምጣኔ መያዟንና፣ በአንጻሩ ደግሞ የኮሮና ቫይረስ የሞት ምጣኔ በእንግሊዝ 15 በመቶ፣ በጣሊያን 14 በመቶ፣ በአሜሪካ በ6 በመቶ ላይ እንደሚገኝ የጠቆመው ዘገባው፤ በአልጀሪያ ከአፍሪካ ከፍተኛው የ10 በመቶ የሞት ምጣኔ መመዝገቡንም አመልክቷል፡፡
ወደ መደበኛ ህይወት መመለስ
የኮሮና ቫይረስ መነሻ በሆነችው የቻይናዋ ውሃን ከተማ ለወራት ተዘግተው የነበሩ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች በሳምንቱ መጀመሪያ ዳግም የተከፈቱ ሲሆን፣ ከ120 በላይ ትምህርት ቤቶች አገልግሎት መስጠት መጀመራቸው ተነግሯል፡፡ በጀርመን አንዳንድ ከተሞች የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤቶች መከፈት መጀመራቸውንም ዘ ዴይሊ ሚረር ዘግቧል፡፡
ስፔን፣ ፖርቹጋል፣ ቤልጂየም፣ ፊንላንድ፣ ናይጀሪያ፣ ህንድ፣ ማሌዢያ፣ ታይላንድ፣ እስራኤል፣ ሊባኖስና ሌሎች በርካታ የአለማችን አገራት በኮሮና ወረርሽኝ ሳቢያ ተዘግተው የቆዩ ፋብሪካዎችን፣ የግንባታ ፕሮጀክቶችን፣ ፓርኮችንና ቤተ መጻህፍትን ስራ እንዲጀምሩ መፍቀዳቸውን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
ስሎቫኪያ በኮሮና መዘጋት ሳቢያ የተቀዛቀዘውን ኢኮኖሚ ለማነቃቃት በሚል ከሰሞኑ ሬስቶራንቶች፣ ሆቴሎችና ሱቆችን ጨምሮ የተለያዩ የንግድ ተቋማት እንዲከፈቱ የወሰነች ሲሆን፣ ሃይማኖታዊ እንቅስቃሴዎችና የሰርግ ስነስርዓቶችም ሰው ሳይበዛ እንዲከናወኑ እንደምትፈቅድ ፍንጭ ሰጥታለች፡፡
የኮሮና ቫይረስ ተጠቂዎችና ሟቾች ቁጥር እየጨመረ ባለባት ፓኪስታን፤ መንግስት የእንቅስቃሴ ገደቦችን ማላላት እንደሚጀምር ከትናንት በስቲያ ያስታወቀ ሲሆን ሁለተኛ ዙር የወረርሽኝ ማዕበል ያሰጋታል የተባለችው ጀርመን በበኩሏ፤ የተዘጉ ሱቆችንና ትምህርት ቤቶችን በሙሉ ከሳምንታት በኋላ ለመክፈት ማሰቧም ተነግሯል፡፡
ኮሮና እና ምርጫ
የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በመላው አለም መስፋፋቱን ተከትሎ፣ በተለያዩ የአለማችን አገራት ሊካሄዱ ቀን ተቆርጦላቸው የነበሩ አገራዊና ክልላዊ ምርጫዎች መስተጓጎላቸውና መራዘማቸው ተነግሯል፡፡
የኢንዶኔዢያ መንግስት ባለፈው ሰኞ ባደረገው ስብሰባ፣ በመጪው መስከረም ሊያከናውነው የነበረውን ክልላዊ ምርጫ፣ በኮሮና ሳቢያ ወደ ታህሳስ ወር እንዲሸጋገር መወሰኑን ታይም መጽሄት ዘግቧል፡፡ ሶርያ በሚያዝያ መጀመሪያ ልታደርገው የነበረውን የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ምርጫ፣ ወደ ግንቦት መጨረሻ ስታራዝም፣ በኢራንም በሚያዝያ አጋማሽ ሊከናወን ቀን ተቆርጦለት የነበረው ሁለተኛ ዙር ምርጫ፣ ወደ መጪው መስከረም እንዲሸጋገር ተደርጓል፡፡
ሲሪላንካ ቀጣዩን ምርጫ ከሚያዝያ መጨረሻ ወደ ሰኔ አጋማሽ ገፋ ስታደርገው፣ በህንድም የተወሰኑ ክልላዊ ምርጫዎች በወራት እንዲራዘሙ መደረጉን ዘገባዎች ያስረዳሉ፡፡
በአህጉረ አፍሪካ ከወራት በኋላ ምርጫ ሊያካሂዱ ቀጠሮ በያዙ ጊኒ፣ ብሩንዲ፣ ቡርኪናፋሶ፣ ጋና፣ ኒጀር፣ ታንዛኒያናና ቶጎ በመሳሰሉት አገራት፣ ኮሮናቫይረስ፣ የምርጫ የጊዜ ሰሌዳን ሊያስቀይር ይችላል ተብሏል፡፡  
በዓለም ላይ 90 ሺ የጤና ባለሙያዎች በኮሮና ተይዘዋል
ከ260 በላይ ነርሶች ለሞት ተዳርገዋል
በመላው አለም ቁጥራቸው ከ90 ሺህ በላይ የሚደርስ የጤና ባለሙያዎች በስራ ገበታቸው ላይ እያሉ በኮሮና ቫይረስ መጠቃታቸውን ኢንተርናሽናል ካውንስል ኦፍ ነርስስ የተባለው አለማቀፍ ተቋም ባለፈው ረቡዕ ባወጣው ሪፖርት አስታውቋል፡፡
ኮሮናቫይረስ በመላው አለም ከ260 በላይ ነርሶችን ለሞት መዳረጉን የጠቆመው ተቋሙ፤ ራሳቸውን ከቫይረሱ መከላከል በማይችሉበት አደገኛ ሁኔታ ውስጥ የሚሰሩና ተገቢው ጥበቃ የማይደረግላቸው የጤና ባለሙያዎች እየተበራከቱ ከመምጣታቸውና በብዙ አገራት ጥናት ካለመደረጉ ጋር በተያያዘ፣ በቫይረሱ የተጠቁ ባለሙያዎች ቁጥር ከተባለው በእጥፍ ያህል ሊጨምር እንደሚችልም አመልክቷል፡፡
በመላው አለም በኮሮና ቫይረስ የተጠቁ ሰዎች ቁጥር ከ3.5 ሚሊዮን በላይ መድረሱን የጠቆመው ተቋሙ፤ የጤና ባለሙያዎች በቫይረሱ የመያዝ ዕድል በአማካይ 6 በመቶ ነው ቢባል እንኳን፣ በዚህ ስሌት ከ200 ሺህ በላይ ባለሙያዎች በቫይረሱ ተይዘው ሊሆን እንደሚችል ግምቱን አስቀምጧል፡፡
ኮሮናና አፍሪካ
ኮሮና ቫይረስ በአፍሪካ አገራት እስከ ትናንት በስቲያ አመሻሽ ድረስ ያጠቃቸው ሰዎች ቁጥር 51 ሺ 700 የደረሰ ሲሆን ለሞት የተዳረጉት ሰዎች ቁጥር ደግሞ ወደ 2 ሺህ 12 ከፍ ማለቱን የአፍሪካ የበሽታ መቆጣጠር ማዕከል ይፋ ባደረገው መረጃ አስታውቋል፡፡
በአህጉሪቱ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ሰዎች የተጠቁት በደቡብ አፍሪካ መሆኑንና በአህጉሪቱ 7 ሺህ 800 ያህል ሰዎች በኮሮና ቫይረስ መጠቃታቸውን የጠቆመው መረጃው፤ ግብጽ በ7 ሺህ 600፣ ሞሮኮ በ5 ሺህ 408፣ አልጀሪያ በ4 ሺህ 997 ተጠቂዎች እንደሚከተሉም አብራርቷል፡፡ በአፍሪካ በኮሮና ሟቾች ቁጥር ቀዳሚነቱን የያዘችው 476 ሰዎች የሞቱባት አልጀሪያ ስትሆን፣ በግብጽ 469፣ በሞሮኮ 183 ሰዎች እንደሞቱም መረጃው አክሎ ገልጧል፡፡
የአፍሪካ የበሽታ መከላከልና መቆጣጠር ማዕከል በ20 የአፍሪካ አገራት የሰራውን ጥናት ጠቅሶ ቢቢሲ እንደዘገበው፣ አብዛኞቹ አፍሪካውያን ለ14 ቀናት ከቤት እንዳይወጡ ቢከለከሉ ለረሃብና ለውሃ ጥም እንደሚጋለጡ ተናግረዋል፡፡
ጥናቱ ከተደረገባቸው ሰዎች መካከል ከግማሽ በላይ የሚሆኑት ለ14 ቀናት ከቤት ሳይወጡ ቢቆዩ ያላቸውን ገንዘብ ጨርሰው ባዶ እጃቸውን እንደሚቀሩ መናገራቸውን የጠቆመው ዘገባው፤ መንግስታት ዜጎችን ከቤት እንዳይወጡ ከመከልከላቸው በፊት መሰረታዊ ፍላጎቶችን ማሟላት በሚቻልበት ሁኔታ ላይ ትኩረት መስጠት እንደሚገባቸው ጥናቱ ምክረ ሃሳብ ማቅረቡንም አመልክቷል፡፡
የኬንያ መንግስት “ተመርምረን ቫይረሱ ቢገኝብንና ወደ ኳራንቲን ብንገባ ክፍያውን አንችለውም” የሚል ፍራቻ ያለባቸውን ዜጎች ወደ ኮሮና ምርመራ እንዲመጡ ለማበረታታት በማሰብ፣ ከውጭ አገራት ገብተው እንዲሁም ቫይረሱ እንዳለባቸው ተጠርጠረው ለ14 ቀናት በልዩ ማቆያ ውስጥ ለሚቆዩ ዜጎች፣ አጠቃላይ ወጪያቸውን ለመሸፈን መስማማቱን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
“ምንጩን ከማጣራት፤ ማዕበሉን መግራት”
ቻይና እና አሜሪካ - በቃላት ጦርነት
ወትሮም በንግድ ጦርነት እሰጥ አገባ ውስጥ የከረሙት አሜሪካና ቻይና፤ በእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ እንዲሉ ሌላ መነታረኪያ ሆኖ በመጣላቸው ኮሮና ቫይረስ ሳቢያ የጀመሩትን የቃላት ጦርነት በሳምንቱም አጠናክረው ገፍተውበታል፡፡
ኮሮና ቫይረስ በአሜሪካም ሆነ በመላው አለም እያደረሰ ላለው ጥፋት የቻይናን መንግሥት ተጠያቂ ማድረጉን የቀጠለው የፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር፤ ቫይረሱ ውሃን ውስጥ ከሚገኝ ቤተ ሙከራ የወጣ ነው በሚል ላቀረበው ውንጀላ፣ ቻይና “በሬ ወለደ አትበሉ!” የሚል ምላሽ ሰጥታለች፡፡
ፕሬዚዳንት ትራምፕ “ቻይናውያን የሰሩትን ትልቅ ስህተት ለማመን አልፈቀዱም፤ ወደዚያው ሄደን ጉዳዩን ለማጣራት ብንሞክርም አልፈቀዱም” በማለት ከሰሞኑ ላቀረቡት ወቀሳ፣ ምላሽ የሰጡት በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የቻይና ልዑክ በበኩሉ፤ “ኮሮና ቫይረስ ከየትና እንዴት ተነሳ የሚለውን ጉዳይ እንመርምር የሚለውን ወቅቱን ያልጠበቀ ጉዳይ ትቶ፣ ከፍተኛ ጥፋት እያደረሰ ያለውን ወረርሽኝ ለማስቆም ትኩረት ሊሰጥ ይገባል” ብለዋል፡፡
የወቅቱ ዋነኛ ትኩረቴ ወረርሽኙን ማቆም ነው ያለችው ቻይና፤ ኮሮና ሙሉ ለሙሉ በቁጥጥር ስር ሳይውል ጉዳዩን ላጣራ ብለው የሚመጡና በሽታውን የፖለቲካ አጀንዳ ለማድረግ የሚፈልጉ አለማቀፍ ባለሙያዎችን እንደማትቀበልም ልዑኩ ከሰሞኑ ባወጣው መግለጫ ስታውቋል፡፡
የቻይና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ቃል አቀባይ ሁዋ ቹዊንግ በበኩላቸው፤ የትራምፕ አስተዳደር “ቻይና ግልጽነት በጎደለው አካሄድ ቫይረሱ አለምን እንዲያጥለቀልቅ አድርጋለች” በሚል ለሚያቀርበው ወቀሳ በሰጡት ምላሽ፣” ጉዳዩን ለሳይንቲስቶችና የህክምና ባለሙያዎች ቢተውላቸው ይሻላል ባይ ነኝ… አገራዊ የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት የሚፍጨረጨሩ ውሸታም ፖለቲከኞች፣ ሳይንስ ውስጥ ምን ጥልቅ አደረጋቸው” ማለታቸውን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
 የፊት ጭምብል ከ50 በላይ አገራት
ግዴታ ሆኗል
የፊት ጭንብል ከኮሮና ቫይረስ የማስጣሉ ነገር አወዛጋቢ ሆኖ ቢቀጥልም፣ የኮሮና ቫይረስ ስርጭት መስፋፋቱን ተከትሎ፣ ዜጎቻቸው የፊት ጭምብል እንዲያደርጉ የሚያስገድዱ አገራት ቁጥር ከ50 በላይ መድረሱን አልጀዚራ ዘግቧል::
እንግሊዝና ሲንጋፖርን የመሳሰሉ አገራት ለታማሚዎችና የህክምና ባለሙያዎች የፊት ጭንብል እጥረት እንዳይፈጠር ከመስጋት ጤነኛ ሰዎች የፊት ጭንብል እንዳይጠቀሙ ዜጎቻቸውን ቢመክሩም፣ በአንጻሩ ዜጎቻቸው ያለ ጭንብል እንዳይንቀሳቀሱ የሚያስገድዱ አገራትም እየጨመሩ ነው፡፡
የፊት ጭንብል ማድረግን ግዴታ ካደረጉና ቅጣት በመጣል ላይ ከሚገኙ የአለማችን አገራት መካከል ናቸው ብሎ ዘገባው ከጠቀሳቸው መካከልም ቬንዙዌላ፣ ቬትናም፣ ቼክ ሪፐብሊክ፣ ስሎቫኪያ፣ ኩባ፣ ሞሮኮ፣ ቱርክ፣ ካሜሩን፣ እስራኤል፣ አርጀንቲና፣ ሉክዘምበርግ፣ ጃማይካ፣ ኡጋንዳና ኳታር ይገኙበታል፡፡ የፊት ጭምብል ማድረግን ግዴታ ያደረጉ አገራት መመሪያውን ተላልፈው በሚገኙ ዜጎች ላይ የየራሳቸውን ቅጣት መጣል የጀመሩ ሲሆን፣ ለአብነትም የፊት ጭምብል ሳያደርግ ሲንቀሳቀስ የተገኘን ሰው በ3 ወራት እስራትና በ1 ሺህ 300 ዶላር የምትቀጣዋ ሞሮኮ ትጠቀሳለች፡፡
የአለም ጤና ድርጅት፣ ጤነኛ ሰዎች የፊት ጭምብል ማድረግ እንደማይጠበቅባቸውና በአንጻሩ ደግሞ የሚያስሉና የሚያስነጥሱ፣ የጤነኝነት ስሜት የማይሰማቸው እንዲሁም የታመመ ሰው የሚንከባከቡ ሰዎች ግን የግድ የፊት ጭምብል ማድረግ አለባቸው የሚል ምክር ሲለግስ መቆየቱ ይታወቃል፡፡
8 ቢሊዮን ዶላር ለክትባት
የአለማችን መሪዎች፣ የተለያዩ ድርጅቶችና ለጋሾች፣ ለኮሮና ቫይረስ ክትባት ምርምር፣ ምርትና ስርጭት የሚውል 8 ቢሊዮን ዶላር ለማሰባሰብ ደፋ ቀና እያሉ ቢሆንም፣ አሜሪካ ግን የለሁበትም ብላለች፡፡
ገንዘቡን ለማሰባሰብ እንቅስቃሴ በማድረግ ላይ ከሚገኙት መካከል አውሮፓ ህብረትና እንግሊዝ እንዲሁም ኖርዌይ፣ ጃፓን፣ ደቡብ አፍሪካ፣ ካናዳና ሳኡዲ አረቢያ የሚገኙበት ሲሆን ቃል ከገቡት ለጋሾችና ዝነኞች መካከልም 1 ሚሊዮን ዶላር ለመስጠት ቃል የገባችው ታዋቂዋ ድምጻዊት ማዶና ትገኝበታለች፡፡
ዜጎችን ወደ አገር ቤት መመለስ
ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ በተጣሉ የበረራ ገደቦችና የድንበር መዘጋቶች ሳቢያ ከአገራቸው እንደወጡ የቀሩ ዜጎቻቸውን እያፈላለጉ ወደ አገር ቤት የሚመልሱ መንግስታት ተበራክተዋል፡፡ ህንድ በተለያዩ የመካከለኛው ምስራቅ አገራት፣ ሲንጋፖር፣ እንግሊዝና አሜሪካ የሚገኙ 400 ሺህ ያህል ዜጎቿን፣ በኤር ኢንዲያ አየር መንገድ አማካይነት ወደ አገር ቤት የመመለስ እንቅስቃሴዋን ከትናንት በስቲያ ጀምራለች፡፡
የፓኪስታን መንግስት በመላው አለም በሚገኙ 88 ያህል አገራት ውስጥ ተበትነው የሚገኙ ከ100 ሺህ በላይ ዜጎቹን፣ በ33 ልዩ የአውሮፕላን በረራዎች ወደ አገራቸው መመለስ እንደሚጀምር ከሰሞኑ ይፋ ማድረጉን የዘገበው አናዶሉ ኤጀንሲ፤ ከዚህ ቀደም ከ38 አገራት 15 ሺህ ፓኪስታናውያንን መመለሱንም አስታውሷል፡፡
ናይጀሪያ በተባበሩት አረብ ኤሜሬትስና በለንደን የነበሩ ከ565 በላይ ዜጎቿን ወደ አገር ቤት ለመመለስ ዝግጅቷን ያጠናቀቀች ሲሆን ግብጽ በበኩሏ፤ በኩዌት የኮሮና ቫይረስ አስቸኳይ ጊዜ አዋጅን ጥሰዋል በሚል የተባረሩ 500 ያህል ዜጎቿን መመለስ ጀምራለች፡፡



In just a month, Tanzania went from having only 20 coronavirus cases recorded to 480 cases, an alarming increase which puts the country with the highest number of cases in East Africa. However, the country’s president John Magufuli is convinced the number may be exaggerated due to technical hiccups with the imported testing kits.
Magufuli, who holds a doctorate in chemistry, said the testers had randomly obtained several non-human samples on animals and fruits which included a sheep, a goat and a pawpaw and the results came out positive. The samples were given human names and ages and were submitted to the country’s National Referral Laboratory to test for coronavirus without the lab technicians knowing the true identity of the samples.
This apparently prompted Magufuli to believe some people who were tested positive for Covid-19 might not have contracted the novel virus after all. “I have always raised my suspicions about how our national lab has been conducting the Covid-19 cases,” he said at an event in Chato in northern-western Tanzania. The president, who has ordered a probe into the country’s testing protocols, insinuated possible interference by unnamed saboteurs.
But Tanzania has long been criticized by public health experts for enabling  a more relaxed approach to the pandemic compared to the strict lockdowns and restrictions in neighboring East African countries. Instead Magufuli has asked Tanzanians to pray away the virus and left places of worship open since the Covid-19 outbreak began.

The additional pressure on the president has come after three members of parliament in the opposition party died with suspected Covid-19 symptoms over the last two weeks. The opposition party is now refusing to come to parliament as they try to self-isolate while Magufuli has threatened to charge them sitting fees in their absence.
Magufuli is now putting his trust on a herbal treatment touted as a cure for Covid-19 by the president of Madagascar Andry Rajoelina. However,  the World Health Organization (WHO) has warned that there was no proof of any cure.
“I am communicating with Madagascar, and they have already written a letter saying they have discovered some medicine. We will dispatch a flight to bring the medicine so that Tanzanians can also benefit. So as the government we are working day and night,” he said.
The Republic of Congo and Guinea Bissau are other African countries who have promised  to import the herbal remedy.
Soon after Magufuli was elected in October 2015, Tanzanians and even other Africans, celebrated his “bulldozer” persona for getting things done such as firing a number of government top officials in his anti-corruption crusade with impromptu visits to public institutions. The hashtag #WhatWouldMagufuliDo? trended on Twitter during this honeymoon period and seen as a wake-up call for other African leaders to emulate the no-nonsense Tanzanian leader.
Over time that shine has worn off with media clampdowns and the president has come under fire for the country’s deteriorating human rights situation which included a policy on banning pregnant girls from school.
The country is set to hold elections later this year, with Magufuli likely to contest again.
(Source:- QUARTZ AFRICA, By Rabson Kondowe
 May 4, 2020)


More than $8bn (£6.5bn) has been pledged to help develop a coronavirus vaccine and fund research into the diagnosis and treatment of the disease.
Some 40 countries and donors took part in an online summit hosted by the EU.
EU Commission President Ursula von der Leyen said the money would help kickstart unprecedented global co-operation.
She said it showed the true value of unity and humanity, but warned much more would be needed in the days ahead.
In total, more than 30 countries, along with UN and philanthropic bodies and research institutes, made donations.
Donors also included pop singer Madonna, who pledged €1m ($1.1m), said Ms von der Leyen, who set out the Brussels-led initiative on Friday.
The European Commission pledged $1bn to fund research on a vaccine. Norway matched the European Commission's contribution, and France has pledged €500m, as have Saudi Arabia and Germany. Japan pledged more than $800m.
The US and Russia did not take part. China, where the virus originated in December, was represented by its ambassador to the European Union.
The UN says a return to normal life will only be possible with a vaccine.
Dozens of research projects trying to find a vaccine are currently under way across the world.
Even with more financial commitment, it will take time to know which ones might work and how well.
Most experts think it could take until mid-2021, about 12-18 months after the new virus first emerged, for a vaccine to become available.
•    (Source:- BBC, 4 May 2020)

ስለሆነም ወላጆች ልጆቻችሁን ስለኮሮና ቫይረስ በሽታ በግልጽ አውሯቸው !
ጥንቃቄም አስተምሯቸው!
ኮሮናቫይረስ
COVID19Ethiopia

 BY AREGU B. WONDIMUNEH
     Poor healthcare infrastructure and fragile economy, among other things leave Africa in an
    extremely vulnerable position for the worst form of COVID-19 outbreak.
    No wonder that projection models and expert analyses suggest that Africa could be the
    hardest hit ever. Nonetheless, as they stand today, things are not all that gloomy, even
    though there are 36,851 confirmed cases so far in the entire continent, of which more than
    1, 590 have succumbed to the virus. One life lost is one too many. However, considering the
    number infections and deaths in a continent that has a total population of more than 1.2
    billion, one can only safely conclude that no country in Africa has a pandemic situation
    that gone out of control yet.
    Health experts have always worried that measures such as testing for COVID-19, contact
    tracing and social distancing could be very difficult to implement in Africa. That will in
    turn make the entire pandemic response mechanism less effective and hence giving the
    virus a chance to spread wide across the continent and kill as many people. Many countries
    in the continent have a long way to go in terms of building the capacity to be able to ramp
    up testing and contact tracing efforts.
    However, at this point, it might be early to determine how effective the pandemic response
    measures the countries put in place have been. According to available data, so far, only a
    little more than half a dozen out of the 54 countries have confirmed cases that has hit a
    four-digit mark.
    One may wonder how come a pandemic that has taken a heavy toll in the wealthiest
    countries such as the US, Italy and Britain could have a lesser impact on the African
    continent.
    Of course, there is a more logical explanation to that: True, Africa has one of the youngest
    populations which means there is a lower rate of COVID-19 related deaths. The fact that
    the continent has prior experience dealing with pandemics such as Ebola and HIV/AIDS
    will help countries to implement a much more effective mitigation mechanism this time.
    The response measures taken by many African countries were quick as well.
    All these and other factors combined, can be enough a reason to remain cautiously positive
    about what the coming few months hold for Africa.
    However, Africans should by no means let themselves fooled by these seemingly positive
    developments into easing the social distancing measures. There is no logical ground to be
    complacent at this stage as the continent is not out of the woods yet. As the popular adage
    goes, “it is not over until it is over.”
    (Source:- NBE Blog)

Page 8 of 481