Administrator

Administrator

አማን አድቨርታይዚንግ ከደብረማርቆስ ከተማ አስተዳደር ጋር በመተባበር ያዘጋጀው “የገና ኮንሰርት” የሙዚቃ ድግስ ነገ በዋዜማው በደብረ ማርቆስ ከተማ ይካሄዳል፡፡
አዘጋጆቹ በሳምንቱ መጀመሪያ ላይ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፤ በኮንሰርቱ ላይ ድምጻዊ እሱባለው ይታየው (የሺ)፣ ቃቆ ጌታቸው፣ አንተነህ ተስፋዬና ሙሉአለም ጌታቸው የሚያቀነቅኑ ሲሆን ዲጄ ቤቢም በተለያዩ ጥዑመ ዜማዎች ኮንሰርቱን ያደምቀዋል ተብሏል፡፡
በኮንሰርቱ ላይ ለመታደም መደበኛው ትኬት 100 ብር፣ ለጥንዶች 150 ብር እየተሸጠ ሲሆን ትኬቶቹን፣ በኤልቤት ካፌ፣ በካሚሊያ ካፌ፣ በደብረ ማርቆስ ዩኒቨርሲቲ፣ በንጉስ ተ/ሃይማኖት አደባባይና በሀዲስ ዓለማየሁ አደባባይ ማግኘት እንደሚቻል የአማን አድቨርታይዚንግ ባለቤትና ሥራ አስኪያጅ፣ ወጣት አማኑኤል የሺወንድ አስታውቋል፡፡  

 የሱዳን መንግስት በአንድ ዳቦ ዋጋ ላይ ያደረገውን የአንድ የሱዳን ፓውንድ ጭማሪ ሰበብ በማድረግ ከሳምንታት በፊት በአገሪቱ የተቀሰቀሰው ተቃውሞ ተባብሶ በመቀጠል፣ አገሪቱን ለሃያ ዘጠኝ አመታት የገዙት ፕሬዚዳንት ኦማር አልበሽር  ስልጣናቸውን እንዲለቁ ወደሚጠይቅ ፖለቲካዊ ተቃውሞ መሸጋገሩ ተዘግቧል፡፡
መዲናዋን ካርቱም ጨምሮ በተለያዩ ከተሞች ተባብሶ የቀጠለው ተቃውሞ፣ የአልበሽርን መንግስት ጭንቅ ውስጥ እንደከተተው የዘገበው አሶሼትድ ፕሬስ፤22 የአገሪቱ የፖለቲካ ፓርቲዎች ፕሬዚዳንቱ ስልጣናቸውን እንዲለቁና ለዲሞክራሲያዊ ምርጫ ሁኔታዎችን የሚያመቻች የሽግግር መንግስት ተቋቁሞ አመራሩን እንዲረከብ ባለፈው ረቡዕ በይፋ መጠየቃቸውን ጠቁሟል፡፡
የአልበሽር መንግስት አገሪቱን ከገባችበት የኢኮኖሚና የፖለቲካ ቀውስ የማውጣት ብቃትም ሆነ ዝግጁነት የለውም ያሉት ፓርቲዎቹ፤ ስልጣናቸውን እንዲለቅቁ የሚጠይቅ ደብዳቤ ባለፈው ረቡዕ ለፕሬዚዳንቱ መላካቸውን አሶሼትድ ፕሬስ ዘግቧል፡፡
 ናሽናል ፍሮንት ፎር ቼንጅ በሚል ጥላ ስር የተሰባሰቡት ፓርቲዎቹ፤ አልበሽር ጥያቄውን ተቀብለው ስልጣናቸውን የማይለቁ ከሆነ፣ አገሪቱ ወደ ከፋ ቀውስና እልቂት ልትገባ እንደምትችል ያላቸውን ስጋት መግለጻቸውን የጠቆመው ዘገባው፤ ተቃዋሚዎቹ የገዢው ፓርቲ ንብረት የሆኑ ህንጻዎችን በእሳት ማጋየታቸውንና ፖሊስም በርካታ የተቃዋሚ ፓርቲዎች አመራሮችንና ተቃዋሚዎችን ማሰሩን አመልክቷል፡፡
የሱዳን ገዢ ፓርቲ ናሽናል ኮንግረስ ፓርቲ በበኩሉ፤ ተቃዋሚ ፓርቲዎቹ አልበሽር ስልጣናቸውን እንዲለቅቁ ያቀረቡትን ጥያቄ እንደማይቀበለው አስታውቆ፣ ከሁለት አመታት በፊት የተፈጸመውን ብሄራዊ መግባባት የሚጥስ ነው በማለት ያወገዘው ሲሆን  የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ኦማር አልበሽርም፣ በፍትህ ሚኒስትሩ የሚመራ ቡድን ተቋቁሞ፣ በተቃውሞው ዙርያ አፋጣኝ የማጣራት ስራ እንዲጀምር ትዕዛዝ መስጠታቸውን ዘገባው አስረድቷል፡፡
ፕሬዚዳንቱ፤ የፖሊስ ሃይሎች ተቃውሞውን ለማርገብ በሚያደርጉት ጥረት ተመጣጣኝ ያልሆነ ሃይል እንዳይጠቀሙ ቢያስጠነቅቁም፣ መዲናዋን ካርቱም ጨምሮ በተለያዩ የአገሪቱ ከተሞች በተቀሰቀሰው ተቃውሞ እስካሁን ድረስ ከ19 በላይ ሰዎች መገደላቸውንና በመቶዎች የሚቆጠሩትም መቁሰላቸውን የዘገበው ሮይተርስ፣አለማቀፉ የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች ተቋም አምነስቲ ኢንተርናሽናል በበኩሉ፤ የሟቾች ቁጥር 37 ይደርሳል ማለቱን ጠቁሟል፡፡
ሱዳን በከፋ የውጭ ምንዛሬ እጥረት፣ የዋጋ ንረትና የኑሮ ውድነት ውስጥ እንደምትገኝ የጠቆመው ዘገባው፤ፕሬዚዳንት አልበሽር ሰኞ ዕለት ባወጡት መግለጫ፣ ዜጎች ከብጥብጥና ጥፋት እንዲቆጠቡ በማሳሰብ፣ መንግስታቸው በአዲሱ የፈረንጆች አመት በበርካታ ሸቀጦች ላይ ድጎማ እንዲሁም የደመወዝ ጭማሪ እንደሚያደርግና ተጨማሪ ታክሶችን እንደማይጥል ለዜጎቻቸው ቃል መግባታቸውን አስታውቋል፡፡
እ.ኤ.አ በ1989 በተካሄደ ወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት ወደ ስልጣን የመጡት አልበሽር በአምባገነን አገዛዝ አገሪቱንና ህዝቦቿን ማቆርቆዛቸውን ማቆም ይገባቸዋል የሚል አቋም የያዘው ተቃውሞው መባባሱን ቀጥሎ መንግስት ፌስቡክ፣ ትዊተርና ዋትሳፕን ጨምሮ ተቃውሞውን በማስተባበርና መረጃዎችን በማሰራጨት ቀውሱን እያባባሱ ነው ያላቸውን ታዋቂ የማህበራዊ ድረገጾችን ባለፈው ረቡዕ መዝጋቱን ዘገባው አመልክቷል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ ባለፈው ረቡዕ የተሰበሰበው የሱዳን ፓርላማ በከሰላና ሰሜን ኮርዶፋን ግዛቶች ውስጥ የጣለው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በስድስት ወራት እንዲራዘም መወሰኑን ሽንዋ ዘግቧል፡፡
ፓርላማው በግዛቶቹ የተጣለው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ እስከ መጪው ሰኔ ወር አጋማሽ እንዲራዘም የወሰነው በአካባቢዎቹ ያለው ህገወጥ የሰዎች፣ የጦር መሳሪያዎችና አደንዛዥ ዕጽ ዝውውር ተባብሶ በመቀጠሉ መሆኑን ዘገባው አመልክቷል፡፡

 የቀድሞው የደቡብ አፍሪካ ፕሬዚዳንት ጃኮብ ዙማ በጸረ አፓርታይድ ትግልና በነጻነት ተጋድሎ ዙሪያ የሚያጠነጥኑ የሙዚቃ ስራዎችን ያካተተና ስትራግል ሶንግስ የሚል ስያሜ ያለው የሙዚቃ አልበም በማሳተም ለአድማጮች ለማቅረብ ዝግጅት እያደረጉ እንደሚገኙ ተነግሯል፡፡
ባለፈው የካቲት ወር ላይ በሙስና ቅሌት ስልጣናቸውን የለቀቁትና ህዝበ በተሰበሰበባቸው ስፍራዎች በመደነስና በመዝፈን የሚታወቁት ጃኮብ ዙማ፣በመጪው ሚያዝያ ወር የመጀመሪያውን አልበም እንደሚያሳትሙ መነገሩን የዘገበው አሶሼትድ ፕሬስ፤ አልበሙን ፕሮዲዩስ ለማድረግ የሚያስፈልገውን ወጪ የሸፈነላቸው የትውልድ አውራጃቸው ኩዋዙሉ ናታል አስተዳደር መሆኑንም አመልክቷል፡፡
በጸረ አፓርታይድ ትግል ዙሪያ የሚያጠንጥኑ ሙዚቃዎችን የማሳተም ሃሳቡ የተጠነሰሰው ከሶስት አመታት በፊት እንደነበር ያስታወሰው ዘገባው፤ አሳታሚው ቲምቢንኮሲ ንኮቦ የተባለ የመዝናኛው ዘርፍ ድርጅት እንደሆነም ገልጧል፡፡ ዙማ የላቀ የሙዚቃ ተሰጥኦ እንዳላቸውና የሙዚቃ መረዳታቸው ከፍ ያለ እንደሆነ ምስክርነቱን የሰጠው አሳታሚ ድርጅቱ በቀጣይም ከጃኮብ ዙማ በተጨማሪ በጸረ አፓርታይድ ትግል ዙሪያ የሚያጠንጥኑ ሙዚቃዎችን የሚሰሩ ሌሎች ታዋቂ የአገሪቱ ድምጻውያንን ስራዎች ለማሳተም ማቀዱንም ዘገባው አመልክቷል፡፡

 የፈረንጆች አመት 2019 የመጀመሪያዋ ቀን በሆነቺው ባለፈው ማክሰኞ ብቻ በመላው አለም ከ395 ሺህ በላይ ህጻናት ተወልደዋል ተብሎ እንደሚገመት የተባበሩት መንግስታት የህጻናት መርጃ ድርጅት ዩኒሴፍ አስታውቋል፡፡
ከአለማችን አገራት መካከል ጃኑዋሪ 1 ቀን 2019 ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ህጻናት የተወለዱባት ቀዳሚዋ አገር ህንድ ናት ያለው ድርጅቱ፣ በዕለቱ 69 ሺህ 944 ህንዳውያን ህጻናት ወደዚህች አለም መምጣታቸውን አመልክቷል፡፡ በዕለቱ 44 ሺህ 940 ህጻናት የተወለዱባት ቻይና በሁለተኛነት ስትከተል፣ ናይጀሪያ በ25 ሺህ 685 ህጻናት የሶስተኛነት ደረጃን መያዟንም ድርጅቱ ባወጣው መረጃ አስታውቋል፡፡
ፓኪስታን በ15 ሺህ 112፣ ኢንዶኔዢያ በ13 ሺህ 256፣ አሜሪካ በ11 ሺህ 86፣ ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ በ10 ሺህ 53፣ ባንግላዴሽ በ8 ሺህ 428 ህጻናት በቅደም ተከተላቸው መሰረት እስከ ስምንተኛ ያለውን ደረጃ መያዛቸውን የገለጸው ድርጅቱ፣ በዕለቱ ከተወለዱት የአለማችን ህጻናት ከግማሽ በላይ የሚሆኑት በስምንቱ አገራት ውስጥ እንደተወለዱም አመልክቷል፡፡

የዚምባዌ መንግስት ከዩኒቨርሲቲ ቢመረቁም ስራ ሊያገኙ ያልቻሉ ከ16 ሺህ በላይ የአገሪቱ ዜጎችን በቅርቡ ወደ ደቡብ ሱዳን ለመላክ ማቀዱን ሳውዝ ሱዳን ኒውስ ኤጀንሲ ዘግቧል፡፡
የዚምባቡዌ የከፍተኛ ትምህርት፣ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ፕሮፌሰር አሞን ሙሪዋን ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ አገሪቱ በርካታ ቁጥር ያላቸው ምሩቃንን ወደ ደቡብ ሱዳን በመላክ ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ለማግኘት የሚያስችላትን የመግባቢያ ሰነድ ለመፈራረም ዝግጅቷን እያጠናቀቀች ነው፡፡
ዚምባቡዌ በአዲሱ የፈረንጆች አመት 2019 ብቻ በተለያዩ የሙያ መስኮች ከዩኒቨርስቲዎች የተመረቁና ስራ ያልያዙ ከ16 ሺህ በላይ ዜጎችን ወደ ደቡብ ሱዳን ለመላክ ማቀዷን የጠቆመው ዘገባው፣ ታዋቂ የዚምባቡዌ ጋዜጠኞች ግን በርካታ ቁጥር ያላቸውን የራሷን የዩኒቨርሲቲ ምሩቃን ስራ ማስያዝ ያልቻለችው ደቡብ ሱዳን ከዚምባቡዌ ምሁራንን ማስገባቷ አስቂኝ ነው ሲሉ መተቸታቸውን አመልክቷል፡፡

 አንድ ፅሁፍ የሚከተለውን አስፍሯል፡፡
“አንድ ጉብል አንዲትን ጉብል ለማግባት መንገድ ላይ ነው፡፡
“እንደምወድሽ ታውቂያለሽ?” አላት፡፡
“አዎ በደምብ አውቃለሁ” ብላ መለሰች፡፡
“እንግዲህ የነገ ዕጣ ፈንታችንን ለመወሰን መወያየት መጀመር አለብን”
“ደስ ይለኛል”
“መቼ እንደምንጋባ መወሰን ይኖርብናል”
“ትንሽ አልፈጠነም”
“እንዲያውም! ለገና በዓል ማለቅ ያለበት ነገር ነው”
“ቢያንስ ለሳምንታት ማየት አለብን”
“እሱን አልቀበልሺም”
“እሺ በሶስት ቀን ጊዜ ውስጥ መልስ ልስጥህ?”
“እሱ ጥሩ”
በእነዚህ ሦስት ቀናት ውስጥ አንድ ነገር ተከሰተ፡፡
የሚኖርበት ሆቴል ክፍል አንዲት በጣም ቆንጆ፣ ቅርጿ የሚያማልል፣ ዐይነ - ግቧ የሚስብ ሴት፤ ስስ ቀሚስ ለብሳ፣ ፊቱ ሽንጥና ዳሌዋን እያማታች ትንጎራደድበት ጀመር፡፡
ሁሉ ነገሯ እንዳማረው ገብቶታል፡፡ እሷም ገብቷታል፤ ጓጉቶላታል፡፡ ግን ደግሞ ሊያገባ ጥቂት ቀናት የቀረው ሰው ነውና የቸገረው ይመስላል፡፡ ቆንጆዋ እጮኛው የላከችበት ፈተናም ልትሆን ትችላለች፡፡ ተነስቶ ወጣና ደጅ መኪናውን ወዳቆመበት ቦታ ሮጠ፡፡” ይልና፤ ከግርጌው “ከዚህ ታሪክ የምናገኘው ትምህርት ኮንዶም መኪና ውስጥ ማስቀመጥ እንደሚገባ ነው!!”
*   *   *
 በእቅድ መንቀሳቀስ የህይወታችን መመሪያ ሊሆን ይገባዋል፡፡ የአንድ መስሪያ ቤት መመሪያ ለመቅረፅ ምጥ ያህል አድካሚ እንደሆነ ይታወቃል፡፡ የአንድ ሰው የህይወት መመሪያ ግን እጅግ ውስብስብና መጀመሪያውን እንጂ መጨረሻውን የማንተነብየው የጉዞ ሂደት ነው። ፍፃሜውን አወቅንም አላወቅንም ግን መኖር ይቀጥላል፡፡ የሀገር ጉዳይ ሲሆን ደግሞ የጨዋታው ህግ ይለወጣል፡፡ አንደኛ፤ መመሪያው ከመቀረፁ አስቀድሞ የአቃጁ ቡድን ያየዋል፡፡ ግራ ቀኙን ይመዝነዋል፡፡ ይሰርዛል፡፡ ይደልዛል፡፡ እመጫት ያስገባል፡፡ እዝባር እያደረገ አማራጭ ያስቀምጣል! እንዲህ ተጠንቶና ተጣርቶ የመጣ መመሪያ፤ የስህተት ዕድሉ እጅግ ውሱን ነው፡፡
በዚህ መንገድ ነጥረው ያልወጡ መመሪያዎች ግን የሀገር ዕዳ ናቸው፡፡ የአቅም ግንባታ ሳይሆን አቅመ - ጎዶሎነትን ጠቋሚ ናቸው! ነገር ዓለሙ አልሆን ካለንና የሄድነው መንገድ ሁሉ ወደ ጥፋት እያመራ ከመሰለን ወደ ኋላ ከመመለሳችን በፊት ቆም ብሎ ማውጠንጠን፣ የረገጥነውን ሁሉ መፈተሽ፣ ትርፍና ኪሳራውን ማስላት ያሻል፡፡ ከዚያ እንዳዲስ ሥራ ከመጀመር አንስቶ ችግሩን እየፈተሹ መላ መላውን እስከ ማበጀት መታገል ነው! ለዚህ ጠቃሚው ዘዴ ቀና ቀናውን ማትና ከብዙ መጥፎዎች መካከል እንኳ ተዛማጁ መልካም ነገርን በትዕግሥት መፈልፈልና ማግኘት ነው! መንገዳችን እንዳይምታታ ግን ሶስት ነገሮችን መገንዘብና ማስገንዘብ ይገባናል፡-
1ኛ/ የጊዜ ዕቅድ
2ኛ/ በመለስተኛ ፕሮግራም የመስማማት ዕቅድ
3ኛ/ ከራስና ከወዳጅ ዘመድ ጥቅም ባሻገር፣ አገርንና ህዝብን የማሰብ ዕቅድ
በጊዜ ውስጥ አገርን ማሰብ ይቻላል፡፡ ሁላችን ያለፅንፈኛ የፓርቲም ሆነ የድርጅት አጀንዳ እንደ ኑሮና እንደ ህይወት ህዝባዊ ጠቀሜታ ተግቶ ማገዝና መተጋገዝ ይቻላል፡፡ ከኢኮኖሚና ፖለቲካዊው ሰንሰለት የቱን ቀለበት ብናላላ፣ የቱን ቀለበት ብናጠብቅ ይሻላል? የሚል ዕቅድ ማቀድም ይቻላል፡፡ መነሻችንን እናቅድ፣ መድረሻችንን እንወቅ!
ይህን ለማድረግ ግን በወርቅ አልጋ፣ በእርግብ ላባ ላይ መተኛት የለብንም፡፡ አንችልምም! እንደ ጥንቱ ሶሻሊስታዊ መፈክር፤ “ትግላችን እረጅም ጉዟችን መራራ” ባንልም፣ ብዙ የኢኮኖሚና የፖለቲካ አቀበት ገና መውጣት እንዳለብን አንስትም! የትኛውም ርዕዮታዊ መንገድ ቢታሰብ - (ሀ) የተቃርኖ ህግን (ለ) በአንድነት ውስጥ ልዩነትን እና (ሐ) የአዲሱን አሸናፊነት ማመን ግዴታችን መሆኑን ተግተን እናውቃለን!
“ጥንትም ወርቅ በእሳት፣ እኛም በትግላችን እየተፈተንን፣ እናቸንፋለን!” ብለን እንደነበር ለአፍታም ሳንጠራጠር ዛሬም እንናገራለን!
ኢትዮጵያ ብዙ ያልተዘጉ በሮች አሏት - ለሌቦች ክፍት የሆኑ፣ አያሌ የተከፈቱ በሮች! ሌቦቹ፣ ሌቦቹ ብቻ አይደሉም! ያቀበለ፣ ሀሳቡን የደገፈ፣ “ቢዝነስ ነው” እያለ የሰበከ፣ ሀሳቡን ያስተላለፈ፣ ሚስጥር አድርጎ ያቆላለፈ፣ ደብዛው እንዲጠፋ የደገፈና ያደጋገፈ … ሁሉም ሌቦች ናቸው!
ዛሬ የሌቦቹ ቋንቋ “በራቸውን ሳይዘጉ ሌባ ሌባ ይላሉ” አለች ውሻ፤ የሚለውን ተረት መተረት ሆኗል፡፡ ለማያውቅሽ ታጠኚ ማለት የኛ ፈንታ ነው! እውነቱን ለመናገር ግን በሩን ገርበብ ያደረገውም፣ ያለቁልፍ የተወውም፣ ቁልፍ እንዳይኖረው ያደረገውም፤ …. ሁሉም ሌቦች ናቸው! ወንጀሉ ሙሉው ሰንሰለቱ ላይ ተንጠልጥሎ ያለ መሆኑን አንርሳ! የተንጠለጠለው ወንጀል”  አንድ ቀን ሁሉንም ያንጠለጥላል፤ ብለን እንጠብቃለን!
ለክርስትና አማኞች
እንኳን ለብርሃነ ልደቱ አደረሳችሁ!

 በአዲስ አበባ ከሚገኙ ክፍለ ከተሞች ውስጥ ጉለሌና ቦሌ የግዴታ ጋብቻ በብዛት እንደሚፈፀምባቸው ተገለጸ፡፡  ባለፈው ሐሙስ በኢንሽየቲቭ አፍሪካ አዘጋጅነት፣ “ለውጥን በመለወጥ መተግበር” በሚል መሪ ሃሳብ በሞዛይክ ሆቴል ለአንድ ቀን በተካሄደ ስብስባ ላይ 20 የሁለተኛ ደረጃና የልዩ ፍላጐት ትምህርት ቤቶች መምህራን፣ ርዕሰ መምህራንና ሴት ተማሪዎች ተሳትፈዋል፡፡
የኢንሽየቲቭ አፍሪካ ዋና ሥራ አስፈፃሚ አቶ ክቡር ገና በስብሰባው ላይ እንደገለጹት፤ድርጅታቸው ከኢትዮጵያ መምህራን ማኀበር ጋር በመተባበር ባካሄደው ጥናት፤40 በመቶ በሚሆኑት ተማሪዎች ላይ ልዩ ልዩ ፆታዊ ጥቃት እንደሚፈጸም አረጋግጠዋል፡፡ ጥቃቱ በሁለቱም ፆታዎች ላይ የሚደርስ ቢሆንም ይበልጥ ተጐጂዎች  ልጃገረድ ተማሪዎች ናቸው ብለዋል፤ጥናቱን በመጥቀስ፡፡   
የስብሰባው ዋና አላማ በትምህርት ቤት አካባቢ በተማሪዎች ላይ የሚፈጸመውን ጥቃት ለመቀነስ ምን ማድረግ እንደሚቻል ሃሳብ ለማመንጨት መሆኑን የገለጹት ዋና ሥራ አስፈጻሚው፤ችግሩን ፈጥኖ መከላከል ካልተቻለ የሚያስከትለው ጉዳት ቀላል እንደማይሆን ተናግረዋል፡፡   
ለተሰብሳቢዎቹ የውይይት መነሻ መረጃዎችን ያቀረቡት፣ በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ትምህርት ቢሮ የሥርዓተ ፆታ ኃላፊ፣ ወ/ሮ አበባ ዘውዴ፤የግዴታ ጋብቻ በአንዳንድ ክፍለ ከተሞች የሚታይ ቢሆንም በቦሌና ጉለሌ ክፍለ ከተሞች በብዛት እንደሚፈጸም  አስረድተዋል፡፡
በ2010 የመጨረሻዎቹ ስድስት ወራት ውስጥ በአዲስ አበባ 7 ሴት ተማሪዎች በግዳጅ እንዲያገቡ መደረጋቸውን የጠቆሙት ኃላፊዋ፤ በ35 ሴት ተማሪዎችና በ17 ወንዶች ላይ የፆታ ጥቃት መፈፀሙንና ከጥቃት አድራሾች ውስጥ አባትና አጐት እንደሚገኙበት አስምረውበታል፡፡  
“ለውጥን በመለወጥ መተግበር” በሚል መርህ የሚካሄደው የኢንሽየቲቭ አፍሪካ ፕሮግራም 20 ሚሊዮን ብር በጀት የተያዘለትና አዲስ አበባ በሚገኘው የስዊድን ኤምባሲ የሚደገፍ መሆኑ ታውቋል፡፡


 የአለማችን ቢሊየነሮች ትርፍና ኪሳራ
የእንግሊዝን ከአውሮፓ ህብረት የመውጣት ዕቅድና በአሜሪካና በቻይና መካከል የተፈጠረውን የንግድ ጦርነት ጨምሮ የአለማችን የአክሲዮን ገበያ፣ ንግድና ኢንቨስትመንት በቀውስ ውስጥ ሆኖ የከረመበትና ስመጥር ኩባንያዎችና ቢሊየነሮች የከፋ ኪሳራን ያስተናገዱበት አመት ነበር - 2018፡፡
የአለማችን ቢሊየነሮች በአመቱ በድምሩ 511 ቢሊዮን ዶላር የሚገመት ገንዘብ እንደከሰሩ የዘገበው ፎርብስ፣ እጅግ ከፍተኛ ኪሳራ የደረሰበት በ12 ወራት ጊዜ ውስጥ 18.7 ቢሊዮን ዶላር ያጣው የፌስቡኩ መስራች ማርክ ዙክበርግ ነው ብሏል፡፡ 16.2 ቢሊዮን ዶላር የሚገመተውን የአመቱ ሁለተኛው ከፍተኛ ኪሳራ ያስተናገደው የአለማችን ባለጸጋ፣ ኢንዲቴክስ የተባለው የአልባሳት አምራች ኩባንያ ባለቤት የሆነው አማኒኮ ኦርቴጋ ነው፡፡
ለዙክበርግ ከፍተኛው የኪሳራ አመት ሆኖ ያለፈው 2018፣ የሃብት መጠኑን በ27.9 ቢሊዮን ዶላር ለጨመረው የአማዞኑ መስራች ጄፍ ቤዞስ በአንጻሩ፣ ከፍተኛ የትርፍ ዓመት ነበር ተብሏል፡፡ በፋሽን ኢንዱስትሪው መስክ የተሰማራው ዩኒሎ ኩባንያ መስራችና ባለቤት ጃፓናዊው ቢሊየነር ታዳሺ ያኒ በ7 ቢሊዮን ዶላር፣ ቫጊት አሌክፔሮቭ በ4.6 ቢሊዮን ዶላር የሃብት መጠናቸውን በመጨመር ሁለተኛና ሶስተኛ ደረጃን ይዘው አመቱን በስኬት እያጠናቀቁ መሆኑ  ተነግሯል፡፡


Tuesday, 01 January 2019 00:00

የአገራት የጤናማነት ደረጃ

 በአለማችን 149 አገራት ላይ የተደረገን ጥናት ጠቅሶ ዴይሊ ሜይል እንደዘገበው፣ ሲንጋፖር ከአለማችን አገራት መካከል ደረጃውን የጠበቀ የጤና እንክብካቤ በመስጠት አቻ ያልተገኘላት፣ እጅግ ጤናማዋ አገር በመሆን የ2018 የፈረንጆች አመትን በቀዳሚነት አጠናቅቃለች፡፡
የአገራትን የጤና አገልግሎት መሰረተ ልማት፣ የበሽታዎች ክስተት መጠንና ሌሎች መስፈርቶችን መሰረት አድርጎ በወጣው የአመቱ የአለማችን አገራት የጤናማነት ደረጃ ዝርዝር፣ በሁለተኛነት የተቀመጠችው ሉግዘምበርግ ስትሆን፣ ጃፓን፣ ስዊዘርላንድና ኳታር እስከ አምስተና ያለውን ደረጃ ይዘዋል፡፡
በ2018 እጅግ ዝቅተኛ የሆነ የጤናማነት ደረጃን ይዘዋል ተብለው ከአንደኛ እስከ ሶስተኛ ያለውን ደረጃ የያዙት አገራት ደግሞ፣ የማዕከላዊ አፍሪካ ሪፐብሊክ፣ ቻድ እና ጊኒ ናቸው፡፡

አለማችን ከፖለቲካ እስከ ሳይንስ፣ ከንግድና ኢንቨስትመንት እስከ መዝናኛው ኢንዱስትሪ በተለያዩ መስኮች ደማቅ ታሪክ የሰሩና እውቅናን ያተረፉ በርካታ ታላላቅ ሰዎችን በሞት ያጣችበት አመት ነበር - 2018፡፡
በአመቱ ከዚህ አለም በሞት ከተለዩ የኪነጥበቡ ዘርፍ ከዋክብት መካከል ለስድስት አስርት አመታት በሙዚቃው መስክ ደምቃ የዘለቀችው የአለማችን የሶል ሙዚቃ ንግስት አሪታ ፍራንክሊን አንዷ ናት፡፡ የበርካታ ታላላቅ ሽልማቶች ባለቤት የሆነችው አሪታ ፍራንክሊን፣ ባለፈው ነሃሴ ወር ላይ ነበር በተወለደች በ76 አመቷ ከዚህ አለም በሞት የተለየችው፡፡
በሳይንስና ቴክኖሎጂው መስክ በአመቱ ካጣናቸው ዝነኞች መካከል በቀዳሚነት የሚጠቀሰው ደግሞ፣ በመጋቢት ወር አጋማሽ ላይ በ76 አመቱ በሞት መለየቱ የተሰማው እንግሊዛዊው የፊዚክስ ሊቅ ስቴፈን ሃውኪንግ ነው፡፡
ወደ ፖለቲካው መስክ ጎራ ስንል ደግሞ በህዳር ወር ላይ በተወለዱ በ94 አመታቸው ከዚህ አለም በሞት የተለዩትን የቀድሞው የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ጆርጅ ኤች ደብሊው ቡሽን እናገኛለን፡፡ በፖለቲካው መስክ በአመቱ በሞት ከተለዩት ታላላቅ ሰዎች መካከል የሚጠቀሱት ሁለት አፍሪካውያን ደግሞ፣ የኖቤል የሰላም ተሸላሚው የቀድሞው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ዋና ጸሃፊ ጋናዊው ኮፊ አናን እና ደቡብ አፍሪካዊቷ የጸረ አፓርታይድ ታጋይ ዊኒ ማንዴላ ናቸው፡፡

Page 6 of 417