Administrator

Administrator

  ብልፅግና አማራ ክልል ላይ ነፍስ እየዘራ ነው
 
            - የአቶ ሽመልስ ንግግር በአማራ ብልጽግና ተገምግሟል
            - ስለ “ኮንፉዩዚንግ”ና ኮንቪንሲንግ” ምን አሉ?

       ከመምህርነት እስከ የአዴፓ ጽ/ቤት ም/ኃላፊነት ሲያገለግሉ ቆይተዋል። አሁን ደግሞ የክልሉ መንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ዋና ዳይሬክተር ሆነው በማገልገል ወራትን አስቆጥረዋል - አቶ ግዛቸው ሙሉነህ። ከትናንት በስቲያ ለሥራ ጉዳይ ወደ አዲስ አበባ በመጡበት ወቅት የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ በወቅቱ የሀገሪቱ ፖለቲካ በክልሉ እንቅስቃሴ፣ በአቶ ሽመልስ አብዲሳ የሰሞኑ አነጋጋሪ ንግግርና በተያያዥ ጉዳዮች ዙሪያ ተከታዩን ሰፋ ያለ ቆይታ ከአቶ ግዛቸው ሙሉነህ ጋር አድርጋለች እነሆ፡-


            ሰኔ 15 ቀን 2011 ዓ.ም የክልሉን ፕሬዚዳንት ጨምሮ ሌሎች አመራሮች በመገደላቸው በክልሉ ላይ የስነ ልቦና ስብራትን ጨምሮ በርካታ ጫናዎች ደርሰው ነበር ያ ጊዜ እንዴታ ታለፈ?
እውነት ነው ያን ጊዜ የፓርቲ ፅ/ቤት የፖለቲካ ዘርፍ ም/ኃላፊ ነበርኩ፡፡ እንግዲህ በለውጥ ሂደቱ ውስጥ ሁሉም እንደሚያስታውሰው ከሁለት ዓመት በፊት አጠቃላይ የነበረው ሥርዓት ችግር ገጥሞት ህዝቡና መሪው ድርጅት ውስጥ የለውጥ ሃይሎች ባደረጉት እንቅስቃሴ ወደ ለውጠ ተገብቷል፡፡ ለውጡም ብዙ ዋጋ ተከፍሎበታል፡፡ ለውጡ ሲደረግ በአንድ በኩል ለውጥ የሚፈልገው ሃይል አለ በሌላ በኩል ደግሞ ለውጡ ጥቅሜን ያሳጣኛል የሚል ቡድንም አለ፡፡ ለለውጥ ሲባል ደግሞ በጣም በርካታ ሰው በነፃነት እንዲቀላቀል ነው የተደረገው፡፡ ለውጡ ሲመጣ ሪፎርም እንጂ አብዮት አይደም የተደረገው፡፡
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ (ዶ/ር) ሰሞኑን ባህርዳር ብቅ ብለው ነበር:: ምክንያታቸው የዘንድሮውን የ5ቢ.አረንጓዴ አሻራ መርሃ ግብር የችግኝ ተከላ ማጠናቀቂያ ለማከናወን ነው ተብሏል፡፡ በሌላ በኩል፤ ከችግኝ ተከላው ማጠናቀቂያ ባሻገር ለሌላ ፖለቲካዊ ዓላማ መምጣታቸውም ይነገራል?
ጥሩ! እንግዲህ የሰሞኑን ወቅታዊ ጉዳይ በተመለከተ ብልጽግና ፓርቲ እንደ ፓርቲ በየክልሉ ኮንፍረንስ እያካሄደ ያለበት ወቅት ነው፡፡ ኦሮሚያ ላይም ደቡብም በየራሳቸው እያካሄዱ ነው ያሉት፡፡ አማራም እንደ ብልጽግና ቅርንጫፍ ፅ/ቤቱ ጉባኤውን እያደረገ ነበር:: የሁለት ቀን ኮንፍረንስ ነበረን፡፡ ያነሳሽውን ጥያቄ በቀጥታ ለመመለስ ዶ/ር ዐቢይ ሰሞኑን ወደ ባህርዳር መጥተዋል፡፡ የመጡት ግን በድንገት አይደለም፡፡ የመጡበት ዋና አላማ ቀደም ሲል የአረንጓዴ አሻራ በችግኝ ተከላው መርሃ ግብር 5 ቢ. ችግኝ ለመትከል እንቅስቃሴ ተጀምሮ እንደነበር ይታወቃል፡፡ አማራ ክልል በዚህ መርሃ ግብር 190 ሚሊዮን ችግኝ በአንድ ቀን ተክለናል፡፡ መክፈቻውን ዶ/ር ዐቢይ ሃዋሳ አድርገውታል፡፡ መዝጊያው ደግሞ ባህርዳር ነበር የሚሆነው፡፡ በአጋጣሚ ይሄ የመዝጊያ መርሃ ግብር እኛ ከምናደርገው የብልፅግና ኮንፍረንስ ጋር ተገጣጠመ፡፡ ለእኛ ጥሩ ነበር ጠቅላይ ሚኒስትሩን ተጠቅመንባቸዋል:: እንደ አማራ ክልል የአረንጓዴ አሻራ መርሃ ግብሩን መዝጊያ አድርገዋል፡፡ በብልጽግና ጉባኤም ላይ ለህዝቡ መልዕክት አስተላልፈዋል:: የብልጽግና ፕሬዚዳንት እንደመሆናቸው የጉባኤው ማጠቃለያ ላይ መጥተው መልዕክት እንዲያስተላልፉ ተጋብዘው ነበር፤ መጥተው ያንን አድርገዋል፡፡ እዚህ ላይ አንድ ልብ ሊባል የሚገባው ነገር አለ፣ በማህበራዊ ሚዲያ የአማራ ብልጽግና አመራር ተከፋፍሏል፤ ሚስተር እከሌ “ይህንን አንስቷል፤ ሚስተር እከሌ ይህንን ሃሳብ አልተቀበለም” የሚል ነገር ተናፍሷል:: የተከፋፈለ አመራር የለም፡፡ የሚከፋፈልም የለም፤ በብልጽግና፡፡ ሃሳባችንና አጀንዳችን አንድ ነው፡፡ ዋነኛው አጀንዳችን ብልጽግና ነው አለቀ፡፡ መነሻችን መደመር፤ መጨረሻችን ብልጽግና ነው፡፡ ይሄው ነው፡፡ ሌላው አሉባልታ ነው፡፡
የሁለቱ ቀን ኮንፍረንስ ትኩረት ምን ምን ነበር?
ይሄ መነሳት ያለበት ጥያቄ ነው፡፡ በዋናነት በስብሰባው ላይ አጠቃላይ ለውጡን እንዴት እየተመራ ነው፡፡ ባለፉት አመታት በተለይም በዚህ ዓመት ለውጡን እንዴት መራነው? የህዝቡን ጥያቄ ወይስ የሚመልስ፣ ለህዝቡ ወገንተኝነት ያለው አመራር በክልሉ እውን አድርገናል ወይስ? አላደረግንም? ብልጽግና ፓርቲ እግር ተክሎ ለህዝብ ሰርቷል አልሰራም? በለውጥ ሂደት ውስጥ ውስጥ ከገጠመን ችግር እንዴት ነበር የወጣነው? ከልማት አኳያ ያረጋገጥነው ጥያቄ ምንድን ነው? አሁንስ በመሰረታዊነት የሚነሱ የልማት ጥያቄዎች ምንድን ናቸው? የሚሉት ተፈትሸዋል፤ ተገምግምዋል፡፡ በአጠቃላይ በዚህ መድረክ ተገምግመው የተቀመጠው ድምዳሜ፤ ከለውጡ አኳያ በርካታ አወንታዊ እርምጃዎች ሄደናል። ለውጥ እየተመዘገበ ነው፤ በተለይም በዚህ ዓመት ከሰኔ 15ቱ ጥቃት በኋላ ከነበረብን አንጐቨር፤ ከነበረብን ወደ አዘቅት የሚያወርድ የስነልቦና ስብራት ወጥተን ህይወት ያለው አመራር ሰጪነት ለመፍጠር ጥረት አድርገናል። በተለይ በክልሉ ውስጥ የነበረውን የሰላም እጦት ወደ ትክክለኛ መስመር አምጥተነዋል። ይሄ በለውጥ አመራር ሰጪነት የመጣ ነው። በአማራ ብልፅግናና ከፌደራልም ካለን ግንኙነት ጋር ተያይዞ የፈጠርነው እውነታ ስለሆነ በቀላሉ የምናየው አይደለም። በተለይ ከአማራ ክልል አኳያ በጣም አንገብጋቢ ጥያቄ የነበረው የሰላም እጦት ነበር። እዛም እዚህም ግጭት ይነሳል፤ ሰው ይሞታል ይፈናቀላል። በሌላ አካባቢ የሚኖረው አማራ ሁሉ ጥቃት ይደርስበት ነበር። ይሄንን ሁሉ እንዴት ነበር የመራነው? ብለን ስንገመግም ከነበረበት የተሻሻለና ከፍተኛ እመርታ ያመጣንበት ነው። ምንም እንኳን የቀሩ ነገሮች ቢኖሩም፤ ከልማት አኳያም በርካታ ስራ ተሰርቷል። በተለይ በግብርናው መስክ፣ በመሰረተ ልማት፣ በማህበራዊ መስክ የተሰሩ በርካታ መልካም ስራዎች አሉ። እነዚህን አስመርቀናል። ውሃ፣ መንገድና በርካታ የልማት ስራዎች ተሰርተዋል። የአማራ ህዝብ ያነሳቸውና በጥያቄነት ያቀረባቸው የፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጉዳይ አንዱና ዋነኛው ነበር። ከዚህ አንፃር በተለይ በመሰረተ ልማት ብዙ ጥያቄዎች እየተመለሱ ነው፡፡ በእቅድ የተያዙም አሉ። የተጀመሩም አሉ። ይሄ በኮንፍረንሱ በአዎንታዊ መልክ ነው የተገመገመው።
ሌላው የታሪክ ትርክት ነው። ከታራክ ትርክት አኳያ በአብዛኛው የአማራን ህዝብ ጠላት የሚያደርግና የተዛባ ትርክት ነው በአብዛኛው የሚታየው። ነገር ግን አሁን በብልፅግና ውስጥ ለውጥ ሲመጣ፣ ይሄ የታሪክ ትርክት መቀየር አለበት ብለን ቢያንስ አጀንዳ አድርገነው ይሄ ነፍጠኛ፣ ትምክህተኛ የሚባለው ነገር ቢያንስ በሰነድ ደረጃ አይታተምም፡፡ ይህ እንግዲህ በአማራ ህዝብ ላይ የሚነገረውን የተዛባ ነገር ለማስተካከል የሚደረግ እንቀስቃሴ ነው። ቢያንስ ሌሎች ህዝቦች የኦሮሞ፣ የሶማሌ፣ የቤኒሻንጉልና የሌሎችም ክልል ህዝቦች ይህንን አጀንዳ ማዳመጥ ጀምረዋል። የታሪክ ትርክቱ ስህተት እንዳለበትና መስተካከል እንደሚገባው ማመን ጀምረዋል። ለረጅም ጊዜ ሲዘራ የነበረ ዘር በመሆኑ በአንዴ ባይጠፋም አጀንዳ መሆኑም ትልቅ ነገር ነው። ሌላው የማንነትና የወሰን ጥያቄዎች ናቸው፡፡
የእነ ራያና ወልቃይትን ጉዳይ ማለትዎ ነው?    
እውነት ነው የነራያና ወልቃይት ጉዳይ ማለት ነው። ይሄ እስካሁን ያልተመለሰ ነገር ግን መመለስ እንዳለበት ፓርቲው አቋም ወስዷል። ሌላው ያልተፈታው የአማራ ህዝብ ጉዳይ የበጀትና የሀብት ምደባ ነው፤ ገና አልተቋጨም፡፡ በ1999 ዓ.ም የተደረገው የቤትና ህዝብ ቆጠራ ራሱን የቻለ ችግር ጥሎ አልፏል። እንደሚታወሰው ከፍተኛ ቁጥር ያለው የአማራ ህዝብ ተቀንሶ ነው የተቆጠረው፡፡ ከተቆጠረም በኋላ ዳታው በግባቡ ያልሰፈረበት በመሆኑ ይህንን የአማራ ህዝብ አጥብቆ እንደሚታገለውና ጥያቄው መመለስ እንዳለበት አቋም ተይዟል። ቀጣዩ የቤትና ህዝብ ቆጠራ እስኪደረግ ድረስ ይህን ታሳቢ ያደረገ ልዩ ሲስተም ተዘርግቶ፣ ክልሉ ሊደገፍ ይገባለ የሚል ውሳኔም ተላልፏል። ሌላው የጉባኤው አጀንዳ፣ የህገ መንግሥት ማሻሻል ጥያቄ ነበር። ህገ-መንግስቱ ሲረቀቅ የአማራ ህዝብ ውክልና አልነበረም፤ አልተሳተፉምም፤ ተገቢ ውክልና ያላገኘ ህገ-መንግስት በመሆኑ ከትርክቱ ጀምሮ አማራን ጨቋኝ የሚያደርግና በሌሎች ወንድም ህዝቦች እንደ ጠላት የሚያስቆጥር፣ የጨቋኝ ተጨቋኝ መጥፎ ሀሳብ የያዘ ነው። ስለሆነም ሙሉ በሙሉ ህገ-መንግስቱ ሙልጭ ብሎ ይውደቅ የሚል ሀሳብ የአማራ ህዝብ ባይኖረውም፣ ህገ-መንግስቱ ውስጥ መስተካከል ያለባቸው ጥያቄዎች አሉ። እነዚህም ተለይተው ተገምግመዋል። የዶ/ር ዐቢይ በጉባኤው ላይ መገኘትም ይህንን ማዕከል አድርጐ ማጠቃለያ ለመስጠት እንጂ ሌላ ተልእኮ የለውም።
የኦሮሚያ ብልፅግና ፓርቲ ባደረገው ስብሰባ ብዙዎች ተገምግመዋል፡፡ አቶ ለማ መገርሳን ጨምሮ ሌሎችም አመራሮች ከፓርቲው ውክልናና ከፌዴሬሽን ምክር ቤት ታግደዋል። በእናንተ በኩል በአመራሩ ላይ የተወሰደ እርምጃ አለ?
በዚህ ኮንፍረንስ ተሳታፊውም አመራር ነው:: በነገራችን ላይ ተጋባዥ እንግዶች ይኖራሉ። የወጣት አመራሮችም ተሳትፈውበታል። እስከዞን ድረስ ተሳታፊ ሆነዋል። ቅድም ያነሳሁልሽ የግምገማ ይዘቶች ናቸው ያሉት። እኛ አመራሩን ስንገመግመው፤ አሁን ላይ የብልፅግና አመራር ክልል ላይ ነፍስ እየዘራ ነው። ክልሉን ከነበረበት አዘቅት መንጥቆ እያወጣ ነው። ቀደም ሲል ሰው ዋስትና አጥቶ መንግሥት አለ የለም የሚል ጥርጣሬ ውስጥ ገብቶ፣ በኢመደበኛ አደረጃጀት ወደመመካት የደረሰበት ጊዜ ነበር። አመራሩ ከዚያ ሁሉ ነገር ህዝቡን አውጥቶ፣ ክልሉን አሁን ላለበት ደረጃ ያደረሰ በመሆኑ፣ በጣም ሰፊ ለውጥ በማምጣቱ በአዎንታዊ ሁኔታ ነው አመራሩ የገመገመው። ስለዚህ በዚህ ደረጃ እርምጀ የሚያስወስድ ግምገማ አልገመነምንም። ነገር ግን አመራሩ አሁንም ራሱን መፈተሽና የበለጠ መጠንከር አለበት። ምከንያቱም ምንም እንከን የለውም፤ ሙሉ ነው ማለት አይቻልም፡፡ ለምሳሌ ጐጠኝነት አለ የለም የሚል አከራካሪ ሁኔታ ነበር፡፡ የት ጋ ነው ያለው? የሚል፡፡ ግን በግልፅ የሚታይ ጐጠኝነት የለም። የሚታዩ ችግሮችን በደረስንበት ጊዜ እናርማለን ሌሎች ቀጣይ መድረኮችም ይኖራሉ:: ይሄ ብቻ አይደለም ብለን ተስማምተናል፡፡ አመራሩ መስመር ካለፈ ለምሳሌ ሌብነት ካለ አንደራደርም፡፡ በአንድነት ጉዳይም እንደዙሁ በዴሞክራሲና በመደመር ጉዳይ ላይ ለድርድር አንቀመጥም፡፡ እነዚህን ዋና ዋና ፒላሮች አልፎ በተገኘ አመራር ላይ እርምጃ ለመውሰድ ዝግጁ ነን።
ወደ ሰሞኑ አነጋጋሪ ጉዳይ እንምጣ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት ፕሬዚዳንት አቶ ሽመልስ አብዲሳ ከ7ወር በፊት አድርገውታል፡፡ የተባለ ንግግር ወጥቷል፡፡ ፓርቲያችሁ ንግግሩን አጀንዳ አድርጐ አልተነጋገረበትም?
የሽመልስ አብዲሳን ንግግር በማህበራዊ ሚዲያ እንደ ማንኛውም ሰው እኔም አይቼዋለሁ፤ አድምጨዋለሁ። እንዳልሽው ሽመልስ አብዲሳ የኦሮሚያ ክልል ፕሬዚዳንት ናቸው። ምን አይነት ሰው እንደሆኑ እናውቃቸዋለን። በብልፅግናም ውስጥ አብረን ነን። ቀጥታ ላነሳሽው ጥያቄ መልስ ለመስጠት ጉዳዩን አይተነዋል። ነገር ግን ይሄ በጉባኤው ላይ ዋነኛ አጀንዳችን አልነበረም። ዋና ዋና አጀንዳዎቻችን ቀደም ሲል የዘረዘርኩልሽ ጉዳዮች ናቸው። ነገር ግን የሽመልስን ንግግር በተመለከተ ሰውየው እንዴት እንዲህ አይነት ንግግር ተናገሩ የሚል ጥያቄ ሰው ያነሳል። እኛም ዘንድ በእግረ መንገድ ተነስቷል። የሆነ ሆኖ ጉዳዩን በጣም አግዝፈንም በጣም አንኳሰንም አላየነውም። ነገር ግን እዚ ላይ የተገለፁት ንግግሮች ልክ አይደሉም።
ንግግሩን የአቶ ሽመልስ የግል ንግግር ነው ብላችሁ ነው የወሰዳችሁት ወይስ?
ላነሳልሽ ነው። ንግግሮቹ ትክክል አይደሉም:: የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት የብልፅግና ፓርቲ አቋም ነው ብለንም አልወሰድንም። እንዲህ አይነት አቋምም ሊይዝ አይችልም። ምክንያቱም እንደ ብልፅግና ለውጥ እንዴት መጣ፣ የአማራ ህዝብ ምንድን ነው? ቋንቋው የት ላይ ነው ያለው የሚለው በግልፅ ስለሚታወቅ ማለቴ ነው። የአማራ ህዝብ ደግሞ የሞተበት ለውጥ ነው። ስለዚህ ንግግሩ ልክ እንዳልሆነ ገምግመናል:: የግለሰብም ቢሆን ቅድም እንዳልኩሽ፤ አቶ ሽመልስን በተግባር እናውቃቸዋለን።  ብዙ እየሰሩ ያሉ መሪ ናቸው። አሁን በቅርቡ እንኳን የሀጫሉን ሞት ተከትሎ እየደረሰ ያለውን ጥፋት፣ ህዝቦች ላይ እየደረሰ ያለውን ሞትና መፈናቀል እንዴት አድርገው መልክ ለማስያዝና ህግ ለማስከበር እየሰሩ ያሉት ሥራ ለዚህ ማሳያ ነው። ከዚህ አኳያ ንግግራቸው ልክ አለመሆኑን ገምግመን፣ በራሳችን መድረክ ራሱ ብልፅግና ጉዳዩን ወስዶ እንዲገመግምና፣ እንዲያርም ግን አቅጣጫ ተቀምጧል።
ሰሞኑን የአማራ ብልፅግና አመራሮች ተከፋፈሉ የተባሉት በዚሁ በአቶ ሽመልስ ንግግር ጉዳይ ነበር? እናንተ ግን ምንም ክፍፍል እንደሌለ አስተባብላችኋል፡፡ ከእርሶ ልስማው ብዬ እንጂ…
በሽመልስ ንግግር ተከፋፈሉ የሚለው የማህበራዊ ሚዲያ አሉባልታ ነው። አሉባልታው አገር ለማተራመስ ተቀናጅቶ ነው ማህበራዊ ሚዲያው የሚሰራው። እኛ እንዲህ አይነቱን የመረጃ ምንጭም አናደርገውም። እንደነገርኩሽ ነገሩን አግዝፈንም አቅልለንም አላየነውም። ማንነታችንን እናውቃለን። በዚህ ለውጥ መምጣት ውስጥ ለውጡን እንደፈለጉ አድርገው እንደሰሩት የተናገሩበት ነው አንዱ ትክክል ያልሆነው ንግግር። በለውጡ ደግሞ የአማራ ህዝብና ፓርቲ ምን ያህል መከራውን እንደበላና ምን ያህል የህይወት መስዋዕትነትን እንደከፈለ ዓለምም አገርም የሚያቀው ነው:: ከዚህ አንፃር ንግግሩ ትክክል አይደለም፡፡ የፓርቲ አቋም ይሆናል ብለንም አናምናም። ይህንን በተመለተ ብልፅግና ፓርቲ ወስዶ እንዲገመግመውና እርምት እንዲደረግበት ተነጋግረንበታል። ንግግሩ ለአማራ ብቻ ሳይሆን ለቤንሻንጉልም ለአፋሩም ለደቡቡም ትክክል አይሆንም ምክንያቱም ሌሎችም ለለውጡ የበኩላቸውን አስተዋፅኦ አድርገዋል።
ሌላው በንግግሩ ውስጥ ያለውና ትክክል ያልሆነው “አሳምነንም አደናግረንም” የሚለው ነው። ይሄ ትክክል አይደለም፡፡ እኛን “ኮንቪንስ” የሚያደርገን (የሚያሳምነን) የአማራ ህዝብ ጥያቄ ነው። ብልፅግና ላይ ያለን የአማራ አመራሮች ኮንቪንስ የሚያደርገን የህዝቡ የልማት ጥያቄ መመለስና እድገት ብቻ ነው። ወደ ለውጡ ስንገባም ህዝቡ ጥያቄው አልተመለሰም፤ የመልካም አስተዳደር ችግሩ አልተቀረፈም፡፡ ፖለቲካዊ ጥያቄው አልተመለሰም በሚል እንጂ ኮንቪንስ ያደረገን ሽመልስ ሊሆን አይችልም። ኮንፊውዝድ የሚሆንም የለም። በነገራችን ላይ እንደውም ሽመልስ እንደ ግለሰብ ራሱን ቢያይ ኮንፊዩዝድ የሚሆነው እሱ ይመስለኛል። ሽመልስ ስራው ጥሩ ነው እንደብልፅግናም የሚሰራው ጥሩ ነገር አለ ነገር ግን ንግግሩ ትክክል አይደለም። በእርግጠኝነት የምነግርሽ ግን የአማራን ህዝብ ጥቅምና ክብር በሚነካ በማንኛውም ነገር እንደማንደራደር አስምረን ነው የተወያየነው።
“አማርኛ ቋንቋ ወርዷል” ሲሉ የተናገሩትስ?
ለዚህ ነው ይታረም ያልነው። ዝርዝር ሁኔታው ውስጥ ላለመግባት ነውኮ ነገሩን በጠቅላላው የነገርኩሽ፡፡ በነገራችን ላይ “አማርኛ ወርዷል” ተብሎ በግምት የሚነገር ቋንቋ አይደለም። እንዴት ወረደ፣ በምን ምክንያት ወረደ የሚለው ጥናትና ትንታኔ ያስፈልገዋል። አማርኛ ሊወርድም አይችልም፤ በምንም አይነት ሊወርድ አይችልም። አማርኛ ብዙ ተናጋሪ እንዳለው እናውቃለን። ቋንቋ ሞተ የሚባለው ተናጋሪ ሲያጣ ነው፤ ሲተረጐም እኮ አማራ ጠፋ እንደማለት ነው። አሁን ላይ አማርኛ የሚናገር ጠፍቷል ወይ፤ የአገሪቱ ብሔራዊ ቋንቋ አማርኛ አይደለም ወይ? ስለዚህ ነው ልክ አይደለም፤ መታረም አለበት የምንለው።
እንደው ይሄ ንግግር ከየት ሾልኮ የወጣ ይመስልዎታል?
ይሄ ጥናት ይጠይቃል። አንዱ ልብ መባል ያለበት፤ እንደውም ንግግሩ ከ7 እና 8 ወር በፊት የተደረገ እንደሆነ ነው የተገለፀው። አሁን በዚህ ሰዓት ለምን ወጣ? የሚለው ራሱን የቻለ አከራካሪ ጥያቄ ነው። ሌላ ግጭት መቀስቀሻ ነው። በደንብ መታወቅ ያለበት፤ የአማራና የኦሮሞ ህዝቦች እሳትና ጭድ እንደሆኑ ለዘመናት ሲሰበክ ነበር። የእነዚህ ህዝቦች አንድ መሆን የሚያስቀናው ቡድን አለ። የነዚህ ህዝቦች አንድ መሆን አገርን አንድ አድርጐ ለመምራት ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል። ምክንያቱም ብዙ የህዝብ ቁጥር አላቸው። አንድ ሲሆኑ አገርን አንድ ማድረግ ይቻላል። ሁለቱ አንድ እንዳይሆኑ ነው የጨቋኝ ተጨቋኝ ትርክት ሲሰራ የነበረው። ሁለቱ እንዲጋጩ የሚሰራው ቡድን ደግሞ ለውጡን የማይልገው ቡድን ነው።
ይሄ ቡድን ማን ነው?
በአንድ በኩል ኦነግ ሸኔ አለ። በሌላ በኩል ደግሞ የህወሃት ቡድን አለ። እነዚህ ሁለት ቡድኖች እጃቸው ሊኖር እንደሚችል መገመት ተገቢ ነው። ከዚህ ውጪ ሊሆን  እንደማይችል መረጃዎች ያመላክታሉ፡፡
ከትግራይ ክልል የልዩ ሀይል አባላት ከድተው ወደ አማራ ክልል እንደገቡ ይነገራል፡፡ እውነት ነው? እውነት ከሆነ ምን ያህል ናቸው?
ወደ 30 የሚሆኑ ሃይሎች ከትግራይ ወሰን አካባቢ እየሾለኩ መጥተዋል። ከነዚህ ውስጥ 20ዎቹ የታጠቁ ናቸው። እውነት ነው እነዚህን ሰዎች ተቀብለናል፡፡ እዚያው አካባቢ ብዙ ሳይርቁ ትጥቃቸውን አስፈትትን ሰዎቹን ተቀበለናል፡፡ ዜጐች ናቸውና።

 

በሻሸመኔ ከተማ የውስጥ ለውስጥ የጸጥታ ስራን በማከወን ላይ በነበሩ ጸጥታ አስከባሪዎች ላይ ቦምብ በወረወረ የኦነግ ሸኔ አባል ላይ እርምጃ መወሰዱን ፖሊስ ገለፀ። ዛሬ ከጠዋቱ አንድ ሰአት ተኩል አካባቢ በሻሸመኔ ከተማ 01 ወይም አዋሾ ቀበሌ አካባቢ የጸጥታ ሀይሎች አካባቢያዊ  ቅኝት ሲያደርጉ ነው ከድር ቱሌ የተባለ ግለሰብ የእጅ ቦምብ ወርውሮ ሊያመልጥ ሲል እርምጃ የተወሰደበት።

በዚህም የተጠርጣሪው ህይወት ሲያልፍ ቦምብ ከተወረወረባቸው የጸጥታ ሀይሎች መካከል በአንዱ ላይ ጉዳት ደርሶ ፣በመልክ ኦዳ ሆስፒታል ክትትል እየተደረገለት መሆኑን ፋና ብሮድካስቲንግ ዘግቧል፡፡  የሻሸመኔ ከተማ አስተዳደር ፖሊስ መምሪያ፥ ከተጠርጣሪው እጅ ተጨማሪ የጦር መሳሪያ መገኘቱን አስታውቋል።

ከድር ቱሌ የተባለው ይህ ተጠርጣሪ መታወቂያው የአርሲ ዞን ሸርካ ወረዳ ነዋሪ እንደሆነ የሚያሳይ ሲሆን፥ ሁለት ሞባይል፣ ገንዘብና ትጥቅ መያዣ ቀበቶ ይዞ ነበር ተብሏል። የከተማው ፖሊስ መምሪያ ከኦሮሚያ ክልል ልዩ ሀይል እንዲሁም ከፌደራል ፖሊስና ከመከላከያ ሰራዊት ጋር በጥምረት እየሰራ መሆኑንም አስታውቋል፤ እንደ ፋና ዘገባ፡፡ የሻሸመኔ ከተማ አሁን ላይ ወደ ቀድሞ ሰላማዊ እንቅስቃሴዋ እየተመለሰች ሲሆን፥ ከዚህ ቀደም ለወደሙና ጉዳት ለደረሰባቸው ድጋፍ የማድረጉ ተግባርም ተጠናክሮ ቀጥሏል ተብሏል፡፡

የከተማዋ ነዋሪ ከጸጥታ አካሉ ጋር ተናቦ እየሰራ ባለው ስራ በርካታ ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ስር ውለዋል ያለው ፖሊስ፤ የተዘረፉ ንብረቶችም እየተመለሱ መሆኑን አስታውቋል፡፡

በኦሮሚያ ክልል በሁሉም አካባቢዎች በፀረ ሰላም ሀይሎች ተጠርቶ የነበረው ሰልፍና አድማ በህዝቡና በፀጥታ አካላት ተሳትፎ መክሸፉን የክልሉ መንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮ አስታወቀ።
የአሮሚያ ክልል መንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮ ሃላፊ አቶ ጌታቸው ባልቻ በወቅታዊ ጉዳዮች ላይ በሰጡት መግለጫ፤ በውስጥና በውጭ ፀረ ሰላም ሀይሎች የሚደረገው የአድማ ጥሪና የኦሮሚያ ክልልን  የሁከትና የብጥብጥ ማዕከል የማድረግ ሙከራ የዛሬውን ጨምሮ ለአምስተኛ ጊዜ የተካሄደ መሆኑን ጠቁመው፤ የአድማ ጥሪው፣ ሰላም ወዳድ በሆነው ህዝብና በጸጥታ አካላት የጋራ ቅንጅት ከሽፏል ብለዋል፡፡
ህዝቡ አሁን ያለውን የመልማት፣ የመልካም አስተዳደርና ሌሎች ጥያቄዎችን በሰላማዊ መንገድ የሚፈታለትን እንጂ መንገድ የመዝጋት፣ የንግድ እንቅስቃሴን የማቋረጥና መሰል ፀረ ሰላም ድርጊቶችን እንደማይቀበል በዛሬው ዕለት በተግባር አሳይቷል ብሏል፤ ኃላፊው፡፡
ማንኛውንም የአድማ ጥሪ ተከተሎ የኦሮሚያ ክልልን የጥፋትና የሁከት ማዕከል ለማድረግ ከእንግዲህ በኋላ የሚካሄድ ሰልፍ እንደማይኖርም ገልጸዋል፡፡ በክልሉ ማንኛውም ሰው ከህግ በታች መሆኑንና ላጠፋውም ጥፋት በህጉ መሰረት የሚጠየቅ መሆኑን በመግለፅ፤ ይህንን ለመቀልበስ የሚደረግ ማንኛውም ህገ ወጥ እንቅስቃሴ ተቀባይነት እንደሌለው አቶ ጌታቸው ተናግረዋል።
በኦሮሚያ ክልል አንዳንድ አካባቢዎች ህዝቡን ሰልፍ ለማስወጣት፣ #በእስር ላይ የሚገኘው ጃዋር መሃመድ ሞቷል; የሚል ሃሰተኛ መረጃ ተሰራጭቶ እንደነበር ምንጮች ጠቁመዋል፡፡



የፌደራል አቃቤ ህግ የነበሩት ወ/ሮ አዳነች አቤቤ፤ የአዲስ አበባ አስተዳደር ምክትል ከንቲባ ሆነው ተሾሙ፡፡ የአዲስ አበባ ከተማ ምክር ቤት በዛሬው እለት ባካሄደው አስቸኳይ ጉባዔ ነው የምክትል ከንቲባነት ሹመቱን ያፀደቀው።

ቀደም ሲል በኦሮሚያ ክልል በተለያዩ ሃላፊነቶችና የአዳማ ከንቲባ በመሆን  ያገለገሉት ወ/ሮ አዳነች፤ የለውጡን መምጣት ተከትሎ የፌዴራል ገቢዎች  ሚኒስትር እንዲሁም  የመጀመሪያዋ ሴት የፌደራል አቃቤ ህግ ሆነው  ሲሰሩ ቆይተዋል፡፡

ወ/ሮ አዳነች በተለይ የገቢዎች ሚኒስትር ሳሉ በተሾሙ በአጭር ጊዜ ውስጥ በግብር አሰባሰብ ባስመዘገቡት አመርቂ ውጤት ከመንግስት አድናቆትን ማግኘታቸው አይዘነጋም፡፡

ላለፉት ሁለት ዓመታት አዲስ አበባን በምክትል ከንቲባነት ያገለገሉትን ኢንጂነር ታከለ ኡማን በመተካት ነው ወ/ሮ አዳነች አቤቤ የተሾሙት፡፡ ጠ/ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ፤ የኢንጂነር ታከለ ኡማን የማዕድንና ነዳጅ ሚኒስቴር ሚኒስትርነት ሹመት ጨምሮ በዛሬው ዕለት 10 አዳዲስ ሹመቶችን እንደሰጡ የጠ/ሚኒስቴር ጽ/ቤት  አስታውቋል፡፡

ጠ/ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ በዛሬው ዕለት 10 ሹመቶችን ሰጥተዋል።

 በዚሁ መሰረት፦

 1. ዶ/ር ቀንዓ ያደታ- የመከላከያ ሚኒስትር

2. ዶ/ር ጌድዮን ጢሞቴዎስ- ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ

3. ዶ/ር ሳሙኤል ሁርካቶ- የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስትር

4. ኢንጂነር ታከለ ኡማ- የማዕድንና ነዳጅ ሚኒስትር

5. አቶ ተስፋዬ ዳባ- ምክትል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ

6. አቶ ዮሐንስ ቧያለው – የኢትዮጵያ የውጭ ግንኙነት ስትራቴጂክ ጥናት ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር

7. አቶ ንጉሡ ጥላሁን – የሥራ ዕድል ፈጠራ ኮሚሽን ኮሚሽነር

8. አቶ እንደአወቅ አብቴ – የብረታ ብረትና ኢንጅነሪንግ ኮርፖሬሽን ምክትል ዋና ዳይሬክተር

9. አቶ ፍቃዱ ጸጋ – ምክትል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ

10. ፕሮፌሰር ሂሩት ወልደ ማርያም – በሚኒስትር ማዕረግ የጠቅላይ ሚኒስትሩ የማኅበራዊ ዘርፍ አማካሪ በመሆን መሾማቸውን የጠቅላይ ሚኒስቴር ፅህፈት ቤት አስታውቋል።

 

  --የሕዝብ አስተያየት አፈጣጠር ሰዎች በአካባቢያቸው ካለው ዓለም ጋር ዘወትር በሚያደርጉት ግንኙነት ወቅት ይከሰታል፡፡ ዘወትር ከመገናኛ ብዙኃን፣ ኢንተርኔት፣ ሶሻል ሚዲያ፣ የፖለቲካ መሪዎች፣ ጓደኞችና የቤተሰብ አባላት አሳማኝ መልዕክቶች ይጐርፋሉ:: እንዲሁም የሕዝብ ጉዳዮችን በተመለከተ ከትምህርት ቤቶች፣ ከመንግሥትና የፖለቲካ ድርጅቶች ሰዎች መረጃዎችን ያገኛሉ፡፡ በተጨማሪም ከፖለቲካ የምርጫ ዘመቻም ስለ ተወዳዳሪዎቹና አቋማቸው እንዲሁም ስለ ወቅቱ ጉዳዮች ይማራሉ፡፡ እንግዲህ እነዚህ ተከታታይ መረጃዎች ናቸው ሰዎች ስለተለያዩ የፖለቲካ ኩነቶች፣ ተዋናዮችና ፖሊሲዎች የሚኖራቸውን አስተያየት የሚቀርጹት፡፡
የአስተያየቶችና የጠባዮች መሠረት የሆኑት ልማዶችና (norms) የተወሰኑ ባሕርያት ወይም የማይለወጡ ሐሳቦች (stereotypes) በሕዝብ አስተያየት ምሥረታና ለውጥ ወይም አለመለወጥ ላይ ከባድ ተጽእኖ አላቸው፡፡ እነዚህም ፅንሰ ሐሳቦች ሰዎች ለመለወጥ፣ አንድ ድርጊት ለመፈፀም፣ እንዲሁም አስተያየታቸውን በምርጫ፣ በሰላማዊ ሰልፍ፣ በብጥብጥና አድማ ለማሳየት ለምን እንደሚገፋፉ ለማወቅ ጠቃሚ መሆናቸውን የሕዝብ አስተያየት ምሁራን ይረዳሉ፡፡ ለዚህም ጥሩ ምሳሌ የሚሆነው ዎል ስትሪትን ተቆጣጠሩ “Occupy Wall Street” ብሎ ለተነሳው ንቅናቄ፣ በመነሻው ወቅት የአሜሪካን ሕዝብ ያሳየው የነበረው የጋለ ስሜትና ድጋፍ ቆይቶ ንቅናቄው ምንም የጠራ መልእክት እንደሌለውና ተቃዋሚዎቹም በደንብ ያልተደራጁና ችሎታ የሌላቸው መሆናቸው ግልጽ ሲሆን ማጣጣሉ ነው፡፡
በግለሰብ ጠባይ ዙሪያ የሕዝብ አስተያየትን ካጠኑት መካከል የሶሲዮሎጂስቱ የደብሊው ፊልፕስ ዴቪሰን (W.Phillips Davison)  ሞዴል ለሕዝብ አስተያየት ምሥረታ ጉዳዮች (issues) ያላቸውን ሚና አጥብቆ ይናገራል:: እንደ ዴቪሰን አስተያየት፤ “…የምሥረታው ሂደት የሚጀምረው ጉዳዩ በቀረበ ወቅትና ሰዎች ሐሳቦችን በተለዋወጡ ጊዜ ነው፡፡ ጉዳዩ ወደ ሦስተኛ፣ አራተኛ፣ አምስተኛ ሰው በተላለፈ ጊዜ ሥር እየሰደደ ነው ይባላል፡፡ ብዙዎች ጉዳዮች ይህ የሰዎች ሰንሰለት ረጅም ርቀት እንኳን ሳይሄዱ ይጠፋሉ፤ ይሁንና የሚቀሩት ጥቂቶቹ የሕዝብ አስተያየት መነሻ ይሆናሉ:: የቅርብ ጊዜ ተምሳሌት የሚሆነን የዩቲዩብ ቪዲዮ መልዕክቱን በተጋሩት ሰዎች መጠን ወይ ገንኖ ይቆያል (“go viral”) አለበለዚያም ይደበዝዛል”::
እንደ ሶሲዮሎጂስቱ ኸርበርት ብሉመር፤ የሕዝብ አስተያየት አፈጣጠር የሚከሰተው በውይይት ጊዜ ባለው መመላለስ ሲሆን፤ ቅርጽ የሚይዘው ግን በእሰጥ አገባው ወቅት ነው:: የሕዝብ አስተያየት ተፈጠረ ማለት ሰዎች የየራሳቸውን ልምድ በመጋራት ለአስታራቂ ሐሳብና ከእኔ ይቅር ለማለት ዝግጁ ናቸው ማለት ነው፡፡ እንደዚህም በማድረግ ነው የተከፋፈለው ሕዝብ አንድ ሆኖ ተግባር ላይ የሚሰማራው:: እንደዚሁም የቪንሰንት ፕራይስና ዶናልድ ኤፍ ሮበርትስ (Vincent Price and Donald F. Roberts) ሞዴል፤ የሕዝብ አስተያየትን የማኅበራዊ ሂደት መሆኑን ገልጾ ሲያብራራ፤ “የሕዝብ አስተያየት አፈጣጠርና አለዋወጥ ሂደት የተወሳሰበና የፖለቲካ ተዋንያኑን፤ ሚዲያንና ፍላጐት ያለውን ሕዝብ የሚያቅፍ ሆኖ፣ እነዚህ ሁሉ በማኅበራዊ ጉዳዮች አስተያየት ላይ ተጽእኖ ለማሳደር ይጥራሉ፤ ስለሆነም የሕዝብ አስተያየት ሂደት የማኅበራዊ ስምምነት ውጤት ነው” ይላል፡፡
ሰዎች በህይወት ዘመናቸው ከአካባቢያቸው ካሉት ሰዎች የሚማሩት ማኅበራዊ ልማድ፣ እምነትና ጠባይ አስተያየታቸውን ይቀርጻል:: በዚህም ሂደት ውስጥ ቤተሰብ፣ የሃይማኖት ተቋሞች (ቤተ ክርስቲያንና መስጊድን የመሰሉ)፣ ትምህርት ቤቶች የሕዝብ አስተያየትን በመቅረፅ ሂደት ውስጥ ያላቸው ሚና ቀላል አይደለም፡፡ የእነዚህ ተቋሞች ተጽእኖ የሚጀምረው ማልዶ ቢሆንም፣ በሰው ልጅ የዕድሜ ዘመን ውስጥም ቆይቶ ይታያል:: “የፖለቲካ ባህሉ ተመሳሳይ በሆነበት አገር፣ ይህ የሆነበት ምክንያቱን ለማወቅ በመጀመሪያ መታየት ያለባቸው ቦታዎች የሕፃናት ማሳደጊያ፣ ትምህርት ቤት፣ ቤተ ክርስቲያን…” ናቸው ይላል ዋልተር ሊፕማን:: የፖለቲካ አስተሳሰብን በመቅረጽ ረገድ ቤተሰብ ዋነኛው ነው፡፡ ቤተሰብ ሕፃናትን በተለያዩ የማኅበራዊ ልማዶችና እሴቶች ይቀርጻቸዋል፤ ይህም ወደፊት ለሚኖረው የፖለቲካ ሥርዓት ባሕርይ አስፈላጊነት አለው፡፡ ቤተሰብ የፖለቲካ መሪዎችን፣ አክቲቪስቶችን፣ እንዲሁም ፖለቲከኞችን በመፍጠር ረገድ ከፍተኛ የፖለቲካ ሥራዎች ያከናውናል፡፡ የኬኔዲና የቡሽ ቤተሰቦች በአሜሪካ፣ የኬንያታ ቤተሰብ በኬንያ፣ የኔህሩ ቤተሰብ በሕንድ ለዚህ ጥሩ ምሳሌዎች ናቸው፡፡
ቤተሰብ በአባላቱ አስተሳሰብና አስተያየት ምሥረታና አፈጣጠር ላይ ስለሚኖረው ተጽዕኖ ሀርውድ ኤል ቻይልድስ፣ “የሕዝብ አስተያየት ባሕርይ፣ አፈጣጠር እና ሚና” ብሎ በሰየመው በ1965 እ.ኤ.አ በወጣው መጽሐፉ እንዲህ ብሏል፡-
ብዙውን ጊዜ በቤተሰብ ውስጥ ነው የሕፃናት የመጀመሪያው ቀረጻ የሚካሄደው፣ ልማዶች እንዲሁም ጥላቻዎች፣ የሚሰረፁት፣ የሚወደድና የሚጠላ፣ የሚፈቀድና፣ እንዲሁም ግቦች የሚዳብሩት:: በተጨማሪም ወላጆችና ቤተሰቦች በሕፃናቱ የመጀመሪያ ዓመታት ወቅት በሚገፋፏቸው ጉዳዮች ላይ ሙሉ ቁጥጥር አላቸው፡፡ በዚህን ወቅትም ነው የቤተሰባዊ ሕይወት የቅርብ ግንኙነት፣ የቅጂ፣ ድግግሞሽና ሐሳብ ማቅረብ የሚጧጧፈው፡፡ የአበላል፣ የመኝታ፣ የጨዋታ ልማዶች፣ ቀደም ብለው ይዳብሩና፣ ልምምዶቹም አድገውና ጐልብተው የአስተሳሰብ ቅርጽ ይይዛሉ፡፡ በእነዚህ የቀደሙ ዓመታትም ነው ሕፃናት የሥልጣንን ተፈጥሮ የሚያውቁት፣ ቢያንስ በቤታቸው ውስጥ የሚገኘውን የሥልጣን ዐይነት፡፡ እንዲሁም በቤት ውስጥ ነው ልምዶችና ተጽእኖዎች ስሜትን የሚነኩ አንዳንዶቹም እጅግ አሰቃቂ የሆኑ የተለያዩ መልኮች የሚኖራቸው፡፡ ምንም እንኳ ቤተሰብ ስለቀደሙ ዓመታት አስተማሪ ባይሆንም ቅሉ፣ ችሎታን፣ ስሜትን፣ ምኞትን ወይም ተስፋን በማሳደግ ረገድ ትልቅ ሚና ይጫወታል፡፡ ቤተሰብ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ በልጅነት ጓደኞች ምርጫ፣ በትምህርት ቤት አመራረጥና ሌሎች በዛ ያለ ጉዳዮች ላይ ተጽእኖ አለው፡፡ በርግጥም ለባህል መተላለፍ ተግባር፣ ለአጠቃላይና መካከለኛ አስተሳሰቦችና የተለዩ አስተያየቶች መዳበር ዋና ወኪል ነው፡፡
ትምህርት ቤቶችም እንዲሁ በሕዝብ አስተያየት አፈጣጠርና ምሥረታ ላይ ታላቅ ተጽእኖ ካላቸው ተቋማት መካከል የሚገኙ ናቸው፡፡ በአጠቃላይ ባሁኑ ጊዜ በሥልጣን ላይ የሚገኙት ሰዎች መሠረታዊ አስተያየት ወይም ዕይታ በአብዛኛው የተቀረፀው ከሃያና ሠላሳ ዓመታት በፊት ነበር፡፡ የአንደኛ ደረጃና የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ሕፃናትን ትናንሽ ኢትዮጵያዊያን፣ ኬንያዊያን፣ ናይጀሪያኖች፣ አሜሪካኖች፣ ጀርመኖች፣ ቻይናዊያን፣ የመኖች፣ ወዘተ አድርገው ይሠሯቸዋል፡፡ በሕፃናቱ አዕምሮ ውስጥ የሕዝቦችን ታሪክና ትውፊት፣ እምነትና ርዕዮተ ዓለም ይቀርፃሉ፡፡ ይህንንም ሲያደርጉ በሂደቱ የፖለቲካ ቅስቀሳን ተግባር ይደግፋሉ፡፡ የትምህርት ሥርዓቱም እሴቶችንና ርዕዮተ ዓለሞችን ከመቅረጽ ባለፈ ከትምህርት ቤት በተመረቀው ጐልማሳ የፖለቲካ ልምድና አስተያየት ላይ የሚንፀባረቅ ምሁራዊ ሙያዎችንና መሠረታዊ አስተሳሰብንም ያስፋፋል:: የትምህርት ሥርዓት በዜጐች ቀረጻ ላይ ተጽእኖ ከሚያሳርፉት መካከል አንደኛው ነው፡፡     
(ሰሞኑን ከወጣው የዶ/ር አድማሱ ጣሰው " የሕዝብ አስተያየት" እና ተዛማች ጽንሰ ሐሳቦች  መጽሐፍ የተቀነጨበ)


 ባማኮን ኢንጂነሪንግ ከእህት ኩባንያዎቹ ጋር በመተባበር ለኮቪድ 19 ህሙማን ከፍተኛ አገልግሎት የሚሰጡ ኦክስጂን ኮንስትሬተሮችን ለአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ባለፈው ረቡዕ ነሐሴ 6 ቀን 2012 ዓ.ም ለገሰ፡፡ ኩባንያው ያበረከታቸው እነዚህ 100 ኮንሰንትሬተሮች እያንዳንዳቸው ለሁለት ታማሚ በበቂ ሁኔታ ኦክስጂን መሰብሰብ የሚችሉ ሲሆን፤ ለዚሁ ተግባር ታቅደው በልዩ ሁኔታ መታሰራቸውን የባማኮን ኢንጂነሪንግ ኩባንያ ባለቤትና ዋና ሥራ አስፈፃሚ ኢ/ር ግርማ ገላ አስታውቀዋል፡፡
የኦክስጅን መሰብሰቢያ ማሽኖቹ በሶኬት የሚሰሩና ትልቅ ጠቀሜታ ያላቸው ሲሆን፤ ከ10 ሚ ብር በላይ ወጪ እንደወጣባቸውም ለማወቅ ተችሏል፡፡ ኩባንያው አገራችን አሁን ያለችበትን ተጨባጭ ሁኔታ ግምት ውስጥ በማስገባትና ከኮቪድ 19 ወረርሽኝ ጋር የተገጠመውን ትንቅንቅ ታሳቢ በማድረግ ማህበራዊ ኃላፊነቱን ለመወጣት እነዚህን መሳሪያዎች መለገሱንም ኢ/ር ግርማ ጨምረው ገልፀዋል፡፡
ከተማ አስተዳደሩም ለተደረገለት ልገሳ ለኩባንያው ኃላፊዎች ምስጋና አቅርቧል፡፡ ባማኮን ኢንጂነሪንግ በሀገራችን የኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪ የረጅም ዓመታት ልምድ ያለው የደረጃ 1 ተቋራጭ ሲሆን፤ በስራቸውና እየሰራቸው ባሉ በርካታ ደረጃቸውን የጠበቁ የህንፃ ግንባታዎች ይበልጥ የሚታወቅ ሲሆን፤ ከዚህም በተጨማሪ የሃይል ንዑስ ጣቢያዎችንና ሃይል ማስተላለፊያ አውታሮችንም የሚሰራ ኩባንያ መሆኑም ታውቋል፡፡


   ባለፈው ማክሰኞ ማለዳ…
አለም ከወደ ሩስያ በሰማው በጎ ዜና ተደሰተ፣ ተስፋ አደረገ፡፡
“ምስጋና ይግባ ለታላቋ ሩስያ ተመራማሪዎች፤ ለወራት ነጋ ጠባ ባደረጉት ምርምር እነሆ ለኮሮና ቫይረስ ሁነኛ ክትባት አግኝተናል፤ ስፑትኒክ - 5 የሚል ስያሜ የሰጠነው የአለማችን የመጀመሪያው የኮሮና ክትባት፣ የሩስያ የቀዳሚነት ተምሳሌት ነው!...” አሉ ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን፡፡
ፑቲን ባለፉት ሁለት ወራት በሰዎች ላይ ሙከራ ሲደረግበት ነበር ያሉት በሁለት ሳምንት ጊዜ ውስጥ በገፍ ተመርቶ ጥቅም ላይ እንዲውል መፈቀዱን ማስታወቃቸውን ተከትሎ ግን፣ ነገሩ ከመላው የአለም ዙሪያ በጥርጣሬ አይን መታየቱና ጥያቄ ማስነሳቱ አልቀረም፡፡ ክትባቱ መደበኛውን የምርምር ሂደት ሳያጠናቅቅ በችኮላ በገፍ ወደማምረት የተገባበት ነው በሚል አገራትና ተቋማት የሩስያን አስደሳች ዜና ጥርጣሬና ትዝብት ውስጥ ሲጥሉት ጊዜ አልፈጀባቸውም፡፡
የህክምናው ዘርፍ ባለሙያዎች የሩስያ ክትባት ያሰጋናል ሲሉ ስጋታቸውን በስፋት እየገለጹ ሲሆን፣ የኮሮና ክትባት ምርምር ሚስጥሮቻችንን ልትመነትፈን መሞከሯን ደርሰንበታል ሲሉ ሩስያን ሲወነጅሉ የሰነበቱት እንግሊዝ፣ አሜሪካና ካናዳም የፑቲንን መግለጫ ተከትሎ በሰውዬው ላይ የፌዝና የስላቅ ቃላትን መወርወራቸውን ቀጥለዋል፡፡
ፕሬዚዳንት ፑቲን ግን ክትባቱ አስፈላጊውን የምርመራ ሂደት ማለፉንና ፍቱን መሆኑን በመግለጽ እንዲሁም የገዛ ልጃቸውም መከተቧን በዋቢነት በመጥቀስ፣ ከያቅጣጫው የሚሰነዘርባቸውን ትችት መሰረተ ቢስ ብለው አጣጥለውታል፡፡
ባለፈው ሳምንት ሩስያ ክትባት በማምረት ሂደት አለማቀፍ አካሄዶችን እንድትከተል ያሳሰበውና በሶስተኛ ደረጃ ላይ ካስቀመጣቸው ክትባቶች ተርታ ያላሰለፈው የሩስያ ክትባት ጉዳይ ያሳሰበው የአለም የጤና ድርጅት፤ በመዲናዋ ሞስኮ የሚገኘው ጋማሊያ ኢንስቲቲዩት የተባለው ተቋም ከተለመደው አሰራር ውጭ የምርምር ሂደቱን ለማንም ትንፍሽ ሳይልና በተጣደፈ ሁኔታ አግኝቻለሁ ብሎ ባወጀው በዚህ በክትባት ዙሪያ ከሩስያ መንግስት ጋር ውይይት መጀመሩ ተነግሯል፡፡
የሆነው ሆኖ ኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በስፋት መሰራጨቱን የቀጠለ ሲሆን፣ ቫይረሱ እስካለፈው ሃሙስ አመሻሽ ድረስ በመላው አለም 20.9 ሚሊዮን የሚደርሱ ሰዎችን ማጥቃቱንና የሟቾች ቁጥር ከ749 ሺህ ማለፉን የገለጸው ዎርልዶ ሜትር ድረገጽ፤ ከቫይረሱ ያገገሙ ሰዎች ቁጥርም 13.7 ሚሊዮን መድረሱን አስታውቋል፡፡ እስከተጠቀሰው ጊዜ ድረስ በአሜሪካ ከ5.3 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በቫይረሱ መጠቃታቸውና የሟቾች ቁጥርም ከ169 ሺህ ማለፉን የጠቆመው ድረገጹ፣ በብራዚል 3.17 ሚሊዮን ሰዎች ተጠቅተው ከ104 ሺህ በላይ ሰዎች መሞታቸውን፣ በህንድ ከ2.4 ሚሊዮን በላይ ሰዎች መጠቃታቸውንና በሜክሲኮ ወደ 55 ሺህ የሚጠጉ ሰዎች ለሞት መዳረጋቸውን አመልክቷል፡፡
ኮሮና ቫይረስ በአፍሪካ አህጉር እስካለፈው ሃሙስ አመሻሽ ከ1 ሚሊዮን በላይ ሰዎችን አጥቅቶ ወደ 25 ሺህ የሚደርሱትን ለሞት መዳረጉን የገለጸው የአፍሪካ የበሽታ ቁጥጥርና መከላከል ማዕከል፤ ያገገሙት ሰዎች ቁጥርም 769 ሺህ ያህል መድረሱን ባወጣው መረጃ አስታውቋል:: ወደ 569 ሺህ ሰዎች የተጠቁባትና ከ11 ሺህ በላይ ሰዎች የሞቱባት ደቡብ አፍሪካ በአህጉሪቱ ከፍተኛውን ጉዳት ያደረሰባት ቀዳሚዋ አገር ስትሆን፣ ግብጽ በ96 ሺህ፣ ናይጀሪያ በ48 ሺህ፣ ጋና በ42 ሺህ፣ አልጀሪያ በ37 ሺህ የቫይረሱ ተጠቂዎች ቁጥር ይከተላሉ፡፡
በሌሎች ተያያዥ ዜናዎች፣ ለ102 ቀናት ያህል በቫይረሱ የተያዘ ሰው ሳትመዘግብ የቆየችው ኒውዚላንድ ከሰሞኑ አራት ሰዎች በቫይረሱ ተይዘው ማግኘቷን የዘገበው ቢቢሲ፣ በሌላ በኩል ደግሞ ከአጠቃላዩ የእንግሊዝ ህዝብ 6 በመቶ ያህሉ ወይም 3.4 ሚሊዮን የሚደርሱ ሰዎች እስካለፈው ሃምሌ ወር አጋማሽ ድረስ በኮሮና ቫይረስ ተይዘዋል ተብሎ እንደሚገመት ኢምፔሪያል ኮሌጅ ኦፍ ለንደን ከ100 ሺ በላይ በሚሆኑ በጎ ፈቃደኞች ላይ እንዲሁም በቤት ለቤት ምርመራ ባደረገው ጥናት ማረጋገጡን አስታውቋል፡፡ የቬንዙዌላው ፕሬዚዳንት የቅርብ አማካሪ የሆኑትና የአገሪቱ የማስታወቂያ ሚኒስትር ጆርጅ ሮድሪጌዝ በኮሮና መጠቃታቸው መነገሩን የዘገበው ቢቢሲ፤በኬንያም አንድ ከፍተኛ የጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ባለስልጣን በቫይረሱ ሳቢያ ለሞት መዳረጋቸውን አመልክቷል፡፡


   ፌስቡክ በ3 ወራት 22.5 ሚሊዮን የጥላቻ መረጃዎችን አስወግጃለሁ አለ

            በመላው አለም በሶስት ወራት ጊዜ ውስጥ ብቻ ከ800 በላይ የሚሆኑ ሰዎች በተሳሳቱና ሃሰተኛ በሆኑ የኮሮና ቫይረስ መረጃዎች ሳቢያ ለህልፈተ ህይወት መዳረጋቸውን፣ አሜሪካን ጆርናል ኦፍ ትሮፒካል ሜዲስን ኤንድ ሃይጂን በተባለው የህትመት ውጤት ላይ ከሰሞኑ ለንባብ የበቃን አንድ ጥናት ጠቅሶ ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
ከጥር እስከ መጋቢት ባሉት ሶስት ወራት ብቻ በተሳሳተ መረጃ ሳቢያ ለሞት ከተዳረጉት መካከል አብዛኞቹ ከኮሮና ያድናሉ በሚል ሜታኖል ወይም ሌሎች ከአልኮል የተሰሩ የጽዳት ፈሳሾችን በመጠጣት ምክንያት መሞታቸውን የጠቆመው ዘገባው፣ 5 ሺህ 800 ያህል የተለያዩ አገራት ዜጎችም በማህበራዊ ድረገጾች በኩል በተሰራጩ የተሳሳቱ መረጃዎች ሳቢያ ወደ ሆስፒታል እንዲገቡ መደረጋቸውን አስታውሷል፡፡ በርካታ ሰዎች በማህበራዊ ድረገጾች የሚሰራጩ ሳይንሳዊ ያልሆኑና በጥናት ያልተረጋገጡ መረጃዎችን በመከተል ከፍተኛ መጠን ያለው ነጭ ሽንኩርት ከመብላት የላም ሽንት እስከ መጠጣት የተለያዩ ለጤና አደገኛ ድርጊቶችን እንደፈጸሙም በጥናቱ ተገልጧል፡፡
በሌላ ዜና ደግሞ፣ ታዋቂው ማህበራዊ ድረገጽ ፌስቡክ እስካለፈው ሰኔ በነበሩት ሶስት ወራት ጊዜ ውስጥ ብቻ ከ22.5 ሚሊዮን በላይ የጥላቻ ንግግር የጽሁፍና የምስል መረጃዎችን ከገጹ ማስወገዱን አስታውቋል፡፡
ኩባንያው እስከ ሚያዝያ በነበሩት ሶስት ወራት መሰል እርምጃ የወሰደባቸው ከዘር፣ ብሄር፣ ሃይማኖትና ሌሎች ጉዳዮች ጋር የተያያዙ የጥላቻ ንግግር መረጃዎች 9.6 ሚሊዮን ያህል ብቻ እንደነበሩ ያስታወሰው ሮይተርስ፣ ቁጥሩ ሊጨምር የቻለው መሰል መረጃዎችን የሚያሰራጩ ተጠቃሚዎች ከመበራከታቸውና ኩባንያው ለጉዳዩ የሰጠው ትኩረት ከመጨመሩ ጋር በተያያዘ መሆኑንም አመልክቷል፡፡

 ሂላሪ ሃምፍሬ ካዌሳ የተባለው ኡጋንዳዊ የ19 አመት ታዳጊ በመጪው የአገሪቱ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ለመወዳደርና አገሪቱን ከ35 አመታት በላይ ያስተዳደሩትን ሙሴቬኒን ለመተካት ዝግጅት ማድረግ መጀመሩን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
አገር አልምራ እንጂ ወትሮም የመሪነት ብቃት አለኝ፤ አገሬን ለመምራት ብቁ ነኝ የሚለው ካዌሳ፣ ለዕጩ ተወዳዳሪነት ምዝገባ ክፍያ የሚያስፈልገውን 5ሺህ 400 ዶላር ከለጋሾች ለማሰባሰብ መዘጋጀቱን ማስታወቁን የጠቆመው ዘገባው፣ ከ100 በላይ የአገሪቱ ግዛቶች ከእያንዳንዳቸው 100 የድጋፍ ፊርማ ለማሰባሰብ ማቀዱንም አመልክቷል፡፡
በአገሪቱ ህገ መንግስት መሰረት ዕድሜው ከ18 አመት በላይ የሆነው ዜጋ ለፕሬዚዳንትነት መወዳደር እንደሚችል የጠቆመው ዘገባው፣ ታዳጊው ኡጋንዳን ከሶስት አስርት አመታት በላይ በብቸኝነት ያስተዳደሩትንና አሁንም ስልጣናቸውን ለማራዘም ቆርጠው የተነሱትን ፕሬዚዳንት ዩሪ ሙሴቬኒን ተክቶ አገሪቱን በአዲስና በትኩስ ሃይል ወደ አዲስ ምዕራፍ ለማሸጋገር ቆርጦ መነሳቱን እንደገለጸም አክሎ ገልጧል፡፡


Page 6 of 493