Administrator

Administrator

    በእንግሊዝ የጊታር ሽያጭ 80 በመቶ አድጓል

               የአለማችን ቁጥር አንድ ቢሊየነር እና የአማዞን ኩባንያ መስራች የሆኑት አሜሪካዊው ጄፍ ቤዞስ፣ ባለፈው ሰኞ ብቻ ተጨማሪ 13 ቢሊዮን ዶላር ሃብት ማፍራታቸውን ተከትሎ አጠቃላይ የተጣራ ሃብታቸው 189 ቢሊዮን ዶላር መድረሱን ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡
ቢሊየነሩ ከፍተኛውን የአንድ ቀን ተጨማሪ ሃብት ያፈሩት በኢንተርኔት ግብይት የተለያዩ ቁሳቁሶችን ገዢዎች ያሉበት ድረስ የሚያደርሰው ኩባንያቸው አማዞን፤ በኮሮና ቫይረስ ሳቢያ በመላው አለም ከቤታቸው የማይወጡና በአማዞን በኩል ግዢ የሚፈጽሙ ሰዎች ቁጥር ከመበራከቱ ጋር በተያያዘ የኩባንያው የአክሲዮን ዋጋ ክብረወሰን ያስመዘገበ የ8 በመቶ ዕድገት በማሳየቱ ነው ተብሏል፡፡
በሌላ የቢዝነስ ዜና፣ በእንግሊዝ የኮሮና ቫይረስ የእንቅስቃሴ ገደቦች በመጣላቸውና ከቤት የማይወጡ ሰዎች ቁጥር ከመበራከቱ ጋር ተያይዞ በቤታቸው ሆነው ሙዚቃ የሚጫወቱና በኢንተርኔት የሚያሰራጩ ዜጎች ቁጥር መጨመሩንና በአገሪቱ የተለያዩ የሙዚቃ መሳሪያዎች ሽያጭ በከፍተኛ ሁኔታ ማደጉን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
በአገሪቱ ታዋቂ የሆኑ የሙዚቃ መሳሪያዎች ሻጭ ኩባንያዎችን ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ እስከ ሰኔ በነበሩት ሶስት ወራት በአገሪቱ የጊታር ሽያጭ በ80 በመቶ ያህል ዕድገት በማሳየት 21.2 ሚሊዮን ፓውንድ የደረሰ ሲሆን የዲጂታል ፒያኖ እና ሌሎች የሙዚቃ መሳሪያዎች ሽያጭም ጭማሪ አሳይቷል፡፡


   አለማችን ተጨማሪ 6 ሚሊዮን ነርሶች ያስፈልጓታል ተባለ

               የእንግሊዝ የደህንነት ሚኒስትር ጄምስ ብሮከንሻየር በሩስያ መንግስት የሚደገፉ የኢንተርኔት አጭበርባሪዎች የኮሮና ቫይረስ ክትባት ምርምራችንን ለዘርፉ መሞከራቸውን አረጋግጠናል ሲሉ መናገራቸውን ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡
የእንግሊዝ የመድሃኒት ኩባንያዎችና የምርምር ቡድኖች ለኮሮና ቫይረስ ክትባትና መድሃኒት ለማግኘት ደፋ ቀና በሚሉበት በዚህ ወሳኝ ወቅት የሩስያ መንግስት የደህንነት ቢሮ የሚደግፈው ኤፒቲ29 የተባለ የሩስያ የኢንተርኔት መንታፊ ቡድን የምርምር ውጤቶችን ለመዝረፍ ሙከራ ማድረጉን የደህንነት ቢሯችን ደርሶበታል ብለዋል ሚኒስትሩ፡፡
በሌላ የጤናው ዘርፍ ዜና ደግሞ፣ በአለማችን ደረጃውን የጠበቀ የህክምና አገልግሎት ለመስጠት በመጪዎቹ አስር አመታት ተጨማሪ 6 ሚሊዮን ያህል ነርሶችን አሰልጥኖ ወደ ስራ ማስገባት ግድ እንደሚል የአለም የጤና ድርጅት ከሰሞኑ አስታውቋል፡፡
ድርጅቱ ባወጣው አመታዊ ሪፖርቱ እንዳለው፣ እስከተጠቀሰው ጊዜ ድረስ የሚያስፈልጉትን 6 ሚሊዮን ያህል አዳዲስ ተጨማሪ ነርሶች ለማፍራት በአለማቀፍ ደረጃ በሙያው የሚመረቁ ባለሙያዎችን ቁጥር በየአመቱ በ8 በመቶ ያህል ማሳደግ ይገባል፡፡
አብዛኞቹ የአለማችን አገራት ነርሶችን በበቂ መጠን ማስተማርና ማሰልጠን ባለመቻላቸው የባለሙያዎችን እጥረት ለመቅረፍ የሌሎች አገራት ነርሶችን ቀጥረው እንደሚያሰሩ የጠቆመው ሪፖርቱ፣ በአሁኑ ወቅት በአለማችን ከስምንት ነርሶች አንዷ ከተማረችበት አገር ውጭ ተቀጥራ እየሰራች እንደምትገኝም አክሎ ገልጧል፡፡


 አል በሽር ሞት ሊፈረድባቸው ይችላል ተባለ


                የ75 አመቱ የዕድሜ ባለጸጋ የኡጋንዳው ፕሬዚዳንት ዩሪ ሙሴቬኒ በመጪው አመት ጥር ወር ላይ በሚካሄደው ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ፓርቲያቸውን ወክለው ለ6ኛ የስልጣን ዘመን በመወዳደር አጠቃላይ የስልጣን ዘመናቸውን ወደ 40 አመት ለማድረስ መወሰናቸውን ኦል አፍሪካን ኒውስ ዘግቧል፡፡
እ.ኤ.አ በ1986 በወታደራዊ አመጽ ወደ ስልጣን ከመጡበት ጊዜ አንስቶ አገሪቱን በብቸኝነት አንቀጥቅጠው ሲገዙ የኖሩት ፕሬዚዳንት ሙሴቬኒ፤ እድሜና ጤና ተጫጭኗቸው ራሳቸውን ችለው ለመጓዝ እንኳን የማይችሉበት ደረጃ ላይ ቢገኙም በቀጣዩ በምርጫ ለመወዳደር መዘጋጀታቸውን ናሽናል ሬዚስታንስ ሙቭመንት የተባለው ፓርቲያቸው ስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ፣ ኤንቲቪ በተባለው የአገሪቱ የቴሌቪዥን ጣቢያ ከትናንት በስቲያ በሰጠው መግለጫ አስታውቋል፡፡ ስራ አስፈጻሚው ሙሴቬኒ የአገሪቱን የለውጥ ተግዳሮቶች ለማጥፋት አቻ የሌላቸው መሪ ናቸውና ፓርቲውን ወክለው እንዲወዳደሩና በስልጣን ላይ እንዲቆዩ ወስኛለሁ ማለቱን የጠቆመው ዘገባው፣ ሰውዬውን በስልጣን ላይ ለማቆየት ሲባል ከ75 አመት በላይ የሆነው ሰው ፕሬዚዳንት መሆን አይችልም የሚለውን ህግ ከ2 አመታት በፊት መሰረዙንም አስታውሷል፡፡
የሙሴቬኒን ስልጣን ለማራዘም ተብሎ የዕድሜ ገደብ ህጉ መሰረዙን በመቃወም በመላ አገሪቱ ከፍተኛ ተቃውሞዎችን በማቀጣጠልና ለእስር እስከመዳረግ በመድረስ የሚታወቀው ዝነኛው የአገሪቱ ሙዚቀኛ ቦቢ ዋይኒ በመጪው ምርጫ ለፕሬዚዳንትነት ለመወዳደር ማሰቡን ከሰሞኑ ለሲኤንኤን በሰጠው ቃለመጠይቅ መናገሩንም ዘገባው አስታውሷል፡፡
በሌላ ዜና ደግሞ፣ በሙስና ወንጀል የ2 አመታት እስር ተፈርዶባቸው በወህኒ የሚገኙት የቀድሞው የሱዳን ፕሬዚዳንት ኡመር አል በሽር፣ ከ30 አመታት በፊት ወደ ስልጣን የመጡበትን ወታደራዊ መፈንቅለ መንግሥት አቀነባብረዋል በሚል በቀረበባቸው ክስ ማክሰኞ ዕለት ፍርድ ቤት የቀረቡ ሲሆን፣ ጥፋተኛ ሆነው ከተገኙ በሞት ሊቀጡ እንደሚችሉ ዘ ጋርዲያን ዘግቧል፡፡ በህዝባዊ ተቃውሞ ባለፈው ዓመት ከስልጣን የወረዱት የ76 አመቱ አል በሽር፣ በመዲናዋ ካርቱም በሚገኝ ፍርድ ቤት ቢቀርቡም፣ ችሎቱ ምንም አይነት የምስክርነት ቃል ሳይቀበል ጉዳዩን ብዙ ጠበቆችና የተከሳሽ ቤተሰቦችን መያዝ በሚችል ሰፋ ባለ የችሎት አዳራሽ ለማየት ለነሃሴ 11 ቀጠሮ በመስጠት መጠናቀቁ ተነግሯል፡፡
በሰኔ ወር 1989 ከተፈጸመውና ለስልጣን ካበቃቸው ወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት ጉዳይ ጋር በተያያዘ ከእሳቸው በተጨማሪ የቀድሞ የአገሪቱ የጦር ሃይል አመራሮችና ሚኒስትሮችን ጨምሮ ሌሎች 16 ሰዎችም ክስ እንደተመሰረተባቸው አመልክቷል፡፡
በተያያዘ ዜና ደግሞ፣ የሱዳን የጦር ሰራዊት ባለፈው ሳምንት ባወጣው መግለጫ፣ ሰራዊቱን በሚሳደቡ በአገር ውስጥም ሆነ በውጭ አገራት በሚገኙ ጋዜጠኞችና አክቲቪስቶች ላይ ህጋዊ እርምጃ እንደሚወስድና ለዚህም ወንጀለኞችን ተከታትሎ ለህግ የሚያቀርብ ልዩ ክፍል ማቋቋሙን በመግለጽ ማስጠንቀቁ ተነግሯል፡፡


  በአሜሪካ የተጠቂዎች ቁጥር ከሚነገረው በ24 እጥፍ ሊበልጥ ይችላል ተባለ

           የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ አሁንም በመላው አለም መሰራጨቱን የቀጠለ ሲሆን፣ እስካለፈው ሃሙስ አመሻሽ ድረስ የተጠቂዎች ቁጥር ከ15.5 ሚሊዮን በላይ መድረሱንና የሟቾች ቁጥርም ከ632 ሺህ ማለፉን ወርልዶ ሜትር ድረገጽ ባወጣው መረጃ አመልክቷል፡፡
በኮሮና ቫይረስ ተጠቂዎችና በሟቾች ቁጥር ከአለማችን አገራት መሪነቱን ይዛ በዘለቀችው አሜሪካ፤ እስከተጠቀሰው ጊዜ ድረስ ከ4.1 ሚሊዮን በላይ ሰዎች መጠቃታቸውና የሟቾች ቁጥርም ከ146 ሺህ ከፍ ማለቱን ዎርልዶ ሜትር ድረገጽ ባወጣው መረጃ ቢያመለክትም፣ የአገሪቱ የበሽታ መቆጣጠርና መከላከል ማዕከል ግን የቫይረሱ ተጠቂዎች ቁጥር እየተነገረ ካለው በ24 እጥፍ ያህል ሊበልጥ እንደሚችል በጥናት አረጋግጫለሁ ብሏል፡፡
ብራዚል በ2.3 ሚሊዮን፣ ህንድ በ1.3 ሚሊዮን፣ ሩስያ በ795 ሺህ፣ ደቡብ አፍሪካ በ395 ሺህ ያህል የቫይረሱ ተጠቂዎች ከሁለተኛ እስከ አምስተኛ ያለውን ስፍራ የያዙ የአለማችን አገራት ሲሆኑ፣ በሟቾች ቁጥር ደግሞ ብራዚል በ83 ሺህ፣ እንግሊዝ 45 ሺህ፣ ሜክሲኮ 41 ሺህ፣ ህንድ 30 ሺህ እንደተመዘገበባቸው መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡
የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የልማት ፕሮግራም ለድሃ አገራት ዜጎች በጊዜያዊነት ደመወዝ በመስጠት በአገራቱ ያለውን የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ለመግታት ማሰቡንና ለዚህም በየወሩ አስከ 465 ቢሊዮን ዶላር ያህል ገንዘብ እንደሚያስፈልገው ማስታወቁን አልጀዚራ ዘግቧል፡፡ ድርጅቱ ከሰሞኑ ይፋ ባደረገውና በ132 ታዳጊ አገራራ ውስጥ የሚገኙ 2.7 ቢሊዮን ሰዎችን ተጠቃሚ ያደርጋል ባለው ዕቅዱ፣ ለዜጎች ደመወዝ በጊዜያዊነት በመስጠትና አገራተእንዳይወጡ በማድረግ ወረርሽኙን ለመግታት ማሰቡን ገልጧል፡፡
የአውሮፓ ህብረት አባል አገራት መሪዎች በበኩላቸው ከሰሞኑ ባደረጉት ስብሰባ፤ ለ27 የህብረቱ አባል አገራት በድጋፍና በብድር መልክ የሚሰጥ የ859 ቢሊዮን ዶላር የድህረ ኮሮና ቫይረስ ማገገሚያ በጀት ማጽደቃቸውን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ፣ በአፍሪካ አገራት በከፍተኛ ፍጥነት እየተስፋፋ ያለው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ስርጭት አሳሳቢ ደረጃ መድረሱን የአለም የጤና ድርጅት በሳምንቱ መጀመሪያ ባወጣው መግለጫ አስታውቋል።
በአፍሪካ የኮሮና ቫይረስ ስርጭት እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ከሌሎች የአለም አካባቢዎች አንጻር እምብዛም የከፋ እንዳልነበር ያስታወሰው ድርጅቱ፣ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ግን የቫይረሱ ስርጭት አስጊ በሆነ ፍጥነት እየጨመረ መምጣቱንና የቫይረሱ ስርጭት መጠን ባለፈው ሳምንት በናሚቢያ በ69 በመቶ፣ በዛምቢያ በ57 በመቶ፣ በማዳጋስካር በ50 በመቶ፣ በኬንያ በ31 በመቶ፣ በደ/ አፍሪካ በ30 በመቶ መጨመሩን አመልክቷል፡፡
ኮሮና ቫይረስ እስካለፈው ሃሙስ አመሻሽ ድረስ ከ770 ሺህ በላይ ሰዎችን ማጥቃቱንና ወደ 17 ሺህ የሚጠጉትን ለህልፈተ ህይወት መዳረጉን የዘገበው አልጀዚራ፣ ያገገሙ ሰዎች ቁጥርም ወደ 435 ሺህ መጠጋቱን አስነብቧል፡፡
በአህጉሪቱ የተስፋፋውን የቫይረሱ ስርጭት ለመግታት የተቻለውን ሁሉ ጥረት ማድረግና ያሉትን አማራጮች ሁሉ ለመጠቀም መትጋት እጅግ አስፈላጊ ነው ብሎ ያመነው የአለም የጤና ድርጅት፤ከሰሞኑ ከአፍሪካ የበሽታ ቁጥጥር ማዕከል ጋር በመቀናጀት በአፍሪካ አገራት ለኮሮና ቫይረስ ባህላዊ መፍትሄዎችን ለማፍለቅ ለሚሰሩ ምርምሮች ድጋፍና የማማከር አገልግሎት የሚሰጥ ኮሜቴ ማቋቋሙን ቪኦኤ ዘግቧል፡፡
የዲሞክራቲክ ሪፓብሊክ ኦፍ ኮንጎ መንግስት በአገሪቱ የኮሮና ቫይረስ ስርጭትን ለመግታት በማሰብ ተጥሎ የነበረውን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማንሳቱን ባለፈው ረቡዕ ይፋ ሲያደርግ፣ የዚምባብዌ መንግስት በበኩሉ ስርጭቱን ለመግታት በመላው አገሪቱ ሰዓት እላፊ ያወጀ ሲሆን በሁለት ቀናት ጊዜ ውስጥ ብቻ ከዚህ በፊት የተጣሉ ደንብና መመሪያዎችን ተላልፈዋል ያላቸውን ከ1 ሺህ በላይ ሰዎችን ማሰሩን አጃንስ ፍራንስ ፕሬስ ዘግቧል፡፡

    ሕውሓቶች የመንግስትን የሥልጣን ወንበር ባልተገባ መንገድ ከተቆጣጠሩ በኋላም ሆነ ገና በርሃ በሽፍታነት ሙያ ሳሉ ጀምሮ፣ እንደ ዋልድባ ገዳም መነኮሳት መራር የሆነ መንፈሳዊ ትግል ያጋጠመው ሌላ ስለመኖሩ እርግጠኛ አይደለሁም፡፡ ከዚህ ቀደም ባየናቸው የምስክርነት ቃልና ከአንዳንድ አፈትላኪ ሰነዶቻቸው መታዘብ እንደሚችል፤ ሕውሓት ዋልድባ ገዳምን  ምን ያህል በጥላቻ ዓይን ይመለከተው እንደነበርና በዚህም ምክንያት ዛሬም ድረስ የዘለቀ ግፍና በደል የተፈፀመበትና እየፈፀሙብን እንደሆነ ለማወቅ ያን ያህል አስቸጋሪ አይደለም:: የዘወትር ሮሮአችንን መንግስትና ሕዝብ ሲሰማሙ ኖሯል፡፡ እየጠሉንም ቢሆን እየሰሙን መሆኑ ሀቅ ነው፡፡
በዋልድባ ገዳምና በሕውሓት መካከል ለዓመታት የዘለቀውን ጠብ፤ እጅግ ውስብስብና ፈታኝ ካደረጉት ምክንያቶች በዐቢይነት ከምንጠቅሳቸው ጉዳዮች መካከል፡- የቤተ ክህነት ሰዎች በፍራቻ፣ በዘረኝነት፣ በስልጣንና በጉቦ በመደለል፤ ገዳሙ አንዳች አይነት በደል እንዳልደረሰበት አድርጎ በየቴሌቬዥን መስኮቱ ላይ እየወጡ በሃሰት መመስከራቸው ሲሆን፤ በሌላ በኩል ደግሞ ዓለም በቃኝ ብለው የመነኑ ምስጉን መነኮሳትን ማሸማቀቅና ማሳደድ ነው:: ለዚህ እኩይ ድርጊት እንዳንድ የሲኖዶስ አባላት፤ የቤተ ክህነት ሰራተኞች፤ አድር ባይ መነኮሳት ዋነኛ ተባባሪዎች ነበሩ፡፡ ናቸውም:: ከዚህ ባሻገር በሕዝብ ገንዘብ የሚተዳደሩ የመንግስት መገናኛ ብዙሃን ድርጅቶችም የገዳሙን ጥፋት አስመልክተው ሚዛናዊ የሆነ መረጃ ለኅብረተሰብ  ከማሰራጨት ይልቅ የአንድ ቡድን ልሳን በመሆን፤ ይባስ ብለው ስለ ገዳማቸው ተቆርቋሪ የሚባሉ መነኮሳትን ለማሸማቀቅና ‹‹ገዳሙ እየለማ ነው›› የሚል ዘጋቢ ፊልም እየሰሩ ማሳየታቸውን ለታዘበ አገረ እግዚያብሔር ኢትዮጵያ ወደ የት እየሄደች እንደሆነ በእውነቱ ለማሰብ ያስቸግራል፡፡
በዚህ ንዑስ ርዕስ ስር የእውነተኛ ገዳሙ መነኮሳት ትግል ከመጀመሪያው ጀምሮ እስካሁን ድረስ ያለፉበትን አጠቃላይ ሕጋዊ ሂደትና ያጋጠሟቸው ፈተናዎች ከነማስረጃዎቹ ጋር የምናቀርብ ይሆናል:: ምን አልባትም ገዳሙ ታረሰ፤ የመነኮሳት አጽም ፈለሰ፤ የገዳሙ ደን እየተጨፈጨፈ ስራ አጥ በሚል የተደራጁ ወጣቶች እያከሰሉት ነው፤ ስለ ወርቅ (ቆፋሪ) ለቃሚ ወጣቶችና  መቀር መቃሪዎች፤ ስለ ዛሬዋ ወንዝ ግድብና  የወልቃይት ስኳር ፕሮጀክት (ፋብሪካ)  ግንባታ ብሎም የዓለማዊ ሰዎች ሰፈራን፤ ብዛት ያላቸው ከብቶች ወደ ገዳሙ መግባትና ደን ማውደም በተመለከተ የተለያየ መረጃና ግንዛቤ ላላቸው ሁሉ፤ መሬት ላይ ያለውን እውነት ትረዱት ዘንድ እያንዳንዱን ሰነድ እንደ አስፈላጊነቱ ቃል በቃል የምናሰፍር ይሆናል፡፡
ሦስትና አራት ዓስርት አመታትን ለፈጀው የገዳሙና የሕውሓት ትግል  (ባለፉት ምዕራፎች ለማየት እንደሞከርነው) ዋነኛው ምክንያት፤ የወያኔ አፈጣጠርና ሃይማኖታዊ ጥላቻው ጫፍ መርገጡና ዘርን መሰረት ያደረገው ዘመን አመጣሹ ብሔር ተኮር ጥላቻ በዐቢይነት የሚጠቀሱ ናቸው:: በመሆኑም በእኛና በወያኔ መካከል ችግር የተፈጠረው ገና በርሐ ላይ እያሉ እንደሆነ ደጋግመን ተናግረናል፤ ይመለከተዋል ላልነው ተቋም ሁሉ አቤት! ብለናል፡፡
ዋልድባ ቅድስት፤ በመላው ኢትዮጵያ አውራጃዎች የሚኖሩ ምዕመናን የቤተ ክርስቲያን ልጆች፣ ይህን ከንቱ ዓለም ንቀውና ተጠይፈው ጸብዐ አጋንንትንና ግርማ ሌሊትን ታግሰው በፆምና በፀሎት ተወስነው፤ አምላካቸውን በማመስገን፤ ከሕዝባቸውና ከአገራቸው አልፎ ለፍጥረት ሁሉ ሰላምና ደህንነት በመማፀን፣ ይህችን አጭር ዘመናቸውን በጥሞና የሚያሳልፉበት ገዳም  መሆኑ ይታወቃል፡፡ ይህም ብቻ ሳይሆን ከአገራችን ባለፈው በተለያዩ የአለማችን ክፍላት ዓለማት የሚገኙ ክርስቲያኖች በብሕትውና ለመኖር ሲሹ  ሁሉንም ትተው የሚመጡበት ቅድስ ስፍራ ነው፡፡ እነዚህ መናኞች ከቀደሙት አበው መነኮሳት ጋር በመሆንና እነርሱንም በማገልገል በገዳሙ ሕግና ሥርዓት መሰረት፤ ምንኩስና ተፈፅሞላቸው እንደቀደሙት አበው ሁሉ እነርሱም በዚሁ ገዳም ይኖራሉ::
በመሆኑም ይህን ገዳም አስቀድመው በስውር፤ ዘግየት ብሎ ደግሞ በገሃድ ለማጥፋት ያደረጉትና እያደረጉ ያለውን ርብርብ አብዛኛው ሕዝበ ክርስቲያን ያውቀዋል፡፡
እንግዲህ  እነዚህ መነኮሳት የሥጋዊ  ሕይወት ፈቃዳቸው ሁሉ ንቀው መጥተው ሳለ  እንሴት ወደ ኋላ ተመልሰው ስላማይረባው አላፊ ጠፊ፤ የክፋትና ተንኮል ዓለም ሊያስቡ እንደሚችሉ እግዚያብሔር ይወቀው፡፡ የባህታዊያን የዘወትር ተግባር ስለ ሰላም ፣ስለ ፍቅር፣ ስለ አንድነት፣ ስለ መተሳሰብ፣ ስለ ማያልፈውና ስለ ወዲያኛው  ሠማያዊ አለም በጸሎትና በምስጋና መትጋት ነው፡፡ ሕወሓት በጠላትነት የፈረጃቸው ዋልድባ ገዳምና  መከራን እየተቀበሉ እዚህ የደረሱት መነኮሳት ዓላማቸው ይኸው ብቻ ነው፡፡ የመስቀሉ ፍቅር የገባቸውና የተገለጠላቸው ሁሉ እውነቱ ይገባቸዋል፡፡
“የዋልድባና የሕወሓት ፍጥጫ” የተቀነጨበ (በአባ ገብረኢየሱስ ኪዳነማርያም ከተፃፈው)


Wednesday, 29 July 2020 00:00

ከፌስቡክ ገጾች በጨረፍታ

  ‹‹ብልፅግና እናትሽ….››
               (አሌክስ አብርሃም)
ልጆች ሆነን የከተማችን መውጫ ላይ በደርግና ኢህአዴግ ጦርነት ተቃጥሎ የወደቀ ታንክ ነበር! እዛ ታንክ ላይ እየተንጠላጠልን እንጫወት ነበር ….ታዲያ ታንኩ ውስጥ የመጨረሻው የደርግ ወታደር ሲከበብ ራሱን ከታንኩ ጋር አጋይቶ ነበር አሉ የሞተው፡፡ ከመሞቱ በፊት ግን በጩቤ ይሁን በምን ብቻ የታንኩ ውስጠኛ ክፍል ላይ ፈቅፍቆ እንዲህ የሚል ፅሁፍ ፅፏል ‹‹ወያኔ እናትሽ….›› ተስፋ የቆረጠ ሰው የመጨረሻ ጉልበቱ ስድብ ነው፡፡ ህወኃት ሰሞኑን እያደረገች ያለው ነገር እንደዚህ ወታደር እየመሰለኝ ነው፡፡ ሚዲያዎቹ ስድብ በስድብ ሆነዋል! የአክቲቪስቶቹማ ዝም ነው፡፡
የሆነ ሆኖ የህወኃትና የመንግስቱ ኃይለማሪያም ዕጣ ፈንታ በመጨረሻ አንድ አይነት የሚሆን እየመሰለኝ ነው! በቅርቡም ሆነ በሩቁ …ብቻ የህወሀት መሪዎች "ለአገርና ህዝብ ደህንነት ሲባል አንጋፋ የህወኃት መሪዎች ስልጣን ለቀው ከአገር ውጭ ሄደዋል" የሚል ዜና ሳያሰሙን አይቀርም የሚል ጥርጣሬ አለኝ፡፡ ለምን ….ምክንያቱም አሁን የሚያሳዩት አጠቃላይ ባህሪ፤ ደርግ ሊወድቅ አካባቢ የነበረውን አይነት ባህሪ ነው …ራሱ የደርግ ባህሪ!! በዲፕሎማሲው ጎራ ጀንበር እየጠለቀችባቸው መሆኑን ዓለም ቢያውቅም፣ አልሞትንም ለማለት በርካታ የውሸት ዜናዎችና ድሎች ማወጅ፣ በዛቻና በክስ የተሞላ አልፎ አልፎም ስድብና ዘለፋ የቀላቀለ መግለጫ ማብዛት፣ ባንዳ ፣ አድሃሪ ፣ አገር ሻጭ ወዘተ! (ደርግም አገር ገንጣይ፣ አድሃሪ፣ አገር ሻጭ ነበር የሚላቸው!)
እንደ አንድ አቋም አለኝ እንደሚልና አገር እንደመራ ድርጅት፤ ወጥ የሆነ አቋም ይዞ ከመቆም ይልቅ ፖሊስ እንደሚያሯሩጠውና ነብሱን ለማዳን እንደሚቃትት ተራ ዱርየ ያገኙት ጉድጓድ ውስጥ ዘለው መግባት … ነብሰ ገዳዩም ጋር፣ ንብረት አውዳሚውም ጋር፣ አገር ትፍረስ የሚለውም ጋር መግበስበስ፣ እና ሊያርዱህ ነው፤ ሊያጠፉህ ነው በሚል ማስፈራሪያ ህዝብን ለጦርነት መቀስቀስና በጦር ሰራዊታቸው ክፉኛ መተማመን …. ደርግም እንዲሁ ነበር፡፡ ከህዝባችን ጋር በክብር እንሞታለን ምናምን ማለት (ይዞ ሟች ) ደርግም አንድ ሰውና አንድ ጥይት እስኪቀር አልነበር ያለው …በመጨረሻም …አሜሪካን ሲአይ ኤንና መንግስት ጋር ግንኙነት አላቸው የሚሏቸውን አገራትና መሪዎች ማሞለጭ! ደርግም እንደዚሁ ነበረ ያደረገው! አሁን ህወሀት በሚዲያዎቿ የቀራት ስድብ "ብልጽግና እናትሽ…." የሚል ነው


           ትእግስቱ የማያልቅበት ጨዋ ሕዝብ
የሚሰሙኝ ከሆነ ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ለዶ/ር. ዓቢይ አሕመድ፣ ለአዲስ አበባ ከንቲባም፣ ለወይዘሮ ሙፈሪያት የሰላም ሚኒስትር፣ ምናልባት ሌሎች መኖሪያ ቤት መፍረስ የተጠናወታቸው ባለሥልጣኖች ካሉ ለነሱም የኅሊናዬን ጩኸት አስሰማለሁ፤
የሚያዩኝና የሚያዝኑልኝ ከሆነም ተንበርክኬ እለምናቸዋለሁ!
በዚህ የክረምት ወቅት፣ በዚህ የማትታይ ጉድ ዓለምን በሙሉ አንበርክካ በየዕለቱ ሰዎችን በምትጨርስበት ዘመን፣ በዚህ ዘመን እጃችሁን ቶሎ-ቶሎ ታጠቡ፤ አፍና አፍንጫችሁን ሸፍኑ፣ ስትገናኙ ተራራቁ በተባለበት ዘመን፣ በዚህ ሰው ሁሉ ሥራ ፈትቶ በቦዘነበት ዘመን፣ በዓባይ ጉዳይ ከግብጽ ጋር በተፋጠጥንበት ዘመን፣ የድሆችን ቤት በጉልበት ማፍረስና ድሆችን ማስለቀስ አቤቱታቸው የላይኛው ጌታ ዘንድ እንደሚደርስ ባለማወቅ ነው? ወይስ ኮሮና በቂ አልሆነምና ነው? እግዚአብሔር እንደሆነ ከኮሮና የባሰ ለመልቀቅ ችግር የለበትም፡፡
ዶ/ር ዓቢይ ስለ ይቅርታ የሚናገረው ስለነዚህ ደሀዎች አይሠራም? ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ትልልቅ ዓላማዎች አንዱም እነዚህን እንባቸው የእግዚአብሔርን ደጃፍ የሚድኆች ያጨቀይ ደሀዎችን አይነካም?
በመጨረሻም እነዚህን ድሆች እግዚአብሔር አያያቸውም ብላችሁ ታስባላችሁ? ወይስ አይቶ መልስ ሳይሰጥ ይቀራል ብላችሁ ታምናላችሁ?
እግዚአብሔር ነገን ይግለጥላችሁ!
***
የነገው ብሔራዊ ዕዳ
(መስፍን ወልደ ማርያም)
የወጣቱ ዘፋኝ ሞትና አገዳደል በጣም ያሳዝናል፤ ይበልጥ የሚያሳዝነው ግን ‹‹ፖሊቲካ›› የሚሉትን የገደለው ሽብርተኛነት መሆኑ ነው፤ ከሽብርተኛነት የምንሄደው ወዴት ይሆናል? የወጣቱን ነፍስ ይማር ስል፣ በሕይወት አለን ለምንለውም የእግዚአብሔርን ምሕረት እለምናለሁ፤ ለጊዜው ብዙዎቻችን ተርፈናል፤ እኔም መስኮቴ ተለይቶ በድንጋይ በመሰበሩ ብቻ እግዚአብሔርን እያመሰገንሁ እጅግ በጣም ለተጎዳው ለሚከተለው ትውልድ አዝናለሁ፤ የተገነባው መፍረሱ እያሳዘነን እንዴት እንደተገነባና በግንባታው ያዘኑና ያለቀሱ መኖራቸውን አንርሳ! እንዲያውም ለወደፊቱ ይኸው የደሀው ለቅሶ የመኖሪያ ቤቶችን የማፍረስ አባዜ በያዛቸውና ሕግን መሣሪያቸው ባደረጉ ጉልበተኞች እየተካሄደ ነው፤ የደሀዎች እንባ መሬቱን አጨቅይቶ ጎርፉ ወደ ሰማይ እየነጠረ ነው፤ ለነገ የምናጠራቅመው ብሔራዊ ዕዳ ነው! ያሳዝናል! የዛሬው የቤት ማፍረስ ዘመቻ ለነገው የሽብርተኛ ዘመቻ መነሻ ይሆናል፡፡
***
አባይ ታጥቋል ብረት
በኔ ሞት በኔ ሞት
አደራ አትርሱት
ትንሽ ይጠጣለት
ሳይቀጥን ይሄ ሙሌት
ጥሩት ያንን ጠላት
---
አዎን አባይ ወደፊት
ግንድ አያውቅም በሉት
አግኝቶ የሚያድርበት
ተሸክሟል መብራት
---
ንገሩ ለጠላት
ተሸክሟል በሉት
እሳትና እራት
---
አዎን ለሚጠሉት
ንገሩ ለጠላት
ተሸክሟል በሉት
ክብርና ክብሪት
አዎን ንገሩት
ደርሰው ለሚነኩት
---
አባይ ሰልችቶት
ግፍና ግንድ መግፋት
ተጨንቆ አስገድደውት
ተሸክሟል ብረት
የሚያስፈራ ጥይት
አባይ የሁሉ አባት
(በቃሉ ይመኑ)
(Habtish Dôø Yilma)
***
ለሠው ስያሜ የዋሉ ወንዞቻችን ....
"ይገደብ አባይ" ብለው ለልጃቸው ስም ያወጡት የጎጃሙ ሰው አቶ አባይ፤ ታላቁ ወንዝ መገደቡን ሲሰሙ ምን ተሰምቷቸው ይሆን?
Freshman Ethiopian Geography ያስተማረኝ መምህሬ ረ/ፕ ብርሃኑ በስም አወጣጥ ዙሪያ እንዲህ ብሎ ነግሮን ነበር ።
"የጎጃም ሰዎች በአባይ ወንዝ ስለሚመኩ ለልጆቻቸው አባይ፣ አባይነህ፣ አባይነሽ እያሉ ስም ያወጣሉ። የሸዋ ሰዎች ደግሞ በአባይ ዋና ገባር በሆነው በጀማ ወንዝ ስለሚመኩ ለልጆቻቸው ጀማዬ፣ ጀማነሽ፣ ጀማነህ እያሉ ስም ያወጣሉ።"
እንዲህ አይነት ስያሜዎች በሌሎች የአባይ (የጥቁር፣ የሶባትና አትባራ) ገባር በሆኑት እንደ በሽሎ፣ ሙገር፣ ፊንጫ፣ ዴዴሳ፣ ዳቡስ፣ ዲንዲር፣ በለስ፣ ሶር፣ ገባ፣ ብርብር፣ መረብ፣ ተከዘ፣ አንገረብ፣ ባሮ፣ አኮቦ፣ የሌሎች ወንዞቻችን አዋሽ፣ ዋቢ ሸበሌ፣ ገናሌ /ዳዋ፣ ዋቤ፣ ጊቤ፣ ጎጀብ፣ ኦሞ ...ዙሪያ ለስም መጠሪያነት የሚያገለግሉ ይኖሩ ይሆን? የምታውቁ ካላችሁ ወዲህ በሉ እስኪ ...
(አቤል አያሌው)
***
ችግሩ...
በተለያየ ጊዜ፣ አንድን ሕዝብ “ፀሓይህን ማታ ማታ የሚሰርቅህ አብሮህ ያለው የሌላ ዘር ሕዝብ ነው፣ ምግብህንም የሚያሻግተው እሱው ነው፣ የዝናብን ውኃ ከላይ የሚደፋብህም ራሱ ነው...” እያልክ አእምሮውን ስትመርዘው ከኖርክ፣ የሚጠብቀው ጊዜ ነው። ባቄላ ዘርተህ ጤፍ ልታጭድ አትወጣም። የዘራኻትን ታጭዳለህ።
በየተገኘው አጋጣሚ “ነፍጠኛ እንዲህ በድሎህ ብድር ሳትመልስ” ብሎ የከረመው የተፈራረቀ መንግሥትና “ደንቆሮ ኤሊት”፤ ለራሱ ሥልጣን መቆናጠጫ ሲያዘጋጀው የኖረውን ምስኪን ሕፃን ሲያድግ ምንም አትጠብቅበትም። እሳተ ጎሞራ በፈነዳም ጊዜ፣ ንፋስም በነፈሰ ጊዜ፣ መብረቅም በጮኸ ጊዜ ከጎን ያለውን ውኃ አጣጩን ሕዝብ ነው የሚፈርጀው። “ያ ሕዝብ ነዋ የመብረቁ መነሻ።”
አዲስ አበባ ላይ አንድ ወዳጄ የነገረኝን የሰሞኑ አጋጣሚ ልናገር፡-
“የገዛ ሰፈሬ ዱላ ይዞ ተደራጅቶ የመጣውንና ንብረት እየሰባበረ፣ ያገኘውን እየደበደበ የመጣውን ቄሮ ለመመከትና ለማስጣል “ተደራጅተን” ስንወጣ ያገኘነው አስራ ሦስትና አስራ አራት ዓመት የማያልፋቸውን ታዳጊዎች፣ ድንጋይ ሲወረውሩና ዱላ ይዘው ሲፎክሩ ነበር። እኚህን ሕፃናት ምን ብሎ በኔ ዕድሜ ያለ ሰው ይመታል? ጃስ አልናቸው፣ ሮጡ።”
ችግሮቹ፣ በየጊዜው የሚቀርቡት የመንግሥት ባለሥልጣናት የሚናገሯቸውና የሚፎክሯቸው “በለው” ዓይነት የክፋት ዘሮች ናቸው።
ችግሮቹ፣ እነዚህን ሕፃናት እያደራጁ ከመኻልና ኋላ ዱላ ይዘው “በለው፣ አቃጥለው፣ ግደለው” የሚሉት አረመኔዎች ናቸው።
ችግሮቹ፣ “ከጎንህ ያለውን ሌላ ዘር መንገድ ዝጋበት፣ ጨርሰው” እያሉ በግልጽ የዘር ጭፍጨፋን የሚቀሰቅሱ የክፋት ሚዲያዎች ናቸው።
ችግሮቹ፣ ቄሮ ሌላውን ዘር መጨፍጨፉን ልክ እንዳልኾነ መናገርና አረመኔውን ከመኻል ማውገዝ ሲገባቸው የተለያየ ማነጻጸሪያና ምክንያት የሚያቀርቡ “የኔ ዘር ጻድቅ አራጅ ነው” ባዮች ናቸው።
ችግሮቹ ናቸው መቀረፍ ያለባቸው። ሕዝብማ እንደመሩት ነው። በዘሩ ጻድቅ፣ በዘሩ እርጉም የለም።
ወንጀለኞቹን ባለሥልጣናት፣ ወንጀለኞቹን የክፋት አደራጆች፣ ወንጀለኞቹን ገዳይና አራጆች፣ ወንጀለኞቹን ሚዲያና ፖለቲከኞች በግልጽና በሚገባቸው ልክ ፍርድ ካልሰጠ፣ ፍትሕ አካል የለንም። ምንም ዳር ዳር ማለት አያስፈልግም፣ በኦሮሚያ ክልሎች ያሉ የሌላ ዘር ተወላጆች፣ በተለይም ዐማራና ጉራጌዎች(በአንዳንድ ስፍራዎች ክርስቲያን ኦሮሞዎችንም ጨምሮ) መጨፍጨፋቸውና ንብረቶቻቸው መውደማቸው ግልፅ ነው። ሃያ ምናምን ሰው አይደለም ወንጀለኛው፣ ኹሉም ለፍርድ ይቅረብ!
ችግሩ የፖለቲካ አይደለም። ድንቁርና ፖለቲካ ኾኖ አያውቅም። በዘር በሃይማኖት አብዶ በወንጀል የመዝቀጥ ጥግ ነው።
(ቴዎድሮስ ተክለአረጋይ)
***
ግድያው ለዚህ  ቀን እንዳንደርስ ነበር!
ከአርቲስት ሃጫሉ ግድያ ጋር ተያይዞ በሀገሪቱ ምን እንዲከሰት እንደተፈለገም የአደባባይ ምስጢር ነው። እጅግ የተቀናበረው ግድያ ዋንኛ ግቡ፣ የህዳሴው ግድብ የውሀ ሙሌትን ማደናቀፍም ነው። የአቋራጭ ስልጣን ጉጉትም ተጨማሪ ገፊ ምክንያት ተደርጎ ይወሰዳል። የተለያዩ የውስጥና የውጭ ሀይሎች የድምጻዊውን ሕይወት ወደ ራሳቸው ፍላጎት ስበውታል። ይሁንና እንደታሰበው ሳይሆን ቀርቶ ግድያው የሀጫሉን ሕይወት ቢቀጥፍም የተሴረው አልተሳካም፡፡ የአስገዳዮቹ ግብ ሳይመታ ቀርቶ ሀገር ሳትፈርስ ቀረች። የግድቡ የዚህ ዓመት ውሀ ሙሌት በተሳካ ሁኔታ ተከናወነ።
ነፍስ_ይማር!
***
በፌደራል መንግሥቱና የትግራይ ክልላዊ
መስተዳድር ዙሪያ ለመነጫነጭ ያህል
(በአማን ነጸረ)
1. የትግራይ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥትና ፌደራል መንግሥቱ የያዙት ወከባ እየተመቸኝ አይደለም፡፡ ሰሞኑን የማየው የአሽሙር፣ የ‹‹ፕሮክሲ›› ጨዋታ፣ አንዱ የሌላውን ተቀባይነትና ሕልውና ለማሳጣት የሚካሄድ (የአባይ ግድብ ደስታ እንኳ ያላረገበው) የፍረጃ ድርደራ፤አሳፋሪና የዘቀጠ ኃላፊነት የጎደለው ተግባር ነው ብዬ አምናለሁ፡፡
2. ፌደራል መንግሥቱ ሆደ ሰፊ ሊሆን ይገባል:: የትግራይ ወንድም እኅቶቻችን የመገለል የብቸኝነት ስሜት እንዳይሰማቸው ከልቡ መሥራት አለበት፡፡ ጠ/ሚ/ሩ በ‹‹መደመር መጽሐፋቸው›› ደጋግመው ‹መደመር ያክመዋል› በሚል የሚጠቅሱት የ‹‹ብቸኝነት›› ስሜት በትግራይ ሕዝብ ላይ እየተስተዋለ ነው:: ፌደራል መንግሥቱ ጉዳዩን በቀና ልቡና ሊያየው ይገባል፡፡ ካለበለዚያ ‹ሰነፍ እረኛ ከሩቅ ይመልሳል› ማስተረቱ ነው፡፡ ኃላፊነቱን ከልብ ይወጣ! መንግሥትነቱ ‹‹የኢትዮጵያ›› የሚል ቅጽል ያለበት መሆኑን አይዘንጋ!
3. በክልሉ መንግሥት በኩል የማየው ያላቋረጠ ለፌደራል መንግሥቱ እውቅና የመንፈግና የማሳጣት ተግባርም ተገቢ ነው ብዬ አላምንም፡፡ የክልሉ መንግሥት በዲጅታሎች ተፅዕኖ ስር ወድቆ በአክቲቪዝም መንፈስ እየተመራ ነው ብዬ አምናለሁ፡፡ ከመንግሥታዊ አክቲቭዝምና "ብሶት ወለድ"ነት ወጥቶ (ሀገራዊ ኃላፊነቱን ሳይዘነጋ) የመንግሥት ቁመና ይላበስ!
እንደ ኢትዮጵያዊ ዜጋ የትግራይ ታሪክ፣ የትግራይ ሕዝብ፣ … አካሌ ነው ብዬ ከልቤ አምናለሁ፡፡ በትግራይ ምድር ኖሮ እንደሚያውቅ፣ ከነዚያ የዋኃን እናቶች እጅ እንደበላ ሰው መቼውንም የትግራይን ክፉ መስማት አልፈልግም፡፡ ኢትዮጵያን ካቆሙ አዕማድ አንዱ የሆነው ሕዝብ በሠራው ቤት ባይተዋር ሲሆን ማየት አልፈልግም፡፡ እናም … በሁለቱ (በእኔ እምነት) እልኸኛ ዝሆኖች መጓተት ደስተኛ አይደለሁም፡፡ አህጉር ስለሚከፍል ወንዝ ባለቤትነት እያወጋን በጅረት ተከፋፍሎ ‹‹የት አባቱ!›› መባባል አይመጥነንም:: ዝሆኖች ሆይ … ሕዝቡን ያከበረና የመጠነ ንግግር ውይይት አድርጉ፣ ዲጅታሎችም ከ‹‹ወያላው ዝም!›› እንውጣና ሁለቱን ዝሆኖች በመግራት (ከውርክብ ወደ እውነተኛ ‹‹ርክብ››) ወደ ጠረጴዛ እንግፋቸው ለማለት ያህል ነው፡፡
ከመንፈሳዊ ሰላምታ ጋር!



           በቀልደኝነታቸውና በዋዘኝነታቸው ስለሚታወቁት ስለ አለቃ ገብረሃና ብዙ ተወስቷል፡፡
አንዳንዴ እሳቸው ያላሉትም የእሳቸው ተደርጐ ይተረካል፡፡ ለማንኛውም የሳቸው ከተባሉት ጥቂቶቹን እንጥቀስ፡፡
አንድ ቀን አለቃ ወደ ገበያ ይሄዳሉ፤ አሉ፡፡
ገበያው ደርቷል፡፡ የአለቃን ተረበኛነት የሚያውቅና የሚወድ አንድ ተጨዋች ሰው ይመጣል፡፡
ሰውዬው እግሩ ገደድ ያለ ነው፡፡
አለቃን እንዳገኛቸው፤
“አለቃ እንደምን ዋሉ?” አላቸው፡፡
“ደህና ውለሃል ወዳጄ?” አሉ አለቃ፡፡
“ከየት እየመጡ ነው?”
“ሰው ሳስታርቅ ውዬ፣ የፍንጥር ምሣ በልተን ገና አሁን ተለያየን፡፡”
እግረ-ጠማማው ሰውዬ፣ አለቃ አፍ ላይ የተልባ ፍሬ ያያል፡፡ አለቃ ምሣ የበሉት በተልባ ወጥ መሆኑን በመገመት፤ ጥቂት ሊተርባቸው ፈልጐ፤
“ለመሆኑ ተልባ ስንት ስንት ዋለ፤ አለቃ?” አለ፡፡
አለቃም ወደ ሰውዬው እግር መልከት ብለው፤
“በጠማማ ጣሣ ሰባት ሰባት ነው” አሉት፡፡
*   *   *
አንድ ቀን ደግሞ፤ ጐጃም ውስጥ፣ አንድ ሰው ከወደ ሞጣ ሲመጣ አለቃ ያገኙታል፤ በእጁ በትር ይዟል፤
አለቃ - “እንደምን ዋልክ ወዳጄ?”
ሰውዬው - “ደህና እግዚሃር ይመስገን፡፡ ደህና ውለዋል አለቃ?”
አለቃ - “ደህና ነኝ፡፡ ከወዴት ትመጣለህ ወዳጄ?”
ሰውዬው - “ከምፃ” አላቸው…(“ጣ” የሚባለው “ፃ” አለው ማለት ነው)
አለቃ - “ምን ይዘሃል?”
ሰውዬው - “ድግፃ”…(ድግ “ጣ” የዛፍ ዓይነት ነው)
አለቃ - “በል መንገድ መትቶሃል፤ ምሣ እንብላ” አሉትና ተያይዘው ወደ አለቃ ቤት ሄዱ፡፡
ምሣ ቀርቦ እየበሉ ሳሉ፣ ሰውዬው ወጡ ጨው እንደሌለው ልብ ብሏል፡፡
ወደ አለቃ ቀና ብሎ፤
“ትንሽ ፀው ያስፈልጋል - ፀው አምጡ; አለ፡፡
ይሄኔ አለቃ፤
“አይ እንግዲህ! “ፀ”ን ምን ብንወዳት እወጥ ውስጥ አንጨምራትም?” አሉት፡፡
*   *   *
አንድ ቀን አለቃ ከሚስታቸው ከወይዘሮ ማዘንጊያ ጋር እየተጨዋወቱ ሳሉ፤ አንድ የጐረቤት ህፃን ልጅ ወደእነ አለቃ ቤት ይመጣል፡፡
ልጁ ረባሽ ነው፡፡
በአንፃሩ የእነ አለቃ ገ/ሃና ልጅ ደግሞ ወደ ጐረቤት ቤት ሄዷል፡፡
ረባሹ የጐረቤት ልጅ የወይዘሮ ማዘንጊያን ብርጭቆዎች ሲነካካ ሁለቱን ሰበረባቸው፡፡
ወይዘሮ ማዘንጊያ በጣም ተናደዱና፤
“አሁንስ ይሄን ልጅ ምን ባደርገው ይሻላል አለቃ! እጁን በእሳት ላቃጥለው እንዴ?” አሉ፡፡
አለቃ ገ/ሃናም፤
“ማዘንጊያ፣ እዛም ቤት እሳት አለኮ!” አሉ፡፡
*   *   *
ጥፋት ለማንም አይበጅም፡፡ ለጥፋት መቆም መጨራረስንና ውድመትን እንጂ የሚያመጣው ረብ - ያለው ነገር አይኖርም፡፡ ለረዥም ዘመን የኖረ ጐረቤትን ማጥቃትም ሆነ ማጥፋት ምላሹን መርሳትና የእርስ በርስ እልቂትን መደገስ ነው!
“የማ ቤት ጠፍቶ፣ የማ ሊለማ
የማ ቤት ጠፍቶ፣ የማ ሊበጅ
የአውሬ መፈንጫ፣ ይሆናል እንጅ”
የተባለው ለተራ ፉከራና ቀረርቶ እንዳልሆነ ትክክለኛ አዕምሮ ያለው ሚዛናዊ ሰው ልብ ይላል፡፡
ወትሮውንም ቢሆን፤
ለጥፋት የቆመ፤ ዐይኑ ያለጥፋት አያይም፡፡
የጐረቤቱ ዕድገትና ልማት አይጥመውም፡፡
“እኔ ዶሮ ሳረባ አይቶ፣ ጐረቤቴ ሸለ-ምጥማጥ ያረባል!” ይላል አበሻ፤ ምቀኛን ሲገልፀው፡፡
ልማትን ልፋት ለማድረግ፣ ለውጥን ነውጥ ለማድረግ መሻት ከንቱና እኩይ ተግባር መሆኑን ልብ ያለው፣ ልብ የሚለው፣ ማንም ጅል የማይስተው፣ ጉዳይ ነው፡፡
ሉዓላዊነቱንና ህልውናውን ቸል ብሎ ሲነካ ዝም የሚል፣
“ባለቤቱን ካልናቁ
አጥሩን አይነቀንቁ!” የሚለውን ምሣሌያዊ አነጋገር የማያውቅ ብቻ ነው!
አያሌ መንግሥታት ሁለት ዋና ነገሮችን ሲስቱ ለውድቀት ይዳረጋሉ፡- አንድም የዕብሪትና የንቀት፤ አንድም የድንቁርናና የአጓጉል ዕውቀት ሰለባ ሲሆኑ፡፡ የሁሉም ውጤት ድቀት ነው!
“ዐባይ ሞልቶ፣ ጣና ሞልቶ፣
ላጨኝ በደረቁ
          እራሴን ሳያመኝ፣
          ነደደኝ መናቁ!”…
(“መ” እና “ና” ይጠብቃል) የሚልን ህዝብ እሳቤ የማያውቅ የውጪ ኃይል ታሪክንም፣ ጂኦግራፊንም፣ ባህልንም የዘነጋ ነው፡፡
የውስጥን ችግር ለማስታገስ፣ ወደ ውጪ መተንፈስ የአብዛኛዎቹ የአፍሪካ መንግሥታት የፖለቲካ መላ ነው፡፡ ሆኖም የዘመነ - ብሉይ እንጂ የዘመነ - ሐዲስ ፖለቲካ አይሆንም፡፡ “አሮጌ ወይን በአዲስ ጋን” ነው፡፡ በሁሉም ረገድ ክፉና ደግ ያየች እንደኛ ያለች አገር፤ ከእነ ህዝቦቿ ህልውናዋን ለማስጠበቅ፣ ብልህነትን ከትዕግሥት፣ ዕውቀትን ከድፍረት አቅፋ የምትራመድ ታሪካዊ አገር ናትና፣ ዋና ማዕቀፏን ዲፕሎማሲያዊነቷን አድርጋ የምትጓዝ የጀግኖች ምድር ናት:: ባንድ ፊት ድህነትን፣ ባንድ ፊት ኮሮናን እየተዋጋች በጥኑ ልብ የምትቀጥል፤ አንድ አራሽ፣ አንድ ተኳሽ፣ አንድ ቀዳሽ ያሏት አገር ናትና ያሻችውን ሳትቀዳጅ፣ የጀመረችውን ዳር ሳታደርስ ከቶም ወደ ኋላ አትልም!

Saturday, 18 July 2020 16:37

የግጥም ጥግ

    ይድረስ ለኛ

ይድረስ ለእኛ ለኔና ላንተ
ዘመን በትውልድ ክር ባንድ ስቦ ላቋጠረን
የዚያ ሰፈር ኤሊቶች፣ የዚህ ሰፈር ኤሊቶች እየተባባልን
በህዝብ ስም እየማልን፣ በወገን ስም እየማልን
አገር አቃጥለን ለምንሞቅ
በእናቶች ሃዘን ሰቆቃ፣ በአባቶች እንባ ለምንስቅ
ይድረስ ለእኛ ለኔና ላንተ
 ለነቃነው ለበቃነው
ክፉ ዘመን ክፉ ሥርአት፣ በጥፋት ላስተሳሰረን
በጥላቻ የተሰራ፣ በቂም በቀል የበቀለ ሴራና ሸፍጥ ለወረረን
ክህደት- ቅጥፈት- መሰሪነት፣ የህሊና አይናችንን ልባችንን ለሰወረን
ከሰው ተራ ወርደን ከፈጣሪ ተገዳድረን
ሃገር ሽቅብ የምትረጨው እንባ የማይገደን
ይድረስ ለእኛ ለኔና ላንተ
አክቲቪስት በሚባል ማዕረግና ካባ ተጠቅልለን
ከአገር በላይ … ከህግ በላይ…  ተቆልለን
ሰዎችን ከኑሮ  ነቅለን፣ ፍትህን ጫማችን ስር ጥለን
በአገር ላይ ፍቅርን መግደል ፤ ተስፋን መግደል፤ ደስታን መግደል፤ ሰላምን መግደል
እንደ ውሃ ጥም ለቀቀለን….ይመስለኛል ለኔና ላንተ
ድንቁርና፣ ዕብሪት፣ ትዕቢት፣ ክፋት ላስታጠቀን
ነገ ታሪክ በእውነት ችሎት በደም ቃል ለሚጠይቀን
ወንድምዬ፤ ምን መልስ አለህ ?--
(ከገጣሚና ጸሃፌ ተውኔት ጌትነት እንየው ;ይድረስ ለኛ; ዘለግ ያለ ግጥም የተቀነጨበ)

 አዜብ ወርቁ ፀሐፌ ተውኔት፣ ተርጓሚ፣ ተዋናይት፣ መምህርት፣ ጋዜጠኛና  መድረክ መሪ ናት፡፡ በአሁኑ ወቅት የአርትስ ቴሌቪዥን ዋና ሥራ አስፈፃሚ ሆናም በመስራት ላይ ትገኛለች፡፡ በቅርቡ ‹‹እረኛው ሐኪም›› የተሰኘ መፅሐፍ ከፈረንሳይኛ ወደ አማርኛ መልሳ ለንባብ አብቅታለች፡፡ ስምንቱ ሴቶች የተሰኘ ቴያትርን ከፈረንሳይኛ ወደ አማርኛ ተርጉማ በዳይሬክተርነት ለዕይታ አብቅታለች፡፡ የ#ዳና; እና  "ገመና 2" ተከታታይ የቴሌቪዥን ድራማ ደራሲም ናት፡፡ የአዲስ አድማስ አምደኛ ደረጀ በላይነህ በመጽሐፏ፣ በሕይወቷ፣ በጥበብ ፍልስፍናዋና በሙያዋ ዙሪያ አነጋግሯታል፡፡ እነሆ፡-


             በተመሳሳይ እድሜ ላይ ብንገኝ ወይም የአንድ ቤተሰብ አካል ብንሆንም፤ በቁመታችን በመልካችን፣ በጉልበታችን፣ በእምነታችን፣ በመንፈሳችንና በአስተሳሰባችን እንለያያለን፡፡ በልዩነታችን ውስጥ ግን ታላቅ የአንድነት ሃይል አለ፡፡ ሃይላችን ሁላችንም እግዜርን መምሰላችን ነው፡፡ “በመልኬ ፈጥሬአችኋአለሁ” ብሏልና:: እግዜር ማለት ሁለንተናዊ ተፈጥሮ ማለት ነው…ምዕሉ በኩልከ!!
ወዳጄ፡- አንድ አጭር ሰው በረዣዥሞች ወይም ረዥም ሰው በአጫጭሮች መሃል ሲገኝ ምቾት ካልተሰማው ተፈጥሮን አልተረዳትም፡፡ አጭሩ እንደ ለንቋሳ ማሽላ ፍሬ ለወፍ ወይም ለወንጭፍ ቀድሞ ሲሳይ አይሆንም፡፡ ረዥሙ ደግሞ የሞላ ኩሬን ተዘናክቶ ሊያቋርጥ ወይም ከበለሷ ጫፍ ላይ የተንጠለጠሉትን በለስ ፍሬዎች በቀላሉ ሊያወርዳቸው ይችላል፡፡ ሁለቱም የየራሳቸው ፀጋ አላቸው፡፡የቁመት ነገርን ካነሳን፣ አንድ የድሮ አማርኛ ተረት መጽሐፍ ላይ “ፍርደ ገምድል ዳኛ“ የሚል ታሪክ አለ፡-
ተምትም የተባለው ሰው ባጠፋው ጥፋት በስቅላት እንዲሞት ይፈረድበታል:: አስፈፃሚዎቹ ፍርዱን ለመተግበር ወደ መግደያው ቦታ ሲወስዱት የሰውየው ቁመት ከመስቀያው እኩል ሆነና ተቸገሩ:: ወደ ንጉሱ ተመልሰው ያጋጠማቸውን ሲነግሩት፤ “ከዘመዶቹ መሃል አጭር የሆነውን መርጣችሁ ስቀሉ“ አላቸው:: ቁመት ዠርጋጋው ተምትምን ሲያድን፣ ምንም ያላጠፋውን ዘመዱን ደግሞ ሞት አስፈረደበት፡፡ እንደ ንጉስ ዳዊት ብልህ የሆኑ አጫጭር ታሪኮችም ሞልተዋል፡፡
ወዳጄ፡- ሰዎች በአካልም ሆነ በአእምሮ የተባረኩበት ግለሰብአዊ ፀጋ አላቸው:: ችሎታ ወይም ብቃት የምንለው ሃይል ከዚህ ፀጋ ይመነጫል፡፡ ከትንኝ ጀምሮ እስከ ትልቁ እንስሳ ድረስ በዚህ “መክሊት“ ተክህኖ አለው፡፡ የታንኳ ቀዛፊው ብላቴናና በታንኳ ላይ ተሳፍረው የነበሩትን ፕሮፌሰር  ጨዋታ ቀንጭበን እናስታውሳለን፡-
“ወዳጄ ተምረሃል?“
“አረ በጭራሽ“
“እንደው ምንም?“
“ምንም“
“አዝናለሁ“ አሉ ፕሮፌሰሩ ከልባቸው:: …ሁለቱ ሰዎች እየተንሸራሸሩ ሲጫወቱ አያድርስ እንደሚባለው ሆነና ሃይቁ በማእበል ተመታ፤ታንኳቸው ራደች፡፡ ምስኪኑ ቀዛፊ ተደናግጦ ፕሮፌሰሩን፡-
“ዋና ይችላሉ?" በማለት ጠየቃቸው።
“አረ በጭራሽ!"
“እንደው ምንም"  
“ምንም"
“አዝናለሁ" አለ በልቡ፤ የማዕበሉን መክፋት አይቶ፡፡ ከዛ በኋላ የሆነውን አስቡት፡፡ ዲተርሚኒስቶች ሁለቱም ተረቶች በህይወት መዝገብ ላይ እንደተጻፈው የተከናወኑ ናቸው ይሉናል፡፡ አንተ ምን ትላለህ?
ወዳጄ፡- ተረግሞ ወይም ተመርቆ የተፈጠረ ማንም የለም፡፡ ዕርግማንና ምርቃት የራስን ፀጋ የመረዳት፤ የራስን ማንነት የመቀበል ወይም በተቃራኒው የማሰብ ጉዳይ ነው፡፡ የራስን ጸጋ አለማወቅ በሌላው ላይ የመቅናት ስሜት ያሳድራል:: ቅናት የተፈጥሯችን አካል ነው፡፡ ፈጣሪ እንኳን “እኔ ቀናተኛ አምላክ ነኝ" ማለቱ ተፅፏል፡፡ ቅናት እርግማን የሚሆነው ወይም ጥፋት የሚያስከትለው እራሳችንን ስናሳንስ ወይም የበታችነት ስሜት በውስጣችን ሲያቆጠቁጥ ነው፡፡ ቃየል በወንድሙ ላይ የተነሳሳው እራሱን ዝቅ አድርጎ ስለገመተ ነበር፡፡
ወዳጄ፡- የዝቅተኝነት መንፈስ አጉል ቅናት ይወልዳል ያልነው ያለ ምክንያት አይደለም:: አጉል ቅናት ጥላቻን፤ ጥላቻ ደግሞ ጥፋትን ያስከትላል፡፡ በራሱ የሚተማመን ሰው አይቀናም፡፡ በራሱ የሚተማመን ሰው እሱ የሌለውን ወይም ያጣውን፤ ሌሎች የተቀበሉትን ወይም ያላቸውን እየመረመረ፤ እየመዘነ ይማርበታል፡፡ ተበለጥኩኝ በሚል ቅዠት ሌላውን ማጥላላት አላዋቂነት ነው፡፡
ህውሃት በተሰነጠቀበት “ገማን፣ በሰበስን፣ ቦናፓርቲዝም ምናምን" በተባለበት ሰሞን የታዘብነው የቅናት ፖለቲካ ቦታውን ቀይሮ ዛሬ ላይ የተቀናባቸው ሲቀኑ፣ ታሪክ እራሱን ሲደግም ማየት ያስገርማል፡፡ የቅናት ፖለቲካ የወጡበትን የወረዱበትን ትግልና ጓዳዊነት፣ ጎን ለጐን ሆነው የተዋጉለትን ዓላማና አንድነት በአንድ አረፍተ ነገር ዜሮ ድምር ያደርገዋል፡፡ ይህ ጉዳይ በህወሃት ብቻ ሳይሆን በኢህአፓ፣ በመኢሶን፣ በቅንጅት፣ በኦነግ፣ በመኢአድ፣ በአንድነት፣ በኢዴፓ፣ በኦብኮ፣ በኢህአዴግና በሌሎች የፖለቲካ ፓርታዎችና እንደ መምህራን ማህበር በመሳሰሉት የሙያ ማህበራት ውስጥ ተከስቷል፡፡
መለስ ዜናዊ ላይ የቀረበው ክስ ሃሳብን በተሻለ ሃሳብ መሞገትን መሰረት ያደረገ አልነበረም። በዘርና በቅናት የተቃኘ የቅናት ፖለቲካ እንደነበር የወቅቱ ምክትል ጠ/ሚኒስትር አቶ አዲሱ ለገሰ ሲናገሩ አድምጠናል። መለስም በብሔራዊ ቴሌቪዥን ቀርበው በዋልታ ኢንፎርሜሽን ድርጅት ስራ አስኪያጅ በነበሩት አቶ ሴኩ ቱሬ ጠያቂነት፡-
’’´ተቀናቃኞች ኤርትራዊ ነዎት እያሉ ነው፤ ምን ይላሉ?’’ ሲባሉ
’’ጥያቄው ማን ምንድን ነው ሳይሆን ማን ምን ሰራ ነው? መሆን ያለበት’’ በማለት  ነበር  የመለሱት፡፡ እንደ  ምሳሌም ጠያቂያቸውን ራሱን፡-
"’አንተ አማራ ነህ፤ ነገር ግን የህወሐት አባል ነህ’’ በማለት ሰዎችን የሚያጸናቸው የዘርና የጎሳ ትስስር ሳይሆን የአላማ አንድነት እንደሆነ ለማስረዳት ሞክረዋል። ይኽውም የጎሳ ፖለቲካ ፉርሽ እንደሆነ በአንደበታቸው የመሰከሩበት አጋጣሚ ነበር። በተግባር አላየነውም እንጂ። በነገራችን ላይ ጥራት በሌለው ትምህርትና አጓጉል ሰርተፍኬቶች አገራችን በታጠነችው ቅናት የወለደው ፖለቲካ ሰበብ አላማችንን እስተቀበለ ድረስ ዘበኛም ቢሆን ሚኒስትር ሊሆን ይችላል ያሉትን ለማካካስ ታስቦ የተደረገ በመሆኑ ነው።
ወዳጄ፡-
ኢትዮጵያውያንን የሚያስጨንቃቸው መሪዎቻቸው የወጡበት ጎሳ ወይም ክልል ወይም ቤተሰብ አይደለም። ኢትዮጵያውያን የሚፈልጉት አድሎ የሌለበት አስተዳደር ነው። የፍትህ ስርአቱን በብቃት የሚያስፈፅሙለትን ሰዎች ነው። መሪዎች እንደ ፖለቲከኛ ለሀገራቸው ሰላም፤ አንድነትና ብልፅግና፣ ጥቅም የሚያስገኝ ዲፕሎማሲያዊ ትግል ካደረጉ፣ እንደ ምሁር ለሳይንስና ለጥበብ ዕድገት መሰረት የሚጥል የትምህርት ስርዓት በማደራጀት የስልጣኔ ፋና ወጊዎችን ካፈሩ፤ እንደ ግለሰብ እርህሩህና የተፈጥሮ ወዳጅ ከሆኑ በቂ ነው።
ወዳጄ፡- አንድ ነገር ልብ በል። “ግለሰቦች ራሳቸውን ይሰራሉ፤ መሪዎችን ግን ህዝብ ይሰራቸዋል ይባላል። ከመልካም ህዝብ ውስጥ መልካም፣ ከሰራተኛ ህዝብ ውስጥ ሠራተኛ፣ ከጀግና ህዝብ ውስጥ ጀግና፣ ከሰለጠነ ህዝብ ውስጥ የሰለጠነ መሪ ይወጣል። ነገር ግን ሁሉም ሕዝብ በአንድ ጊዜ መልካም፣ ሰራተኛ፣ ጀግና፣ የሰለጠነ ሊሆን አይችልም። መሪ ግን ሁሉንም በመሆን ያስተባብራል። ይህን ችሎታና ታጋሽነት ነው የቃለ አብነት ፀጋ (wisdom) የምንለው።
ወዳጄ፡- እያንዳንዱ ሰው የራሱ ብርሃን፣ የራሱ ጨለማ እና ንጋት አለው። መስታወት ፊት የቆመች ድመት የነብር ፊት ከታያት ወይም የተገላቢጦሽ ከሆነ ቅዠት ነው። እራስን ያለ ቦታ ማስበለጥም ሆነ ማሳነስ ተፈጥሯዊ ፀጋን አለመረዳት ይሆናል። ሰዎች ታሪካቸውን የሚሰሩት እራሳቸው በመረጡት መስመር አይደለም። እንደውም ተከታታይነት ያላቸው ሁኔታዎችና የመጡበት ኮሮኮንች መንገድ ነው ሰዎቹን የሚሰራቸው ይባላል። “Men could make their own history, but not under circumstances chosen by themselves, but under the circumstances encountered, given and transmitted from the past” ይላል ካርል ማርክስ፤ The 18th brumier of laos Bonaparte በሚለው መፅሐፉ፡፡
ወቅታዊ ጉዳዮች ስናተኩር የአባይ ግድብ ከትላንት ወዲያ ጀምሮ ውሃ ለመሙላት እንደጀመረ የሳተላይት ምስሎች እንደሚያሳየው ከአሜሪካን ድምፅ ሬድዮ ሰምተናል። እንደዚሁም በሚቀጥሉት ዓመታት ሀገራችን ከፍተኛ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ እድገት እንደምታስመዘግብ የሚያረጋግጡ ጥናቶች እየወጡ መሆናቸው ተነግሯል። ወዳጄ፡- ኢትዮጵያ አትቆምም!!
እንዲሁም በዓለም ላይ አለ ብዙ ነገር
በዚህ ቢሉት በዚያ መሆኑ የማይቀር --- ይሉናል ከበደ ሚካኤል። በዚህም ቢሉን በዚያ ወደ ኋላ አንመለስም።
“ኑ! መስቀሉን የተሸከመውን እናግዝ" የሚለን ደግሞ ዶስቶቪይስኪ ነው… እንደ ቤን ኸር!!


          "በስንቱ እንቃጠል እናንተ?! የሕይወታችንንና የንብረታችንን ደህንነት ለምን አይነት ሰዎች ውሳኔና አመራር እንደሰጠን ማሰቡ እንዴት ያስፈራል? እንዴት ተስፋ ያስቆርጣል? ከሞትን፣ ከተቃጠልንና ንብረታችን እንዳይሆን ከሆነ በኋላ ሟች ሊቆጥሩ፣ አመድና ፍርስራሽ ሊመለከቱ የሚተጉ ሃላፊዎች ምን ያደርጉልናል?;

              ነዳጅና ማቀጣጠያ ጎማ ተሸክሞ ቤትና ንብረትህ ላይ እሳት ሊለቅ በመንጋ የመጣን አካል እንዲከላከሉልህ፣ ከጥቃትና ከጥፋት እንዲጠብቁህ ለሚመለከታቸው የመንግስት ሰዎች “ድረሱልን፣ አትርፉን” ስትል “ስብሰባ ላይ ነን” ተብሎ ስልክ ሲዘጋብህ…..እና ቤት ንብረትህ ያለ ሃይ ባይ እየተዘረፈና በእሳት እየጋየ፣ መንግስት ባለበት ሀገር፣ የሚደርስልህ መጥፋቱን ስታውቅ እንዲህ ያለው ጥያቄ እየደጋገመ ያቃጭልብሃል፡- ስብሰባ ምንድነው? የመሰብሰብ ፋይዳውስ?
የእኛ ሃገር ሃላፊዎች ዋና ስራቸው የሚመስላቸው ስብሰባ ሳይሆን አይቀርም፡፡ እኔ እንደሚገባኝ ሌላውም ሰው እንደሚረዳው፤ የምንሰበሰበው የሚጠበቀውን ግብ በተሻለና በተቀናጀ መንገድ ለመድረስ ወይም ለማሳካት ነው፡፡ ሃሳብ ተለዋውጦ፣ የስራ ድርሻ ተከፋፍሎና ተናብቦ የተፋጠነ ውጤት ለማስገኘት ነው:: እንጂ ልንጠብቀውና ልናድነው የሚገባ ንብረትና የሰው ሕይወት ከወደመና ከጠፋ በኋላ አመድና ፍርስራሽ ላይ ለመድረስ አይደለም፡፡
በመንጋ የመጣ የጥፋት ኃይል ‘ቆይ ስብሰባ ላይ ነን ስላሉ እስኪጨርሱ ጠብቁ’ ተብሎ እንደማይቆም ማገናዘብ የማይችሉ አመራሮች ያሉን ጉደኛ ህዝቦች እኮ ነን፤ እኛ፡፡ የማወራው በቅርቡ የአርቲስት ሃጫሉን ግድያ ተከትሎ በጂማ ከተማ የተከሰተውን ሁኔታ ተንተርሼ ነው፡፡ ሰሚ ካለ ግን የኡኡታዬ ጉዳይ ከአንድ ከተማ በላይ የሚሻገር ወሰነ ሰፊ ችግር ነው፡፡ በጂማ ከተማ ከፍተኛ የሚባለው ውድመት የደረሰበት የዶሎሎ ሆቴል ባለቤት አቶ ፀሐይ አበበ በሚዲያም እንደገለፁት፤ አገልግሎት መስጠት ከጀመረ ገና አራት አመት ገደማ የሆነው ይህ ሆቴል፤ ለከተማዋ አይን የሚባል ነበር፡፡ የዶላሩ ዋጋ ዛሬ ካለበት በግማሽ ያህል የወረደ በነበረበት ወቅት ከመቶ ሚሊዮን በላይ ገንዘብ የፈሰሰበት ሆቴል፤ የረባ ሲኒማ ቤት እንኳን ለሌላት ከተማ አራት መቶ ወንበሮች ያሉት እጅግ ዘመናዊ ሲኒማ ቤትን ጨምሮ ከሰባ በላይ አልጋዎችንና ስፓን አካትቶ የተገነባ ባለ ሦስት ኮከብ ሆቴል ነበር፡፡ የዚያ ሆቴል መኖር ለባለቤቱ ካለው ጥቅም በላይ ለከተማዋ ስምና መነቃቃት ያለው ፋይዳ የላቀ እንደሆነ ከተማዋን የሚያውቅ ሁሉ ይመሰክራል፡፡ በእርጅናና በመዘንጋት ውስጥ ስትዋልል ለኖረች ከተማ፤ ንቃትና መታወሻ እንደሆናትም አለመመስከር አይቻልም፡፡
ሆኖም ጂማ እንደነ አቶ ፀሐይ ያሉ ንብረታቸው እየወደመና በስጋት እየሸሹም “ጂማን እወዳታለሁ”፣ “ጂማ ከተማዬ ናት የተቃጠለችው” የሚሉ በአዚማም ፍቅሯ የናወዙ ሰዎች (ነዋሪዎች) ቢኖሯትም፤ በሚያስቡላትና በሚጨነቁላት  የመንግስት ሃላፊዎች በኩል ግን የታደለች አይደለችም:: አዋራ ከለበሱ፣ ዝገት ካጠቆራቸው ቆርቆሮዎች፣ በላስቲክና በድንጋይ ክምር ከተደጋገፉና ከተወታተፉ የመንገድ ዳር ጎስቋላ ቤቶችና ሱቆች ሳትላቀቅ ለዘመናት የምናያት "የእኔ" ብሎ ከራሱ ከፍታና የኪስ ሙላት ባሻገር ከፍ ሊያደርጋት የሚተጋ መሪ በማጣቷ ነው፡፡ ዛሬም የሆነው ከዚህ የተለየ አይመስለኝም፡፡ አንድ የሚመለከተው አካል "ሆቴሌን ሊያቃጥሉት ነውና ድረሱልኝ" ሲባል "ስብሰባ ላይ ነን" የሚል ምላሽ የሚሰጠው ከምን በመነጨ ነው? የስብሰባው መዳረሻ ውድመቱ ነው ወይንስ ውድመቱን መከላከል? ማንም ባለ ጤነኛ አእምሮ የሆነ ሰው እንደሚገምተው፤ በዚያን እለት የሚደረግ ስብሰባ፤ ስለ መከላከሉ ወይንም ስለ ወቅቱ ሁኔታ ነው ሊሆን የሚገባው:: እንዲያ ከሆነ ደግሞ ከበር ለደረሰ አጥፊ ለጊዜው የመመለስ፣ የመከላከል ትዕዛዝና ስምሪት እያደረጉ ስብሰባው መካሄድ የማይችለው በምን የተነሳ ነው? የነገሮችን አዝማሚያ ተከትለን መልሱን እንገምት ካልን፣ መድረሻችን ሌላ ነውና የሚሆነው ግዴለም መልሱን እንተወው፡፡ ግን ዝም ብለን እንጠይቅ፡፡ የስብሰባው ስፍራ የትም ይሁን የት እንደው ከከተማው ምክር ቤትና ከዋናው ፖሊስ ማዘዣ (ጣቢያ) እንኳን ብንነሳ እስከ ዶሎሎ ሆቴል ያለው ርቀት ከአስራ አምስትና ሃያ ደቂቃ በላይ የሚወስድ ሆኖ ነው አመድ ላይ የደረሱት? ወይንስ ጉዳዩ በስብሰባው ላይ አጀንዳ ሆኖ ቀርቦ በድምፅ ብልጫ ተወስኖ ነው?
በስንቱ እንቃጠል እናንተ?! የሕይወታችንንና የንብረታችንን ደህንነት ለምን አይነት ሰዎች ውሳኔና አመራር እንደሰጠን ማሰቡ እንዴት ያስፈራል? እንዴት ተስፋ ያስቆርጣል? ከሞትን፣ ከተቃጠልንና ንብረታችን እንዳይሆን ከሆነ በኋላ ሟች ሊቆጥሩ፣ አመድና ፍርስራሽ ሊመለከቱ የሚተጉ ሃላፊዎች ምን ያደርጉልናል? መቅደም ያለበትን ማስቀደም የማይችሉ፣ ያለ ስብሰባና የበላይ አካል ቀጭን ትዕዛዝ ባላቸው የሃላፊነት ደረጃ ይበልጡንም ሰዋዊ ስሜት ሕዝብን ሊጠብቁና ሊከላከሉ የማይንቀሳቀሱ አመራሮች ለምን ያስፈልጉናል? ሰዎቹ ከዚህ የለቅሶ ደራሽነትና የሃዘን መግለጫ አውጪ ኤክስፐርትነት የሚላቀቁት መቼ ነው? ኧረ ሰው ጠማን! ሰው ራበን! አንዳንዴ እንኳን ከአዛዥና ታዛዥ ተዋረዳዊ ትብታብ ወጥቶ ስለ ሰብአዊነትና ስለ ሰው ደህንነት ሲል በራሱ ውሳኔም ቢሆን እርምጃ የሚወስድ ሰው! በገዛ ህሊናዊ መመሪያና ትዕዛዝ ጭምር የሚመራ ሰው!
እኔ የምለው ከስብሰባ በፊት የሚወሰድ ህይወትና ንብረትን ከጥፋት የመከላከል እርምጃ ወንጀል ሆኖ ያስጠይቅ ይሆን እንዴ? ግን ማን ሊመልስልኝ ነው ይህን ሁሉ የምጠይቀው? እንደው ሁኔታዎችን ያገናዘበ መሆን ቢችል እንኳን የሚለውን ለመጨመር እንጂ ያለ ስብሰባ የመወሰን፣ ያለ መመሪያ እርምጃ የመውሰድ አቅሙም ድፍረቱም በሌላቸው  እንደተሞላንማ ግልፅ ነው፡፡ ያ ባይሆን ኖሮ በየቦታው የምንሰማና የምናያቸው ጥፋቶችና ወንጀሎች ተደላድለው ባልነገሱብን ነበር፡፡ ሁሉም በየደረጃው ለህዝብ ንብረትና ህይወት ያለ አድልዎ፣ ያለ ልዩነት የመወሰን ብሎም የመጠየቅ ግዴታና ሃላፊነት ቢኖርበት ኖሮ እንዲህ ባልሆንን ነበር፡፡ በዘር፣ በፓርቲ በገለመሌ ተሰብስቦ ከመተሻሸትና ከመወሻሸቅ ይልቅ እንደ ግለሰብ ራስን ችሎ በመቆም ብቃታቸው፣ ሃላፊነት በመውሰድ ብሎም በመጠየቅ ወኔና ድፍረታቸው ወደ ስልጣን የወጡ የመንግስት አመራሮች ቢሆኑ ኖሮ ለዚህ ባልበቃን ነበር፡፡
ማንም እንደ ግለሰብ መቆም፣ ማሰብ የማይችል፣ ፈሪና አቅመ ቢስ ሁሉ ነው ሀገር ለማመስ በቡድን፣ በዘር፣ በፓርቲ የሚወሸቀው:: የእንደዚህ አይነት ፈሪዎች ሴራና ዱላ ደግሞ ለነጥሎ መጠየቅ፣ ለለይቶ መምታት ስለማይመች ጥፋቱ ሁሌም አደገኛ ነው:: ልፋትና ተስፋን፣ እምነትና ፍቅርን ሳይቀር ያሳጣል፡፡ የጂማው ባለሃብት ላይ የደረሰው ይሄው ነው፡፡ ሌላው የረሳትን፣ የሸሻትን፣ ሰርቶ ያገኘውን ገንዘብ ሰብስቦ ወደ ሌላ የሚሄድባትን ከተማ፣ ከተማዬ ብሎ የምትነሳ የምትወሳበትን ከፍ ያለ ነገር ቢያቆም፣ የማይገባ ነገር እንዳደረገ ተቆጥሮ ንብረቱን ማውደም፣ ልፋትና ተስፋውን መና ማድረግ፣ እምነትና ፍቅሩን ገደል መክተት ተፈረደበት፡፡ ከዚህ ጥፋት ምንድነው የሚገኘው?
ከድርጊቱ ፈፃሚዎች መልሱ እንደማይገኝ ብዙዎቻችን እናምናለን፤ እነሱም አያውቁትምና:: በነጂዎች የሚመራው የወጣት መንጋ እንደ ሰው፣ ህሊናና ማሰብያ አእምሮ እንዳለው ፍጥረት ሳይሆን እንደ መገልገያ ቁስ (መሳሪያ) ሆኖ የተቀረፀና የተሰራ በመሆኑ እንዲያ አድርገው በሰሩት አካላት አብዝተን እናዝናለን:: የሰው ወግ ማዕረግ (ምክንያታዊ ሆኖ ማሰብና ማገናዘብ) ስለ ማጣቱ እንብሰለሰላለን፡፡ ወደ ሰብአዊነት ያልፈጠረበት አውሬነት ተራ ስላወረዱት እንቆጫለን፡፡ በሰሩ፣ በተለወጡና በበለፀጉ ሰዎች እንዲነቃቃና እንዲተጋ ከመሆን ይልቅ እንዲቀናና ለጥፋት እንዲነሳሳ በመደረጉ እንከፋለን፡፡ መሆን እንደሚገባው ሳይሆን እንዲሆን እንደሚፈልጉት አድርገው በሰሩትና እንዳሻቸው በሚነዱት ጨካኞች ገና ወደፊትም እናፍራለን፡፡
ይሄ ሆኖ ነው እንጂ ጤነኛ አእምሮና ንፁህ ልቡና የያዘ ማንም ሰው፣ ለሚኖርበት ከተማና ሃገር ጌጥና ከፍታ የሆነን ነገር ለማጥፋት አይታዘዝም ነበር፡፡ ያንን ሆቴልም ሆነ ሌላውን ማንም ይስራው ማን፣ ለምንኖርበት አካባቢ ተጨማሪ ነገር በመሆኑ ብቻ ሊጠበቅ ነበር የሚገባው:: ለባለቤቱ ኪስ ከሚገባው ጥሬ ገንዘብ በላይ ከተማዋ ተጠቃሚ እንደሆነች ማሰብ አለመቻል ድንቁርና ነው፡፡ እዚያ አካባቢ ላይ በመሰራቱ ብቻ ለአካባቢው ነዋሪ የሚኖረው ፋይዳ ነበር የሚልቀው:: አስፍቶ ለማሰብ፣ አዙሮ ለማየት እድልና አቅም እንዳይኖረን ያደረጉን የፖለቲካ ቁማርተኞቻችን ግን ለሚነዱት ወጣት ይህን አይነግሩትም፡፡ ለራሳቸው አላማ በጭፍን መንዳትን እንጂ ምን እያሳጡት እንደሆነ እንዲያገናዝብ ቀዳዳ እንኳን አይተዉለትም:: የምኞትና የህልም ግንብ እንጂ መሬት የወረደች አንዲት የመንደር ድልድይ ስለ መገንባት አስበው አያውቁምና የተገነባን እንደ ማፍረስ የሚቀላቸው ነገር የለም:: እያፈረሱና እያጠፉ ያሉትን ተቋማት እንኳንና በተግባር በሃሳብ የመገንባት አቅም የሌላቸው ስለመሆናቸው ከጭፍን ተግባራቸው በላይ ማሳያ አያስፈልገንም:: ቀላሉን (ማፍረስን) መምረጥ የቀላሎች መገለጫ ነው፡፡ ወትሮም ለመስራት የማይሞክሩትን ለማፍረስ ይሽቀዳደማሉና:: ከባዱን (መገንባትና ማልማትን) መምረጥ ግን ከፍ ያሉት መታያ ነው:: እነሱ ከ‘እኔ’ አጥር አልፈው ከ‘እኛ’፣ ከብሔርና ሃይማኖት ቆጠራ ርቀው ከሃገር (ከከተማ) ማማ ላይ የቆሙ ናቸውና የድርጅታቸውን መቃጠል ሲገልፁ እንኳን “ከተማዬ፣ ጂማዬ ተቃጠለች” ይላሉ፡፡ “ከእንግዲህ ይህን አይቶ ማን ነው ጂማ ላይ መጥቶ ኢንቨስት የሚያደርገው?” የሚለው ያሳስባቸዋል፡፡ በዚህ ሁሉ ጉዳት ውስጥ ሆነው ስለ ጂማ ፍቅር በእንባ ጭምር ይናገራሉ:: ወይ የሰው ከፍታ! በዚህ የመንጋ ዘመን ግራ ተጋብተን ተስፋ እየቆረጥን ላለን፣ እንዲህ ያሉ ሰዎች መኖራቸውን ማወቁ በራሱ ተስፋ ነውና ይኑሩልን፡፡ ፈጣሪ ያቆይልን፡፡ የእንባቸውን መታበሻ ጊዜም ያቅርብልን፡፡
የዶሎሎ ሆቴልን ባለቤት ንግግርና እንባ ስመለከት “ጂማ እንደ ድመት ልጆቿን ትበላለች” ይል የነበረ አንድ ቀደም ባለው ጊዜ የነበረ የከተማዋ አርቲስት አባባል ነው ወደ አእምሮዬ የመጣው፡፡ እኔ ደግሞ ዛሬ እላለሁ፤ “ጂማ ተስፋና እድገቷን በማይፈልጉና በሚያጓትቱ ድመቶች እጅ ላይ ወድቃለች”፡፡ ከከተማው ፖሊስ ሌላ የምዕራብ እዝ ጦር ማዘዣ (ስሙን ካልተሳሳትኩ) ባለበት ከተማ፤ ያን የሚያህል ሆቴል እንደ ደመራ ነዶ ማለቁ የሚያፀናልኝ ይህንን እንጂ ሌላ አይደለም፡፡
ያልተመለሰ ጥያቄ፣ የጎደለብን ነገር አለ የምትሉ እስቲ በስልጡን ወግ፣ በ21ኛው ክፍለ ዘመን የአስተሳሰብ ልኬት፤ በግልፅ በአደባባይ ቁሙና በሃሳብ ስትሞግቱ፣ በጥያቄ ስትፈትኑ እንያችሁ፡፡ የሚነግራችሁ ሳታገኙ ቀርታችሁ ከሆነ እንንገራችሁ፡- እየተደበቃችሁና እየተሽሎከሎካችሁ ንብረት ላይ እሳት መልቀቅ፣ ምንም የማያውቀውን ማህበረሰብ መግደል፣ ማስጨነቅና ማሸበር ከተራ ውንብድና ያለፈ የጀግንነት ወግ የለውም፡፡ ሃገር መገንባት፣ ከተማ ማልማት ከፖለቲከኞችና አክቲቪስቶች ፕሮፓጋንዳና ቅዠት በላይ የሆነ ከባድ ሃሳብ፣ ከፍ ያለ ተግባር ነው፡፡ ሰርቶ የማሰራት አቅም ባይኖራችሁ እንኳን የተሰራውን የመጠበቅ አቅም ያጣችሁ እናንተስ አስተዳዳሪዎች ትባላላችሁ? ቀድሞ ‘አይሆንም! ተመለስ!’ ከማለት ይልቅ ከሆነ በኋላ ሺዎችን ሰብስቦ ማሰር የቀለላችሁ እናንተ፣ እንዴት ነው የሕዝብ መሪ የምትባሉት? የአርቲስት ሃጫሉ መገደልን ተከትሎ ሁከትና ግርግር እንደሚፈጠር ገምታችሁ ያልተሰናዳችሁ እናንተ፣ እውነት የህዝብ አስተዳዳሪ ናችሁን? ወይንስ የበግ ለምድ የለበሳችሁ ተኩላዎች?
ከጥያቄዎቼ ጎን ለጎን እንዲህ እላለሁ፡- ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትራችንና ሌሎች የበላይ አመራሮች ሆይ፤ የሹሞቻችሁን ጉያ አራግፋችሁ ፈትሹልን፡፡ እጅ ወደ ላይ አስደርጋችሁ የሸጎጡትን ሁሉ አራግፉልን፡፡ እንደ መሪ ሳይሆን እንደ ግለሰብ ቢደርስባችሁ የማትታገሱትን ነገር እንድንታገስና እንድንሸከም መወትወታችሁን ተዉን:: ይልቅስ ጫካ ከገባው በላይ በሹመት ወንበሮቻችሁ ላይ ተቀምጠው በስብሰባ እያመካኙ፣ ድንገት ሳንዘጋጅ ሆኖብን ነው እያሉ እንዳልሰማ እንዳላየ መስለው በእሳት የሚያስበሉንን፣ በካራ የሚያሰይፉንን የራሳችሁን ጉዶች አፅዱልን፡፡
(የሆነውና እየሆነ ያለው ካንገበገባቸው የጂማ ከተማ ነዋሪዎች አንዱ ነኝ)